«Խաղաղ Պատմութիւն. Հաց Ու Գինի` Մնացածն Աստծոյ Ձեռքն Է» Կ՛ըսէ Մուշեղ Մխիթարեան

Այսօր` հինգշաբթի, երեկոյեան ժամը 6:30-ին Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին մէջ բացումը կը կատարուի հայրենի գեղանկարիչ Մուշեղ Մխիթարեանի ցուցահանդէսին, հովանաւորութեամբ տէր եւ տիկին Վահէ եւ Նորա Եագուպեաններու: Ցուցահանդէսը կ՛ընդգրկէ իւղաներկ եւ խառն թեքնիք` 26 արուեստի գեղեցիկ գործեր:

Երեւանի Սեբաստիա թաղը, գողտրիկ ծիրանիներու պուրակի մը մէջ կը գտնուի արուեստագէտ Մուշեղ Մխիթարեանին արուեստանոցը… Շուրջը խաղաղութիւն է. նոյն այն խաղաղութեան պէս, որ կը տարածուի Մուշեղի ստեղծագործութիւններէն, այն խաղաղութեան պէս, որուն մասին ան կը խօսի հարցազրոյցի ժամանակ:  Արուեստանոց մտնելու ժամանակ պահ մը կանգ կ՛առնես… այնքան բազմազան է ցուցադրութիւնը, կ՛ուզես դիտել ու հասկնալ քով-քովի շարուած քոլաժները,  պատկերները, բնապատկերները, անսովոր յօրինուածքները: Մանաւանդ յօրինուածքներն ու քոլաժները կը զարմացնեն, անակնկալի կը բերեն` տախտակի, երկաթի, թելի, կտորի, ծառի, ճիւղի,  այլ նիւթերու համադրութեամբ ստեղծուած եւ գոյնով ամբողջացած ապրող աշխարհներ են ատոնք, որոնցմէ իւրաքանչիւրն ունի իր պատմութիւնը: Քոլաժներու, բնապատկերներու, յառաջապահական ժանրով աշխատանքներու    հիմնական նիւթերն են` խաղաղութիւն, մարդու զարգացում, քաղաքայնացում, հայրենի բնութիւն, նաեւ` խոհեր, մտորումներ, հին աշխարհէն եկող եւ նոր ժամանակներու մէջ իրենց ճշմարտութիւնը հաստատող ուսմունքներ:

Մուշեղ Մխիթարեան 1970-1990 թուականներու հայաստանեան  ժամանակակից արուեստին մէջ իր տեղը հաստատած արուեստագէտ մըն  է. անոր անունը տեղ գտած է արուեստաբան Հենրիկ Իգիթեանի կազմած «Հայաստանի ժամանակակից արուեստ» պատկերագրքին մէջ, իսկ 1998-էն սկսեալ Մխիթարեանին  աշխատանքերէն  ընդգրկուած են Հայաստանի ժամանակակից արուեստի թանգարանի մնայուն ցուցադրութեան մէջ: Այս նոր ժամանակներուն մէջ Մուշեղ Մխիթարեան   արդէն կը ներկայանայ անցեալի իր կուտակումները նոր ժամանակներու մէջէն այս  սերունդին ներկայացնելու առաքելութեամբ:

Արուեստագէտին մասին Հենրիկ Իգիթեան գրած է. «Մուշեղ Մխիթարեան գեղանկարիչ չէ բառին աւանդական իմաստով: Անոր մէջ կը համադրուին նկարիչը, արհեստաւորը, յօրինողը, որ կը գործածէ ձեռքի տակ գտնուող որեւէ  նիւթ… Մուշեղին ստեղծագործութիւններէն շատեր կը  ծնին անսպասելի, ինքնաբերաբար, յաճախ նիւթը կը յուշէ իր հետագայ վերամարմնաւորումը: Նկարիչի հոգին բաց է ցանկացած առարկայի հանդէպ, որն իր ձեռքին մէջ կ՛ազնուանայ  եւ կը վերածուի արուեստի փաստի: Ան մէկ անգամ եւս կը հաստատէ այն, որ գեղեցկութիւնն ամէնուր է, կը մնայ միայն զայն կարողանալ տեսնել եւ նախապատրաստել դիտորդի հետ հանդիպման: Ի հարկէ, Մուշեղին փնտռտուքներուն հիմքը  համաշխարհային արուեստի նուաճումներն են, սակայն հոս կրկնօրինակման ակնարկ անգամ  չկայ, քանի որ ստեղծագործական ընթացքն այնքան գրաւիչ է, որ հոս նկարիչը կը  պատկանի  ինքն իրեն»:

Մուշեղ Մխիթարեան արուեստանոցին մէջ խնամքով հաւաքած է իր աշխատանքները, որոնք յաճախակի կը թարմացուին եւ կը լրացուին նորերով.  ատոնք միայն մէկ մասն են իր  տարիներու ստեղծագործական վաստակին: Աշխատանքերուն զգալի մասը արուեստագէտը վաճառած է Մոսկուա, Ցիւրիխ եւ  այլ քաղաքներու մէջ աշխատելու  ընթացքին: Նաեւ այլ երկիրներ ճամբորդած են Մուշեղին գործերն, ու ահա ճամբորդութեան մէկ այլ հասցէ` Լիբանան, Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան»  ցուցասրահ:

Այսօր Համազգայինի ցուցասրահին մէջ կը բացուի հայրենի արուեստագէտ, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի նկարիչներու միջազգային եւ Հայաստանի նկարիչներու միութիւններու  անդամ Մուշեղ Մխիթարեանի  «Խաղաղ պատմութիւն. հաց ու գինի» խորագրով աշխատանքներու ցուցահանդէսը:  Ցուցահանդէսին  խորագիրը մէկն է արուեստագէտին   բազմաթիւ հետաքրքրական խորագրեր ունեցող աշխատանքներէն («Մկրտութիւն ջուրով եւ հոգիով» «Դուռը բացուեց», «Արեւից  խանձուած երկիր»,  «Արտագաղթ», «Մի լաւաշ հող», «Թրթուռ» եւ այլն):

Այդ ամէնի մասին Մուշեղ Մխիթարեան պատմած է   լիբանանեան ցուցահանդէսի առթիւ «Ազդակ»-ին տուած հարցազրոյցին  մէջ:

«ԱԶԴԱԿ».- Մուշեղ, դուք  ծնած էք Երեւան, իսկ ձեր արուեստը ի՞նչ միջավայրի ծնունդ է:

ՄՈՒՇԵՂ ՄԽԻԹԱՐԵԱՆ.- Ինծի համար Երեւան, Գիւմրի կամ այլ բնակավայր տարբեր չեն, ինծի համար մէկ տարածք գոյութիւն ունի` Հայաստան:  Ես  «չոլերու» մարդ եմ. ամբողջ  օրը «չոլերն» եմ:  Կրնամ գնալ, շաբաթներով դուրսերը, լեռները, Արցախ կամ հայրենի բնութեան մէկ այլ վայր անցկացնեմ: –

«Ա.».- Ոգեշնչումը այդ վայրերէ՞ն կու գայ:

Մ. Մ.- Մեր շուրջ ամէն ոգեշնչում է:  Ծնած ենք, կանք, կը տեսնենք, կը դիտենք,  արդէն իսկ ոգեշնչում  է: Ոգեշնչում կը նշանակէ` ապրել: Զիս  կ՛ոգեշնչեն բնութիւնը, մարդիկ, տիեզերքը: Իմ ներսս բան մը կը  հասուննայ,   կը մեծնայ, ետքը կը   վերափոխուի, կը դառնայ մէկ այլ բան:  Երբ համապատասխան հոգեվիճակում ես, կը մտածես`    ինչպէ՞ս ըսես, արտայայտուես,  երգե՞ս, գրե՞ս, պարե՞ս, թէ՞ վերցնես վրձինն ու  նկարես:

«Ա.».- Ինչո՞ւ չէք գրեր, օրինակ:

Մ. Մ.- Երբեմն կը գրեմ: Բնութեան մէջ ըլլալով`  չես կարող չգրել: Իսկ  նկարելը ծարաւի է նման, երբ  կը ծարաւես,  կ՛երթաս աղբիւրին քով ջուր խմելու, ինծի համար նկարելը ծարաւ հագեցնելու պէս է: Նիւթն ինքը ծառայ է, կարեւոր չէ` ի՞նչ նիւթով կը ստեղծագործես, կարեւորը ըսելիքդ արտայայտես: Ինծի նկարելը տրուած է. ամէն մարդ ալ շնորհ մը ունի, պիտի ճիշդ զգայ եւ ճիշդ ձեւով գործածէ:

«Ա.».- Ո՞ւրկէ կու գայ այդ շնորհը:

Մ. Մ.- Մեծ հայրս` Մուշէն, հիւսն եղած է:  Ատիկա ալ արարման, ստեղծելու հետ կապ ունի. իմ արուեստանոցի պատին անոր գործիքներն են, որ փոխանցուած են սերնդէ սերունդ եւ հասած են ինծի: Կը պահեմ իբրեւ մասունք, անցեալէն դրուագ մը:   Մայրս արհեստավարժ կարուձեւ ըրած է,  ասեղնագործած է: Թերեւս բան մը փոխանցուած է ընտանիքէն:

«Ա.».- Իսկ մասնագիտական միջավայրը ինչպիսի՞ն եղած է:

Մ. Մ.- Ժամանակին Մանկական ակադեմիա կար, հոն ուսանած եմ, ետքը` Փանոս Թերլեմեզեանի անուան ուսումնարան, այնուհետեւ կաւագործութիւն սորված եմ Գեղարուեստաթեքնիք ուսումնարանին մէջ…  Թեքնիքին, նիւթին տիրապետելու ճանապարհ անցած եմ, ինչն այսօր իմ արուեստիս հիմքերէն մէկն է: Մասնագիտական միջավայրս եղած է 70-80-ականներու Երեւանի արուեստի պոհեմիկ միջավայրը, նկարիչներու, արուեստագէտներու հաւաքները, ցուցահանդէսները, քննարկումները, միմեանց յաջողութիւններով ուրախանալը… Հիմա այդ ամէն ինչը կարծես չկայ, կայ, բայց նոյնը չէ, կարծես բաւարար չէ, կարծես ջուր կը խմես ու չես յագենար: Շատ մը  արուեստագէտներ հեռացած են երկրէն,  ոմանք ալ կը փորձեն իրենց մեկուսի միջավայրերը ստեղծել:  Հիմա քիչ մը շատ  նիւթականացուած դարձած է կեանքը, պէտք է սպասել, որ ջրերը հանդարտուեն, որ մենք մեզի տեսնենք: Մարդն ինքը իրեն հանդարտ վիճակի մը  մէջ կը տեսնէ միշտ:

«Ա.».- Ձեր արուեստանո՞ցն ալ այդ մեկուսի վայրերէն մէկն է:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Մ. Մ.- Այո՛, ես ստեղծած եմ այս անկիւնը, որ իմ ընկերներս կոչած են «առողջարան»: Հոս յաճախ կը հաւաքուեն մարդիկ, կը զրուցենք, այդ հոգեւոր զրոյցներու մէջ շատ մը հարցերու պատասխաններ կը գտնենք: Ինծի համար մարդու մասնագիտութիւնը, կոչումը կապ չունի. իմ շրջապատս այնպիսի մարդիկ են, ովքեր ձեւով մը  առնչութիւն ունեն հոգեւոր կեանքին հետ: Իսկ  հոգեւոր կեանքը ամէն ինչի մէջ է, եւ մենք իր մէջ ենք… Անոնք իրենց յուզող շատ հարցերու պատասխաններ կը գտնեն հոս, կը զրուցենք, կը հասկնան իրենց ուզածը, կը տեսնեն` ինչ պարզ է կեանքը, կը գիտակցեն, որ ճշմարտութեան հասնելու համար ուղիղ ճանապարհ մը կայ, միւս բոլոր ճանապարհները, որ ոլոր-մոլոր են, ճիշդ տեղ չեն տանիր: Բոլոր հարցերու պատասխանները մեր մէջ են: Ամէն ինչ այնքան  պարզ է, ուղղակի մեր ներսը պիտի այդ  մաքուր դաշտն ըլլայ,  որ պարզութիւնն  ընկալենք: Նախ մեր ներսը  պիտի փոխենք ամէն ինչ, մեր ներսը  պիտի հասնենք ներդաշնակութեան:

«Ա.».- Ձեզի համար ներդաշնակութիւնը, խաղաղութիւնը, ինչի՞ մէջ է:

Մ. Մ.- Կատարելութիւնն ինծի համար Աստծոյ խաղաղութեան մէջ ապրելն է:

«Ա.».- Դուք գտա՞ծ էք ձեր խաղաղութիւնը, եւ այդ մէկը հնարաւո՞ր է այս անխաղաղ ժամանակներուն մէջ:

Մ. Մ.- Հնարաւոր է, ճանապարհ մըն է, որ պիտի անցնես… Փառք տիրոջ, այո՛, ես  գտած եմ, բայց պէտք է պահել այդ   խաղաղութիւնը եւ պէտք է բաշխել: Այդ մէկն ալ դիւրին չէ, բայց հնարաւոր է:

Պէտք է քու անցած ճանապարհովդ հասնես անոր, որ շուրջդ մարդոց բան մը փոխանցես, այնպէս ընես, որ ատելութիւնը քիչնայ, վերանայ… Մեր շուրջը ատելութիւն կայ. իւրաքանչիւրն իր մէջ այս կամ այն չափով ունի  այդ ատելութենէն նշոյլ մը,  եթէ իւրաքանչիւրը մաքրուի ատկէ, կը մաքրուի ատելութիւնը. չէ՞ որ իւրաքանչիւր մեծ մարմին բաղկացած է մանր մարմիններէ, եթէ մանր մարմիններն առողջ ըլլան, մեծ մարմինն ալ առողջ կ՛ըլլայ: Իսկ եթէ մարդ չի ջանար մաքրուիլ, ուրեմն թող ապրի անմաքուր դաշտին մէջ:

«Ա.».- Ծանօթ ըլլալը կարեւո՞ր  բան մըն է նկարչի համար, թէ՞ աւելի կարեւոր բաներ կան:

Մ. Մ.- Ես ծանօթ ըլլալու  խնդիր չունիմ: Միշտ  կը փորձեմ  խուսափիլ  ներկայանալէ:  Ի հարկէ աւելի կարեւոր բաներ կան: Աստուած ստեղծեց մարդը, մարդը ստեղծեց արուեստը, առաջնային  խնդիրներ կան. այսպիսի խօսք կայ, կ՛ըսեն` հագուստն աւելին չէ, քան` մարմինը, մարմինն աւելին չէ, քան` հոգին: Պէտք է մեզի համար ճշդենք` ո՞րն է առաջնայինը եւ կարեւորենք զայն: Մարդ պիտի ձգտի արեւի լոյսին, մնացած ամէն ինչ անկարեւոր է:

«Ա.».- Նաեւ  գոյներն  են  առատ ձեր գործերուն մէջ: Ի՞նչ է գոյնը ձեզի համար: 

Մ. Մ.- Գոյները մարդու զգացմունքային կեդրոնի աշխուժութենէն կու գան: Նկարչութեան  մէջ գոյնը նոյնն է, ինչ երաժշտութան մէջ` լսողութիւնը: Հնարաւոր չէ գոյները սորվեցնել, գոյնը զգացողութիւն է, նման է մարդու քով երաժշտական բնածին լսողութեանը: Գոյնի զգացողութիւնը ներքին շարժումէն կու գայ. ես գոյն շատ կը սիրեմ, բոլոր գոյները իրենց մէջ նշանակութիւն ունին: Այս բնութեան մէջ ամէն գոյն կայ: Բնութիւնը շատ ներդաշնակ է, պէտք է սորվիլ բնութենէն:  Մարդ իրմէ շատ բաներ յօրինած  է. հակառակութիւն կայ մարդու ապրելակերպին մէջ, մարդը  ներդաշնակութենէն շատ հեռացած է: Նկարչի ամենամեծ ուսուցիչը բնութիւնն է,  բնութենէն  չհեռացած մարդը:

«Ա.».- Իսկ խորհրդանիշները նորէ՞ն բնութենէն կու գան:

Մ. Մ.- Կայ խորհրդանիշներու լեզու:  Ե՛ւ բնութենէն կու գան, ե՛ւ Աստուածաշունչէն:  Քոլաժներուն մէջ շատ  կան  խորհրդանիշներ: Ես «Հաց» խորագրով նկար մը  ունիմ, որուն մէջ  ալիւր,  աղ,  կրակ եւ ջուր կայ,  ինչէն  հացը կը պատրաստեն,  սակայն այդ պատկերներուն մէջ  լեցուն խորհրդանիշներ դրած եմ. կրակը զգացմունքներն են,  ալիւրը, որ խմոր կը դառնայ, մարմինն է,  ջուրը միտքն է, աղը ոգին է, համը…

Աստուածաշունչին մէջ այս բոլոր  խորհրդանիշները կան: Ես շատ կրօններ ուսումնասիրած  եմ, շատ իմաստասիրութիւններ կարդացած եմ`  պարսկական, հնդկական, արեւելեան, սակայն  վերջնական խաղաղութիւն  տեսած եմ միայն Քրիստոսի մէջ:  Ինք միշտ կենդանի է, իր շարժումը միշտ  կը զգաս, կը տեսնես…

Ժայռապատկերները նոյնպէս խորհրդանիշներու աղբիւր են. անոնք  մեր լաւագոյն կոթողներն են, որոնք արտայայտուած են ամենամաքուր ձեւով եւ սկզբի խորհուրդն ունեն: Բոլոր ազգերու  նախապատմական շրջանի բոլոր պատկերները նոյնն են: Կը  նշանակէ, որ մեր բոլորին  ակունքը նոյնն է, իսկ մենք հիմա այնքան հեռու ենք բնութենէն,  հեռացած ենք մեր սկզբնաղբիւրէն, խաղաղ պատմութենէն:

Այս ցուցահանդէսը կը կրէ իմ նկարներէս մէկուն  խորագիրը. «Խաղաղ պատմութիւն. հաց ու գինի». մնացածն Աստծոյ ձեռքն է:  Պարզ իմաստութիւն մըն է, որուն կարիքը  մենք ամէնքս ունինք` թէ՛ հոս ապրողները, թէ՛ դուրսը ապրողները, առհասարակ` այս աշխարհի ժողովուրդը:

«Ա.».- Ուրիշ ի՞նչ ազդած է ձեր արուեստին վրայ:

Մ. Մ.- Ժայռապատկերներէն ու  բնութենէն զատ, նաեւ` հին արուեստը, մեր հայկական ճարտարապետութիւնը, մանրանկարչութիւնը,  որմնանկարչութիւնը,  խաչքարերը,  պատմութիւնը, համաշխարհային ու հայ  արուեստի գլուխգործոցները… ամէն ժամանակաշրջան ցանած է իր մարգարիտները:

«Ա.».- Մուշեղ, քիչ մը խօսինք ձեր քոլաժներուն մասին:

Մ. Մ.- Քոլաժին  մէջ  տարբեր նիւթեր միմեանց հետ կը խաղաղեցնես, կը հաշտեցնես: Հետաքրքրական  է նիւթերուն հետ աշխատիլ, ատոնցով քո զգացմունքդ աւելի սուր կը ներկայացնես, նկարածը նոյն ազդեցութիւնը չի ունենայ:

Շատ մը քոլաժներու հասած եմ պատահականօրէն. Մոսկուա Վերնիսաժին մէջ ցուրտ ձմրան նկարներ կը վաճառէի, ամէն օր նկարներուն ծանր կապոցները քաղաքի մէկ ծայրէն միւսը կը տանէի. օր մըն ալ Մոսկուա գետին քովէն կ՛անցնէի, ջղայնացայ, նետեցի գետը, գետը սառցակալած էր, սառը կտրուեցաւ եւ նկարները ջուրին մէջ մտան.. նայեցի, որ ջուրէն հետաքրքրական տեսք ստացան: Նոյնը ըրի տան մէջ, ջղայնութենէս պատռեցի նկարները, լեցուցի լոգարանի ջուրին մէջ, տեսայ, որ նոր պատկերներ ստացուեցան: Այդ քոլաժներով Ցիւրիխի մէջ մեծ ցուցահանդէս ըրած եմ  եւ ոչ մէկ նկար ետ բերած եմ: Այդպէս, քոլաժը դարձաւ իմ արուեստիս հիմնական մասը:

«Ա.».- Էթիւտներ ալ կը նկարէք: Ի՞նչ ժանրի մէջ աւելի լաւ կը զգաք:

Մ. Մ.- Ժանրերը չեմ կարեւորեր: Էթիւտները բնութեան հետ կապս պահելու համար են: Ինծի համար  կարեւորն այն է, թէ ի՞նչ կը դնես այդ բոլորին մէջ: Կարեւոր է, որ իմ ներաշխարհս  կարգի բերեմ, ետքը` ստեղծագործեմ, հաճելի աշխատանք մըն ալ ատիկա է, երանութեան պահ կայ ատոր մէջ:

«Ա.».- Մուշեղ,  ձեր նկարներուն մէջ  նիւթի  բազմազանութիւն կայ: Շատ հետաքրքրական կիրառութիւն ունեն նիւթերը  նկարներուն մէջ:

Մ. Մ.- Ես կը սիրեմ մանաւանդ բնական նիւթերը, արհեստական նիւթեր չեմ սիրեր: Բնական ամէն նիւթ ինծի համար հետաքրքրական է, հողէն սկսեալ` մինչեւ տախտակ: Ամէն նիւթ իր լեզուն ունի եւ շունչ կ՛առնէ, եթէ գտնես իր լեզուն ու խօսիս հետը:

«Ա.».- Իսկ  այդ նիւթերը  որքան կը դիմանան կտաւներուն վրայ:

Մ. Մ.- Եթէ բնական նիւթը ճիշդ ձեւով մշակես եւ գործածես,  շատ երկար  կը դիմանայ:

«Ա.».- Դուք միշտ Եւրոպա ցուցադրուած էք. այս անգամ` Արեւելքին մէջ պիտի ներկայանաք: Ի՞նչ կը կարծեք,  ինչպէ՞ս կ՛ընկալեն ձեր արուեստը:

Մ. Մ.- Արեւելքին ծանօթ եմ մշակոյթով,   արեւելեան ոգին, իմաստասիրութիւնը  անծանօթ չեն ինծի: Կը կարծեմ` մարդիկ ալ խորն են իրենց մշակոյթի, ուսմունքներու պէս, եւ պէտք է, որ լաւ ընդունին արուեստն առհասարակ: Գիտեմ, որ դուրսի հայերը հայրենասէր են, զանոնք շատ կը հետաքրքրեն հայրենասիրական նիւթեր: Գուցէ իմ  նկարչութեան մէջ հայրենասիրական տեսարաններ, պատկերներ ուղղակի իմաստով չկան, բայց իմ ամբողջ նկարչութիւնը հայրենասիրութիւն է իր խորքով:

Եւրոպայի մէջ երկար ապրած եմ, հոն զգացմունքի, հոգեւորի սով կայ, կը զգաս, որ մարդիկ   ամէն ինչի հասած  են, սակայն  կարծես իրենց ներսի կրակը չկայ, արուեստի մէջ կը փնտռեն այդ պակասը:

«Ա.».- Ինչո՞ւ  շատ մը նկարիչներու պէս դուրսը չմնացիք, ետ եկաք:

Մ. Մ.- Ո՞ւր երթամ: Այս հողը,  ջուրը  թողնեմ, ո՞ւր գնամ: Ճիշդ  է` ամէն տեղ ալ լիցքեր կը ստանամ, բայց իմ հողը չեմ թողնի գնամ, իմ երկիրն է, իմ ժողովուրդն  է:  Իմ տեսակը Հայաստանի մէջ է: Արամ Խաչատրեանն ըսած է. «Արուեստը հայրենիք պիտի ունենայ»: Եթէ երթաս եւ դուրսը ստեղծագործես, քու արուեստդ  կը դառնայ քու  ապրած միջավայրիդ ծնունդը, արտացոլանքը: Ես այս հող ու ջուրի  կեանքը կ՛ուզեմ արտացոլել, օտարն ալ իր հող ու ջուրի կեանքը թող արտացոլէ:

«Ա.».- Աշակերտներ ունի՞ք:

Մ. Մ.- Չեմ դասաւանդեր, քանի որ ազատ ժամանակացոյցով կ՛ապրիմ, ժամերու մէջ չեմ կրնար սահմանափակուիլ, ինծի համար աւելի կարեւոր է այդ ազատութեան մէջ կեանքի խորհուրդները զգալ ու ատոնք փոխանցել իմ արուեստիս միջոցով: Սակայն շատ մը երիտասարդ նկարիչներ, ուսանողներ  կու գան, նկար կը բերեն, կը քննարկենք, խորհուրդներ կու տամ:

«Ա.».- Պատուէրներ կը կատարէ՞ք նկարչութեան մէջ:

Մ. Մ.- Երբե՛ք: Ո՛չ մարդոց պատուէրներ կը կատարեմ, ո՛չ ալ` ժամանակի: Խորհրդային տարիներուն կ՛ըսէին` որպէսզի ընդունուես, պէտք է այսինչ ժանրը կամ նիւթը  նկարես:  Ժամանակները փոխուեցան, ուրեմն ժանրն ա՞լ պիտի փոխենք:  Անհեթեթութիւն է: Ես ոչ մէկի ճաշակով կը  նկարեմ. միայն մէկ հոգիի առջեւ  պատասխանատու եմ. այդ մէկը Բարձրեալն է:

Եւ իմ նկարներս ալ միշտ հետաքրքրած են այնպիսի մարդիկ, ովքեր հոգեւոր ներաշխարհ ունին:

«Ա.».- Մուշեղ, եթէ մէկ նախադասութեամբ  ձեւակերպէք, ի՞նչ է կեանքը:

Մ. Մ.- Ես կեանքը կը համեմատեմ ջուրի ալիքներու վրայով ջրադահուկ քշելուն:  Այն մարդը,  ով կարող է ալիքներու մէջէն հարթ եւ սահուն  անցնիլ, կը յաղթահարէ կեանքի վտանգները, կեանքն իրեն առջեւ կը տանի, եթէ չի կրնար, ուրեմն զոհ կ՛երթայ ալիքներուն:

«Ա.».- Իսկ եթէ ջրադահուկ քշել չգիտի՞:

Մ. Մ.- Պէտք է սորվի, այլապէս ալիքները կ՛ընկղմեն: Եթէ ձուկ բռնել չգիտի, անօթի պիտի մնայ: Եւ այդպէս, մարդ ամբողջ կեանքը պիտի սորվի:

 

Մուշեղ Մխիթարեան նկարիչին ու արուեստագէտին ստեղծագործութիւնները սնուած են Հայաստան աշխարհի բնութենէն… հողէն, ջուրէն, արեւէն, քամիէն, լեռներէն ու ձորերէն` իրենց ամէնէն պարզ ու տարրական վիճակին մէջ:

Մուշեղ Մխիթարեան նկարիչը եւ արուեստագէտը ներշնչուած է հայրենիքի, հայ ժողովուրդի, հայոց պատմութեան դարաւոր հոլովոյթի հոգեւոր ժառանգութենէն:

Ան խորապէս հաւատացեալ է ու քրիստոնեայ: Այդպէս է ան էապէս` խորքով ու համոզումով եւ ոչ թէ ձեւականօրէն:

Մուշեղ Մխիթարեանի ստեղծագործութիւններուն խորհուրդն ու պատգամը համամարդային ու տիեզերական տարողութիւն ունին:

Հայաստան աշխարհի բնութիւնն ու Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ դաժան պատմութիւնը իրենց մէջ պարփակող

ու անոնց միաձուլուած ցոլացումը ներկայացնող նկարներն ու համադրումները Մուշեղ Մխիթարեանի արուեստը կը բարձրացնեն համամարդկային արժէքներու մակարդակին, միաժամանակ հայ արուեստին վերապահելով իր արժանաւոր տեղը արուեստի աշխարհին մէջ:

 ՎԱՀԷ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ

 

CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )