Դէպի Աւստրալիա. Ընտանեկան Դիմանկար

Գիտէի՞ր, թէ Աւստրալիոյ բնիկ ապորիճինիները իրենց պատմութիւնը կը գրեն իրենց մարմիններուն վրայ, սքանչելի գծագրութիւններով:

Manga_timangarՊզտիկ աղջիկը անշարժ նստած է, աչքերը գոց: Ցեղախումբէն տարեց մը ծռած` դեղին, ճերմակ, կարմիր եւ սեւ գունաւոր կէտեր կը տպէ անոր այտերուն եւ քիթին վրայ: Այս բնազարդերը կրնան ներկայացնել վայրի մեղր, խիժածառի կեղեւ, կրակ:

Առաջին նայուածքով փոքրիկ աղջկան մեծ ընտանիքին, անոր ցեղախումբին անդամները կրնան հասկնալ գծագրութիւնը եւ ճանչնալ, թէ ո՛ր աւանդութիւնը գրուած է աղջնակին դէմքին վրայ:

Աւստրալիոյ բնիկ ապորիճինի ժողովուրդը իր պատմութիւնը տարիներով չի գրեր (անոնց պատմութիւնը 50 հազար տարիներէ ի վեր կը շարունակուի): Ապորիճիները իրենց պատմութիւնը կը ներկայացնեն աւանդութիւններով եւ արուեստի աշխատանքներով «երազային ժամով», երբ անոնք կը հաւատան, թէ իրենց նախահայրերը աշխարհը ստեղծած են: Անոնք այս աւանդութիւնները կը ներկայացնեն ժայռերու, կտաւներու կամ մարմիններուն վրայ: Այս ձեւով է, որ անոնք այս աւանդութիւնները եւ ոգիները կենդանի կը պահեն. անոնք մաս կը կազմեն բոլոր կարեւոր արարողութիւններուն:

***

Manga_timangar-1Այժմ աւելի քան մէկուկէս միլիոն ապորիճիներ կ՛ապրին ուրիշ ոեւէ մէկ քաղաքացիի նման, ամբողջ Աւստրալիոյ տարածքին: Սակայն անոնք ընդհանրապէս իրենք զիրենք կը ներկայացնեն իրենց ցեղախումբին ընդմէջէն: Իւրաքանչիւր ցեղախումբ ունի իրեն յատուկ գծագրութիւնները, որոնք կապուած են իրենց հողին եւ աւանդութիւններուն: Այս գծագրութիւնները մաս կը կազմեն ցեղախումբին ժառանգին: Անոնք կրնան գծուիլ միայն արտօնութիւնը ունեցող անձի մը կողմէ:

Մանուկները սովորաբար կը սկսին իրենց մարմինը ճերմակ կաւով կամ կարմիր հողով ներկել: Այս գծագրութիւնները յարգանքի նշան մըն են: Անոնք արարողութեան մը ընթացքին «հագուելու» ձեւ մըն են: Այս արարողութիւններուն մասնակցելու տարիքին, մօտաւորապէս 6-8 տարեկան, մանուկները «կը հագուին» տարեցներուն կողմէ գծուած աւելի խրթին գծագրութիւններ: Կրնայ ըլլալ, որ այս աղջնակը, որուն այտերուն վրայ կը գծուին այս կէտերը, եթէ լաւ մտիկ ընէ այս աւանդութիւնները, ինք ալ օր մը իր կարգին գծող արուեստագէտ պիտի դառնայ եւ այս ձեւով շարունակէ կենդանի պահել այդ «երազային ժամանակը»:

 

Պտոյտ Մը Սիտնէյի Մէջ

Սիտնէյ Աւստրալիոյ ամէնէն շատ բնակիչ ունեցող քաղաքն է: Անիկա կը գտնուի երկրին հարաւ-արեւելքը, Քանպերա մայրաքաղաքէն 300 քմ հեռու:

Սիտնէյ շինուած է Փորթ Ճաքսընի շուրջ, մեծ ծովածոց մը, որ կրնայ ընդունիլ մինչեւ 10 հազար նաւ: Բազմաթիւ մարդիկ փոխադրող նաւակներ հազարաւոր անձեր կը տանին քաղաքին տարբեր շրջանները: Փորթ Ճաքսըն կը բացուի Խաղաղական ովկիանոսին վրայ, որ շրջապատուած է ժայռերով եւ աւազոտ ծովափներով:

                             ***

Քաղաքին կեդրոնը` Սիրքըլըր Քուէյի վայրին մէջ է, որ անգլիացիները հիմնած են Սիտնէյ` 1788 թուականին: Սակայն մեծ քաղաք մը ըլլալէ առաջ  Սիտնէյ եղած է ընդարձակ բանտ մը: Անգլիացիները հոն ղրկած են հազարաւոր բանտարկեալներ, մինչեւ 1820-ական թուականները: Այս ձեւով, Սիտնէյի առաջին բնակիչները եղած են տաժանակիր աշխատանքի դատապարտուած բանտարկեալներ:

Քաղաքին Մէջ

Հարպուր Պրիճ («նաւահանգիստի կամուրջը»): 1932-ին շինուած այս պողպատէ 1,1 քմ երկարութեամբ այս մեծ կամուրջը իրարու կը  միացնէ քաղաքին կեդրոնը` Սիտնէյի հիւսիսային թաղամասերուն: Անոր վրայէն կ՛անցնին շոգեկառքեր, ինքնաշարժներ եւ հետիոտներ: Քաղաքի բնակիչները զայն կ՛անուանեն «Հին կախիչը»:

Հարպուր Պրիճ («նաւահանգիստի կամուրջը»): 1932-ին շինուած այս պողպատէ 1,1 քմ երկարութեամբ այս մեծ կամուրջը իրարու կը միացնէ քաղաքին կեդրոնը` Սիտնէյի հիւսիսային թաղամասերուն: Անոր վրայէն կ՛անցնին շոգեկառքեր, ինքնաշարժներ եւ հետիոտներ: Քաղաքի բնակիչները զայն կ՛անուանեն «Հին կախիչը»:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Գործի թաղամասը: Քաղաքին կեդրոնը կազմուած է երկնաքերներով, ուր կարելի է գտնել գրասենեակներ, յարկաբաժիններ, բնակարաններ, պանդոկներ, խանութներ... հոն կարելի է հանդիպիլ նաեւ 19-րդ դարու շինութիւններու, ինչպէս` «Քուին Վիքթորիա Պիլտինկը», որ կամարներով շինուած է, եւ` Սենթ Անտրու՛զ տաճարը:

– Գործի թաղամասը: Քաղաքին կեդրոնը կազմուած է երկնաքերներով, ուր կարելի է գտնել գրասենեակներ, յարկաբաժիններ, բնակարաններ, պանդոկներ, խանութներ… հոն կարելի է հանդիպիլ նաեւ 19-րդ դարու շինութիւններու, ինչպէս` «Քուին Վիքթորիա Պիլտինկը», որ կամարներով շինուած է, եւ` Սենթ Անտրու՛զ տաճարը:

- Ռոքսի թաղամասը: Առաջին 1400 գաղթականները հոս հաստատուած են 18-րդ դարու վերջաւորութեան: Այս թաղամասին մէջ կը գտնուի պզտիկ տուներու եւ հին շինութիւններու խումբ մը:

– Ռոքսի թաղամասը: Առաջին 1400 գաղթականները հոս հաստատուած են 18-րդ դարու վերջաւորութեան: Այս թաղամասին մէջ կը գտնուի պզտիկ տուներու եւ հին շինութիւններու խումբ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Սիտնէյի օփերան: Ծովածոցին ծայրը, իրարու մէջ մտած պեթոնէ խեցիներու ձեւով օփերայի շէնքը ներկայացուած է իբրեւ իր առագաստները հովին բացած մեծ նաւ մը: Սկզբունքով անոր կառուցումը պիտի տեւէր չորս տարի եւ կարօտէր 7,25 միլիոն տոլարի... սակայն 1959 թուականին սկսած աշխատանքները վերջ գտան տասնչորս տարի ետք, եւ 105 միլիոն տոլարի ծախսէ ետք, անոր դռները վերջապէս բացուեցան 1973 թուականին: Սակայն մարդոց համբերութիւնը վարձատրուեցաւ, որովհետեւ անիկա դարձաւ Աւստրալիոյ ամէնէն շատ այցելուած վայրը, տարեկան իր 8,2 միլիոն այցելուներով:

– Սիտնէյի օփերան: Ծովածոցին ծայրը, իրարու մէջ մտած պեթոնէ խեցիներու ձեւով օփերայի շէնքը ներկայացուած է իբրեւ իր առագաստները հովին բացած մեծ նաւ մը: Սկզբունքով անոր կառուցումը պիտի տեւէր չորս տարի եւ կարօտէր 7,25 միլիոն տոլարի… սակայն 1959 թուականին սկսած աշխատանքները վերջ գտան տասնչորս տարի ետք, եւ 105 միլիոն տոլարի ծախսէ ետք, անոր դռները վերջապէս բացուեցան 1973 թուականին: Սակայն մարդոց համբերութիւնը վարձատրուեցաւ, որովհետեւ անիկա դարձաւ Աւստրալիոյ ամէնէն շատ այցելուած վայրը, տարեկան իր 8,2 միլիոն այցելուներով:

- Սիտնէյի աշտարակը: 305 մեթր բարձրութիւն ունեցող այս աշտարակը շատ յարմար դիրք մըն է դիտելու քաղաքին գեղեցիկ տեսարանը, ծովածոցը, ովկիանոսը եւ հեռուէն երեւցող լեռները:

– Սիտնէյի աշտարակը: 305 մեթր բարձրութիւն ունեցող այս աշտարակը շատ յարմար դիրք մըն է դիտելու քաղաքին գեղեցիկ տեսարանը, ծովածոցը, ովկիանոսը եւ հեռուէն երեւցող լեռները:

 

 

 

 

 

 

 

 

Բուսաբանական թագաւորական պարտէզը: 1816 թուականին շինուած այս ընդարձակ հանրային պարտէզը շատ սիրուած է քաղաքացիներուն կողմէ: Անոնք հոն կ՛երթան վազելու, պտտելու, փիքնիքներ ընելու կամ պարզապէս հանգչելու:

Անհաւատալի, Բայց Իրա՛ւ

– Աշխարհի առաջին գրողները կը գրէին թաց կաւի վրայ (Ք.Ա. 3000 թուական):

– Հին հռոմէական տօնի մը ընթացքին իբրեւ ուտելիք կը հրամցուէր կով մը, որուն մէջ դրուած է խոզ մը, որուն մէջ դրուած էր սագ մը, որուն մէջ դրուած էր բադ մը, որ, վերջապէս, լեցուած էր հաւով մը: (Ք. Ա. 800 – Ք.Ե. 476 թուական):

– Հին Մեքսիքայի մէջ (15-16-րդ դար) ազթեքները քաքաոյի հատիկները իբրեւ դրամ կը գործածէին:

– 1903 թուականին մասնագէտ մը հնարեց հաւերուն յատուկ աչքերը պաշտպանող ակնոցներ, որպէսզի անոնք զիրար չկտցահարեն:

– Պարսկաստանի մէջ 1000-ական թուականներուն  ակռայի դեղ կը պատրաստուէր ծեծուած մոխիրով, կովերու կճղակներով, հաւկիթի կեղեւներով եւ ոստրէի խեցիով:

– 1726 թուականին «Հիւլիվերի ճամբորդութիւնները» իր գիրքին մէջ Ճոնաթան Սուիֆթ ներկայացուցած էր Հրատ մոլորակի երկու լուսինները (Տէիմոս եւ Ֆոպոս), անոնց գտնուելէն աւելի քան 100 տարի առաջ:

– 1891 թուականին Հարաւային Ամերիկայի մէջ նաւաստիներ ծովամարտ մը յաղթեցին իրենց թնդանօթներով պանիրի կտորներ արձակելով:

– 1962 թուականին աստղանաւորդ Ճոն Կլեն ամէն 45 վայրկեան ներկայ գտնուեցաւ արեւին ծագումին եւ մար մտնելու, երկրագունդին շուրջ երեք անգամ դառնալու իր ճամբորդութեան ընթացքին:

– 1816 թուականին Ինտոնեզիոյ մէջ հրաբխային ժայթքում մը այնքան ազդեց կլիմային վրայ, որ հիւսիսային կիսագունդէն շրջաններ ամառ չունեցան:

– 1650-ական թուականներուն Լոնտոնի բնակիչները կը հաւատային, թէ սուրճը կրնար բուժել աչքի գրգռումները:

– 17-րդ դարէն 19-րդ դար սամուրայ մարտիկները բրինձով կը վճարուէին:

– Ք.Ա. 1500 թուականներուն խխունջի պատեանները իբրեւ դրամ կը գործածուէին Հին Չինաստանի մէջ:

 

Ժամանց

Կրնա՞ս գտնել քիթի դեղին հասցնող ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել քիթի դեղին հասցնող ճամբան:

 

Կրնա՞ս գտնել երկու պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող ութ տարբերութիւնները:

Կրնա՞ս գտնել երկու պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող ութ տարբերութիւնները:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս թիւերը զետեղել տախտակին մէջ իրենց համապատասխանող տեղերը:

Կրնա՞ս թիւերը զետեղել տախտակին մէջ իրենց համապատասխանող տեղերը:

Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող երկու մանչերը:

Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող երկու մանչերը:

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )