Բաց Նամակ Արաբ Ժողովուրդին

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ

Այսպէս էի...

Այսպէս էի…

Արեւմտեան երկիրներու եւ յատկապէս Միացեալ Նահանգներու մէջ արաբ ժողովուրդը ներկայացուած է որպէս «անքաղաքակիրթ», «տգէտ», «մարդասպան» եւ այլ սխալ կամ չափազանցուսծ մակդիրներով:

Ծնած ու հասակ նետած եմ արաբական երկրի մը մէջ, Լիբանան: Բաւական ծանօթ եմ արաբ ժողովուրդին: Առանց արաբ ժողովուրդին պատմականը ընելու` կ՛ուզեմ յատկապէս յիշեցնել, թէ յետցեղասպանութեան մեր դժուար օրերուն արաբ ժողովուրդն էր, որ իր դռները լայն բացաւ մեր առջեւ: Տուաւ ապաստան եւ խտրութիւն չդրաւ արաբին ու մեր միջեւ: Առաջին օրէն իսկ իրաւունքը ունեցած ենք քուէարկելու: Լիբանանեան խորհրդարանին մէջ ունինք երեսփոխաններ ու նախարարներ, մինչեւ իսկ Լիբանան ունեցած է հանրապետութեան նախագահ մը, որ …, կէս հայ էր, մինչդեռ Ամերիկայի մէջ ոեւէ Ամերիկա գաղթած անձ օրինաւոր կեցութեան իրաւունքը (Green Card) ստանալէն նուազագոյնը 5 տարի ետքն է, որ կը ստանայ քաղաքացիի ամբողջական իրաւունք, պայմանաւ որ այդ 5 տարիներու ընթացքին բնաւ «սեւ կէտ» չունենայ եւ, ամենակարեւորը, լիովին վճարած ըլլայ իր տուրքերը կառավարութեան: Ամերիկայի մէջ առաջին իսկ վայրկեանէն կը զգանք, թէ միշտ ալ խտրութիւն մը դրուած է ամերիկածիններուն  ու գաղթականներուն միջեւ:

Նորութիւն մը չէ, որ թուրք ազգին կատարած ցեղասպանութեան անուղղակիօրէն օգնեցին ու քաջալերեցին արեւմտեան մեծ պետութիւնները, եւ հետագային «մարդասիրական» կազմակերպութիւններ որբանոցներու մէջ տէր կանգնեցան հայ որբերուն ու դիւրութիւն տուին Ամերիկա կամ եւրոպական երկիրներ գաղթելու: Արդէն այդ մէկն էր, որ ծնունդ տուաւ «Ճերմակ ջարդ»-ին:

0811_Syrian-Children

Սուրիա

Սուրիան եղաւ առաջին արաբական երկիրը, որ Տէր Զօրի անապատներու մէջէն կիսամեռ հայերը ընդունեց իր երկիրը, անոր յաջորդեցին Լիբանանն ու այլ արաբական երկիրներ: Եգիպտոսի, Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ երկար տարիներ ունեցած ենք մշակոյթով հարուստ գաղութներ, դպրոցներ, եկեղեցիներ: Լիբանանի մէջ մինչեւ օրս կը գտնուի Կիլիկիոյ կաթողիկոսական աթոռը, հոն հաստատուած են մեր տարբեր միութիւններու կեդրոնական մարմինները: Կը հրատարակուին տասնեակ մը հայկական թերթեր` քաղաքական, գրական, մարզական եւ այլն: Ունինք թատրոն ու հարուստ մշակոյթ, այս բոլորը` շնորհիւ արաբ ժողովուրդի բարեացակամ եւ եղբայրական կեցուածքին:

Կազա

Կազա

Այսօր, աւելի քան երեք տասնամեակներէ աւելի, արաբական աշխարհը ինկած է արեւմտեան մեծ պետութիւններու լարած ծուղակին մէջ, եւ միեւնոյն հողին վրայ ապրողներ զիրար կը բզկտեն, զիրար կը սպաննեն, երկիրը մոխիրի կը վերածեն: Հայուն ապաստան տուող արաբ ժողովուրդէն մաս մըն ալ այսօր ինկած է Թուրքիոյ  թակարդին մէջ:

Այս բոլորին մէջ Թուրքիոյ կողմէ վճարուող վարձկաններ կը ջանան թրքական լկտի քաղաքականութիւնը գործադրել եւ հիմնովին կործանել մեր հայկական սքանչելի գաղութները: Թուրքիոյ օժանդակութեամբ եւ նեցուկով անոնք կը պղծեն հայկական կեդրոններ, եկեղեցիներ, դպրոցներ: Կը փորձեն արմատախիլ  ընել հայ մշակոյթը, պատկերը բաւական խօսուն է Հալէպի ու  Քեսապի մէջ մանաւանդ:

Հայը շէնցուց արաբական երկիրները: Չդաւաճանեց արաբին: Միայն շնորհակալական խօսքեր ու օրհնանք ելաւ հայու բերնէն հանդէպ արաբ ժողովուրդին:  Հայու օրհնանքը ատելութեան ու ոխի թող չփոխուի: Ի՞նչ է տարբերութիւնը արաբին Ալլահին ու հայուն Աստուծոյ: Պարզապէս իւրաքանչիւրը իր լեզուով կ’անուանէ Զայն: Բարութիւն ցանկացող Ալլահին անունով կը պղծէք նմանապէս բարիք ցանկացող Աստուծոյ տուները, եկեղեցիներն ու սրբավայրերը:

Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքին շատ հաւանաբար Թուրքիա փորձեց նոյնը ընել Լիբանանի մէջ, սակայն անմիջական սահմանակից չըլլալով` ձախողեցաւ նման ծրագիրներ յաջողեցնել:

Իրաք

Իրաք

Քիւրտը ժամանակին ինկած էր նոյն ծուղակին մէջ եւ կողոպուտի սիրոյն օգնեց Հայոց ցեղասպանութեան` առանց անդրադառնալու, թէ վերջաւորութեան իր կարգը պիտի գար, ինք եւս հայերուն նման տեղահան պիտի ըլլար: Եթէ այդ օրերուն քիւրտը չօգնէր թուրքին, թերեւս ան չկարենար յաջողցնել իր անմարդկային արարքը:

Քանի մը օր առաջ ուշադրութիւնս գրաւեց ֆրանսերէնով գրուած յօդուած մը` Ֆաուզիա Զուարիի ստորագրութեամբ:  Յանդուգն գրութիւն մը, ուր կը գրէր. «Երբեմն կը զղջամ արաբ ծնած ըլլալուս:

0811_hakim-syriaԵրբ առտու կ՛արթննամ ու կը տեսնեմ մարդիկ, որոնք Ալլահին անունով կը սպաննեն Աստուծոյ ծառաներ, երբ Պաղտատի ու Պէյրութի փողոցներուն մէջ կը քաշքշեն իրենց ազգակիցներու դիակները, երբ կը տեսնեմ իսլամ հօր մը լացը, որովհետեւ չի գիտեր պատճառը, թէ ինչո՛ւ իր տղեկը գացած է Սուրիա` սպաննելու եւ սպաննուելու, երբ Արեւելքի մէջ Պիլ Կէյց իր հարստութիւնը կը տրամադրէ Ափրիկէի մէջ փոքրիկներու կեանքը փրկելու, մինչ Ծոցի երկիրներու շէյխեր իրենց միլիոնները կը վատնեն քազինոներու եւ հաճոյքի վայրերու մէջ, իսկ անդին արաբ փոքրիկներ սովամահ կ՛ըլլան, երբ արաբներ իրենց կիներուն հետ կը վարուին որպէս ստրուկներ, այո՛, կը զղջամ արաբ ծնած ըլլալուս»:

Ինծի անծանօթ, սակայն այս մէկ հատիկ յանդուգն գրութիւնդ կարդալէ ետք սրտի մօտիկ Ֆաուզիա Զուարին կ’ըսեմ. երբե՛ք մի զղջար արաբ ծնած ըլլալուդ: Ոեւէ ազգի պատկանողներ պէտք է հպարտ ըլլան իրենց ազգութեամբ, ի բացառեալ թուրքերը, որովհետեւ ամէն մարդ ալ իր ազգով կրնայ հպարտանալ` անոր ներկայով կամ անցեալով, սակայն թուրքը ո՛չ ներկայով, ո՛չ անցեալով եւ, վստահաբար, ո՛չ ալ ապագայով հպարտանալիք բան մը ունի:

Շնորհիւ մեծ պետութիւններու օժանդակութեան` այսօր Թուրքիա դարձած է գեղեցիկ երկիր մը, ուր տասնեակ հազարաւոր զբօսաշրջիկներ կ՛այցելեն (ներառեալ` հայեր, դժբախտաբար), կը հիանան ու կը մեկնին իրենց երկիրները, սակայն ոչ մէկ բան փոխուած է թուրք ազգի նկարագիրին  մէջ: Այս բոլորը առերես է, սակայն ներքին կեանքին մէջ թուրքը մեծ անարդարութիւն կը գործէ եւ տգեղ քաղաքականութիւն կը վարէ իր քաղաքացիներուն եւ յատկապէս փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ: Թուրքը թուրք էր երէկ, է՛ այսօր եւ վաղը, եւ փոխանակ ընդունելու իր նախահայրերուն յանցանքը` առիթը չի փախցներ հարուածելու հայ ազգը, որ դարեր շարունակ շէնցուցած էր «իրենց» երկիրը:

Մենք` հայերս, փոքր ազգ մըն ենք: Արաբ ժողովուրդին նման չունինք նիւթական հարստութիւն կամ անհամար մարդկային ուժ: Ունինք կարեւորագոյնը` միասնակամութեան ուժը, ինչ որ կը պակսի ձեզի:

Մենք վերատիրացանք Արցախին` շնորհիւ մեր միասնակամութեան, որ ազգի մը ամենահզօր ուժն է, իսկ դուք ձեր իսկ ձեռքով կը կործանէք արաբական աշխարհը: Ձեր քով ո՛չ զինուորական ուժը, ո՛չ ալ նիւթականը կը պակսի: Միակ պակսողը միասնակամութիւնն է:

Լիբանանեան քաղաքացիական պատերազմի տխուր օրերուն դարձեալ միասնակամ էինք, երբ անդին նոյն գեղեցիկ երկրի` Լիբանանի զաւակները, յանուն չես գիտեր ինչի, զիրար կը սպաննէին, երկիրը քարուքանդ կ՛ընէին, մենք` հայերս, մեր «դրական չէզոքութեամբ» կը ջանայինք լուծում մը գտնել ու միացնել հակամարտ կողմերը:

Միջին Արեւելքի խառնակ վիճակին պատճառով մեծ թիւով հայեր կը լքեն այս սքանչելի երկիրները ու կը հաստատուին Միացեալ Նահանգներ, Քանատա կամ եւրոպական երկիրներ: Ո՞վ է տուժողը: Դո՞ւք, թէ՞ մենք: Անկասկած` երկուքս: Ինքնաբերաբար կը վտանգուի սփիւռքի մշակոյթն ու լեզուն, իսկ դուք, սիրելի արաբ ժողովուրդ, կը կորսնցնէք մեծ թիւով հայեր, որոնք միշտ շէնցուցած են ձեր երկիրը, որ մեզի համար եղած է երկրորդ հայրենիք:

Վստահաբար բազմահազար արաբներ Ֆաուզիայի նման կը մտածեն, սակայն չունին համարձակութիւնը բարձրաձայն յայտարարելու եւ զգաստութեան բերելու արաբ ղեկավարները:

Յանդո՛ւգն Ֆաուզիա, ջանա՛ այս քու հիանալի գրիչովդ զգաստութեան բերել արաբ ժողովուրդի ղեկավարութիւնը, յուսանք, որ քեզի նման ուրիշ անձեր իրենց գրիչով կամ տարբեր միջոցներով յաջողին «արթնցնել» արաբ ղեկավարները, որպէսզի անոնք չտարուին արտաքին ճնշումներով եւ գրգռութիւններովն, կառչած մնան իրենց արաբական հողին ու արժէքներուն, խնայեն իրենց ժողովուրդին: Բայց կայ աւելին … մեծ լռութեան հաստ պատի քանդման հրամայականը:

Այլեւս աշխարհը պէտք է զգաստանայ Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող ողբերգութեան եւ երկրի մը մոխրացումին ի տես, աշխարհը պէտք է արթննայ Կազայի մէջ մանկասպանութեան ի տես, պէտք է սթափի Իրաքի մէջ անմարդկայնութեան եւ բարբարոսութեան ի տես, իրենք զիրենք քաղաքակիրթ ու մարդու իրաւունքներու պաշտպան նկատող երկիրները պէտք է ամչնան, որովհետեւ լուռ կը դիտեն արաբական աշխարհին մէջ մարդկային իրաւունքներու ամէն ձեւի ու տարողութեան ոտնահարումը, անմեղներու արեամբ գոյացող գետակներու բազմացումը, մանուկներու դիակներով բարձրացող բուրգերը, ողբացող այրիներու եւ որդեկորոյս մայրերու արցունքի ծովը … Լռե՞լ…

«Կապուտաչեայ մեր Սեւանից քեզ ողջոյն,
Իմ արաբ եղբայր» (Յովհաննէս Պատալեան):

 

Լոս Անճելըս 2014

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )