Գաղութէ – Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Սուրիա

Հալէպի Մէջ Մեկնարկը Կատարուեցաւ
Հայ Դատի Լսարանին

1106_haleb-(1)

1106_haleb-(2)Կազմակերպութեամբ Սուրիոյ Հայ դատի յանձնախումբին, հինգշաբթի, 6 նոյեմբեր 2014ի երեկոյեան ժամը 4:30-ին, Հալէպի «Արամ Մանուկեան» ժողովրդային տան մէջ մեկնարկը կատարուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած Հայ դատի լսարանին: Լրասարանը կ՛ընդգրկէ Ցեղասպանութեան տարբեր երեսները ուսումնասիրող 13 դասախօսութիւն-զեկոյցներ: Լսարանի առաջին զեկոյցին նիւթն էր Հայոց ցեղասպանութեան քաղաքական Հիմքերը: Օրուան զեկուցաբերն էր բժիշկ Ներսէս Սարգիսեան, որ լուսարձակի տակ առաւ Հայոց ցեղասպանութեան քաղաքական հիմքերը` սկսելով հայոց պատմութեան վաղ ժամանակներէն եւ հասնելով մինչեւ 1915` Հայոց ցեղասպանութեան ծրագրաւորումն ու գործադրումը: Դասախօսութենէն ետք տեղի ունեցաւ կարծիքներու փոխանակում: Ներկաներէն շատեր հարցադրումներով հանդէս եկան եւ կարծիքներ փոխանակեցին Հայոց ցեղասպանութեան օրերուն հայկական իրականութեան եւ ներկայ մեր քարոզչական աշխատանքներուն շուրջ: Ակնառու էր լսարանի կազմակերպման բծախնդիր աշխատանքն ու երիտասարդ տարրին գործօն մասնակցութիւնը:

Թարգմանչաց Տօնակատարութիւն
Քեսապի Մէջ

1019_kesabԿազմակերպութեամբ  ՍՕ Խաչի «Մեղրի» մասնաճիւղի վարչութեան, կիրակի, 19 հոկտեմբեր 2014-ին տեղի ունեցաւ Թարգմանչաց տօնակատարութիւն Քեսապի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ:

Ձեռնարկը սկսաւ մէկ վայրկեան յոտնկայս յարգելով յիշատակը Սուրիոյ եւ Քեսապի բոլոր նահատակներուն: Օրուան հանդիսավար Նարինէ Փանոսեան յիշեց, որ Թարգմանչացը հայկական մշակոյթի ընդհանուր տօնն է: Գիրերու գիւտին, հայերէն թարգմանութիւններուն, հայերէնով ստեղծագործութիւններուն, հայ դպրոցներու կառուցման ընդհանուր տօնն է:

Վարչութեան ատենապետ Յասմիկ Թութիկեան բացման խօսքին մէջ յիշեց, որ 5-րդ դարը մեր պատմութեան մէջ կոչուած է ոսկեդար: 405 թուականին, շնորհիւ Մեսրոպ Մաշտոցին եւ թարգմանիչ վարդապետներուն, ունեցանք մեր գիրն ու գրականութիւնը, որոնցմով մենք կրցանք փրկել մեր ազգը կորուստէ: «Ահաւասիկ, 16 դար շարունակ, մենք ունեցանք  լուսեղէն կանթեղ մը, անպատմելի թագաւորութիւն մը, որուն ո՛չ ջարդը, ո՛չ երկրաշարժը, ո՛չ սովը եւ ո՛չ ալ ուրիշ որեւէ հարուած կրցաւ յաղթել: Հայոց լեզուին երեսունվեց տառերը դարձան անխորտակելի կնիքը մեր ազգին ու անոր յաւիտենականութեան գլխաւոր երաշխիքը»:

Գեղարուեստական յայտագրին մասնակցեցան Քեսապի վարժարաններէն խումբ մը աշակերտներ: Ազգային Ուսումնասիրաց Միացեալ ճեմարանի Գ. կարգի աշակերտները արտասանեցին «Մեր դպրոցը» քերթուածը: Ը. կարգէն Շողակ Ղազարեան ասմունքեց «Գիւտին փառքը», իսկ Թ. կարգէն Շաղիկ Լնդեան մեներգեց «Ով մեծասքանչ» երգը: Հայ կաթողիկէ Բարեյուսոյ վարժարանէն խումբ մը աշակերտներ արտասանեցին «Ոսկեդարեան մեր քերթողներ» քերթուածը:

Օրուան դասախօս` դոկտ. Շողեր Աշըգեան ներկաներուն ուշադրութեան յանձնեց, թէ Քեսապ վերադառնալէն ետք հոգեւոր գետնի վրայ մեր վերականգնումը կը սկսինք Թարգմանչացով` եկեղեցւոյ յարկին տակ, ինչ որ պատգամ մըն է բոլոր անոնց, որոնք չեն հաւատար Քեսապի մէջ տիրող հոգեւոր արժէքներուն:

Ան շեշտեց, որ տօն մը նշելը անիմաստ եւ ձեւական կը դառնայ, եթէ դասեր չքաղենք անկէ, ապա հաստատեց, թէ մենք հարուստ մշակոյթ ունեցող ժողովուրդ ենք, մենք միակ ազգն ենք, որ Թարգմանչաց տօն ունինք. մենք այն ժողովուրդն ենք, որ ռազմական պարտութիւնը վերածած ենք տօնի, Վարդանանց պատերազմին մէջ մենք կը գտնենք այն ներքին ուժը եւ կորովը, որ մեզի կ՛ոգեւորէ դարեր շարունակ: Թարգմանչաց տօնը միայն թարգմանիչներու տօնը չէ, այլ իր մէջ ունի հայ լեզուի սկզբնաւորումը` մեր գրաւոր դպրութիւնը, ուր նաեւ հայ մտածումը վերածուեցաւ գիրի եւ դարձաւ մեր հարուստ մշակոյթի գանձանակը: Անոր մէջ կայ հայ դպրոցի հիմնադրութեան խորհուրդը, որ պատճառ դարձաւ յունական, պարսկական, ասորական ազդեցութեան չէզոքացման եւ մեր կրթութիւնը դարձաւ հայեցի կրթութիւն:

«Մշակոյթն է այն հիմնական սիւնը, որուն շնորհիւ ազգ մը կրնայ դիմանալ եւ գոյատեւել: Մշակոյթը ամենազօրաւոր զէնքն է, որով ժողովուրդներ կը պահեն իրենց ինքնուրոյնութիւնը: Մշակոյթն է, որ կը ստեղծէ քաղաքականութիւն: Մշակոյթն է, որ կը ստեղծէ տնտեսութիւն: Մշակոյթն է, որ տեսիլք կու տայ: Մշակոյթն է, որ կը գծէ մեր անցնելիք ճամբան», ըսաւ ան:

Բանախօսը անդրադարձաւ Աստուածաշունչի առաջին թարգմանուած տողի ընտրութեան. «Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» եւ նշեց, թէ այս նախադասութիւնը ամբողջութեամբ մեր ազգային աշխարհայեացքն է, մեր հոգեւոր արժէքներուն իմաստը: Ապա աւելցուց, թէ ինչպէս անցեալին,  այսօր եւս ունինք նոյն հրամայականը` սերունդ պատրաստելու մեծ գործը, ձուլումի վտանգին դէմ դնելու եւ հայ լեզուն պահելու հիմնահարցը: Ծանօթանանք օտար մշակոյթներու, սակայն միեւնոյն ատեն ծանօթացնենք մեր հարուստ մշակոյթը` պահելով մեր դիմագիծն ու ինքնուրոյնութիւնը:

«Թարգմանչաց սերունդը մեզի կը թելադրէ նիւթեղէնէն վեր բարձրանալ եւ իմացականին արժէք տալ: Բոլոր ժամանակներուն մէջ հայը կրցած է յաղթահարել ամէն տեսակի դժուարութիւն, որովհետեւ ան կը պատկանի ոգեղէն ազգի մը», ըսաւ  ան ու եզրափակեց. «Մենք` սփիւռք եւ հայրենիք, մեր երկու ուղղագրութիւններով, մեր ազգային միասնականութեամբ պէտք է յաղթահարենք բոլոր մարտահրաւէրները եւ դժուարութիւնները` պահելու մեր հայկական ինքնուրոյնութիւնն ու հայ լեզուն»:

 

Քուէյթ

Կլոր Սեղան «Երիտասարդութիւնը Եւ Իր
Նորօրեայ Խնդիրները» Խորագրով

1022_glor-seghanՀովանաւորութեամբ թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեանի եւ կազմակերպութեամբ` Քուէյթի Հայ դատի յանձնախումբին, 22 հոկտեմբերին Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ կլոր սեղան մը` «Երիտասարդութիւնը եւ իր նորօրեայ խնդիրները» խորագրով:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Քուէյթի Հայ Դատի յանձնախումբի ատենապետ Տիգրան Պայաթեան, որ շեշտեց կարեւորութիւնը երիտասարդութեան դերին մեր ազգային եւ ընկերային կեանքին մէջ` շեշտելով անհրաժեշտութիւնը բացայայտելու անոնց հարցերը, որպէսզի ունենանք առաւել աշխուժ եւ գործունեայ երիտասարդներ:

Կլոր սեղանի մասնակիցներն էին` բժ. Ժան Պէպէճեան, դոկտ. Արտա Ճէպէճեան , Քուէյթի Ազգային վարժարնի տնօրէն բժ. Մանուկ Մանուկեան, ՀՄԸՄ  ՔՄՄ-ի ընդհանուր խմբապետ. Աւագ Կարապետեան, Շրջանաւարտից միութեան վարչութեան անդամ Գէորգ Յովակիմեան եւ ՔՔ երիտասարդական միութեան անդամ Ժանօ Քէթէնճեան:

Առաջին հերթին անոնք խօսեցան ընդհանուր երիտասարդութեան մասին` ներկայացնելով դարու երիտասարդութեան նկարագիրն ու դիմագրաւած դժուարութիւնները , այնուհետեւ ներկայացուցին Քուէյթի մէջ ապրող երիտասարդներուն դժուարութիւններն ու խնդիրները, իսկ վերջաւորութեան առաջարկեցին իրենց լուծումները: Կլոր սեղանին իրենց մասնակցութիւնը բերին նաեւ ներկաներէն ոմանք, որոնք իրենց հերթին ներկայացուցին երիտասարդութեան դիմագրաւած դժուարութիւնները եւ հարցերու լուծման իրենց տարբերակները առաջարկեցին:

Աւարտին  Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեան փոխանցեց իր ողջոյնի ու օրհնութեան խօսքը` շնորհակալութիւն յայտնելով Հայ դատին հետաքրքրական հարցի շուրջ կլոր սեղանի կազմակերպման համար եւ յաջողութիւն մաղթելով բոլոր ներկաներուն:

 

Քանատա

Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդին Այցը
Թորոնթոյի ՀՕՄ-ի Վարժարան

 

4 նոյեմբերին ՀՕՄ-ի Ամէնօրեայ վարժարան այցելեց Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ վարժարանի միջնակարգ  բաժինի հայոց լեզուի եւ գրականութեան ուսուցչուհի Յասմիկ Պապեան: Ան յոյս յայտնեց, որ թորոնթոհայ գաղութը դրական տպաւորութիւններ ձգէ իրենց վրայ եւ մաղթեց, որ Շահան արք. Սարգիսեանի  յաջորդ այցելութիւնը ըլլայ բարօր պայմաններու մէջ:

Այնուհետեւ աշակերտները ներկայացուցին գեղարուեստական յայտագիր մը:

Քանատայի հայոց թեմի առաջնորդ Մեղրիկ եպս. Բարիքեան ներկայացուց Շահան արք. Սարգիսեանը եւ բացատրեց անոր Քանատա այցելութեան նպատակը` խնդրելով, որ իւրաքանչիւր աշակերտ իր կարելիութեան սահմաններուն մէջ օժանդակէ Սուրիոյ մեր քոյրեղբայրներուն: Իր կարգին, Շահան արք. Սարգիսեան խօսեցաւ Սուրիոյ պատերազմական վիճակին եւ սուրիահայ աշակերտներուն դժուարութիւններուն մասին:

 

Միացեալ Նահանգներ

Առաջնորդ Մուշեղ Արք. Մարտիրոսեան
Մասնակցեցաւ Ֆրեզնոյի Մէջ
Ցեղասպանութեան Յուշակոթողի Հողօրհնէքին

1102_freznoՀայկական ցեղասպանութեան 100-ամեակի Ֆրեզնոյի յանձնախումբին հրաւէրով ու նախաձեռնութեամբ, 2 նոյեմբերին, Ֆրեզնոյի համալսարանի շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ Ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած յուշակոթողի հողօրհնէքի արարողութիւն:

Խօսք առին պետական եւ քաղաքապետութեան ներկայացուցիչներ, համալսարանի պատասխանատուներ, ինչպէս նաեւ` Ցեղասպանութեան 100-ամեակի ու յուշակոթողի յանձնախումբերու անդամներ:

Եկեղեցական յատուկ արարողութեամբ կատարուեցաւ հողի օրհնութիւնը, որմէ ետք Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան խօսք առնելով` գոհունակութիւն եւ հպարտութիւն յայտնեց, որ շուրջ 150 տարիներէ ի վեր հայութեան բնակավայրը եղած Ֆրեզնոն կ՛ունենայ Ցեղասպանութեան 1.5 միլիոն նահատակներուն նուիրուած իր յուշակողթողը: Ան նաեւ շնորհակալական խօսք ուղղեց Ֆրեզնոյի համալսարանի տնօրէն դոկտ. Ճոզեֆ Քասթրոյի ու պատասխանատուներուն, որ այս հողաշերտը տրամադրած են յուշակոթողին համար, նաեւ` 100-ամեակի յանձնախումբին, որ գործակցաբար լծուած են Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը կանգուն պահող յուշակոթողի կառուցման, որպէսզի մեր նահատակներուն զոհողութիւնները, յիշատակն ու պատգամը մնան անջնջելի:

Նիւ Ճըրզիի Համազգայինը Կը Պատուէ Ռաքէլ Տինքը

Հոկտեմբերին, Հրանդ Տինքի այրին` Ռաքէլ Տինք յատուկ հրաւէրով այցելեց  Նիւ Ճըրզի, ուր մասնակցեցաւ «Քոլէճ»-ի մէջ տեղի ունեցած ցեղասպանութիւններու ուսումնասիրութեան նուիրուած հանրային հաւաքի մը:

Ի պատիւ Ռաքէլ Տինքին, Համազգայինի Նիւ Ճըրզիի մասնաճիւղը ընկերային հաւաք մը կազմակերպեց Ալեքս եւ Դալար Սարաֆեաններու բնակարանին մէջ:

Համազգայինի վարչութեան ատենապետ Անի Չաղլասեան շնորհակալութիւն յայնեց Ռաքէլ Տինքին` այս հրաւէրին ընդառաջելուն համար եւ զայն  պատուեց արցախցի արուեստագէտ Ռուտիկ Պետրոսեանի մէկ գեղանկարով:

Ռ. Տինք իր կարգին խօսք առնելով` ներկաներուն պատմեց իր կեանքը, հանդիպումը Հրանդ Տինքի հետ, անոր հետ անցուցած օրերը, շեշտելով, որ ոչ մէկը կրնայ փոխարինել Հրանդը եւ լեցնել անոր տեղը : Ան հաստատեց, որ Հրանդին գործին շարունակութիւնը կը տեսնէ ամէն տեղ, ընտանիքի անդամներուն մէջ, գաղութին մէջ եւ այլուր:

Լաս Վեկասի Ս. Կարապետ Եկեղեցւոյ
Մշակութային Կեդրոնի Բացում

1018_las-vegasՀոկտեմբեր 18-19-ին գաղութը տօնախմբեց Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ շինութիւնն ու Մշակութային կեդրոնի բացման հանդիսութիւնը:

18 հոկտեմբերին «Սիլի» ճաշարանին մէջ տեղի ունեցաւ պաշտօնական ճաշկերոյթ մը: Եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան անունով Ատրուշան Արմէնեան ամփոփ կէտերու մէջ ներկայացուց եկեղեցւոյ ու Մշակոյթի կեդրոնի ծրագիրին իրականացման երեք հանգրուանները:

Օրուան բանախօս Արտա Եմէնիճան  շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր անոնց, որոնք բաժին ունեցան եկեղեցւոյ ու Մշակութային կեդրոնի երազը մարմնաւորելուն մէջ:

Խօսք առաւ նաեւ Հայաստանի գլխաւոր հիւպատոսը, որ իր կարգին շնորհաւորեց ծխական այս համայնքը` իր իրագործումին համար:

Աւարտին առաջնորդ սրբազանը  գնահատագիրներ յանձնեց նուիրեալ գործողներուն: Ան իր պատգամին մէջ գոհունակութիւն յայտնեց Լաս Վեկասի հայկական համալիրին իրականացման համար եւ շեշտեց, որ առաքելութեան նոր շրջան մը կը բացուի այսուհետեւ: Ան իր պատգամը եզրափակեց` կոչ ուղղելով, որ ծխական համայնքի զաւակները այս գործը շարունակեն հաւատքով, եղբայրական սիրով, խանդավառութեամբ եւ համերաշխութեամբ:

Հոկտեմբեր 19-ին մատուցուեցաւ պատարագ Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ: Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան իր պատգամին մէջ անդրադարձաւ Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ եւ անոր կողքին կանգնող Մշակութային կեդրոնի ծրագիրի մարմնաւորման հանգրուաններուն եւ այս առիթով շնորհաւորեց ծխական համայնքը` նորագոյն իրագործումներուն համար: Ան գնահատեց  եկեղեցւոյ գլխաւոր բարերար Լերի Պառնզի, «Եու. Սի. Էլ. Էյ» համալսարանի յարկին տակ հաստատուած «Տրիմ ֆոնտ»-ին, նուիրատուներուն` Ֆաթթալ, Եմէնիճեան եւ Գուճաքեան ընտանիքներուն, որոնց նուիրատուութիւնները հիմնական բաժին ունեցան այս ծրագիրի իրականացման մէջ:

Պատարագի աւարտին, տեղի ունեցաւ կեդրոնին բացումը:

 

Լոնտոն

Կոմիտասի 145-Ամեակին Նուիրուած Համերգ

1018_gomidasԿազմակերպութեամբ Լոնտոնի Թէքէեան հիմնադրամին, 18 հոկտեմբերին Ս. Եղիշէ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ դասական երաժշտութեան համերգ` նուիրուած Մեծն Կոմիտասի 145 ամեակին, մասնակցութեամբ «Կոմիտաս» երգչախումբին, գեղարուեստական ղեկավար եւ  խմբավար` թենոր Սիփան Յակոբեան:

Հիմնադրամի անդամ  եւ «Կոմիտաս» երգչախումբի նախագահ Վարդան Ուզունեան իր ելոյթին մէջ անդրադարձաւ հիմնադրամի 39-ամեայ մշակութային եւ մարդասիրական գործունէութեան` շեշտելով, որ երգչախումբի հիմնադրութեան նպատակն է պահպանել եւ տարածել հայ երաժշտութեան անգնահատելի ժառանգութիւնը:

Յայտագիրը կը բովանդակէր կոմիտասեան լաւագոյն եւ հանրայայտ ստեղծագործութիւններէն փունջ մը: Համերգին իրենց մասնակցութիւնը բերին նաեւ անգլիաբնակ հայ երաժիշտներ` Անի Բատիկեան, Թերեզա Գէորգեան, Քրիսթինա Առաքելեանի:

Աւարտին գնահատական խօսքերով ելոյթ ունեցան Հայաստանի դեսպանատան ներկայացուցիչ Արա Մարգարեան եւ Արեն վրդ. Շահինեան:

 

Վրաստան

«Հայեր» Վաւերագրական Ժապաւէնի
Շնորհահանդէս

1026_hayerՀոկտեմբեր 26-ին, վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կեդրոնի «Գալուստ Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Հայեր» վաւերագրական ժապաւէնի ցուցադրութիւնը:

Վրաստանի հայ երաժիշտներու միութեան նախագահ Արտեմ Կիրակոզով խօսք առնելով` կարեւոր նկատեց Վրաստանի մէջ հաստատուած ժողովուրդներու մշակոյթն ու կենսակերպը իրար ծանօթացնելու և տարբեր ազգերու աւանդութիւնները և սովորութիւնները փոխադարձաբար յարգելու անհրաժեշտութիւնը:

Բեմադրիչ Թենկիզ Մալանիան խօսելով նախագիծին մասին` ընդգծեց, որ երկու տարուան ընթացքին ժապաւէններ պիտի նկարահանուէին նաեւ այլ համայնքներու եւ  քաղաքի զարգացման գործընթացին մէջ անոնց ձգած հետքին մասին, սակայն դժուար ժամանակներու պատճառով  նախագիծը չէր  իրականացած:

Բանաստեղծ-թարգմանիչ Կիվի Շահնազար նկատել տուաւ, որ «Հայեր» ժապաւէնը կարելի էր նաեւ արդիականացնել եւ մասամբ ցոյց տալ հայ ստեղծագործ մարդու դերը քաղաքի կառուցման եւ զարգացման գործին մէջ:                                                                                                             Առաջարկուեցաւ կազմակերպել եւ օժանդակել Վրաստանի մէջ ապրող հայերու մասին վաւերագրական ժապաւէնի մը նկարահանումին:

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )