50 Տարի Առաջ (9 Դեկտեմբեր 1964)

Թուրք Մամուլ

Հալք Կուսակցութիւնը
Ծանր Ամբաստանութեան Տակ

«Թուրքիոյ Մէջ Գաղափարի Ազատութիւն Չկայ,
Նիւթական Մսխումներ, Ներքին Անդորրութիւն Չկայ,
Զինեալ Բախումներ. Կողոպուտներ, Անգործութիւն…»

Պոլսոյ «Միլլիէթ» թերթին մէջ Չեթին Ալթան կը գրէ.-

Քանի կը մօտենան ընտրութիւնները, այնքան կը տկարանան Հալք կուսակցութեան վրայ դրուած յոյսերը, եւ ամէն ոք կը խոստովանի, թէ այդ կուսակցութեան հիմերը կը ճեղքուին, վստահութիւն չեն ներշնչեր նոյնիսկ ամէնէն բարեմիտներուն, եւ այդ ճեղքերն ալ կարելի չէ նորոգել դիւրաւ:

Դժբախտաբար Հալքը չկրցաւ յարգել այն խոստումները, զորս կը լսէինք, երբ իբրեւ ընդդիմադիր կը գործէր ան: Նախ` չկրցաւ գաղափարի ազատութիւն պարգեւել, գիրքերու, հրատարակութեանց արգելքը կը շարունակուի, դեռ մտաւորականները կը քաշկռտուին դատարաններու առջեւ, միջնադարեան մեթոտներով: Գաղտնի տեղեկագիրներ, գաղտնի շրջաբերականներ, աչքի գաղտնի քթթում մը, եւ ահա ամէն ինչ ոտնակոխ կ՛ըլլայ, անորոշ ինքնութիւնով փորձագէտներ, տեղեկագիր կու տան եւ գրչի աշխատաւորներ կը ձերբակալուին:

Խոստացուած բարեկարգումներուն ոչ մէկը իրականացաւ: Հողային ռեֆորմը, տուրքերու, կրթական եւ այլ գործերու բարեկարգումները մշիկ մշիկ կը քնանան: Չարաշահութիւնները, ապօրինութիւնները, պիւտճէի մսխումները չեն հակակշռուիր: Պետական դրամատուները ապօրինի յատկացումներ ըրած են այսինչին եւ այնինչին. ներածման եւ արտածման ապօրինութեանց առաջքը չէ առնուած, պետական հիմնարկութիւնները անհաշիւ կը ծախսեն: Երկրին մէջ անդորրութիւն չկայ պէտք եղածին պէս, նոյնիսկ զանազան տեղեր բնաւ անդորրութիւն չկայ, ասպատակութիւններ, առեւանգումներ, զինեալ բախումներ, կողոպուտներ յաճախադէպ դարձան: Աստուած գիտէ, թէ դեռ ինչե՜ր կը պատահին եւ արձագանգ չեն գտներ մամուլին մէջ:

Անգործութիւնը կը շարունակուի, հայրենակիցներու վստահութիւնը խախտած է: Ամէն օր քիչ մը եւս կը զօրանայ Թուրքիա փախչելու, գաղթելու գաղափարը: Միշտ կը լսենք սա յանկերգը. «Եղբա՛յր, այս երկրին մէջ կարելի չէ ապրիլ»: Կառավարութիւնները, տկար մնացած են եւ չեն կրցած հիմնել անհրաժեշտ ուժականութիւնը: Ոստկանութիւնը կը ծեծէ, մարեցնելու աստիճան կը խոշտանգէ այն ուսանողները, որոնք յետադիմական թերթերը կ՛այրեն, իսկ յետադէմ եւ խաւարամիտ տարրերը արձակ համարձակ կը պտտին: Համալսարանին մէջ քաոսային վիճակ կը տիրէ, արտաքին քաղաքականութիւնը անկայուն է եւ տատամսոտ, կը տատանինք միջազգային հաւաքականութեան մէջ:

Անոնք, որոնք իբրեւ բարեմիտ անձեր ճանչցուած են Հալք կուսակցութեան մէջ, չեն կրցած իրենք զիրենք արժեցնել հարկ եղածին պէս, անզօր մնացած են ընդհ. շփոթութեան եւ տատանումներու դիմաց: Երբ այդ է իրականութիւնը, կարելի չէ խորհիլ, թէ Հալք կուսակցութիւնը բարենիշ մը ստացած է թուրք հանրային կարծիքին առջեւ:

Սկիզբները մտաւորականները, արուեստագէտները գրչի մարդիկը վստահութիւն մը ունէին Հալք կուսակցութեան հանդէպ, հիմա օրէ օր, հետզհետէ կը ցամքի այդ վստահութիւնը:

Երիտասարդութիւնն ալ առաջուան պէս համակիր չէ Հալք կուսակցութեան, որ երիտասարդութեան «կռնակէն» շատ բան շահեցաւ: Բոլոր յառաջադէմ տարրերը մատնուած են թաքուն յուսախաբութեան մը:

 

 

5-ի Դէմ 85 Ձայնով Եւ 7 Ձեռնպահութեամբ

Վստահութիւն Ուէյնիի Դահլիճին

 Վիճաբանութիւնները (Երկու Նիստ) Տեւեցին 11 Ժամ,
Ամէնէն Երկարը` Լիբանանի Խորհրդարանական
Տարեգրութեանց Մէջ

 

Յաճախ փոթորկալի նիստէ մը ետք, երեսփոխանական ժողովը երէկ իրիկուն վստահութիւն շնորհեց Ուէյնիի դահլիճին, 5-ի դէմ 85 ձայնով եւ 7 ձեռնպահութեամբ: Վիճաբանութիւնները (երկու նիստ) տեւեցին ընդամէնը 11 ժամ եւ կրնան նկատուիլ ամէնէն երկարը Լիբանանի խորհրդարանական տարեգրութեանց մէջ:

Նիստը, որ սկսաւ ժամը 17:30-ին, վերջ գտաւ ժամը 0:30-ին, երբ վարչապետն ու ազգային տնտեսութեան նախարարը պատասխանեցին արծարծուած բազմաթիւ հարցերուն:

Իրար ետեւէ խօսք առին` տոքթ. Ազիզ Աուն, Ատիպ Ֆըրզլի, Պեհիժ Թաքիէտտին, Մաարուֆ Սաատ, Շահիտ Խուրի, Մունիր Ապու Ֆատըլ, հայր Սըմաան Տուէյհի:

Այնուհետեւ կարգը եկաւ Պէյրութի հայ երեսփոխան Խաչիկ Պապիկեանին, որ կը խօսէր չորս հայ երեսփոխաններու` Մովսէս Տէր Գալուստեանի, Սուրէն Խանամիրեանի, Անտրէ Թապուրեան եւ իր անունով:

«Լ՛Օրիան» հետեւեալ ձեւով կը ներկայացնէ Պապիկեանին ելոյթը.

Խաչիկ Պապիկեան բարձրացաւ ամպիոն, Ձայնը յուզումէն խեղդուած` Պէյրութի երեսփոխանը ջերմօրէն ծափահարուեցաւ իր կարճ ելոյթէն ետք:

«Պիտի ուզէի, որ համայն լիբանանցի ժողովուրդը բաժնէ համերաշխ մթնոլորտին եւ ազգային միութեան պատճառած ուրախութիւնը: Դժբախտաբար լիբանանեան բնակչութեան մէկ հատուածը այսօր տխուր է: Ան վիրաւորուեցաւ` հայրենիքի հանդէպ իր հաւատարմութեան եւ անկախութեան հանդէպ իր փարումին մէջ: Այս հատուածը չի կրնար եւ պէտք չէ բացակայ ըլլայ կառավարութեան խորհուրդներէն»:

«Ապա խօսքը ուղղելով վարչապետին Պապիկեան եզրակացուց.- «Քանի որ դուք ասիկա նկատի չառիք, կը ցաւիմ յայտարարելու իմ եւ ընկերներուս անունով, թէ որոշած ենք ձեռնպահ մնալ քուէարկութեան ատեն, հակառակ անոր որ դահլիճին մէջ կան նախարարներ, որոնց շատ կը յարգենք: Այս  ըսելէ ետք, կը յուսամ, որ սխալը պիտի դարմանուի մօտ ապագային:

(Խ. Պապիկեան կ՛ակնարկէր կառավարութեան նոր կազմին մէջ հայ երեսփոխաններու խմբակին բացակայութեան):

Այնուհետեւ խօսեցան` Ժան Հարպ, Քամել Ասատ, Ապտել Քարիմ Զէյն, Ժոզեֆ Սքեֆ, Միշէլ Ֆարհաթ, Եուսեֆ Հըրաուի, Միխայիլ Տըպս, Ալպեր Մուխայպեր, Ասատ Պայուտ եւ Ռաշիտ Քարամէ:

Ապա տեղի ունեցաւ վստահութեան քուէարկութիւնը: Դէմ քուէարկող 5 երեսփոխանները եղան` տոքթ. Ալպեր Մուխայպեր, Մունիր Ապու Ֆատել, Ժեմիլ Լահուտ, Ապտել Լաթիֆ Զէյն եւ Ապտել Քարիմ Զէյն:

Ձեռնպահ մնացին` Մովսէս Տէր Գալուստեան, Սուրէն Խանամիրեան, Խաչիկ Պապիկեան, Անտրէ Թապուրեան, տոքթ. Շահիտ Խուրի, տոքթ. Անթուան Սուէտ եւ Ալի Հիւսէյն:

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )