ՄԱՐ ՊՇԱՐԱ ՊՈՒԹՐՈՍ ՌԱՅԻ` 77-ՐԴ ՊԱՏՐԻԱՐՔԸ

Պշարա Ռայի պատրիարք

Անցեալ երեքշաբթի մարոնի համայնքը ունեցաւ իր նոր պատրիարքը, երբ մարոնի եպիսկոպոսները գրեթէ համախոհութեամբ պատրիարք ընտրեցին Ժիպէյլի առաջնորդ Պշարա Ռայի եպիսկոպոսը:

Ռայի պատրիարքը իր արտասանած առաջին սրտի խօսքին մէջ որդեգրեց «Գործակցութիւն եւ սէր» կարգախօսը, որուն շուրջ ահաւասիկ շաբաթէ մը ի վեր կը կատարուին հաստատումներ, մեկնաբանութիւններ եւ եզրակացութիւններ:

Մարոնի համայնքի 77-րդ պատրիարքին շնորհաւորելու փութացին հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Սլէյման, խորհրդարանի նախագահ Նեպիհ Պըրրի, նշանակեալ վարչապետ Նեժիպ Միքաթի եւ հրաժարեալ կառավարութեան վարչապետ Սաատ Հարիրի, ինչպէս նաեւ` քաղաքական բոլոր ուժերու ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները, ըլլան անոնք Մարտ 8-ի թէ Մարտ 14-ի քաղաքական ուղեգիծները բաժնող ղեկավարներ:

Մարտ 14-ի քաղաքական ուժերու ղեկավարներ առաջին իսկ վայրկեանէն յայտնեցին, թէ Ռայի պատրիարքը արդարութեան, ազատութեան, անկախութեան եւ գերիշխանութեան զօրակից հոգեւորական մըն է, փորձելով ընդգծել, թէ ան իր նախորդին` Նասրալլա Սֆէյր պատրիարքին իսկական փոխանորդն է:

Մարտ 8-ի քաղաքական ուժերը առանց որոշ պիտակներու տակ ներկայացնելու պատրիարքը` մաղթեցին, որ ան իր բոլոր զաւակները կը լսէ եւ բոլորին կ՛անսայ` առանց կողմնակալութեան, խտրութեան ու քաղաքական միջամտութիւններէ հեռու: Նոյն ուժերը շեշտեցին նաեւ մարոնի պատրիարքութեան հոգեւոր հեղինակութիւն ըլլալու իրողութիւնը` նշելով, որ պատրիարքը իր համայնքի բոլոր զաւակները պէտք է համախմբէ իր հոգեւոր հովանիին ներքեւ:

Թէեւ լիբանանցիները երկար ատենէ ի վեր վարժ են քաղաքական բառամթերք ու վերլուծումներ լսելու մարոնի պատրիարքէն, սակայն Ռայի պատրիարքը եկաւ հաստատելու, թէ քաղաքականութիւնը իր գործը չէ, շեշտելով, որ ինք պիտի աշխատի միասնականացնել իր համայնքին զաւակները եւ միջմարոնիական հաշտութեան լոյսին տակ` նպաստել լիբանանեան ազգային միասնականութեան:

Գործակցութեան եւ սիրոյ գաղափարներուն ջատագով պատրիարքը եռօրեայ շնորհաւորութիւններ ընդունելէ ետք, արդէն իսկ մուտք գործած է հոգեւոր խոկումի հանգրուան մը, որուն աւարտէն ետք, յառաջիկայ 25 մարտին տեղի պիտի ունենայ անոր պատրիարք օծումը:

Պ. Ռայի` մանուկ հասակին. աջէն` երկրորդը

Ռայի պատրիարքին ընտրանքով Աւետման տօնը ճշդուեցաւ իր օծման համար:

 

Ռայի պատրիարքին մօտիկ անձնաւորութիւններն ու հարազատները կը շեշտեն, թէ պատահմամբ կամ աննպատակ չէ, որ Ռայի պատրիարքը ընտրած է Ս. Աստուածածնի աւետման տօնը` իր օծումին առիթով:

Անոնք կը շեշտեն, թէ Ս. Աստուածածինը եղած է Պշարա Ռային փրկողն ու բուժողը, երբ ան տակաւին շատ փոքր էր:

Պշարա Ռայի պատրիարքին մեծ քոյրը` Ֆարհա, իր յուշերուն մասին խօսելով, յայտնեց, թէ իր կրտսերագոյն եղբօր` Պշարա Ռայիով յղացած իր մօր Ս. Աստուածածինը յայտնուած է, եւ աւելցուց, թէ իր եղբայրը, որ այժմ մարոնիներու 77-րդ պատրիարքն է, շատ փոքր հասակին հիւանդացած է եւ մայրը իսկոյն զայն նուիրած է Ս. Աստուածածնին եւ` ուխտած անոր, որպէսզի բժշկէ իր երեխան:

Հըմլայայի մէջ ծնած մանուկին պատմութենէն քաջատեղեակ են Հիւսիսային Մեթնի գիւղաքաղաքին բոլոր բնակիչները, որոնք նաեւ քաջ գիտեն, թէ Պշարա Ռայի տակաւին մանուկ հասակին իր ուսերուն կը փաթթէր ճերմակ սաւան մը եւ թիթեղէ տուփերուն մէջ կը լեցնէր խունկ ու ածուխ, որպէսզի անոնց համար պատարագ մատուցէր:

5 տարեկան երեխայ Ռայիին սրտին խորերէն կը բխէր հոգեւորականի անոր կոչումը, որ նշմարուեցաւ իր հօրեղբօր կողմէ, որ աւելի ուշ քաջալերեց զայն դառնալու կուսակրօն քահանայ:

Կենսագրական գիծերուն մասին խօսելով` հարկ է նշել, որ Պշարա Ռայի ծնած է 25 փետրուար 1940-ին, Հըմլայայի մէջ, որ նաեւ լիբանանցիներուն ծանօթ է իբրեւ Ս. Ռաֆքայի ծննդավայրը:

Ռայի կը դառնայ քահանայ. ձախէն` երկրորդը

31 յուլիս 1962-ին Պշարա Ռայի կ՛աւարտէ մարոնիական Մարիամական միաբանութեան դպրոցը եւ շարունակելով իր հոգեւոր կրթութիւնը` 3 սեպտեմբեր 1967-ին կուսակրօն քահանայ կը դառնայ, իսկ 12 յուլիս 1986-ին կը ձեռնադրուի եպիսկոպոս` դառնալով պատրիարքական ընդհանուր փոխանորդ:

 

Պշարա Ռայի հոգեւոր իր բարձրագոյն ուսման ծիրին մէջ աւարտած է աստուածաբանութեան ճիւղը, ապա դոկտորի աստիճան ստացած է եկեղեցական եւ քաղաքացիական իրաւունքներու ճիւղին մէջ, ինչպէս նաեւ Հռոմի մէջ հետեւած է իրաւաբանական դասընթացքներու, զորս երեք տարուան ընթացքին աւարտած է:

Պշարա Ռայի երկար ատեն վարած է «Էն. Տի. Եու.» դպրոցին տնօրէնի պաշտօնը եւ  Զուք Մուսպեհի, Եասուհ Մալաքի, Նահր Քալպի եւ Ատոնիսի շրջաններուն մէջ ծառայած իբրեւ ծխատէր քահանայ:

Ապա ան դարձած է մարոնի պատրիարքութեան հոգեւոր վերադատ ատեանի նախագահ, ստանձնած է Տըպպայէի Ս. Ռիթա վարժարանին տնօրէնի պաշտօնը, ինչպէս նաեւ դարձած` Սուուտ եւ Մար Ժըրժոս եկեղեցիներուն ծխատէր քահանան:

Պշարա Ռայի Պքերքէի պատրիարքութեան ընդհանուր փոխանորդ դառնալէ ետք, ստանձնած է Ժիպէյլի առաջնորդի պարտականութիւնը, երբ այդ առաջնորդարանը վերածուած էր առանձին թեմի:

Ան վերահսկած է նաեւ մարոնի համայնքի հոգեւոր դատական ատեանին եւ Լիբանանի Քարիթասին գործունէութիւնները:

Վախճանեալ Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապին օրով նշանակուած է Լիբանանի յատուկ Հռոմէական միաբանութեան եպիսկոպոսներու խորհուրդի անդամ:

Պշարա Ռայի պատրիարք նշանակուած է նաեւ մարոնի պատրիարքութեան եւ Վատիկանի տարբեր խորհուրդներուն մէջ, յատկապէս` այն խորհուրդները, որոնք կը հետեւին եւ կը մշակեն արեւելեան եկեղեցիներուն օրէնքները, ինչպէս նաեւ անոնք, որոնք կը հետեւին ընկերային հաղորդակցութեան միջոցներուն բարգաւաճման:

Պշարա Ռայի կը գործէ նաեւ իբրեւ դասախօս` Լիբանանի կարգ մը համալսարաններուն մէջ, որոնք են` Սաժես, Քասլիքի Ս. Հոգի եւ Սեն Ժոզեֆ համալսարանները. ան կը դասաւանդէ օրինական իրաւունքի եւ աստուածաբանութեան վերաբերող նիւթեր:

Պշարա Ռայի Քոմոնտոր աստիճանի ազգային շքանշան ստացած է Իտալիոյ նախագահէն, ինչպէս նաեւ Քոմոնտոր աստիճանի մայրիներու շքանշան` Լիբանանի Հանրապետութեան նախագահին կողմէ:

«ԵԿԵՂԵՑԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԻՋԱՄՈՒԽ ՉԻ ԴԱՌՆԱՐ»

Պշարա Ռայի պատրիարքը «Աքի» իտալական լրատու գործակալութեան հետ իր ունեցած հարցազրոյցին ընթացքին յայտնեց, թէ Լիբանանի քաղաքական բոլոր ուժերուն հետ Պքերքէի յարաբերութիւնը բացառիկ է, աւելցնելով, որ մարոնի եպիսկոպոսներուն համագումարին ընթացքին ներկայացուած են Լիբանանի, շրջանին եւ արտերկրի մէջ եկեղեցւոյ ընդհանուր կարիքները, իսկ յառաջիկայ ապրիլի սկիզբին կարելի պիտի ըլլայ աշխատանքի ցուցակ մը ճշդել եւ կեդրոնանալ մարոնի եկեղեցւոյ առաջնահերթութիւններուն վրայ, որպէսզի կարելի ըլլայ ճշդել, թէ ի՛նչ ուղեգիծ պէտք է որդեգրել` սկսելու համար աշխատանքը:

Ռայի պատրիարքը ընդգծեց, որ եկեղեցին ոչ մէկ կերպով միջամուխ կը դառնայ քաղաքական մանրամասնութիւններուն, ընդհակառակն, ան իր առաքելութեան մեկնարկը կը նկատէ քաղաքական աշխատանքին հիմնական սկզբունքները:

«Հետեւաբար եկեղեցին երբեք խտրութեան քաղաքականութիւն չ՛որդեգրեր եւ կողմնակալ չ՛ըլլար: Մեր պարտականութիւնն է զօրակցիլ քաղաքական բոլոր կողմերուն, սիրոյ հիման վրայ գործել բոլորին հետ: Իսկ բոլորին պարտականութիւնն է գործադրել մեզ միասնականացնող սկզբունքները, որոնք մեր օրհնութեան կ՛արժանանան», ըսաւ ան:

Ռայի պատրիարքը դրուատեց նաեւ եկեղեցւոյ այն առաքելութիւնը, որուն հիման վրայ կարելի կը դառնայ համախոհութեան մղել տարբեր մօտեցումներն ու տեսակէտները:

«Սկզբունքներն են, որ մեզ կը միացնեն եւ հարկ է երբեք չհրաժարիլ այդ սկզբունքներէն», ըսաւ ան:

Միւս կողմէ, Ռայի պատրիարքը նկատել տուաւ, որ բոլորին համար յստակ է, թէ Լիբանանի մէջ կը տիրէ կառավարութեան կազմութեան տագնապ մը, «հետեւաբար մենք կը մաղթենք, որ քաղաքական անձնաւորութիւնները կարենան դուրս գալ այնպիսի կազմով մը, որ կը գոհացնէ Լիբանանը բաղկացնող բոլոր շերտերը», նշեց Ռայի` աւելցնելով, որ պատերազմի եւ տագնապի երկար տարիներէ ետք Լիբանան չի կրնար յաւելեալ ուշացում հանդուրժել:

Լիբանանի դիմագրաւած դժուարութիւններուն շրջագիծին մէջ Ռայի պատրիարքը շեշտեց, որ երկիրը կարիք ունի տնտեսական նոր մեկնարկի, ինչպէս նաեւ` ընկերային կեանքի եւ ապրուստի կայունութեան, որպէսզի կարելի ըլլայ վերջ մը դնել Լիբանանէն արտագաղթող քաղաքացիներուն դէպի արտերկիր հոսքին:

«Քաղաքական անձնաւորութիւնները պէտք է գիտակցին այն իրականութեան, որ ժողովուրդին պահանջն է ունենալ այն տարրական իրաւունքները, որոնք կ՛արտօնեն, որ ինք արժանապատուութեամբ ապրի», ըսաւ ան:

Ակնարկելով կարգ մը երիտասարդներու կողմէ համայնքային դրութիւնը կամ խտրութիւնը ջնջելու պահանջին` Ռայի պատրիարքը յայտնեց, որ այդ հարցը զգայուն է եւ կարիք ունի պարզաբանումի: «Կարելի չէ նկատել, որ համայնքային դրութիւնը Լիբանանի համար չարիք է: Բոլորին ծանօթ է, որ Լիբանանի վարչակարգը իւրայատուկ եւ տարբեր է արաբական, արեւելեան թէ արեւմտեան բոլոր վարչակարգերէն: Լիբանանի արժէքը կը կայանայ այն իրականութեան մէջ, որ ան կը յարգէ բոլոր կրօնները` առանց կրօնական պետութիւն մը ըլլալու», ըսաւ Ռայի պատրիարք:

Ան շեշտեց, որ Լիբանան իր վարչակարգին ընդմէջէն դարձած է ժողովրդավարական եւ քաղաքացիական պետութիւն մը, որ կը յարգէ զԱստուած եւ բոլոր կրօնները, այնպէս մը, որ ոչ ոք իրարու դէմ չարիք գործէ:

Ան աւելցուց, որ հարկ է անդրադառնալ այս բոլոր մանրամասնութիւններուն եւ մնայուն կերպով դիմադրել արձանագրուող միջհամայնքային գրգռութիւններ ստեղծելու փորձերուն` ամրապնդելով լիբանանեան ազգային միասնականութիւնը:

Այս ծիրին մէջ, Ռայի պատրիարքը շեշտեց, որ Լիբանանի եկեղեցիներուն մէջ պայթումներու հաւանականութիւն գրեթէ չկայ, որովհետեւ Լիբանանի վարչակարգը հիմնուած է իսլամ եւ քրիստոնեայ քաղաքացիներուն միջեւ հաւասարութեան վրայ: «Հետեւաբար այս իրողութիւնը առիթ չի տար Քայիտայի ցանցին, կամ ծայրայեղական այլ կազմակերպութիւններու, որ Լիբանանի մէջ կատարեն ահաբեկչական այնպիսի գործողութիւններ, որոնք կատարուեցան Եգիպտոսի մէջ, ուր իսլամ-քրիստոնեայ լարուածութիւնը շեշտուած է», նշեց Ռայի` կոչ ուղղելով պահպանել Լիբանանի համայնքային բազմազանութիւնը, որ Լիբանանի գոյատեւման բանալին է:

Ակնարկելով արաբական աշխարհին մէջ արձանագրուող տագնապներուն` Ռայի պատրիարքը յայտնեց, որ այն բոլոր յեղափոխութիւնները, որոնք կը գործադրուին ժողովուրդին կողմէ` իբրեւ բողոքի խաղաղ ցոյցեր, կը հետապնդեն մէկ նպատակ, որն է արժանապատիւ կեանք ապրիլ` վերջ տալով մենատիրութեան, խիստ վարչակարգերուն եւ զրկանքին:

Այս բոլոր շարժումները կու գան հաստատելու, որ բնական մեծ հարստութիւններ ունեցող արաբական աշխարհին մէջ քաղաքացիները կ՛ուզեն արժանապատիւ կեանք ունենալ, ինչպէս նաեւ` տնտեսական, առողջապահական եւ ընկերային բարգաւաճում արձանագրել: Հետեւաբար հարկ է յարգել այս խաղաղ ցոյցերը եւ ցուցարարները, որոնք խաղաղ կերպով կը բողոքեն: «Արժանապատիւ կեանքի կարիքը զգացող ժողովուրդին ձայնը գետնի վրայ կը ներկայանայ իբրեւ Աստուծոյ ձայնը, որ նկատի պէտք է առնուի քաղաքական ղեկավարներուն կողմէ», եզրափակեց Ռայի պատրիարք:

Պատրաստեց՝ ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ

(Օգտագործուած աղբիւրներ` «ՆԱՀԱՐ» եւ «ՍԱՖԻՐ» օրաթերթեր,
«ՆԱՇՐԱ» կայքէջ եւ «ԱՐԱՊԻԷ» պատկերասփիւռի կայան)

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES