ՏԱՐԲԵՐ ՏԵՍԱԿԻ ՈՒՏԵԼԻՔՆԵՐՈՒ ՀԱՄԸ ԱՌՆԵԼՈՒ ԿԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆԸ ԿԸ ՆՈՒԱԶԻ ՏԱՐԵՑՆԵՐՈՒՆ ՄՕՏ

Ծանօթ է արդէն, որ տարեցներուն հետզհետէ տկարացող մարմնին մէջ անոնց տարբեր զգայարանքներուն կրած շարք մը փոփոխութիւններուն առընթեր, տարբեր տեսակի ուտելիքներու համը առնելու կարողութիւնը եւս կը սկսի հետզհետէ տկարանալ անոնց մօտ:

Այսուհանդերձ, վերջերս բրիտանացի մասնագէտներու կողմէ նշեալ ծիրին մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւն մը ցոյց տուած է, թէ գոյութիւն ունին շարք մը ազդակներ, որոնք կրնան փոփոխութիւն յառաջացնել տարեցներուն համ առնելու կարողութեան մէջ: Այսպէս, օրինակ, երբ յառաջացած տարիքի բերմամբ բերնին համ զգացող բջիջները որոշ փոփոխութիւններ կը կրեն իրենց կերտուածքին մէջ, ապա անոնք պատճառ կը դառնան, որպէսզի տարեցներուն մօտ տկարանայ ուտելիքներուն համը առնելու կարողութիւնը: Նշեալ երեւոյթը կրնայ տկարացնել անոնց ուտելիք սպառելու ախորժակը եւ, հետեւաբար, անոնք կը սկսին նուազ քանակով ուտել:

Պէտք է նշել, սակայն, որ նշեալ երեւոյթէն անկախ, տարեցներուն մօտ ընդհանրապէս կը տկարանայ անոնց ուտելիք սպառելու ախորժակը եւ անոնք կը սկսին արագօրէն նիհարնալ:

Մասնագէտները նշած են, թէ տարեցներուն ակռաներուն, լինտերուն եւ կամ լորձունքին հետ առնչուած կարգ մը բարդութիւնները եւս կ՛ազդեն անոնց համ առնելու կարողութեան վրայ: Այսպէս, օրինակ, տարբեր պատճառներով բերնին մէջ յառաջացած չորութիւնը կրնայ ազդել համ առնելու կարողութեան վրայ` նկատի ունենալով, որ լորձունքը կարեւոր դերակատարութիւն ունի համ զգալու գործընթացին մէջ:

Այսուհանդերձ, տարբեր ուտելիքներու եւ կամ խմիչքներու պարունակած քիմիական բաղկացուցիչները կը լուծուին լորձունքին մէջ, որ իր կարգին կը թրջէ համի զգացումին հետ առնչուած բջիջները եւ, այդպիսով, այդ բաղկացուցիչները կը ներծծուին նշեալ բջիջներուն մէջ: Սակայն, երբ բաւարար լորձունք չ՛արտադրուիր բերնին մէջ, այդ բաղկացուցիչները չեն ներծծուիր համի հետ առնչուած բջիջներուն մէջ եւ, հետեւաբար, մարդիկ կը կորսնցնեն ուտելիքներուն համը զգալու կարողութիւնը:

ԱՅԼ ԱԶԴԱԿՆԵՐ

Ինչ կը վերաբերի տարբեր պատճառներով ակռաներուն եւ կամ լինտերուն մէջ յառաջացած բորբոքումին, ապա անիկա եւս կրնայ վնասել համ զգացող բջիջներուն:

Մասնագէտները աւելցուցած են նաեւ, որ տարիներ շարունակ ծխելը նոյնիսկ կրնայ տեղ մը նուազեցնել ուտելիքներուն համը առնելու կարողութիւնը:

Տարեցներուն մօտ ուտելիքներու համին զգացումը տկարացնող այլ կարեւոր ազդակ մըն է նաեւ տարբեր պատճառներով յառաջացած հոտառութեան տկարացումը: Այսուհանդերձ, առողջ մարդոց հոտառութիւնը ուշագրաւ կերպով կը սրէ տարբեր ուտելիքներու համը առնելու զգացումը: Իսկ երբ տարիքի բերմամբ ջղային համակարգին մէջ յառաջացած տարբեր տեսակի հիւանդութիւններ զգայազուրկ կը դարձնեն քիթին պարունակած հոտառութեան բջիջները եւ կամ ուղեղի կաթուածի պատճառով կը վնասուին ուղեղին մէջ հոտառութեան հետ առնչուած բաժինները, ապա անոնք պատճառ կը դառնան, որպէսզի մարդիկ չկարենան ճշգրիտ կերպով զանազանել ուտելիքներուն միջեւ եղող համի տարբերութիւնը:

Մասնագէտները նշած են, թէ համի զգացումը տկարացնող եւ կամ խեղաթիւրող այլ ազդակներ են նաեւ ուղեղին մէջ յառաջացած ուռերն ու լեարդի հետ առնչուած հիւանդութիւնները, տարբեր կենսանիւթերու պակասն ու կարգ մը դեղահատերու երկարատեւ գործածութիւնը, ինչպէս նաեւ` ճնշուածութիւնն ու հոգեբանական այլ հարցեր:

Մասնագէտները յանձնարարած են, որ ուտելիքներուն համը զգալու հետ առնչուած հարցեր ունեցող տարեցները անպայմանօրէն այցելեն ատամնաբուժի ու մասնագէտ բժիշկի, որպէսզի յստականայ համի զգացումին տկարացման տուն տուող պատճառը եւ այս վերջինին դարմանումով` բարելաւուի համի զգացումը:

Պատրաստեց՝ ՍԻՐՈՒՆ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ

Օգտագործուած աղբիւրներ՝
«ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.» եւ «Ա. ԷՖ. ՓԷ»

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES
TAGS