«ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԻՒՆՍ ԱՒԱՐՏԵԼԷ ԵՏՔ ԼԱՒԱՏԵՍՈՒԹԵԱՄԲ ԿԸ ՄԵԿՆԻՄ ԼԻԲԱՆԱՆԷՆ» Կ՛ԸՍԷ ԶՕՐ. ԱՍԱՐԹԱ

Զօր. Ալպերթօ Ասարթա

Երկու տարուան ընթացքին հարաւային Լիբանանի մէջ տեղեկայուած ՖԻՒԻՒԼ-ի միջազգային խաղաղապահ ուժերուն հրամանատարութիւնը ստանձնելէ ետք, սպանացի հրամանատար զօր. Ալպերթօ Ասարթա իր առաքելութիւնը կ՛աւարտէ եւ կը պատրաստուի մեկնելու Սպանիա:

Իր պաշտօնը իտալացի զօր. Փաուլօ Սիերայի յանձնելու պատրաստուող սպանացի զօրավարը կը հաստատէ, որ ինք լաւատեսութեամբ կը մեկնի Լիբանանէն, որովհետեւ ինք անձամբ տեղեկացած է լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերէն, թէ անոնց շահերը կը կայանան սահմանային կայունութիւնը անխախտ պահելուն մէջ:

Վարչապետ Նեժիպ Միքաթիի կողմէ պարգեւատրուելէ ետք կատարած իր յայտարարութիւններուն եւ «Սաֆիր» օրաթերթին հետ իր ունեցած վերջին հարցազրոյցին մէջ զօր. Ասարթա կը պնդէ, որ հարաւային Լիբանանի անվտանգութիւնը խախտելու փորձերը առկայ են որոշ խմբաւորումներու մօտ, հաստատելով, որ նման փորձեր կրնան իսկական վնաս հասցնել շրջանին բնակչութեան:

Այս ծիրին մէջ ան կ՛ընդգծէ սակայն, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերուն դէմ գործուած յարձակումները ոչ մէկ ձեւով կրնան պատճառ դառնալ հարաւի մէջ ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերուն թիւի նուազեցման:

Զօր. Ասարթա դիտել կու տայ նաեւ, որ սահմանային Կապոյտ Գիծը ճշդելու աշխատանքը տակաւին ընթացքի մէջ է` աւելցնելով, որ այդ աշխատանքը ուղղակիօրէն առնչուած է ականուած շրջանները վնասազերծելու աշխատանքին: Ան ընդգծեց, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի հիմնական նպատակն է, որ օր մը լիբանանեան բանակը ստանձնէ հարաւային Լիբանանի ամբողջական հսկողութիւնը, աւելցնելով, որ ՖԻՆԻՒԼ կը քաջալերէ լիբանանեան-իսրայէլեան-միջազգային խաղաղապահ ուժերուն միջեւ տեղի ունեցող եռակողմանի հանդիպումները շարունակելու աշխատանքները, որովհետեւ զանոնք կը նկատէ օգտաշատ` միացեալ հարցեր ու վտանգներ քննարկելու եւ անոնց առաջքը առնելու իմաստով:

Ստորեւ կ՛անդրադառնանք զօր. Ալպերթօ Ասարթայի ստանձնած երկամեայ առաքելութիւնը եզրափակող յայտարարութիւններուն.

Վարչապետ Միքաթի կը պարգեւատրէ զօր. Ասարթան

Հարաւային Լիբանանի մէջ վերջին հանգրուանին տիրող աննախընթաց խաղաղութեան մասին հարցումի մը պատասխանելով` զօր. Ասարթա յայտնեց, որ Լիթանիի հարաւային կողմը տիրող խաղաղութիւնը իրականութիւն մըն է: «Կարելի չէ ըսել, որ վերջին հինգ տարիներուն ընթացքին հարաւի մէջ լիբանանեան բանակի տեղակայումով ՖԻՆԻՒԼ-ի աշխատանքները ռազմավարական փոփոխութիւն կրած են», ըսաւ ան:

Զօր. Ասարթա ընդգծեց, որ լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերը յանձնառու մնացած են իրարու դէմ զինուորական գործողութիւնները դադրեցնելու: «Հակառակ արձանագրուած կարգ մը լուրջ միջադէպերուն` մենք կրցած ենք երկու կողմերուն միջեւ աշխատանքը համադրել եւ Կապոյտ Գիծին մօտ ապահովական որեւէ մագլցում կանխարգիլել», նշեց սպանացի զօրավարը:

Ան ընդգծեց, որ լիբանանեան եւ իսրաէյլեան կողմերուն հետ ՖԻՆԻՒԼ-ին ջանքերը, ինչպէս նաեւ գետնի վրայ լիբանանեան բանակին հետ անոր գործակցութիւնը առիթ տուած է իրենց` ամրապնդելու սահմանային Կապոյտ Գիծի ապահովական կայունութիւնը:

«2006-էն ի վեր հարաւային Լիբանանի մէջ շատ բան փոխուած է ապահովութեան կայունութեան իմաստով, ինչ որ առիթ կու տայ դառնալու լաւատես: Սակայն, միաժամանակ, ՖԻՆԻՒԼ-ի դէմ կատարուած գործողութիւնները, յատկապէս վերջինը, որ պատահած էր Սուրի մէջ, ինչպէս նաեւ դէպի Իսրայէլ արձակուած հրթիռները յստակօրէն ցոյց կու տան, թէ կան որոշ խմբաւորումներ, որոնք կը փափաքին հարաւային Լիբանանի մէջ տիրող անվտանգութիւնը խախտել», ըսաւ զօր. Ասարթա:

Ան ընդգծեց, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի հրամանատարութիւնը արձանագրուած ապահովական այս խախտումներուն նկատմամբ լուրջ վերաբերում կը ցուցաբերէ, որովհետեւ այդ գործողութիւնները հարաւային Լիբանանի բնակչութեան ապահովութեան կը սպառնան: «Այս միջադէպերուն պէտք է վերջ տալ, հարկ է նշել, որ մենք առանձին չենք գործեր` հակակշիռի տակ առնելու համար այդ գործողութիւնները, այլ կը գործակցինք լիբանանեան բանակին հետ, յատկապէս նկատի ունենալով, որ ան կը փորձէ ամրապնդել հարաւի մէջ իր գոյութիւնը», ըսաւ ան:

Պատերազմի հաւանականութեան մասին խօսելով` զօր. Ասարթա շեշտեց, որ կարեւորագոյն ազդակը այն է, որ լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերը շարունակեն պատասխանատու մնալ սահմանը չխախտելու եւ իրարու դէմ զինուորական գործողութիւններ չկատարելու իրենց յանձնառութեան: Ան աւելցուց, որ ՖԻՆԻՒԼ ճիգ չի խնայեր կանխարգիլելու համար որեւէ մագլցում, որ կրնայ սպառնալ հարաւային Լիբանան-Իսրայէլ սահմանային կայունութեան:

ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԿԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԻ

ՖԻՆԻՒԼ-ի հրամանատարը շեշտեց, որ անհրաժեշտ է միջազգային խաղաղապահ ուժերուն դէմ գործուած յարձակումները եւ անոնց թուային պատկերի փոփոխութեան հաւանականութիւնը իրարմէ անջատել:

«Թէեւ ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերուն ապահովութիւնն ու անվտանգութիւնը կարեւոր է ու հիմնական, սակայն միջազգային խաղաղապահ ուժերուն թիւը կը ճշդուի ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդին կողմէ եւ անոր հրապարակած միջազգային բանաձեւերուն գործադրութեան լոյսին տակ:

Այս հանգրուանին ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերը կը գործեն ՄԱԿ-ի թիւ 1701 բանաձեւը գործադրելու շրջագիծին մէջ եւ այդ իմաստով Ապահովութեան Խորհուրդը արդէն իսկ անցեալ օգոստոսին մէկ տարիով երկարաձգած է ՖԻՆԻՒԼ-ի առաքելութիւնը: Հետեւաբար միջազգային խաղաղապահ ուժերուն թիւը նուազեցնելու հաւանականութիւնը ոչ մէկ հիմնաւորում ունի», նշեց զօր. Ասարթա:

ՖԻՆԻՒԼ-ի ռազմավարական գործունէութեան մասին խօսելով` զօր. Ասարթա յայտնեց, որ ՄԱԿ-ի թիւ 1701 բանաձեւը գործադրելու նպատակով իրենց տեղակայումէն հինգ տարի ետք, միջազգային խաղաղապահ ուժերը կը շարունակեն իրենց պարտականութիւնը: Ան ըսաւ, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի հրամանատարութեան կողմէ ռազմավարական գործունէութեան հետապնդումը կը միտի ստուգել միջազգային խաղաղապահ ուժերուն տեղակայումը եւ հարաւի ապահովական կայունութեան պահպանումը: Ան աւելցուց, որ վերջերս ՄԱԿ-ի կողմէ Լիբանան գործուղուած է միջազգային պատասխանատուներէ բաղկացած յանձնախումբ մը, որ հանդիպում ունեցած է ՖԻՆԻՒԼ-ի պատասխանատուներուն հետ եւ իր արժեւորումը կատարած անոնց աշխատանքին վերաբերեալ:

Հարաւային Լիբանանի մէջ մնայուն խաղաղութիւն հաստատելու մասին հարցումի մը պատասխանելով` զօր. Ասարթա յայտնեց, որ հարաւային Լիբանանի անվտանգութիւնն ու ապահովական կայունութիւնը հաստատելու իմաստով ՖԻՆԻՒԼ-ը եւ լիբանանեան բանակը լրջօրէն կ՛աշխատին, «սակայն մնայուն խաղաղութիւն հաստատելը կարիք ունի քաղաքական որոշումի, ինչ որ ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերուն տրուած իրաւունքը կը գերազանցէ: Ապահովութեան խորհուրդին կողմէ արձակուած թիւ 1701 բանաձեւը ամբողջական բանաձեւ մըն է, որուն առաջին բաժինը կը վերաբերի ապահովական եւ զինուորական հարցերուն, հիմնականին մէջ` զինուորական գործողութիւններուն կասեցման, իսկ երկրորդ բաժինը կը վերաբերի Լիբանանի եւ Իսրայէլի միջեւ քաղաքական եւ դիւանագիտական խողովակներով մնայուն խաղաղութեան հաստատումին: Ուրեմն կ՛եզրակացնենք, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի առաքելութիւնն է թիւ 1701 բանաձեւի առաջին բաժինը գործադրել եւ ոչ թէ երկրորդ», ըսաւ զօր. Ասարթա:

Ան շեշտեց սակայն, որ միջազգային խաղաղապահ ուժերուն կողմէ գետնի վրայ տարուող աշխատանքներուն շնորհիւ կարելի է արագ կերպով սկսիլ քաղաքական այդ հանգրուանին եւ մնայուն զինադադար հաստատել երկու երկիրներուն միջեւ:

Ակնարկելով սահմանային Կապոյտ Գիծը ճշդելու աշխատանքին արձանագրած դանդաղութեան` զօր. Ալպերթօ Ասարթա ընդգծեց, որ 2007-ին սկսած այդ աշխատանքը երկար տարիներ շարունակ կասեցուցած է` երկու կողմերուն միջեւ տարակարծութիւններուն պատճառով. ան նշեց, որ 2011-ի մայիսին կարելի եղած է համաձայնիլ եւ տարակարծութիւններուն վերջ տալ: Զօր. ասարթա նշեց, որ գոյացած այդ համաձայնութեան պատճառով կարելի եղած է 100 կէտ ճշդել վեց ամսուան ընթացքին: Ան դիտել տուաւ, որ սահմանային Կապոյտ Գիծի ճշդումը դժուար եւ բարդ աշխատանք է, որ կը կատարուի միայն երբ ականներու վնասազերծման յատուկ ՖԻՆԻՒԼ-ի խմբակները կ՛աւարտեն իրենց աշխատանքը:

Զօր. Ասարթա շեշտեց, որ ներկայիս ՖԻՆԻՒԼ-ի հետ կը գործակցին 11 զինուորներ, որոնք նաեւ       ճարտարապետներ են, ինչպէս նաեւ կազմուած են չորս խումբեր, որոնց մաս կը կազմեն սպաներ, քաղաքական անձնաւորութիւններ եւ սահմանագծում կատարողներ: Այս բոլորին պարտականութիւնն է ամբողջացնել սահմանային Կապոյտ Գիծի ճշդումը եւ ՖԻՆԻՒԼ-ի գոյներով յատուկ տակառներ զետեղել սահմանը ճշդելու նպատակով:

«Նշենք, որ վերոնշեալ խմբակը կազմուած է Պելճիքայէն, Քամպոտիայէն, Չինաստանէն, Ֆրանսայէն, Իտալիայէն, Սպանիայէն եւ Փորթուգալէն ժամանած զօրամասերուն մաս կազմող զինուորներէն», ըսաւ Ասարթա` աւելցնելով, որ սահմանային Կապոյտ Գիծի ճշդումը կ՛ամբողջանայ ՄԱԿ-ի թիւ 1701 բանաձեւի գործադրութեան հետ եւ ապահովութիւն կը տրամադրէ սահմանամերձ շրջաններու բնակչութեան:

Լիբանանեան բանակին եւ ՖԻՆԻՒԼ-ին միջեւ յարաբերութիւններուն մասին խօսելով` զօր. Ասարթա շեշտեց, որ երկուքին միջեւ յարաբերութիւնը հեզասահ կ՛ընթանայ: Ան դիտել տուաւ, որ լիբանանեան բանակը ՖԻՆԻՒԼ-ի ռազմավարական գործակիցն է, որուն հետ գործակցութեան իբրեւ արդիւնք կարելի եղած է հարաւի մէջ ապահովական կայունութիւն հաստատել:

«Միջազգային խաղաղապահ ուժերուն բոլոր աշխատանքները իրագործուած են լիբանանեան բանակին օժանդակութեամբ: Իսկ կարեւորագոյն նուաճումներուն իրագործումը անկարելի կ՛ըլլար, եթէ ՖԻՆԻՒԼ-ը եւ բանակը չգործակցէին», ըսաւ ան:

ՖԻՆԻՒԼ-ի հրամանատարը աւելցուց, որ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդին իսկ վկայութեամբ, շեշտուած է, թէ լիբանանեան բանակին տեղակայումը նպաստած է հարաւային Լիբանանի մէջ ռազմավարական նոր շրջանի մը հիմնումին: «Լիբանանեան բանակը պատասխանատու է շրջանին ապահովութեան եւ օրէնքի գործադրութեան, իսկ ՖԻՆԻՒԼ իր -առաքելութիւնը կը կատարէ շրջուն ջոկատներուն հսկողութեամբ եւ լիբանանեան բանակին օժանդակելով: Միջազգային խաղաղապահ ուժերը երբեմն շրջուն ջոկատներ կը կազմեն նաեւ լիբանանեան բանակին հետ գործակցելով ինչպէս նաեւ կը մասնակցին բանակին կողմէ զետեղուած անցարգելներուն եւ խուզարկութիւններուն հսկելու աշխատանքին», նշեց զօր. Ասարթա:

Այս շրջագիծին մէջ զօր. Ասարթա հաստատեց, որ իրենց հեռաւոր նպատակն է բոլոր պատասխանատուութիւնները փոխանցել լիբանանեան բանակին, որպէսզի ան ամբողջական կերպով հսկէ հարաւային Լիբանանի կայունութեան եւ ստանձնէ նաեւ ՖԻՆԻՒԼ-ի հսկողութեան տակ գտնուող շրջանները` գործադրելու համար ՄԱԿ-ի թիւ 1701բանաձեւը: «Այս նպատակով ՖԻՆԻՒԼ-ը եւ բանակը կազմակերպած են ցամաքային եւ ծովային միացեալ ռազմափորձեր:

Աւելի՛ն. 2011-ին մենք դիմեցինք նաեւ ռազմավարական երկխօսութեան նախաձեռնութեան` բանակին եւ ՖԻՆԻՒԼ-ի հրամանատարութիւններուն միջեւ: Ռազմավարական այս երկխօսութեան նպատակն է բանակին եւ միջազգային խաղաղապահ ուժերուն միջեւ յարաբերութիւնները հասցնել աւելի պատասխանատու մակարդակի, որպէսզի երկրին սահմանները պաշտպանելու առումով բանակին ստանձնելիք ապագայ պատասխանատուութիւնը կարելի ըլլայ յաւելեալ դիւրութեամբ եւ հեզասահութեամբ իրագործել», ընդգծեց զօր. Ասարթա:

Ծովային սահմանագծում կատարելու մասին հարցումի մը պատասխանելով` զօր. Ասարթա շեշտեց, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի միջազգային խաղաղապահ ուժերը, թիւ 1701 բանաձեւի գործադրութեան լոյսին տակ, ոչ մէկ իրաւունք ունին ծովային սահմանագծում կատարելու: Ան նշեց, որ Ռաս Նաքուրայի մէջ ծովային սահմանները օր մը օրանց յստակ չեն եղած:

«Իսրայէլեան ուժերը, երբ 2000-ին մեկնեցան Լիբանանէն, ծովուն մէջ զետեղեցին սահմանի նման թել մը, որ սակայն ճանչցուած չէ Լիբանանի կառավարութեան կողմէ: իսկ ՖԻՆԻՒԼ-ի իրաւունք չէ տրուած` հսկելու այդ «սահմանային գիծ»ը: Մեզի համար ծովային սահմանի չգոյութիւնը մտահոգութիւն է, եւ այդ պատճառով ալ մենք մնայուն կերպով կը քաջալերենք լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերը, որպէսզի քննարկեն այդ հարցը եւ դիմեն  այնպիսի միջոցառումներու, որոնք կրնան նուազեցնել ապահովական միջադէպերու հաւանականութիւնը», ըսաւ ան:

Զօր. Ասարթա աւելցուց, որ մարտ 2011-ին լիբանանեան բանակը ՖԻՆԻՒԼ-ին առաջարկած է ծովային ապահովական սահման մը յառաջացնել, սակայն այդ իմաստով բանակցութիւններն ու խորհրդակցութիւնները կը շարունակուին` կարենալ իրագործելու համար այդ պահանջը: Այս առումով, զօր. Ասարթա շեշտեց, որ ՖԻՆԻՒԼ պատրաստ է օժանդակելու այս սահմանին ճշդումին, բայց այդ մէկը կատարելու համար լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերը պէտք է ՄԱԿ-էն պահանջեն իր միջամտութիւնը եւ համաձայն գտնուին այդ միջամտութեան:

Սուրիոյ իրադարձութիւններուն եւ հարաւային Լիբանանի վրայ անոնց ունենալիք ազդեցութեան մասին զօր. Ասարթա ըսաւ, որ իրենց առաքելութեան հիմնաքարը լիբանանեան եւ իսրաէյլեան կողմերուն մօտ սահմանային զինուորական գործողութիւններ չկատարելու անոնց պատասխանատուութեան յանձնառու մնալն է: Ան ըսաւ, որ այդ յանձնառութիւնը բանալի մըն է, որ կ՛երաշխաւորէ զինուորական գործողութիւններու կասեցումը:

ՖԻՆԻՒԼ-ի ուժերուն կողմէ սահմանային Կապոյտ Գիծի ճշդում

«Մենք երկու կողմերուն հետ ալ մնայուն հաղորդակցութեան մէջ ենք: Այս իմաստով ես անձամբ կը նախագահեմ ամսական դրութեամբ տեղի ունեցող հանդիպումներուն, որուն կը մասնակցին լիբանանեան եւ իսրայէլեան ուժեր, ինչպէս նաեւ` միջազգային խաղաղապահ ուժերու սպաներ: Մեր հանդիպումներուն ընթացքին լիբանանեան եւ իսրայէլեան կողմերը կ՛ընդգծեն, որ իրենք կառչած կը մնան զինուորական գործողութիւններուն կասեցումին եւ Ապահովութեան խորհուրդի թիւ 1701 բանաձեւի գործադրութեան` պահպանելու համար սահմանային կայունութիւնը», ըսաւ զօր. Ասարթա:

Ան շեշտեց, որ Լիբանան եւ Իսրայէլ օգտուած են սահմանային կայունութենէն եւ երկուքին պարագային ալ արձանագրուած է տնտեսական բարգաւաճում, հետեւաբար երկու կողմերն ալ յստակօրէն գիտեն, թէ այդ շրջանին մէջ որեւէ տագնապ պիտի վնասէ երկու կողմերուն շահերուն:

«Իբրեւ եզրակացութիւն` կրնամ ըսել, թէ գետնի վրայ ես ականատես եմ աւելի քան հինգ տարի տեւած սահմանային կայունութեան, ինչպէս  նաեւ` զինուորական գործողութիւնները կասեցնելու եւ զսպելու առումով երկու կողմերուն դրական յանձնառութեան, որ մնայուն ընկերակիցը եղած է ՖԻՆԻՒԼ-ի միջազգային խաղաղապահ ուժերուն ի գործ դրած ջանքերուն», շեշտեց զօր. Ասարթա:

Պատրաստեց՝ ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ

Օգտագործուած աղբիւրներ`
«ՍԱՖԻՐ» եւ «ԱԶԳԱՅԻՆ ԼՐԱՏՈՒ
ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹԻՒՆ»

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES