ՀԱՅ ԹԱՏՐՈՆԻ ԱՄԻՍ. ՀԱՅ ԹԱՏՐՈՆԸ ՅՈՒԶՈՂ ԲԱԶՄԱՏԵՍԱԿ ԽՆԴԻՐՆԵՐՈՒՆ ՇՈՒՐՋ ԱՆԿԵՂԾ, ՄՏԵՐԻՄ ԵՒ ՇԱՀԵԿԱՆ ԿԼՈՐ ՍԵՂԱՆ

Նարինէ Գրիգորեան, Վարդան Մկրտչեան, Արմէն Ապտալեան, Ռոպերթ Առաքելեան եւ Պերճ Ֆազլեան

Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան նախաձեռնած «Հայ թատրոնի ամսուան» ծրագիրի առաջին ձեռնարկն էր հայ թատրոնի դիմագրաւած դժուարութիւններուն շուրջ կլոր սեղանը, որ նուիրուած էր հայրենի բազմավաստակ դերասան Սօս Սարգսեանի ծննդեան 80-ամեակին: Ձեռնարկը տեղի ունեցաւ երէկ` չորեքշաբթի, 30 մարտ 2011-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին, Համազգայինի «Լ. Շանթ» մշակութային կեդրոնի «Գ. եւ Հ. Արմէնեան» սրահին մէջ` ներկայութեամբ հայրենի թէ լիբանանահայ արուեստագէտներու եւ արուեստասէրներու: Կլոր սեղանի զրոյցին մասնակիցներն էին` Համազգային պետական թատրոնի տնօրէն Վարդան Մկրտչեանն ու բեմադրիչ եւ դերասան Նարինէ Գրիգորեանը, ինչպէս նաեւ Համազգայինի Լիբանանի բեմադրիչներ Պերճ Ֆազլեան եւ Ռոպերթ Առաքելեան:

Կլոր սեղանի զրուցավարն էր Արմէն Ապտալեան, որ նշեց, թէ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութիւնը ինքզինք պատասխանատու կը զգայ արուեստի այս մարզը լուսարձակի տակ առնելու, որպէսզի հասարակութիւնը թատրոնին հետ միշտ հաղորդակցութեան մէջ մնայ: Ան աւելցուց, որ «Հայ թատրոնի ամսուան» առաջին այս ձեռնարկը  կը միտի քննութեան առարկայ դարձնել թատերարուեստը յուզող շարք մը հարցեր ու մտահոգութիւններ:

Ապա իւրաքանչիւր զեկուցաբեր ամփոփ ու ընդհանուր գիծերու մէջ ներկայացուց իր խնդիրները, որպէսզի կլոր սեղանի տրամաբանութեամբ հարցերը զեկուցաբերներուն ու ներկաներուն կողմէ քննարկուին:

Այս առիթով Համազգային պետական թատրոնի տնօրէն Վարդան Մկրտչեան զրոյցին ընթացքին ըսաւ, թէ թատրոնը պետութեան մը եւ ժողովուրդի մը լաւագոյն հայելին է` շեշտելով, որ հայրենի թատրոնը վերջին քսան տարիներուն շատ ծանր պայմաններու մէջ կը գտնուէր` նկատի առնելով Հայաստանի մէջ առկայ պայմանները:

Մկրտչեան յայտնեց, որ երկու բնոյթի խնդիրներ կան. առաջինը` թատրոնը իբրեւ արուեստի տեսակ, եւ երկրորդը` թատրոնին դիմագրաւած նիւթական եւ տնտեսական դժուարութիւնները: Ան շեշտեց, որ երկրորդով պայմանաւորուած է առաջինը, ու Հայաստանի իշխանութիւններուն մօտ թատրոն սիրողներուն թիւը շատ փոքր է: Մէջբերելով Սօս Սարգսեանին խօսքը` Վարդան Մկրտչեան ըսաւ, որ թատրոնը հոգեւոր սնունդ է, եւ լիարժէք չէ այն մարդը,  որ ինքզինք կը զրկէ այդ հոգեւոր սնունդէն: Ան նաեւ ըսաւ, որ այսօր երիտասարդները ներգրաւելու խնդիր գոյութիւն ունի:

Օրուան երկրորդ զեկուցաբերն էր Համազգայինի «Արեգ» թատերական դպրոցի եւ «Գ. Իփէկեան» թատերախումբի բեմադրիչ Ռոպերթ Առաքելեան, որ ըսաւ, թէ սփիւռքն ու Հայաստանը ունին ընդհանրական ու մասնակի մտահոգութիւններ: Ան նկատեց, որ թատրոնի ամիս հռչակելը Լիբանանի մէջ իւրայատուկ եւ շնորհաւորելի երեւոյթ է, ինչ որ անցեալին մտահոգութիւն մըն էր եւ այսօր արդէն իսկ լուծուած է:

Առաքելեան հաստատեց, որ լիբանանահայ թատերախումբերը լոկ սիրողական խումբեր չեն, քանի որ այդ խումբերուն մէջ կան մասնագէտ ու արհեստավարժ դերասաններ ու բեմադրիչներ: Ռոպերթ Առաքելեան շեշտեց, որ լիբանանահայ թատրոնը այսօր հանդիսատես ունենալու հարցը կը դիմագրաւէ: Ան նաեւ ըսաւ, որ լաւ բեմադրուած թատրոնները լաւագոյն շարժառիթներն են հանդիսատեսներուն գնահատանքին արժանանալու, այլապէս հանդիսատեսը իրաւունք ունի թատրոնի ներկայ չգտնուելու:

Ապա խօսք առաւ Համազգային պետական թատրոնի բեմադրիչ եւ դերասան Նարինէ Գրիգորեան, որ շեշտեց, թէ լիբանանահայ գաղութը էապէս կազմակերպուած միաւոր մըն է, ինչ որ շատերու համար պէտք է դաստիարակիչ ըլլայ: Գրիգորեան մտահոգութիւն յայտնեց, որ այսօր ժամանակակից թատերգութիւններ գոյութիւն չունին, ինչ որ մեծ բացթողում մը կը նկատուի:

Խօսելով թատրոնի երիտասարդականացման կարեւորութեան մասին` Նարինէ Գրիգորեան շեշտեց, որ պէտք է քաջալերել «սրճարան թատրոն»ները կամ այլ նախաձեռնութիւններ, որոնք կը միտին կամուրջ հանդիսանալ երիտասարդներուն ու թատրոնին միջեւ: Գրիգորեան հաստատեց, որ թատրոնի հին ու նոր սերունդներուն միջեւ բախումներ գոյութիւն չունին, եւ անոնց միջեւ յարաբերութիւնները ամբողջովին հիմնուած են սիրոյ ու յարգանքի վրայ: Թատրոնի գոյութեան հարցերուն անդրադառնալով` Գրիգորեան ըսաւ, որ այնքան ատեն որ այսօր այսքան մարդիկ հաւաքուած են ու կը խօսին թատրոնին մասին, ապա ուրեմն հայ թատրոնը կայ ու կ’ապրի:

Օրուան վերջին զեկուցաբերն էր Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան բեմադրիչ Պերճ Ֆազլեան, որ յայտնեց, թէ միջազգայնօրէն ներկայիս թատրոնը դժուար պայմաններու մէջ կը գտնուի, եւ այդ շրջագիծին մէջ կը գտնուին Լիբանանն ու Հայաստանը: Ֆազլեան հաստատեց, որ թատրոնը այն միակ արուեստն է, որ հաւաքականին հետ յարաբերութեան մէջ կը մտնէ, ու այստեղ է, որ կը կայանայ թատրոնին արժէքը:

Ան ըսաւ, որ հանդիսատեսի անտարբերութիւնն ու հեղինակներու չգոյութիւնը կը հանդիսանան թատրոնի հիմնական խնդիրները:  Խօսելով հերոսներու տիպարներու խնդիրին մասին` Ֆազլեան ըսաւ, որ պէտք է հին հերոսները 21-րդ դարու դիմագիծով ներկայացուին, որպէսզի երիտասարդները չհետեւին օտար հերոսներուն` «սուփըրմեններուն»:

Զրոյցին ընթացքին ներկաները նաեւ խօսեցան փորձառական թատրոնի կարեւորութեան, թատրոնի քարոզչութիւն կատարելու կարելիութեան, թատրոնի` ազգային գաղափարախօսութիւն ունենալու կամ չունենալու խնդիրին, սփիւռք-հայրենիք թատերական ամուր կապերու հաստատման ձեւերուն, հեղինակներ չունենալու մտահոգութեան, դասական թատրոնի նահանջին, Հայաստանի իշխանութիւններուն դերակատարութեան, պատկերասփիւռի անորակ յայտագիրներուն, հաւաքաբար հարցերը քննելու կարելիութիւններուն եւ այլ խնդիրներու մասին:

Յայտնենք, որ զրոյցին ընթացքին նաեւ խօսք առաւ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան ատենապետ Յակոբ Լատոյեան, որ շեշտեց, թէ այս հաւաքին նպատակն էր հայրենի ու լիբանանահայ բեմադրիչներուն, դերասաններուն եւ հանդիսատեսներուն միջեւ Համազգայինի պետական թատրոնի եւ «Գ. Իփէկեան» թատերախումբի ներկայացումներէն առաջ ստեղծել անմիջական կապեր, որպէսզի կարելի ըլլայ ծանօթանալ մէկզմէկու մտահոգութիւններուն ու խնդիրներուն: Այս առիթով, Լատոյեան շնորհակալութիւն յայտնեց զեկուցաբերներուն եւ զրուցավարին:

Վերջապէս, պէտք է հաստատել, որ շուրջ երկու ժամուան անկեղծ ու մտերիմ կլոր սեղանը իր բնոյթով եզակի նախաձեռնութիւն մըն էր, որ ամբողջովին ծառայեց իր նպատակին եւ արժանի է համապատասխան գնահատանքի:

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES