ԳԵՐԻՐԱՊԱՇՏ ՈՒՂՂՈՒԹԵԱՆ ՀԱՅ ՀԵՏԵՒՈՐԴՆԵՐԷՆ. ԳՐԻԳՈՐ ԱԿՈԲԵԱՆ

Գեղանկարիչ Գրիգոր Ակոբեան մօտ 52 անհատական ցուցահանդէսներու հեղինակ է, սակայն անոնցմէ ոչ մէկը հայկական միջավայրի մէջ եղած է: Ինչո՞ւ: Պատասխանը շատ պարզ է. «Որովհետեւ Լիբանանի մէջ հայկական ցուցասրահ չունէինք»: Ահաւասիկ Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահի բացումը Ակոբեանին կարելիութիւն տուաւ իր գործերը ցուցադրելու նաեւ հայկական ցուցասրահի մէջ: 14 ապրիլին  Համազգայինի ցուցասրահին մէջ բացումը կատարուեցաւ Գրիգոր Ակոբեանի «52 տարուան եղափոխութիւն» խորագիրով ցուցահանդէսին: Ցուցահանդէսի մը բացումը առհասարակ թարմութիւն եւ աշխուժութիւն  կու տայ արուեստասէր հանրութեան: Ձեւով մը կը նորոգուի նաեւ ինք` գեղանկարիչը: Այդպէս եղաւ նաեւ այս պարագային:

Գեղանկարիչը այն համոզումը ունի, որ իր գործերը ցուցադրելը, այո՛, կարեւոր է. («Եթէ կը գծես, պէտք է ցուցադրես, տունին մէջ պահելը ոչ մէկ իմաստ ունի»), սակայն, ըստ  անոր, գեղանկարիչին ճանաչում կը բերեն նաեւ այլ գործօններ` միջազգային մրցումներուն մասնակցիլը, այդ մրցումներու յանձնախումբի անդամ ըլլալը,  ճանչցուած ցուցասրահներու կողմէ ստեղծագործութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւնը, դասաւանդելը, կերպարուեստի աշխարհին մէջ բազմազան գործունէութիւնը առհասարակ:

Ինք` Ակոբեան, անցած է բոլոր այս բոլոր ճամբաներէն:

Մինչեւ գեղանկարիչ ըլլալը` ան Լիբանանի մէջ ճանչցուած էր իբրեւ լոկօ պատրաստող: Աշխատանք մը, որ դարձեալ կապ ունի գծագրութեան, ստեղծագործելու հետ: Այնուհետեւ յաջորդած են ցուցահանդէսները, յաջողութիւնները` գեղանկարչական աշխարհին մէջ:  Տարեկան ունեցած է 15-20 ցուցահանդէս, ընդհանուր առումով` մօտ  300 հաւաքական ցուցահանդէս` Լիբանան, Քանատա, Միացեալ Նահանգներ, Ճափոն,  ինչպէս նաեւ` Եւրոպա:

Ակոբեան  1996-ին Լիբանանէն Մոնրէալ տեղափոխուած է ընտանեկան հանգամանքներու պատճառով եւ հոն ալ հաստատուած: Այսօր Քանատայի մէջ կ՛աշխատի տուն ձեւաւորողներուն հետ. ձեւաւորողները տուներու ներքին յարդարման համար անոր նկարներ կ՛առաջարկեն: Ժամանակակից աշխարհին մէջ այդ մէկը նոյնպէս գեղանկարիչի մը համար ճանաչման ու յաջողութեան հասնելու ճամբաներէն մէկն է: Ակոբեան յայտնեց, որ իր գեղանկարներուն գիները վերջին տարիներուն Քանատայի մէջ բարձրացած են, սակայն նոյնը չի կրնար ըսել` Լոս Անճելըսի մասին: «Իմ աշխատանքներուս գնորդներն ու զանոնք գնահատողները միջին խաւէն էին:  Այսօր Միացեալ Նահանգներու մէջ այդ խաւը տնտեսական լուրջ խնդիրներ ունի, ինչ որ ազդած է նաեւ արուեստի նկատմամբ անոնց հակումներուն վրայ», «Ազդակ»ի հետ զրոյցի ընթացքին յայտնեց Գրիգոր Ակոբեան:

Իսկ ի՞նչ ակնկալիքներ ունի այս ցուցահանդէսէն հարցումին գեղանկարիչը պատասխանեց. «Ցուցահանդէս մը կրնայ լեցուն ըլլալ անակնկալներով: Այսօր կ՛ըսեն` երկրին վիճակը լաւ չէ: Բայց գիտէ՞ք, իմ լաւագոյն  տարիներս Լիբանանի մէջ եղած են  պատերազմի տարիները: 1980-ականներուն ես հոս ցուցահանդէս կը բանայի, մինչեւ յաջորդ առաւօտ արդէն բոլոր գեղանկարները վաճառուած կ՛ըլլային:  Ի հարկէ, նոյնը չէր  90-ականներուն: Այսինքն` երբեք չենք գիտնար, թէ ի՛նչ անակնկալներ կը սպասուին ցուցահանդէսին: Երբեմն ակնկալածէդ աւելին կ՛ըլլայ, երբեմն օրերով կը սպասես, որ մէկ հատ վաճառուի… Ամէն պարագայի ուրախ եմ, որ մարդիկ պիտի գան եւ տեսնեն գեղանկարներս, հին ու նոր ծանօթներ, տարիներու բարեկամներ, հաւաքորդներ պիտի հաւաքուին: Կը կարծեմ, որ ցուցահանդէս մը արուեստի միւս ձեռնարկներուն համեմատ «ամէնէն անվնասն» է, կը մտնես, կը դիտես, չես հաւնիր`  դուրս կ՛ելլես, ոչ մէկ պարտադրանք կայ», ըսաւ Գրիգոր Ակոբեան:

ՈՒՂՂՈՒԹԻՒՆ

Գրիգոր Ակոբեանի գեղանկարչական ուղղութիւնը գերիրապաշտական է:  Մեր զրոյցի ընթացքին գեղանկարիչը յայտնեց, որ թէ՛ իր թեքնիքին, թէ՛ ուղղութեան հասած է ինքնաշխատութեամբ: Գծել սկսած է դպրոցական տարիներէն: Անցած է քանի մը դպրոցներէ՝ թէ՛ հոս, թէ՛ Քանատայի մէջ: Սակայն, ինչպէս ըսաւ, համալսարան կամ դպրոց չէ գացած` կոչումներ ձեռք բերելու համար, այլ ամէն տեղէ քաղած է իրեն համար անհրաժեշտ եղածը: «Ես ինքնաշխատութեամբ գեղանկարիչ դարձած եմ, կը հաւատամ, որ դպրոցը քեզի չի սորվեցներ, միայն ուղղութիւն կու տայ: Նոյնը ես կ՛ընէի` իմ աշակերտներուս հետ: Անոնց ազատ կը ձգէի, տնօրէնը կ՛անցնէր դասարանին քովէն` ձայն չէր ըլլար, քանի որ ես ալ իրենց հետ կը նստէի,  կը յորդորէի` չխանգարել, խօսք կու տայի, որ ուզած գնահատականը կը դնեմ… Հաւատացած էի, որ գեղանկարիչ դարձողը պիտի դառնայ, չդարձողը  պիտի չդառնայ: Եւ ի հարկէ, շատ քիչեր գեղանկարիչ դարձան, դրամ շահելու ետեւէն գացին, գծագրութեան   համբերութիւնը չունէին: Գծագրութեան համար համբերութիւն պէտք է:  Եթէ դրամ շահելու ետեւէն իյնաս` գործդ կը խանգարուի: Պիտի գծես` նախ քեզի   հաճոյք պիտի   պատճառես, այնուհետեւ`  ուրիշներուն, գծելով կը պարպուիս, կ՛արտայայտուիս, եւ քու աշխատանքդ այնքան զօրաւոր պիտի ըլլայ, որ նոյն հաճոյքը պատճառէ նաեւ դիմացինին: Ես միշտ համադրած եմ այդ երկուքը` ստեղծագործական  հաճոյք եւ աշխատանք:

«Կը սիրեմ դասաւանդել, յաճախ աշակերտներէն կը սորվիմ, երբեմն անիմաստ հարցում մը կ՛ուղղեն, կը կարծես` թէ անիմաստ է, սակայն քեզի կը սթափեցնէ,  ամէն ինչ կը սորվիս աշակերտներէն, իրենց հոգեբանութիւնը կը հասկնաս…   ԱԼՊԱ եւ Քասլիքի «Սուրբ Հոգի» համալսարաններուն մէջ դասաւանդեցի, բայց քանի որ մնայուն հոս չեմ, ձգեցի, այսօր ալ կը զգամ դասաւանդելու, դիմացինիս փոխանցելու կարիքը, սակայն   երկրէ երկիր տեղափոփութիւններուս պատճառով դժուար է»:

Ինչ կը վերաբերի նիւթերուն` Ակոբեան ըսաւ, որ բնութեան տեսարան չի գծեր. «Բան մը չի տար ինծի տեսարանը: Արդէն դիմացս է, ինչո՞ւ պիտի գծեմ: Լեռը, սարը, քարը, բան մը չեն ըսեր: Մարդ գծելը բան մը չ՛ըսեր: Շատ քիչ դիմանկարներ ունիմ, որոնք դարձեալ գերիրապաշտական սեռի մէջ են: Իմ գործերուս մէջ թէ՛ վերացականութիւն կայ, թէ՛ գերիրապաշտութիւն, թէ՛ հայփըրռէալիզմ»:

Ան մեռած բնութիւններու գեղանկարներ ունի` ըսենք բիւրեղապակեայ շիշեր` սեղանին, պտուղներ, որոնք պարզ բնանկարներ չեն, դիտողը գեղանկարը շիտակ կը տեսնէ,  վերեւի, ներքեւի մասերը տարբեր չեն,  խորութիւն չկայ: Այդ ալ գերիրապաշտական ուղղութեան արտայայտութիւններէն մէկն է:

Ստեղծագործութիւններուն մէջ թռչող ձուկը կրկին գերիրապաշտութեան կը տանի գեղանկարը.  «Ձուկը ազատութեան նշանն է:  Կիներու ազատութիւնը ուզած եմ ցոյց տալ: Այն կարծիքը կայ, որ եթէ կին է, տունը պիտի մնայ, ճաշ պիտի եփէ, պզտիկ պիտի բերէ, բայց կինն ալ կ՛ուզէ թռչիլ…  Ես կ՛ուզեմ կնոջ ազատութիւնը ցոյց տալ: Ձուկն ալ, ձուկ է ըսելով` ջուրին մէջ պիտի չմնայ, ան ալ կ՛ուզէ թռչիլ, անիրական վիճակներու մէջ յայտնուիլ: Կամքի, ձգտումի նշան է: Թերեւս ինք տեղ չունի  այն վիճակներուն մէջ, ինչ վիճակներու մէջ յայտնուած է գեղանկարներուս մէջ,  բայց  կը ձգտի…»:

Ինչպէս մեր զրոյցի ընթացքին ըսաւ Գրիգոր Ակոբեան, երբեմն արուեստասէրները կամ քննադատները կը զարմանան, որ  արուեստագէտ մը այդքան տարբեր  տարբերակներով կը գծէ: «Ինքզինքս ազատ գեղանկարիչ կը զգամ, անոր համար ամէն ինչ կրնամ ընել: Ուրիշներ կան, որ մէյ մը կը սկսին եւ մէջէն չեն ելլեր:  Գործեր ալ ունիմ, որ եօթանասունականներուն  գծած եմ եւ նման են այսօրուան գծածներուս, գործեր ալ կան` շատ տարբեր են»:

Ան ունի գեղանկարներ, որոնք կը սթափեցնեն սեռի եւ մօտեցման առումով: Պատռուած գորշ կեղեւի տակէն յանկարծ իրական գոյներով մարմին մը կ՛երեւի: Ահա ինչպէս կը մեկնաբանէ Գրիգոր Ակոբեան. «Միշտ հետաքրքիր եղած եմ եւ իմ այդ հետաքրքիր ըլլալս այս ձեւով արտայայտուեցաւ  պաստառներուս մէջ` բանալ, տակը նայիլ: Պատռելը նաեւ ուրիշ իմաստ մը ունի: Մարդը ծնած օրէն կեղեւներու մէջ դրուած է, դպրոցը մէկ տեսակ կեղեւ, ընտանիքը մէկ տեսակ, համայնքը` մէկ տեսակ… Դուն պէտք է մշտապէս հանես,  պատռես   կեղեւը, որ նորոգես ինքզինքդ»:

ՆՈՒՌԸ

Գրիգոր Ակոբեան նշանաւոր է  մանաւանդ իր գծած նուռերով:  Նուռերը անոր գեղանկարներուն մէջ տարբեր են` ամբողջական, կիսուած,  արտայայտուած իրենց մեծ ու փայլուն հատիկներով… Բազմաթիւ հայ գեղանկարիչներ  գծած են նուռը` իբրեւ կենաց ծառի պտուղ, իբրեւ հայոց որդան կարմիրի անմեռ գոյնը արտայայտող պատկեր:  «Ես շատ ուշ գիտցայ, որ նուռը հայոց կենաց ծառի պտուղն է: Միշտ սիրած եմ,  կ՛ուտէի, իր ձեւով, կառուցուածքով, գոյնով զիս շատ հետաքրքրած է նուռը  եւ միշտ ալ գծած եմ: Օր մը Մովսէս Հերկելեանը  ըսաւ` գիտե՞ս ինչու շատ կը գծես, քանի որ հայ ես, իսկ նուռը հայոց կենաց ծառի պտուղն է: Ես լսած էի, բայց այդ գաղափարին մէջ չէի խորացած: Յետոյ նուռը սկսաւ տարբեր ձեւեր առնել գեղանկարներուս մէջ` սկիզբը ամբողջական էր, վերջը բացուեցաւ, ետքը` երկու հատը բացուեցան…   Շատ ազգեր իրենց դիցաբանութեան մէջ ունին  նուռը` յունական, հռոմէական առասպելաբանութեան մէջ նուռի հետ կապուած շատ պատմութիւններ կան», ըսաւ ան:  Նուռը Գրիգոր Ակոբեանի գեղանկարներուն մէջ պատկերուած է թէ՛ իրական, թէ՛ անիրական վիճակներու մէջ: Մենք  Գրիգոր Ակոբեանին խորհուրդ տուինք երթալ եւ Մեղրիի մէջ տեսնել նուռը` քարերու  ու ժայռերու խորհրդաւոր անցքերուն մէջէն դուրս եկած: Աշխարհի ոչ մէկ երկրի մէջ նուռը կ՛աճի քարերու մէջ. այս ալ հայրենի բնութեան գերիրապաշտութիւնն է:

ՊԱՐԱՆԸ

Գրիգոր Ակոբեանի աշխատանքներուն մէջ գործածուած խորհրդանշական պատկերներէն է պարանը:  Պարանը այստեղ կապողի, իրար միացնողի  դերին մէջ է. «Ամէն ինչ կապուած է ամէն ինչին: Դուն ազատութիւն չունիս, դուն կախուած ես քու  համայնքէդ, ընտանիքէդ, կառավարութենէն… Պարանը ներմուծելով գեղանկարչութեան մէջ` ես այդ ըսելիքը ունեցած եմ, միաժամանակ` նպատակ ունեցած եմ տեսողական էֆեքթ ստեղծել, պարանի միջոցով կարծես եռաչափութիւն (3D) կը յառաջանայ,  մարդիկ կը նային, կ՛ուզեն դպչիլ գեղանկարին…    Միւս կողմէն ալ պարանի ներկայութիւնը կը յուշէ, որ բան մը կրնաս կապել միւսին, չթափել, եթէ բան մը աւրուած է, մի՛ թափեր, կապէ, շտկէ, գործածէ… Մարդկութիւնը այլեւս այնպիսին եղած է, որ  եթէ բան մը քիչ մը կ՛աւրուի, կը նետէ,  չի փորձեր կապել, շտկել…», ըսաւ Գրիգոր Ակոբեան:

Գեղանկարիչը դէպք մը պատմեց պատերազմի տարիներէն: Ան գեղանկարները դրած է սենեակի յատակին եւ ռումբերը վնասած են տասնեակ գեղանկարներ` ծակծկելով զանոնք: Գեղանկարիչը չէ նետած  վնասուած գեղանկարները. ան կտրտած է պահպանուած մասերը եւ անոնցմով ստեղծած է նոր աշխատանքներ, որոնք ձեւով մը քոլաժներ են. «Ես շատ նեղուեցայ, երբ այդ երեսուն-քառասուն գեղանկարները վնասուեցան: Բայց չուզեցի նետել: Զանոնք պահեցի այլ ձեւի մը մէջ, անոնք իմ յիշողութիւններս են»: Ի դէպ, լիբանանահայ բազմաթիւ գեղանկարիչներ դիմած են քոլաժի սեռին, որոնցմէ մէկն ալ` Գրիգոր Նորիկեան: Ան  Ֆրանսայէն տեղափոխուելէն առաջ պատռած է որոշ թուղթեր` զանոնք նետելու նպատակով, ետքը զգացած է, որ զանոնք համադրելով` կրնայ աշխատանքներ ստեղծել եւ այդպէս ի յայտ եկած են Նորիկեանի վերջին տարիներու աշխատանքները: Արուեստագէտները հաւանաբար դժուար կ՛ազատագրուին իրենց յիշողութիւններէն:

ՔՈԼԱԺ

Գրիգոր Ակոբեանի գեղանկարներուն մէջ ակնառու է քոլաժի գերակայութիւնը:  Քոլաժը արտայայտուած է գեղանկարին թէ՛ արտաքին, թէ՛ ներքին բովանդակութեան մէջ: «Երբ գեղանկարչութեան սկսայ, բաւարար դրամ չունէի, որ մեծ թուղթ գնէի, թուղթերուն վրայ կը գծէի, կը փակցնէի: Այդպէս ի յայտ եկաւ քոլաժը: Հետագային անշուշտ թուղթ գնելու կարելիութիւն ունեցայ, հիմա գործերս կը նմանին քոլաժի, բայց քոլաժ չեն: Ներքին դիպաշար ունին: Երբ գծելու սկսիմ, արդէն գիծերը կը տեսնեմ թուղթին վրայ»:

Քոլաժի մասին Գրիգոր Ակոբեան կ՛ըսէ. «Քոլաժը երբեմն  խորունկութիւն կու տայ գեղանկարներուն»:

ԹԵՔՆԻՔ

Գեղանկարիչը վարպետացած է նաեւ աքրիլիք թեքնիքը օգտագործելու մէջ, բայց յաճախ նաեւ խառն  միջոցներու կը դիմէ. շատ քիչ իւղաներկ կը գործածէ, գեղանկարները փայլատ են, քիչ քանակութեամբ իւղաներկով երբեմն փայլ կը հաղորդէ ստեղծագործութեան այս կամ այն հատուածին: Ակոբեան կարեւոր կը նկատէ թեքնիքի գաղտնիքներուն վարպետօրէն տիրապետելու հանգամանքը: Աքրիլիքի մասին կ՛ըսէ, որ կամակոր թեքնիք մըն է, եւ միաժամանակ` դժուար: Ան միաժամանակ Լիբանանի մէջ առաջիններէն մէկը եղած է, որ գործածած է «էյր պրաշ»: Որոշ գեղանկարիչներ չեն ընդունիր այդ թեքնիքը, բայց Ակոբեան շատ հանգիստ կը զգայ այդ միջոցը գործածելով. «Մանաւանդ շուքերը ընելու պարագային արագ է եւ շուտ կը չորնայ», կ՛ըսէ ան` աւելցնելով, որ ինք արագ աշխատող գեղանկարիչ մըն է, եւ երկարատեւ ջանքեր խլող թեքնիքներու չի դիմեր:

ՆԵՐՇՆՉՈՒՄԸ

Ի՞նչ բան կը ներշնչէ գեղանկարիչը. «Բան մը պատահած պիտի  ըլլայ` լաւ կամ վատ, որ ատիկա վերածուի գեղանկարի: Ուրախ տրամադրութիւնները անպայման իրենց ազդեցութիւնը կը ձգեն` լուսաւոր, պայծառ գեղանկարներ ստեղծելու առումով: Տարի մը իմ գեղանկարներս մութ գոյներով պատուեցան: Կինս հիւանդացաւ, այդ մէկը անպայման ազդեց ներաշխարհիս վրայ, չզգացի նոյնիսկ, թէ ինչպէս գորշ գոյները մտան գեղանկարներուս մէջ` այդ մէկը անկախ ինձմէ եղաւ, ակամայ: Ետքը  անդրադարձայ, որ այդ էր պատճառը:  Երբ բուժուեցաւ, նոր ու լուսաւոր գոյներ եկան: Բայց նոյնիսկ այդ մութ գոյներուն մէջ ես լուսաւոր բան մը կը դնէի: Միշտ լաւատես եղած եմ: Միշտ դէպի լաւը կը ձգտիմ, լոյսը կ՛ուզեմ:  Այդ «սեւ շարքէն» ետք շարք մը ըրի եւ «Ուրախութիւն» կոչեցի: Գեղանկարներէն մէկն ալ Քանատայի մէջ առաջնութիւն շահեցաւ:

«Գեղանկարիչին համար մեծ հարստութիւն են նաեւ  ճամբորդութիւնները: Շատ կը ճամբորդեմ: Քաղաքները, մարդիկ, թանգարանները, ցուցահանդէսները անպայման իրենց ազդեցութիւնը կը ձգեն: Նման են գիրք կարդալուն: Բայց գիրք կարդալով նոյն տպաւորութիւնը չես ստանար, ինչ որ եթէ երթաս եւ աչքով տեսնես: Շուտով Յորդանան պիտի երթամ, հին բերդերն ու պատմական վայրերը պիտի շրջիմ: Շատ քաղաքներ ազդած են վրաս` Իտալիոյ, Սպանիոյ, Գերմանիոյ, Անգլիոյ մէջ թանգարանները, արուեստը, մշակոյթը հզօր հետքեր ձգած են: Ի հարկէ, Լիբանանն ալ հոգեհարազատ է իր ժողովուրդով, իր ջերմութեամբ, նաեւ ծննդավայրս է, թերեւս ատոր համար հոգեհարազատ կը զգամ», ըսաւ ան:

«Աշխատած ատենս երաժշտութիւն կը լսեմ, պատկերասփիւռը մէկ կողմէն միացուած է… Պատկերասփիւռին պատկերներ, տեղեկութիւններ ալ թերեւս անուղղակիս ձեւով կը մտնեն իմ գեղանկարչութեանս մէջ: Անգամ մը այս ձեւով լուսնի խաւարումը մտաւ գեղանկարի մը մէջ: Ամէն օր կ՛աշխատիմ, շատ աշխատող եմ: Առաջ 16-17 ժամ կ՛աշխատէի,  հիմա  դարձեալ 8 ժամ հանգիստ կ՛աշխատիմ»:

ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆԸ

Գեղակարիչի աշխատանքի լաւագոյն գնահատականը Ակոբեան կը նկատէ արուեստասէրին հետաքրքրութիւնը` գեղանկարիչի աշխատանքներուն նկատմամբ. «Երբ գեղանկարներդ պահանջարկ կ՛ունենան, կը գնուին, ըսել է, թէ կը գնահատուիս: Ատկէ լաւ գնահատական չեմ պատկերացներ»: Ան առաջնային  չի համարեր արուեստաբաններու, քննադատներու կարծիքը. «Երբեմն արուեստաբանը միշտ չէ, որ կը հասկնայ քու գծածէդ եւ կրնայ իր ուզած ձեւով գնահատել: Այսօր շատեր միջազգային մակարդակով ճանչցուած են, սակայն կը կարծեմ, որ մարդիկ երբեմն կը գնեն անունը, եւ ոչ` արուեստը: Վան Կոկի ժամանակ բոլորը միջազգային ճանաչում ունէին, ո՞ւր են այսօր: Իսկ Վան Կոկի գործերը մէկը չէր ուզեր գնել եւ այսօր նայէ անոր համբաւը»:

«Ես երբեք ինքզինքս ուրիշներուն հետ չեմ բաղդատեր,  ինքզինքիս հետ կը բաղդատեմ` ո՞ւր էի, ի՞նչ էի, ո՞ւր հասայ եւ ես ինծի կ՛ըսեմ` այսպէս շարունակէ, լաւ է, աւելի բարելաւէ: Վստահ եմ, որ ուրիշներուն հետ բաղդատուիլը սխալ է»:

ԱԶԴԵՑՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Զրոյցի աւարտին Գրիգոր Ակոբեանին հետ խօսեցանք նաեւ ազդեցութիւններու մասին: Ըսաւ, որ ինք կը խուսափի ազդեցութիւններէն: Եւ նշանակալից դէպք մը յիշեց ուսումնառութեան շրջանէն: Քանատա ուսանած տարիներուն (60-ականներուն) դասախօս մը, նայելով իր գեղանկարներուն, ըսած է` դուք հայերդ իրարու շատ նման կը գծէք: Երբ Ակոբեան փորձած է հասկնալ` թէ ինչի՞ կ՛ակնարկէ,  դասախօսը ցոյց տուած է անոր մէկ գեղանկարը եւ ըսած է` շատ կը նմանի Արշիլ Կորքիի գծագրութիւններուն: Ակոբեան զարմացած է` մի՞թէ Կորքի հայ է. «Ես լսած էի Կորքիի մասին, բայց ծանօթ չէի իր արուեստին: Դասախօսը` տեսնելով իմ անտեղեակութիւնս, ըսաւ. «Իջիր եւ գրադարանէն վերցուր Կորքիի գիրքը եւ նայէ»: Իջայ, գիրքը վերցուցի եւ իրաւ, համոզուեցայ, որ այդ մէկ գեղանկարս շատ նման է Կորքիի գեղանկարներուն: Քննարկեցինք, եւ  հասկցայ, որ գոյութիւն ունի ազգի մը հաւաքական մտածողութիւն, որ ազգի ներկայացուցիչներուն զգացողութիւնները տեղ մը կը միացնէ, նոյն ձեւով կ՛արտայայտուին: Այնպէս, ինչպէս իտալացիները ամէնէն լաւ ձեւաւորողներն են: Դարերով եկած մտածողութեան մը արդիւնք է այդ մէկը, որ փոխանցուած է… Եւ համալսարանին մէջ պատահած այդ դէպքէն մէկ շաբաթ ետք Նիւ Եորք գացի` Կորքիի գեղանկարները տեսնելու, եւ այդպէս հետաքրքրուեցայ, թէ ո՞ւր հայ գեղանկարիչ կայ, ովքե՞ր են: Ուսումնասիրելով տարբեր գեղանկարիչներու գործեր` ես ոչ թէ փորձած եմ ազդուիլ, անոնց պէս գծել, կամ բան մը սորվիլ, այլ` ինքզինքս գտնել, հասկնալ` ե՛ս ի՞նչ կրնամ ընել, ե՛ս ո՞ւր եմ, ի՞նչ եմ…

Շատ կը սիրեմ Տալի, Փիքասօ: Փիքասոն մանաւանդ արուեստի մէջ բարձրագոյն գագաթին հասած է, ան ինչ որ ընէր, ինչին որ դպչէր` արուեստ կը դառնար: Ձուկը կերած ատենը նոյնիսկ արուեստ կը մտածէր` ուտելէն ետք հանած է` ոսկորները դրած է եւ նկարած է… Արուեստը ամբողջութեամբ իր կեանքն էր, ատոր համար կիները երկրորդական, երրորդական տեղն էին անոր կեանքին մէջ…

Ես իմ ընտանիքս առաջնային դասած եմ արուեստէն: Կրնայի մնալ Եւրոպա, ուրիշ կեանքով մը ապրիլ, բայց ոչ, կինս, ընտանիքս աւելի կարեւոր էին:

Գրիգոր Ակոբեանը հատած է 60-ամեակը: Ի հարկէ, անշնորհակալ գործ է գրել մէկու մը տարիքին մասին, միայն ըսենք, որ ան կ՛ապրէր իր տարիքէն դուրս, կ՛ըսէ, որ տարիքս միայն թիւ մըն է, չեմ զգար. «Ապրելու իմ ձեւս ինծի կը մղէ, որ ճնշուածութենէն, տհաճութիւններէն հեռու մնամ, կեանքին մէջ միայն լաւը կը տեսնեմ, լաւը կ՛առնեմ, ուրախութիւններով կ՛ապրիմ, վատ բաները ինձմէ հեռու կը մղեմ, եթէ մէկու մը հետ հանգիստ չեմ զգար` յաջորդ անգամ հեռու կը կենամ այդ մարդէն: Լաւատես եմ, օրս կ՛ապրիմ, օրս կը վայելեմ», մեր զրոյցը այսպէս եզրափակեց գեղանկարիչը:

Պատրաստեց՝ ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

CATEGORIES