«Իմ Ներշնչումներս Մարդիկն Են` Իրենց Բնաւորութեամբ, Կենցաղով Եւ Մտածելակերպով» Կ՛ըսէ Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան

Հովանաւորութեամբ նախկին նախարար Ժաք Չուխատարեանի, հինգշաբթի, 27 սեպտեմբեր 2012-ին Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին մէջ տեղի պիտի ունենայ արուեստագէտ Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեանի անհատական ցուցահանդէսին բացումը` երեկոյեան ժամը 7:00-ին:

Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան ծնած է Իրան`  1961-ին, աւարտած է Երեւանի արուեստի եւ թատրոնի պետական ակադեմիան` 1995-ին: Մասնակցած է շարք մը խմբային ցուցահանդէսներու, իսկ այս մէկը իր 3-րդ անհատական ցուցահանդէսն է. առաջինը տեղի ունեցած է Իրանի մէջ` 1995-ին, 2-րդը Լիբանան` 2011-ին: Խօսելով անհատական եւ խմբային ցուցահանդէսներու պատրաստութեան մասին` Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան յայտնեց, որ արուեստագէտ մը, երբ կ՛աւարտէ իր գործերը, կը նկատէ, որ որոշ գործեր ձեւով մը կապուած են իրարու, եւ ան այդ գործերը կը պահէ անհատական ցուցահանդէսին, իսկ այլ գործեր կը ներկայացնէ հաւաքական ցուցահանդէսին: Այս ցուցահանդէսը յատուկ բնաբան կամ խորագիր չունի, բայց, ըստ արուեստագէտին, պիտի նկատուին որոշ գոյներ, որոնք իր ուշադրութիւնը գրաւած են, անոնք յատուկ գոյներ են` Միջին Արեւելքը յիշեցնող, եւ մօտաւորապէս 10 գործ այդ նիւթով պատրաստած է:

Ան յատուկ կերպով շեշտեց, որ իբրեւ հայ` Միջին Արեւելքի մշակոյթներէն ազդուած է, եւ այդ երկիրներու մէջ զինք տպաւորող գոյներն են, որ տեղադրած է իր գործերուն մէջ:

Աշնան գոյները Հայաստանի մէջ, Լիբանանի մէջ արաբական ժողովրդային արուեստը եւ Իրանի մէջ գործածուող վառ գոյները հիմնականին մէջ ներշնչած են զինք, եւ երբ սկսած է գծելու, նկատած է, որ առաջին հերթին կարմիր գոյնն է, որ կը գործածէ եւ ետքը` այլ գոյներ. նախնական ուրուագիծերու մէջ այդ գոյները գործածելէ ետք անդրադարձած է, որ իր գործերը կը ներկայացնեն Միջին Արեւելքի երկիրներ:

Երբ հարց տուինք ներշնչումներու մասին, Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան յայտնեց, որ իր ներշնչումները մարդիկն են` իրենց բնաւորութեամբ, ապրելակերպով, կենցաղով եւ մտածելակերպով: «Երբ տեղ մը ըլլամ, շուրջս նայիմ, կը զգամ այդ մթնոլորտը, եւ ամենապարզ մարդիկը կը ներշնչեն զիս եւ գոյներով կը պատկերացնեմ զանոնք»:

Այս առիթով մենք խօսեցանք նաեւ փորձառութեան մասին, թէ արուեստագէտ մը ինչպէ՛ս կը փոխուի եւ ինքզինք կը բարելաւէ: Արուեստագէտը շեշտեց, որ ուսումը աւարտելէն մօտաւորապէս 15 տարի ետք շատ բան փոխուած է իր մէջ. անոր համաձայն, որքան մարդոց հետ կապի մէջ ըլլաս, այնքան դուն քու անձդ կը ճանչնաս, եւ մարդ արարածը միշտ պէտք է ճիգ թափէ ինքզինք ճանչնալու, այլապէս չի յառաջդիմեր: Նոյնն է պարագան արուեստին: Որքան շատ աշխատիս, այնքան կը բացուի քու ներաշխարհդ, եւ քու գործիդ մէջ դուն ինքզինքդ կը տեսնես, անկեղծ կը դառնաս դուն քու կտաւիդ հետ: «Եթէ մէկը արուեստի մէջ կ՛ուզէ յաջողիլ, պէտք է աշխատի` օգտագործելով իր տաղանդը»:

Անդրադառնալով իր ցուցադրելիք գործերուն` Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան «Ազդակ»-ին ըսաւ, որ իր ակնոցով բոլոր գործերն ալ լաւ են, եւ երբ ժամը կու գայ որեւէ գործ ուրիշին տալու, կ՛ուզէ անպայման գիտնալ, որ ո՛ւր պիտի երթայ անիկա:

Զրոյցի այս պահուն էր, որ հարց տուինք գործերուն հետ իր կապուածութեան մասին, եւ հետաքրքրական էր պատասխանը: Ան նշեց երկու կէտ. առաջինը` թէ արուեստագէտը, երբ իր գործերը կը ներկայացնէ, ձեւով մը ինքզինք կը ցուցադրէ, իր ներաշխարհը, մտածումները եւ տպաւորութիւնները կը ցոլացնէ, եւ անոնք իր զաւակներն են ու դժուար յաճախ կ՛ըլլայ բաժանումի պահը: Միւս կողմէ, սակայն, ան նաեւ ընդգծեց, թէ այդ գործերը պէտք է երթան, որովհետեւ անոնց մէջ ըսելիք կայ եւ այդ պատգամը պէտք է փոխանցուի. օրինակ մըն ալ նշեց ան, թէ այս մէկը նման է այն երեւոյթին, որ  գրագէտ մը գիրք մը կը գրէ եւ տունը կը պահէ:

Ըստ երեւոյթին, հիմնականին մէջ այդ գործերուն ցտեսութիւն ըսելն է դժուարը, որովհետեւ ան իր խօսքին մէջ յիշեց, որ երբ տուն երթայ, իր հին տետրակները բանայ, կը տեսնէ իր հին գործերը, որոնք ծախուած են եւ կարօտով կը յիշէ զանոնք: Անշուշտ միշտ ալ կ՛ուրախանայ արուեստագէտ մը, երբ կը տեսնէ, որ մարդիկ կը գնահատեն իր գործերը եւ կը քաջալերեն իր աշխատանքը:

«Երբ կը գծեմ, կը կտրուիմ աշխարհէն, եւ կտաւս իմ հայելիս կը դառնայ, օր կ՛անցնի՞, որ մարդ հայելիին չնայի»:

Մեր յաջորդ հարցումը կը վերաբերէր իր առօրեային, թէ որքա՞ն ժամանակ կը տրամադրէ իր գործերուն եւ ինչպէ՞ս կը համադրէ իր ժամանակը ընտանիքին հետ, եւ իբրեւ մայր` որքա՞ն դժուար է ընտանեկան պարտաւորութեան մէջ ժամանակ գտնել ստեղծագործելու: Այստեղ ան խորացաւ հետաքրքրական կէտի մը մէջ: Կնոջ մը յաջողութիւնը այս մարզի մէջ աւելի քիչ է, քան տղամարդոց, որովհետեւ կինը ունի այլ պարտաւորութիւններ, իսկ այս բոլորին վրայ կու գայ աւելնալու մէկ այլ երեւոյթ մը, որ երբ կինը աշխատի, ստեղծագործէ, կ՛ըսեն` «կը զբաղի», բայց այդ մէկը երբեք ճիշդ չէ: Կինն ալ, երբ պիտի ստեղծագործէ «կամ աշխատանքի կ՛երթայ» պէտք ունի ժամանակի, իսկ ինք արդէն 7-10 ժամ կը տրամադրէ իր արուեստին, որմէ ետք կը վերադառնայ տուն եւ հոն ալ աշխատանքը կը շարունակուի: Ըսել ուզեց, թէ կինը, երբ կը ստեղծագործէ, այդ մէկը երբեք զբաղում չէ, այլ` կրկնակի եւ ծանր աշխատանք:

Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան նաեւ կը զբաղի գոհարեղէնի ձեւագծութեամբ եւ այս գործին սկսած է իբրեւ սովորական աշխատանք, մանաւանդ որ արուեստագէտ է: Եւ սկսած է ստեղծագործել` առանց յատուկ դասերու: Եւ արդէն 10 տարիէ ի վեր կը ներկայացնէ հաստատութիւններու (Լիբանան եւ արտասահման): Արուեստագէտը այս իմաստով փոխանցեց մեզի, թէ այս գործը չի խանգարեր, ընդհակառակն, նաեւ կ՛օգնէ, պարզապէս ժամանակի հարց է, որովհետեւ կ՛ազդուի անպայման, ընդգծելով, որ իւրաքանչիւր արուեստագէտի գործ իրեն յատուկ ոճը կ՛ունենայ եւ աւարտին իր «համեմները» կը դնէ` իր դրոշմը, նոյնպէս` գոհարեղէնի պարագային: Ի վերջոյ երկուքն ալ ստեղծագործական աշխատանք են:

Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան որոշ շրջան մը Համազգայինի «Թորոս Ռոսլին» կերպարուեստի դպրոցի գեղարուեստական պատասխանատուն էր. անդրադառնալով այս փորձառութեան` ան վստահեցուց, որ արուեստագէտ մը ուսուցիչ չի կրնար ըլլալ, եթէ ինք աշակերտի տրամաբանութեամբ չմօտենայ: Այսինքն ան երբեք պէտք չէ ըսէ` «Այս է իմ գիտցածս եւ այսքանը պիտի փոխանցեմ», ընդհակառակը, ան շատ բան ունի սորվելիք իր աշակերտներէն եւ այդ հոգիով պիտի գործակցի ու աշխատի անոնց հետ: «Անոնցմէ կը վերյիշես քու աշխուժութիւնդ, եռանդդ: Անոնց անմեղ պատասխաններուն կամ երեւակայութեան մէջ դուն քեզ կը գտնես եւ, ամենակարեւորը, անոնց հետ աշխատելով` կը մնաս այդ մթնոլորտին մէջ` սորվելու, վերանորոգուելու»:

Մեր զրոյցին վերջին բաժնով մենք խօսեցանք կողակիցին քաջալերանքին եւ հասկացողութեան մասին. արուեստագէտը շեշտեց, որ ինք բախտաւոր կին է, որովհետեւ  իր ամուսինը իր կողքին է եւ կը մղէ զինք աշխատելու եւ ստեղծագործելու, անընդհատ կը քաջալերէ զինք` քաջ գիտնալով, որ ան ինքզինք կը գտնէ իր գործերուն մէջ եւ ստեղծագործելը իր հոգեկան աշխարհին գոհունակութիւն կու տայ:

Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին մէջ պիտի ցուցադրէ 24 գործ: Ցուցահանդէսը կը շարունակուի մինչեւ 13 հոկտեմբեր 2012,  առաւօտեան ժամը 9:30-էն մինչեւ երեկոյեան ժամը 7:30:

Այս առիթով Ժանեթ Յակոբեան-Եափուճեան շնորհակալութիւն յայտնեց Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» տպարանին, աշխատակիցներուն, ցուցասրահի պատասխանատուներուն, որոնք ճիգ չխնայեցին յաջողութեամբ պսակելու այս ցուցահանդէսը:

Հարցազրոյցը վարեց`
ՀՈՒՐԻ ՓԱՓԱԶԵԱՆ-ԷՄՄԻԵԱՆ

CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)