ԹՐՔԱԿԱՆ ԵՒ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁՆԵՐ` 24 ԱՊՐԻԼԻ ՄԱՍԻՆ

– «ԷՍՈՇԻԷՅԹԸՏ Փրես» լրատու գործակալութիւնը 24 ապրիլին` անդրադառնալով Թուրքիոյ մէջ «հայկական ջարդերու» ոգեկոչման, կը գրէ, որ մինչ թրքական կառավարութիւնը կտրուկ կերպով կը մերժէ, թէ տեղի ունեցածը ցեղասպանութիւն էր, «պետական տեսակէտը մերժող անհատներու դէմ դատական քայլերու համեմատութիւնը սուր կերպով անկում կրած է` զգայուն նիւթին շուրջ քննարկումին դէմ հաստատուած արգելքներու հանգրուանային մեղմացման մը ծիրին մէջ: Փոքր, պետութեան կողմէ արտօնուած ցոյցերը նկատառելի երեւոյթ են երկրի մը մէջ, ուր հայկական ջարդերը կը շարունակեն մնալ ամէնէն զգայուն նիւթերէն, սպառնալիք մը` Թուրքիոյ պատմութեան հպարտ, ազգայնական տարբերակին, որ արտաքին ուժերն ու ներքին փոքրամասնութիւնները (Թուրքիոյ) միութեան մարտահրաւէրներ կը նկատէ»:

– ԹՈՒՐՔ յօդուածագիր Իլհան Թանըր 22 ապրիլին «Թըրքիշ Տէյլի Նիուզ»ի մէջ լոյս տեսած իր «Ուաշինկթընի մէջ Ապրիլ 24-ի համար փոփոխուող ազդակներ» խորագիրով յօդուածին մէջ կը գրէ, որ Հայաստանի հետ «յարաբերութիւններու բնականոնացման ձախողած հոլովոյթը աւելի Թուրքիոյ համար ձախողութիւն մըն է, քան Հայաստանի® Թուրքիա, Ուաշինկթընի մէջ քաղաքական եւ դիւանագիտական պատերազմին մէջ յաղթէ թէ պարտուի, մասնաւորաբար արեւմտեան մայրաքաղաքներու մէջ կասկածամտութեան եւ շարունակ քննադատութեան պիտի արժանանայ, ուստի Հայաստանի հետ խնդրայարոյց յարաբերութեանց համար միջազգային համայնքին կողմէ յաւելեալ պատասխանատուութիւն կրող կողմը կը նկատուի: Առանց Հայաստանի հետ համաձայնութիւն գոյացնելու Թուրքիա ինքզինք երբեք պիտի չներկայացնէ իբրեւ իսկապէս խաղաղասէր պետութիւն մը, որ կրնայ իր իսկ պատմութեան հետ դէմ յանդիման գալ»:

– ՄԱՐԳԱՐ Եսայեան 23 ապրիլին «Թուտէյզ Զաման»ի մէջ լոյս տեսած «Ապրիլ 24` կրնա՞նք վերսկսիլ» խորագիրով յօդուածին մէջ կը գրէ. «Ճիշդ չէ, թէ թրքահայերը հրեշտակներ են եւ սփիւռքահայերը` սատանաներ® Հայկական սփիւռքին մէջ շատեր, իսկութեան մէջ կրնամ ըսել, թէ գրեթէ բոլորը, Թուրքիայէն փոխհատուցում կամ հող չեն ուզեր: Միակ բանը, որ կ՛ուզեն, այն է, որ իրենց «նախկին հայրենիք»ը վերականգնէ իրենց իրաւունքը, իրենց ցաւին նկատմամբ կարեկցանք ցոյց տայ եւ վերջ տայ մէկ դարէ ի վեր շարունակուող մերժումին: Անոնցմէ շատերուն համար մնայուն կերպով Թուրքիա վերադառնալը բացառուած է: Սակայն անոնք կ՛ուզեն իրենց հայրենիքին հետ լաւ յարաբերութիւններ ունենալ: Անոնց պահանջները քաղաքական չեն, այլ` խոր արմատներով նշանակութիւն ունեցող հոգեբանական կարիք են… Եթէ կարենանք օգտագործել ճիշդ եւ անկեղծ բառերը, որոնք սիրտին հաճոյք կը պատճառեն, ապա իրականութեան մէջ շատ դիւրին է սկիզբը վերադառնալ: Չենք ուզեր վարդագոյն պատկեր մը գծել: Նոյնիսկ եթէ Թուրքիա եւ թուրքերը այդ մէկը կատարեն, սփիւռքի մէկ մասը պիտի շարունակէ ջանալ Միացեալ Նահանգներն ու այլ երկիրներ ցեղասպանութեան վերաբերեալ որոշումներ որդեգրելու մղել: Սակայն անոնց համար հայերուն ներկայացնելիք արդարացումները պիտի նուազին, անոնց կարեւորութիւնը պիտի նուազի, որովհետեւ հարցը արդէն իսկ լուծուելու ընթացքի մէջ պիտի ըլլայ: ® Եթէ 1915-ին պատահած աղէտին անունը ցեղասպանութիւն է, ապա պէտք է յայտարարուի: Նոյն ձեւով, եթէ այդ չէ: Սակայն այս մէկը ճակատումի մը պէտք չէ վերածուի: Մարդոց վերամիացումը արգելակող վրէժխնդրութեան պէտք չէ վերածուի: Միւս կողմէ, Էրկենեքոնի պետութեան արմատները, որմէ տակաւին կը փորձենք ձերբազատիլ, Իթթիհատ եւ Թերաքի կուսակցութեան ձեռքբերումներն են, այլ խօսքով` անոնք, որոնք 1915-ի դէպքերուն համար պատասխանատու էին: Այս պատճառով ալ հայկական հարցին լուծումը Թուրքիոյ համար ունի կենսական նշանակութիւն մը, որ կը շրջանցէ հայերուն հետ հաշտութեան բարոյական նպաստը` անիկա Թուրքիան ստուերային պետութեան ճիրաններէն փրկելուն կ՛առնչուի»:

 

 

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES