50 Տարի Առաջ (23 Փետրուար 1963)

Փառահեղ Յուղարկաւորութիւն Զարեհ Ա. Վեհի
60
Հազար Հայեր Արտասուաթոր Աչքերով Հետեւեցան Դագաղին

Օծման Արարողութիւններուն Նախագահեցին Երուսաղէմի
Պատրիարքը
Եւ Լիբանանի Առաջնորդը
Պատրիարք
Հօր Եւ Առաջնորդ Սրբազանի Սրտայոյզ Եւ
Հոգեշունչ
Դամբանականները

ՆՍՕՏՏ Զարեհ Ա.ի օծման ու յուղարկաւորութեան վեհաշուք հանդէսը տեղի ունեցաւ այսօր` շաբաթ, 23 փետրուար, կէսօրէ առաջ ժամը 8:30-էն սկսեալ, Ս. Նշան Մայր եկեղեցիին մէջ:

Առտուան ժամը 8:00-էն հաւատացեալներու հեղեղ մը կը խուժէր դէպի եկեղեցի` լեցնելով ոչ միայն տաճարն ու շրջափակը, առաջնորդարանի պարտէզներն ու տանիքները, այլ նաեւ` Ս. Նշան տանող բոլոր փողոցները, մօտակայ թաղերու պատշգամներն ու տանիքները, հակառակ անձրեւոտ օդին, որ ժամ մը ետք հրաշքի մը պէս կը բացուէր` հնարաւորութիւն տալու համար հայ ժողովուրդին յարգանքի եւ սիրոյ որդիական իր վերջին տուրքը մատուցելու իր պաշտելի վեհափառին:

Եկեղեցական Արարողութիւնները

Եկեղեցական արարողութիւնները սկսան ժամը 8:30-ին: Յունահայոց առաջնորդ Սահակ եպս. Այվազեան եպիսկոպոսական շքեղ հանդերձանքով եւ թափօրով մուտք գործեց եկեղեցիի ձախակողմեան դռնէն եւ սկսաւ հանդիսաւոր Ս. պատարագը` Եկմալեան քառաձայն երգեցողութեամբ:

Ժամը 8:45-ին եկեղեցի մտան Երուսաղէմի պատրիարք Եղիշէ արք. Տէրտէրեան, Խորէն արք. Բարոյեան, Երուսաղէմի լուսարարապետ Հայրիկ արք., Ղեւոնդ արք. Չէպէեան, Սուրէն արք. Քեմհաճեան, Տաճատ արք. Ուրֆալեան, Արտակ արք. Մանուկեան, Հրանդ եպս. Խաչատուրեան եւ Իրանահնդկաստանի, Ատրպատականի ու Կիպրոսի թեմակալ առաջնորդները եւ կիլիկեան միաբանութեան հայրերը:

Բոլոր հոգեւորականները յարգանքով խոնարհեցան, երբ կ՛անցնէին վեհափառի անշունչ մարմնին առջեւէն:

Եկեղեցւոյ առաջամասը լեցուած էր պետական բարձրաստիճան դէմքերով, Ազգային իշխանութիւններու անդամներով, երեւելի անձնաւորութիւններով, ինչպէս նաեւ` Իրանէն, Սուրիայէն, Յունաստանէն, Կիպրոսէն եւ Քուէյթէն եկած պատուիրակութիւններով: Բարձրաստիճան անձնաւորութիւններուն մէջ աչքի կը զարնէին հանրօգուտ շինութեանց նախարար Փիեռ Ժեմայէլ, երեսփոխաններ` Պեշիր Աուար, Մորիս Ժեմայէլ, զօր. Ժեմիլ Լահուտ, Ժոզեֆ Չատըր, Ժոզեֆ Հրաուի, Միշէլ Սքաֆ եւ չորս հայ երեսփոխանները, ինչպէս նաեւ` քոյր յարանուանութեանց եւ քրիստոնեայ այլ համայնքներու հոգեւոր պետերու ներկայացուցիչները:

«Ողջոյն»-էն առաջ, պատրիարք հօր նախագահութեամբ, սրբազան հայրեր, թեմակալ առաջնորդներ եւ հայր սուրբեր, շուրջառազգեստ` խորան բարձրացան եւ սկսաւ օծման տպաւորիչ արարողութիւնը:

Պատրիարք հայրը աղօթքի առաջին ընթերցումին երբ յիշեց հանգուցեալ վեհին` Զարեհ Ա. կաթողիկոսին անունը, օծման արարողութիւնը աւելի եւս սրտայոյզ եւ խոր ապրումի խորհրդաւորութիւն մը ստացաւ:

Այնուհետեւ վեհի դագաղին շուրջ բոլորուած հոգեշնորհ հայրերը դագաղը ձեռամբարձ բերին խորանի Ս. սեղանին առաջ:

Պատրիարք հայրը եւ Խորէն սրբազան կատարեցին օծումը երանաշնորհ հայրապետին:

Ճակատը օծեց պատրիարքը, իսկ աջը` Խորէն սրբազան: Այս տեսարանը հաւատացեալներէն սրտաբուխ եւ անզուսպ արցունքներ խլեց:

Ապա Եղիշէ արք. Տէրտէրեան շատ յուզիչ ու տպաւորիչ դամբանական մը խօսեցաւ:

Դամբանականէն ետք պատրիարք հայրը, Խորէն սրբազան եւ յաջորդաբար միւս սրբազանները, հոգեշնորհ հայրերը եւ քահանաները, արցունքը իրենց աչքերուն, հանգուցեալ վեհին աջն ու ճակատը համբուրեցին կարգով, երկիւղած խոնարհութեամբ եւ ծնրադիր: Մինչ Եկմալեան քառաձայն երգեցողութիւնը կը շարունակուէր քաղցրօրէն:

«Շնորհք, սէր եւ աստուածային…» Սահակ սրբազանի յուզիչ ձայնին հետ, դագաղը կրկին վարդապետներու կողմէ փոխադրուեցաւ նախկին  տեղը: Ս. պատարագը նոյն հանդիսաւորութեամբ շարունակուեցաւ մինչեւ «Հայր Մեր», որմէ ետք Խորէն սրբազանը արտասանեց հոգեշունչ եւ բովանդակալից դամբանական մը:

Թափօրի Կազմութիւնը

Յաւարտ Ս. պատարագի դագաղը պետական հայ երեսփոխաններու եւ Ազգային իշխանութեանց ներկայացուցիչներուն կողմէ ուսամբարձ տարուեցաւ եկեղեցիէն դուրս, ուր հաւաքուած էր ծովածաւալ բազմութիւն մը` արցունքը աչքերուն, սրտակեղեք յուզումի մէջ:

Անթերի կարգապահութեամբ կազմուեցաւ յուղարկաւորութեան հսկայ թափօրը: Առջեւէն կ՛երթար մեծ խաչը կրող աբեղայ մը, որուն կը հետեւէր կաթողիկոսական ասան կրող աբեղան: Երկու աբեղաներ սեւ բարձի մը վրայ շարուած վեհին շքանշանները կը տանէին: Զինուորական  նուագախումբը կը հետեւէր` մահերգներ հնչեցնելով: Զինուորական պահակագունդը զէնքերը յարգանքով խոնարհած` կ՛առաջնորդէր Ս. Նշանի երկսեռ դպրաց դասը, որուն կը հետեւէին դպրեվանքի սաները: Այնուհետեւ կու գար ձիաքարշ մեռելակառքը, որուն անմիջապէս ետեւէն երիտասարդներու խումբեր ուսամբարձ կը տանէին բաց դագաղը, որուն մէջ կը հանգչէր վեհափառը կաթողիկոսական ոսկեճամուկ հանդերձանքով: Դագաղին երկու կողմերէն կը յառաջանային վարդապետներ, աբեղաներ եւ սարկաւագներ: Բարձրաստիճան եկեղեցականութիւնը` առանձին խումբով, եւ քաղաքական ու ազգային դէմքերը կը հետեւէին դագաղին:

Թափօրին առաջամասէն սկսեալ մինչեւ յուղարկաւորներու բազմութիւնը ճամբուն երկու կողմերը շղթայ կազմած կը քալէին հայկական բոլոր վարժարաններու աշակերտները իրենց ուսուցիչներով եւ ուսուցչուհիներով, ՀՄԸՄ-ի սկաուտներն ու արենուշները, Օգնութեան խաչի արծուիկները եւ քահանայ հայրեր: Սկաուտներու ամբողջական շարք մը թափօրի այս մասը, մօտ 100 մեթրի վրայ կը զատէր յուղարկաւորներու յոգնախառն բազմութենէն: Աննախընթաց թափօր մըն էր, մարդկային հեղեղ մը, որ կը հոսէր ու կը բազմանար անընդհատ: Թափօրին առաջամասը հասած էր արդէն Պուրճ, երբ տակաւին ժողովուրդը հազիւ կը սկսէր շարժիլ Ս. Նշանի առջեւէն:

Թափօրի անցքին, ճամբուն երկու կողմերը փակ էին բոլոր խանութները: Մար Մխայելէն սկսեալ, արմաւենիի ճիւղեր եւ սեւ դրօշակներ ամբողջ ճամբուն երկայնքին կախուած էին պատշգամներէն: Վեհին նկարները, սեւ ժապաւէններով երիզուած, կը տեսնուէին մինչեւ Տորա, գրեթէ բոլոր շէնքերէն: Իսկ տանիքներն ու պատշգամները սեւցած էին մարդկային բազմութեամբ: Ճամբու ամբողջ երկայնքին, հայկական եւ քոյր համայնքներու բոլոր եկեղեցիներու զանգերը կը ղօղանջէին:

Տեղատարափ անձրեւը, որ սկսաւ Պուրճ Համուտէն անդին, արգելք մը չեղաւ, որ թափօրը կորսնցնէ իր շքեղութիւնը: Պուրճ Համուտի հայութիւնը պատշգամներէն ու տանիքներէն անձրեւին հետ, կը տեղացնէր նաեւ ծաղիկներու անձրեւ մը: Վեհին բաց դագաղին անցուեցաւ անձրեւարգել շղարշ մը, ու այսպէս թափօրը հասաւ Տորա, ուրկէ անդին ինքնաշարժներով տեղի ունեցաւ փոխադրութիւնը:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )