Մարտինի Մէջ Քրիստոնեայ Թուրքերուն Դէմ Մահուան Սպառնալիք

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» 

Թուրքիոյ մէջ առաջին օրէն ի վեր, երբ կը խօսուէր քրիստոնեաներու մասին, կ՛ակնարկուէր յոյներուն, հայերուն եւ Թուրքիոյ այն միւս հաւաքականութիւններուն, որոնք թուրք չէին: Բայց հիմա այլեւս երբ կը խօսուի քրիստոնեաներու մասին, թերեւս կ՛ակնարկուի թուրքերու, որովհետեւ թուրք հաւաքականութեան մէջ ալ կան մեծաթիւ անհատներ, որոնք քրիստոնէութիւնը ընդունիլ սկսած են: Եւ դժուար չէ ենթադրել, որ քրիստոնեայ դարձած թուրքերը հաշտ աչքով չեն դիտուիր իրենց շրջանակներուն, մանաւանդ իրենց ընտանիքին միւս անդամներուն ու ազգականներուն կողմէ: Անոնք նոյնիսկ ծանր յարձակումներու կրնան ենթարկուիլ:

Այսպիսի նոր դէպք մը պատահեցաւ Մարտինի մէջ: Տ. Կ. անուն թուրք երիտասարդ մը, որ անցեալ տարի կրօնափոխ ըլլալով` քրիստոնեայ դարձած էր, Կաղանդէն երկու օր առաջ առեւանգուեցաւ իր ընտանիքին անդամներուն կողմէ: Զինք առեւանգողները դաշոյն մը դրին կոկորդին ու պահանջեցին, որ ան ետ դառնայ ու ընդունի մահմետականութիւնը: Ան ալ վախցաւ ու ընդունեց: Բայց լուրը տարածուեցաւ, ու այդ շրջանի քրիստոնեայ եկեղեցւոյ առաջնորդ Է. Փ. շարժման անցաւ Տ. Կ.-ն փրկելու համար: Երբ այդ նպատակով եկաւ ու Տ. Կ.-ն ալ հետը առնելով` կառք նստաւ, շրջապատուեցաւ անծանօթներու կողմէ, ու երկուքն ալ ծեծի ենթարկուեցան: Ոստիկանները հասան ու երկու քրիստոնեաները փրկեցին նախայարձակներու ձեռքէն, բայց մահուան սպառնալիքի վտանգը կը շարունակուի, ու անոնք կը գանգատին, որ ոստիկանական պաշտպանութեան տակ իսկ առնուած չեն:

Այս առիթով դիտել տրուեցաւ, որ քրիստոնեայ թուրքերու վրայ զանազան յարձակումներ գործուած էին անցեալ տարուան ընթացքին ալ: Քրիստոնեայ դարձած թուրքերը ո՛չ պաշտամունքի ազատութիւնը ունին, ո՛չ ալ մանաւանդ` կեանքի ապահովութիւն:

Նշենք, որ այստեղ, երբ քրիստոնեայ կ՛ըսուի, կը հասկցուին բողոքականները, որոնց թիւը բազմանալ սկսած է թուրք շրջանակներէ ներս: Բողոքական եկեղեցիներու միութեան կողմէ 2013 թուականի համար պատրաստուած Մարդու իրաւունքներու տեղեկագրին մէջ յիշուած են հետեւեալ պատահարները.

*14 յունուար 2013: Ըսուեցաւ, որ Իզմիթի բողոքական եկեղեցիին առաջնորդին դէմ մահափորձ պիտի սարքուէր, այս պատճառով հսկողութեան տակ առնուեցան եկեղեցական ժողովներուն մասնակցող 9 հոգի, մէկը ձերբակալուեցաւ: Հակառակ որ տարի մը անցաւ, անոր դէմ տակաւին դատ չէ բացուած:

*26 մարտ: Եալովայի Ըշըք անուն եկեղեցին Զատիկի նախօրեակին երեք օրուան տաղաւար մը բացաւ քրիստոնէութեան մասին ժողովուրդին տեղեկութիւն տալու համար: Բայց երկրորդ օրը զանազան անձեր հակազդեցութիւն ցոյց տուին, եւ միութեան ղեկավարները ապահովութեան տնօրէնութիւն կանչուեցան: Վերջն ալ, այն պատրուակով, թէ 30 մարտին վարչապետը պիտի այցելէ քաղաք, պահանջուեցաւ, որ տաղաւարը վերցուի:

*12 ապրիլ: Տիգրանակերտի բողոքական եկեղեցին, որպէսզի սրբագրէ ժողովուրդին մօտ քրիստոնէութեան մասին առկայ սխալ տեղեկութիւններն ու նախապաշարումները, տաղաւար մը բացաւ թաղամասին մէջ: Բայց կարգ մը անձեր յարձակեցան քրիստոնեաներուն վրայ եւ սպառնալիքներ ըրին` ըսելով. «Արիւն պիտի հոսի, վերցուցէք այս տաղաւարը»: Այնուհետեւ տաղաւարը վերցուեցաւ:

*27 ապրիլ: Գուրթուլուշ անուն եկեղեցիներու միութեան Աթաշեհիրի ներկայացուցիչներու կեդրոնին վրայ 30-40 հոգիէ բաղկացեալ խումբ մը ցուցարարներ քարերով եւ հաւկիթներով յարձակեցան:

*5 մայիս: Սամսոնի Ակաբէ անուն եկեղեցւոյ միութեան շէնքին առջեւ բացուած գիրքի տաղաւարը ենթարկուեցաւ 10 երիտասարդներու յարձակման: Նախայարձակները Աստուածաշունչերը պատառ պատառ ընելով` փողոց նետեցին:

*5 նոյեմբեր: Սամսոնի Ակաբէ անուն եկեղեցւոյ առաջնորդը վերջին անգամ եկեղեցւոյ ժողովներու մասնակցող երիտասարդի մը կողմէ հեռաձայնով սպառնալիքի ենթարկուեցաւ: Բայց հսկողութեան տակ առնուած երիտասարդը շուտով ազատ արձակուեցաւ: Սպառնալիքները այսօր ալ կը շարունակուին:

*28 նոյեմբեր: Զիրվէ հրատարակչատան սպանդին ականատես անձ մը սպառնալիքներու ենթարկուեցաւ եւ գանգատ ներկայացուց: Նոյն օրը Անգարայի Գուրթուլուշ անուն եկեղեցւոյ առջեւ մէկը պոռալով եւ հայհոյելով եկեղեցի մտնել ուզեց: Ոստիկանները ուշացան, եւ այդ պատճառով կարելի չեղաւ ձերբակալել նախայարձակը:

*15 դեկտեմբեր: Անգարայի Գուրթուլուշ անուն եկեղեցին գող մը մտաւ եւ գողցաւ այն համակարգիչը, որուն մէջ ապահովութեան արձանագրութիւններ կային:

Նոյն թուականին Անգարայէն, Պոլիսէն, Ուրֆայէն եւ Այնթապէն հասան լուրեր, որոնք կը խօսէին սպառնալիքի եւ յարձակումներու մասին:

Տիգրանակերտի բողոքականաց եկեղեցին եւ Կետիկփաշայի հայ բողոքականաց եկեղեցին դիմում կատարեցին, որպէսզի գործածեն Տիգրանակերտի մէջ վերանորոգութեան ենթարկուած հայկական Սուրբ Փրկիչ բողոքական եկեղեցին: Բայց այս դիմումին համար ստացուեցաւ բերանացի ժխտական պատասխան: Եկեղեցին այնուհետեւ Սուրի նահանգապետութեան յանձնուեցաւ, որպէսզի հոն կիներու համար ձեռային աշխատանքի դասաւանդութիւն կատարուի:

*Կեսարիոյ մայր քաղաքապետութեան կողմէ գործածուած Սուրբ Աստուածածին եկեղեցիին համար դիմում կատարուեցաւ, որպէսզի հոն պաշտամունք կատարուի: Բայց պատասխան չստացուեցաւ:

*Գուրթուլուշ եկեղեցիներու միութիւնը երկար տարիներէ ի վեր Չանգայայի քաղաքապետութեան դիմում կը կատարէ, որպէսզի պաշտամունքի տեղ մը յատկացուի, բայց այս տարի եւս արդիւնք չստացուեցաւ: Առաջարկուած երկու տեղերէն մէկը արդէն մզկիթի վերածուեցաւ: Իսկ երկրորդին համար ըսուեցաւ, որ ան կը պատկանի պետական գանձին:

*Կիւնկէօրենի բողոքականաց եկեղեցին քաղաքապետութեան գրաւոր դիմում կատարեց, որպէսզի պաշտամունքի տեղ մը ունենան: Իշխանութիւնները չուզեցին այդ դիմումին ընթացք տալ: Ըսին, որ քաղաքապետութիւնը քաղաքային հիմնարկ է եւ այսպիսի հարցով չի կրնար զբաղիլ: Բայց եկեղեցւոյ առաջնորդը պնդեց, եւ այն ատեն դիմումը ընթացքի մէջ դրուեցաւ, ղրկուեցաւ, որպէսզի Կրօնից տեսչութիւնը կարծիք յայտնէ այս մասին: Մարտ 2013-ին արդէն եկաւ ժխտական պատասխան:

*Բազմաթիւ օտարահպատակ բողոքականներու խումբեր սպառնալիքներու տակ մնացին, չկրցան վերանորոգել իրենց կեցութեան արտօնագրերը կամ ենթարկուեցան երկրէն հեռանալու ճնշումներու:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )