ՅՈՒՆԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԻՒՆԸ ՄԱՍՆԱԿՑԵՑԱՒ «ՔՐԻՍՏՈՆԵԱՆԵՐԸ ՄԻՋԻՆ ԱՐԵՒԵԼՔԻ ՄԷՋ» ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎԻՆ

Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի եւ յոյն ուղղափառ եկեղեցւոյ աստուածաբանական «Վոլօ ակադեմիա»ի միացեալ նախաձեռնութեամբ, 20-23 յունիս Յունաստանի հիւսիսային Վոլօ ծովեզերեայ քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ եռօրեայ խորհրդաժողով մը, որուն գլխաւոր նիւթն էր «Քրիստոնեաները Պաղեստինի եւ ընդհանրապէս Միջին Արեւելքի մէջ.  Կամուրջներու կառուցումը Արեւելքի եւ Արեւմուտքի, հինին եւ նորին միջեւ»:

Խորհրդաժողովը յատկապէս պատրաստուած զեկուցումներու եւ վկայութիւններու քննարկման հաւաք մըն էր, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդին մաս կազմող գլխաւոր եկեղեցիներէն հոգեւորական թէ աշխարհական ներկայացուցիչներ, ակադեմականներ եւ մտաւորականներ:

Խորհրդաժողովը ունեցաւ երեք հայ մասնակիցներ: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ խորհրդաժողովին մասնակցեցաւ եւ «Քրիստոնեաները Լիբանանի մէջ» նիւթով վկայութիւն տուաւ Նազարէթ Պէրպէրեան: Իրաքէն Սեւան Նազարէթ Սանքրիմ վկայութիւն տուաւ «Քրիստոնեաները Իրաքի մէջ» նիւթով: Խորհրդաժողովին եզրափակիչ նիստը վարեց Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի Ծրագրումներու գործադիր բաժանմունքէն Քարլա Խիժոյեան:

Խորհրդաժողովի զեկուցումներն ու քննարկումները կեդրոնացան Պաղեստինի օրինակին վրայ` ընդհանուր նիւթը մասնաւորելով «Քրիստոնեաները գրաւման տակ» պարագայով: Պաղեստինի օրինակին վրայ կեդրոնացման հիմք ծառայեց 2009 թուականին պաղեստինցի քրիստոնեաներուն կողմէ մշակուած եւ «Քայրոս Փալեսթայն» անունով հռչակուած սկզբունքներու յայտարարագիրը, որ քրիստոնեայ-իսլամ եւ քրիստոնեայ – յուդայականութիւն – իսլամ երկխօսութեան ծիրին մէջ կը շեշտէ Պաղեստինի ամբողջական ազատագրութեան կարեւորութիւնը քրիստոնեայ հաւատքին լիիրաւ պահպանման եւ զարգացման համար:

Խորհրդաժողովի քննարկումներուն վրայ իր շեշտակի մթնոլորտը պարտադրեց այսպէս կոչուած «Արաբական գարուն»ը, որ իր առաջացուցած ժողովրդային բողոքի պոռթկումներով, ինչպէս նաեւ «քաղաքական իսլամութեան» բազմերես դրսեւորումներով, ընդհանրապէս կը շեշտէ բազմակողմանի քննարկման եւ խորազնին արժեւորման անհրաժեշտութիւնը: Հաստատելով հանդերձ, որ իբրեւ արաբական աշխարհի անբաժան մասնիկներ, քրիստոնեայ եկեղեցիներն ու հաւատացեալները դժուարութիւն չունին «կրօնական իսլամութեան» հետ երկխօսութիւնը զարգացնելու մարզին մէջ, խորհրդաժողովի մասնակիցները իրենց զեկուցումներուն եւ վկայութեանց մէջ շեշտեցին, որ այսօրուան Միջին Արեւելքի մէջ բոլորն ալ, քրիստոնեայ թէ իսլամ, կը դիմագրաւեն արմատական եւ ծայրայեղական` կրօնամոլ շարժումներէ եկած բազմազան դժուարութիւններ: Միջին Արեւելքի տարածքին նորովի շեշտուած է վտանգը` աշխարհիկ եւ բազմատարր կարգերը փոխարինելու իսլամական կրօնի օրէնքներով կառավարուող պետականութեամբ ու միատարր այլամերժութեամբ: Յատկապէս քրիստոնեայ եկեղեցիները կ՛ապրին խոր մտահոգութիւնը Միջին Արեւելքէն քրիստոնեաներու նոր արտագաղթի մը, որուն առաջքը առնելու հրամայականը Վոլոյի խորհրդաժողովին դիմագրաւած գլխաւոր մարտահրաւէրը նկատուեցաւ:

Խորհրդաժողովին մասնակիցները կարեւորութեամբ շեշտեցին, որ իբրեւ քրիստոնեաներ` իրենք դրական կը նկատեն մարդկային ու քաղաքացիական իրաւունքներու եւ ազատութեանց պահանջով ծաւալած ժողովրդային բողոքի ինքնաբուխ շարժումները: Անոնք նոյնպէս կարեւորութեամբ հաստատեցին, որ Միջին Արեւելքի մէջ հաստատուած իշխանութեանց միապետական կամ բռնատիրական վարքագիծը պէտք է բարեփոխուի, որպէսզի յարգուին ժողովուրդներու կամքն ու իրաւունքը` թէ՛ պետական իշխանութեանց ձեւաւորման մասնակիցը ըլլալու, թէ՛ կառավարման վրայ ժողովրդավարական հակակշիռ ունենալու առումներով: Խորհրդաժողովը միաժամանակ ահազանգ հնչեցուց ժողովրդային արդար պոռթկումները չարաշահելու եւ քաղաքական հաշիւներու ծառայեցնելու վտանգին դէմ` տեղական ուժեր կանգնած ըլլան այդ չարաշահումներու ետին, թէ միջազգային մեծազդեցիկ ուժեր:

Ընդհանուր այս մտածումներուն, դրական ակնկալութիւններուն թէ մտահոգութիւններուն ծիրին մէջ, խորհրդաժողովը չբաւարարուեցաւ միայն արաբական երկիրներու` Պաղեստինի, Յորդանանի, Լիբանանի, Սուրիոյ եւ Եգիպտոսի քրիստոնեաներու պարագաները լուսարձակի տակ առնելով: Քննութեան նիւթ դարձան նաեւ Թուրքիոյ մէջ քրիստոնեաներուն դիմագրաւած դժուարութիւնները, ինչպէս նաեւ Կիպրոսի բռնագրաւեալ հիւսիսային բաժինին մէջ թրքական գրաւման բանակի ծաւալած ազգային եւ կրօնական «մաքրազտում»ի քայլերը` յատուկ կարեւորութեամբ շեշտելով յոյն ուղղափառ եկեղեցւոյ կողքին հայ առաքելական եւ մարոնի եկեղեցիներուն ու եկեղեցապատկան ստացուածքներուն դէմ գործադրուած թրքացման հետեւողական ճիգերը:

Խորհրդաժողովի քննարկումներուն ուշագրաւ մէկ այլ ուղղութիւնը եղաւ Արեւելքի եւ Արեւմուտքի քրիստոնէական եկեղեցիներուն միջեւ միջեկեղեցական կապերու զարգացման ու խորացման հրամայականին վրայ կատարուած շեշտադրումը: Դիտել տրուեցաւ, որ քրիստոնեայ եկեղեցիներն ու անոնց հոգեւոր պետերը կոչուած են աւելի կենսունակ հաւասարակշռութիւն մը հաստատելու տիրող իշխանութեանց եւ սեփական հօտին հետ յարաբերութեանց մարզին մէջ` Քրիստոսի ներշնչումով «կայսեր բաժինին» չզոհաբերելու համար «Աստուծոյ բաժինը»: Դատապարտուեցաւ իշխանութեանց հետ նոյնացումը, երբ ի վնաս է սեփական ժողովուրդի իրաւունքներուն եւ ազատութեանց պաշտպանութեան:

Իր աշխատանքներու աւարտին, խորհրդաժողովը յանձնարարեց կազմակերպիչ յանձնախումբին, որ ժողովին այս մօտեցումներն ու սպասումները խտացնող բանաձեւ մը պատրաստէ եւ փոխանցէ պատկան բոլոր եկեղեցիներուն, որոնք յառաջիկայ աշնան ուղղակի եկեղեցիները ներկայացնող պատուիրակներու մասնակցութեամբ պիտի ունենան իրենց համագումարը` միեւնոյն օրակարգով:

 

Share this Article
CATEGORIES