Երիտասարդական Ոսպնեակ. Հինգ Ճառագայթող Կանթեղներ Հայրենիքի Երկնակամարին Վրայ (Լիզպոնի Տղոց Յիշատակին)

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ  

Lisbon_FuneralsԱյնքան ատեն որ հայ ազգը իր տարբեր շերտերով տակաւին չէ խոնարհած ձեր գերազանց հայրենասէրի ու ժողովրդանուէրի կերպարին առջեւ, այնքան ատեն որ ազգային մեր շտեմարանը չէ հարստացած ձեր հրաշափառ արարքին խորհուրդով եւ անկրկնելի վեհութեամբ,

այնքան ատեն որ հայրենի հողը իր ընդերքին չէ շաղախած ձեր սրբազան մասունքին լուսավառ հրաշագործութիւնը,

այնքան ատեն որ հայրենիքի տարածքին չեն կանգնեցուած ձեր  ասպետավայել կեցուածքին էութիւնը խորհրդանշող կրանիթեայ յուշակոթողներ,

Այնքան ատեն որ հայոց դարաւոր մայրաքաղաք Երեւանի սրտին չէ քանդակուած ձեր հրաշագեղ դէմքերուն պայծառութիւնը արտացոլող ապառաժեայ պատուանդաններ,

այնքան ատեն որ հայ պետական մտածողութիւնը կ՛անգիտանայ ձեր ազգակերտի նուիրումին  քաղաքական խորապատկերը,

այնքան ատեն որ հայ քաղաքական միտքը` ի հայրենիք եւ ի սփիւռս աշխարհի ցարդ կը զլանայ ըստ էութեան արժեւորել ձեր գաղափարական ու մարդկային հասունութեան տարողութիւնը,

այնքան ատեն որ իրերայաջորդ սերունդներ կը տատամսին իրենց ներաշխարհին ագուցել ձեր հայաշունչ որոշումին մեծութիւնն ու ճառագայթող մտքին ուժական արտայայտութիւնը,

այնքան ատեն որ հայ եկեղեցւոյ խորանին դեռ մասնակի կերպով պատարագներ կը մատուցուին` ոգեղինացած ձեր յիշատակին,

այնքան ատեն որ հայ վարժարանի աշակերտութեան շրթներուն կը բացակային ձեր սրբազան աքթով ներշնչուած Մասիսապաշտ բանաստեղծ Շիրազի ի խորոց սրտէ արձակուած կանչը,

եւ վերջապէս, այնքան ատեն որ ձեր պանծալի յիշատակը կը յամենայ համազգային տարողութեամբ հնչեղութիւն ունենալ,

ուրեմն պէտք չէ զարմանալ երբե՛ք, ի տես հայ կեանքի քաղաքական խայտաբղէտ կողմնորոշումներուն, անշնորհակալ ընկերային շարժումներուն, տնտեսական ապիկար բացթողումներու, այլամերժ ու եսակեդրոն յարանուանական շերտաւորումներու, բայց մանաւանդ` ազգային գաղափարախօսական անհակակշիռ կեցուածքներու:

Պիտի ըսուի, հաւանաբար, որ միթէ չե՞նք չափազանցեր մեր մտորումներուն մէջ, այլազան կեցուածքներու եւ տրամադրութիւններու  տեղիք տուած չե՞նք ըլլար, եւ կամ տարբեր տեսակէտներու ունկնդրութիւնը չե՞նք զլանար ընդհանրապէս, եւ այս բոլորը սոսկ յեղափոխական արարքի մը առիթով եւ հատուածականութեան հաշուոյն:

Ո՛չ, եւ հազարապատիկ անգամ ո՛չ:

Որովհետեւ բաւարար է յիշեցնել այս պարագային` թուրք-ազերի թշնամիին հանապազօրեայ ու բացայայտ հակահայ ու ցեղապաշտ վարքագիծը` հերոսացնելով մարդասպան իր զինուորն ու պաշտպան կանգնելով հայ մամիկներու դէմ գործադրուած զազիր ոճրագործութիւններու:

Որովհետեւ բաւարար է լոյսին բերել ազերի հորդաններու կողմէ հայոց սահմաններու ոտնձգութիւններն ու հայաջինջ որոճացումները:

Որովհետեւ բաւարար է ընդգծել, որ ցեղասպան թուրքը դեռ կը հաւատայ իր լրումին հասցնել հայասպանութեան իր դարաւոր մտադրութիւնը, աշխարհաքաղաքական վերիվայրումներու` ստեղծուած ահաւոր կացութիւններէն առաւելագոյնս օգտուելով:

Որովհետեւ  մեր հայրենիքը ճակատագրուած է դիմակայել համայնակուլ, վայրագ ու հայրենաքանդ միջազգային խօլ դասաւորումներու:

Որովհետեւ ի՜˜նչ կ՛արժեն հայրենիքներ առանց իրենց հերոսներու պաշտամունքին եւ աստուածացումին:

Որովհետեւ ազգ մը ինչպէ՛ս պիտի կարենայ պաշտպանուիլ առանց հայրենապաշտ սերունդներու խոր գիտակցութեան:

Փաստօրէն, աւելի քան երեսուն տարիէ ի վեր ժամանակակից հայոց պատմութեան էջերուն մէջ արձանագրուած է բուռ մը տղոց սխրանքը եւ այդ քաջագործութենէն ծնունդ առած ազգային ոգեշունչ ապրումներու ամբողջ խորապատկեր մը, հայրենիք կերտելու եւ անով հպարտանալու յեղափոխական տրամադրութիւն մը, ազգային արժանապատուութեան տէր կանգնելու աստուածահաճոյ կեցուածք մը, մարդկայնական ու ազնիւ մտայղացումներու փայլք մը, հայրենի հողէն դուրս ապրելու անասելի տուայտանք մը,  փառապանծ ազգային արժէքներու պաշտպան կանգնելու հրաւէր մը, միջազգային ստապատիր եւ շահամոլ մօտեցումներուն դէմ պոռթկում մը, ներազգային կեանքի մէջ առկայ թուլութիւններու, ապազգային վերաբերումներու եւ խորթութիւններուն վերջ դնելու կանչ մը, եսակեդրոն թմբիրէ արթննալու եւ զգաստանալու հրաշալի մօտեցում մը, դէպի ազգային երազանքներու իրականացման ճախրող ճանապարհ մը` ապահով ու վաւերական:

Ցաւ ի սիրտ, ներհայկական առումով ինչքան ալ փորձ կատարուի նսեմացնելու եւ կամ անտեսելու 27 յուլիս 1983¬ի հակաթուրք գործողութեան խորհուրդը, դէպի թշնամի դեսպանատուն արշաւելու կամքն ու որոշումը, անոր մեծ ազդեցութիւնը միջազգայնօրէն եւ սերունդներու դաստիարակութեան վրայ, անոր վեհափառ մտածումին առանցքը` հայրենիք եւ առողջ սփիւռք ունենալու, անոր թելադրականութիւնը` գիտակից ու անձնազոհ փաղանգներ պատրաստելու, ի յառաջագունէ ձախողութեան մատնուած է, որովհետեւ ազգային բոցավառ արժէքներ չեն կրնար մահուան դատապարտուիլ, երբեւէ:

Միւս կողմէ, սփիւռքը աւելի քան երեսուն տարիէ կը յիշատակէ սրբազան այս «խենթ» տղաներուն գործած արարքը: Իր ծոցին մէջ առած` անոնց սրբալոյս շիրիմները վերածած է կտոր մը հայրենիքի, անոնց սխրանքին, ասպետական հոգիին եւ հայրենապաշտի կազմաւորումին ընդառաջ` ամբողջ սերունդներ երդուած են մնալ հաւատարիմ, ըլլալ արժանի ժառանգորդներ Միացեալ Հայաստանի կերտումին, ցոյց տալ ինքնավստահութեան եւ քաջութեան վաւերական դրսեւորումներ, երբեք չերկնչիլ թշնամի սպառնալիքներէ, ձգտիլ ազնուական հոգիի ու մարդասէրի կոչումին, պարուրուիլ մշակութանուէրի յատկութեամբ, զօրանալ գիր ու գրականութեամբ, պաշտպանուիլ ազգային արժէքներու վեհութեամբ եւ ոգեւորուիլ Լիզպոնի տղոց աննման խանդավառութեամբ:

Այո՛, հաւատացողն ենք, թէ Լիզպոնի հակաթուրք արարքը սոսկ անձնասպանական բնոյթ չունի, չի կրնար ընկալուիր իբրեւ այդպիսին, որովհետեւ անոնք` հայութեան ընտիր զաւակները իրենց կենդանութեան արդէն նշած ու վաւերագրած էին ամբողջ գործողութեան ընթացքն ու բնոյթը: Անոնց կենդանութեան իսկ հայութիւնը քաջածանօթ է եղած Լիզպոնի տղոց բարի, առաքինի, վեհանձն ու մարդասէրի եզակի բարեմասնութիւններուն, նուիրումին եւ ժողովրդասիրութեան:

Յայտնապէս, հայրենիքի երկնակամարին տակ շնչող շատ շատերու համար Լիզպոնի արարքը հայոց վեհափառ սկզբունքներու ամէնէն վաւերական արտայայտութիւնն է: Փաստօրէն, բաւարար է յիշել դաւադրաբար սպաննուած նահատակ Հրաչ Մուրատեանի անհուն սէրն ու յարգանքը Լիզպոնի տղոց հանդէպ, որոնց յիշատակի յաւերժացման համար մտածած էր պատկառելի յուշակոթող կանգնեցնել հայրենի հողին վրայ:

Քաջաբար հաւատացողն ենք, որ պիտի գայ այն օրը, երբ այս հրաշակերտ Տղոց սխրանքին առջեւ պիտի խոնարհի ազգը համակ, ինչպէս խորհրդային վատոգի կարգերու փլուզումէն ետք` հայութիւնը կրկին անգամ փարեցաւ Եռագոյնին ու ազգային ամէն արժէքի:

Վա՜յ այն պետական մտածողութեան, որ կը փորձէ հայրենիք պահել անգիտանալով եւ արժեզրկելով բիւրեղացած ճշմարտութիւններ, եւ կամ` «եղբայրութիւն» քարոզելով սիրաշահիլ ցեղապաշտ թուրքը:

Լիզպոնի տղոց սխրանքին խորհուրդը դարեր պիտի սաւառնի  Արարատի ու Մռաւ լերան գագաթին` իբրեւ փարոս հայրենատիրութեան եւ ապաւէն ազգի յարատեւութեան:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )