«ՄԻՒՍ ԹՈՒՐՔ»Ը ԿԱՐՄԻՐ ԳԻԾԷՆ ԱՆԴԻՆ. ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑ ԱՅՇԷ ԿԻՒՆԱՅՍՈՒԻ ՀԵՏ

Այշէ Կիւնայսու

Այշէ Կիւնայսու ծնած է 1953-ին:

Անգարայի քոլեճէն ետք, վկայուած է Հաճեթեփէ համալսարանի անգլերէն լեզուի եւ գրականութեան բաժանմունքէն:

Աշխատած է Թուրքիոյ ելեկտրականութեան հաստատութեան եւ TRT հեռատեսիլի կայանի Անգարայի եւ Պոլսոյ կեդրոններուն մէջ: Այս ընթացքին անդամակցած է Թուրքիոյ մէջ ընդյատակեայ գործող Համայնավար կուսակցութեան:

1980-ի սեպտեմբերի 12-էն ետք, չորս տարի երկրին մէջ փախստական եղած է: 1985-ին վերագտած է բնականոն կեանքով ապրելու իրաւունք եւ հեռացած` կուսակցութենէն:

Իբրեւ թարգմանիչ` աշխատած է «Շել Թուրքիա» ընկերութեան մէջ:

1990-ին անդամակցած է տեղւոյն մարդկային իրաւունքներու պաշտպան միութեան, որուն առնչակից խումբ մը կիներու հետ իր մասնակցութիւնը բերած է քիւրտերուն զօրակցելու նպատակով կազմակերպուած «Ընկերոջս չդպչիս…» արշաւին:

1995-ին նոյնպէս մեծ մասամբ կիներէ բաղկացած այս խումբին եւ մարդկային իրաւունքներու պաշտպան այլ միաւորներու հետ իր մասնակցութիւնը բերած է Կալաթասարայ հրապարակին վրայ «Շաբաթի մայրեր» անունով ճանաչում գտած, անհետացած ձերբակալեալներու ի նպաստ կազմակերպուած նստացոյցին:

Իր մասնակցութիւնը բերած է IHD Մարդկային իրաւանց պաշտպանութեան գրասենեակի Պոլսոյ բաժանմունքին մէջ նախ որպէս «փոքրամասնութիւններու իրաւունքները հետապնդող յանձնախումբ», ապա, աւելի ուշ, «Ազգայնամոլութեան եւ խտրականութեան ընդդէմ յանձնախումբ» անունով ճանաչում գտած միաւորի աշխատանքներուն:

2004-2007 տարիներուն, իբրեւ կանոնաւոր սիւնակագիր, աշխատակցած է «Երկրին մէջ ազատ առօրեայ» պարբերականին, ուր ձեռք ձգած է մարդոց հետ շփուելու փորձառութիւն: Այս ուղղութեամբ քիւրտերու եւ անոնց կողմնակից-համախոհներուն համար եղած է փնտռուած լրագրող:

«Շել Թուրքիա»ի մէջ դեռ կը շարունակէ աշխատիլ իբրեւ թարգմանիչ:

Կանոնաւոր դրութեամբ կ՛աշխատակցի Միացեալ Նահանգների մէջ լոյս տեսնող «Armenian Weekly» թերթին:

Ընթացիկ շրջանին, ղեկավար մարմինի անդամ է IHD-ի Պոլսոյ բաժանմունքին:

*
*   *

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ հանգամանքներ ձեզ մղեցին 1915-ին կատարուած Հայոց ցեղասպանութեամբ հետաքրքրուելու եւ ընդհանրապէս ի խնդիր արդարութեան եւ ժողովրդավարութեան Թուրքիոյ պետական քաղաքականութեան դէմ պայքարելու:

ՊԱՏԱՍԽԱՆ.-  Թուրքիոյ Համայնավար կուսակցութենէն հեռանալէս ետք, հոն մեզի չներկայացուած քրտական հարցի իրականութեան հետ դէմ յանդիման եկայ: Ասոր մէջ մեծ դեր ունեցան ընկերվարութեան արմատներ ունեցող ֆեմինիսթ ընկերուհիներս, նոյն այս խումբին մաս կազմող, այժմ Պերլին հաստատուած Ելտա Էօզճան առաջին անգամ ըլլալով զիս Հայոց ցեղասպանութեան իրողութեան մանրամասնութիւններուն վերահասու դարձուց: Այստեղ պէտք է ըսել, որ երբ անգամ մը տեսնել սկսիս, ճշմարտութիւնը քեզ դէպի իրեն կը տանի, հետեւաբար աւելին գիտնալէ բացի, ուրիշ այլ բանի մասին չես կրնար մտածել, մինչ մեղաւոր ըլլալու զգացումը կը խթանէ այս ուղղութեամբ աւելի՛ պրպտելու, աւելի՛ իմանալու եւ աւելի՛ սորվելու բուռն ցանկութիւնդ: 1990-էն ի վեր այս ցանկութիւնը տակաւ սաստկացած է իմ մէջս, սակայն արհեստավարժութեամբ տարած աշխատանքներս արգելք կը հանդիսանան այս մասին առաւելագոյն չափերով գիտելիքներս զարգացնելու, կարդալու, պրպտելու եւ ուսումնասիրութիւններ կատարելու: Կեանքը դժուար է…:

Հ.- Ըստ ձեզի, ի՞նչ է Թուրքիոյ պետութեան գերխնդիրը այսօր:

Պ.- Պատերազմը: Թուրքիոյ պետութեան գերխնդիրը պատերազմն է: Թուրքիա երեւութապէս կը ստեղծէ այն տպաւորութիւնը, որ ինք դէմ է երկրին եւ ընդհանրապէս աշխարհի տարածքին տեղի ունեցող տեղական մասնակի բախումներուն եւ կողմնակից է ահաբեկչութեան դէմ մղուող պայքարին, սակայն իրականութեան մէջ ան ուղղակիօրէն կը նկրտի քրտական շրջաններու ընդարձակ տարածքի մը վրայ պատերազմ մղել: Այս պատերազմին վերջ գտնելը ձեզի համար թերեւս հեռաւոր աղերս մը ստեղծելու պատրանքը հիւսէ, սակայն անոր արդիւնքով կայանալիք լիարժէք ժողովրդավարութեամբ է, որ Հայոց  ցեղասպանութեան ճանաչման ճանապարհը պիտի հարթուի:

Պատերազմը պատճառ կը հանդիսանայ Թուրքիոյ հասարակութեան մէջ ազգայնամոլական, ցեղապաշտական եւ ատելութեան զգացումներու սրումին: Բնականաբար ե՛ւ կը խոչընդոտէ ժողովրդավարութեան իրականացման համար առնուող քայլերը: Պատերազմը պատճառ կը հանդիսանայ նաեւ ներքին գաղթի, թշուառութեան, աղքատութեան եւ անգործութեան: Շատ դժուար է ժողովրդավարութեան եւ աղքատութեան մէկտեղումը:

Հ.- Թուրքիոյ մէջ ժողովրդավարութեան եւ կարծիքի ազատութեան գործընթացը ներքին համայնապատկերի վրայ, իրապաշտ ի՞նչ պատկեր կը ներկայացնէ այսօր: Այս ուղղութեամբ ի՞նչ զարգացումներ կ՛ակնկալէք:

Պ.- Ծայր աստիճան հակասութիւններով իրավիճակ մը կը տիրէ: Մէկ կողմէն հայկական հարցի ընդունման եւ անոր ճանաչումը պահանջող գիրք ու թերթեր կը հրատարակուին, միւս կողմէն` Իսմայիլ Պեշիքչիի նման անձնաւորութեան մը մէկ գրութիւնը պատճառ կը հանդիսանայ անոր մէկ ու կէս տարի բանտարկութեան: Ըստ իս, պետութիւնը կարեւորութիւն կու տայ հասարակութեան վրայ ազդեցութիւն ունեցող մարդոց խօսքերուն եւ երբեմն ալ պաշտօնական կամ ոչ պաշտօնական միջոցներով (սպառնալիքներով եւ ատելութեան լոզունգներով) զանոնք պատիժներու կ՛ենթարկէ: Այստեղ առաւելաբար լուսանցքային նկատուածներուն հաւաքականութեան մեծ մասին վրայ ազդեցութիւն չունենալուն համար ազատութիւն կը շնորհեն եւ ասոնց ալ, ի պահանջել հարկի «դեմոկրատացուած» ըլլալը որպէս փաստ կը գործածեն կամ կը մտածեն գործածել, եթէ օրինակ տալ ուզենք, ներառեալ` ես, հակառակ անոր որ գրաւոր հրատարակութիւններու մէջ «ցեղասպանութեան» թեզը պաշտպանած ենք, ցարդ փորձանքի չենք հանդիպած, մինչ Օրհան Փամուք հակառակ «ցեղասպանութիւն» եզրը արտասանած չըլլալուն եւ պարզապէս «միայն մէկ միլիոն հայեր եւ երեսուն հազար քիւրտեր սպաննեցինք…» ըսած ըլլալուն համար, Թուրքիոյ մէջ ա՛լ չկարենալ ապրելու վիճակին հասցուցին, եւ դեռ վերջերս ալ դատարանը զայն պատժելու վճիռ արձակեց:

Կարճ ըսեմ, Թուրքիա անցումային ծայր աստիճան հակասական հանգրուանէ մը կ՛անցնի: Իրականութեան մէջ ան չի յաջողիր այս հանգրուանէն անցնիլ, այլ կը տապլտկի ու կը մնայ անփոփոխ: Չեմ գիտեր, թէ կացութիւնը դէպի ո՛ր կողմ կը շրջուի, այսինքն դէպի ե՞տ, թէ՞ առաջ, յստակ չէ ինծի համար, սակայն կ՛ուզեմ ըսել, թէ ոչ մէկ ատեն այս երկրին մէջ լաւատես ըլլալու պատճառներ ունեցած եմ:

Հ.- Ըստ ձեզի, Թուրքիոյ մէջ 90-ականներէն ետք կարգ մը մտաւորականներով ձեւացած յառաջադէմ ընդդիմադիր խաւին տարած հրապարակային գործունէութիւնը ցարդ ի՞նչ ազդեցութիւն ունեցած է պետութեան վարած քաղաքականութեան վրայ:

Պ.- Խորքին մէջ ներքին գործօնները ոչ մէկ ատեն այնքան ալ մեծ ազդեցութիւն կրնան ունենալ, ընդհակառա՛կը, ազդու եղողը արտաքին գործօններն են, ներսի նոր մտաւորականներու հատուածին արտաքին աշխարհին կողմէ կարեւորութիւն տրուած ըլլալուն համար Թուրքիոյ պետութիւնն ալ կը ստիպուի նկատի առնել զանոնք: Թուրքիոյ մէջ, քաղաքական միջավայրի կարծրացման պահերուն, երբ յառաջապահ մտաւորականներէն ոմանք այդ միջավայրը խառնելու որոշում կու տան, միլիոններ հաշուող մեծ զանգուածներ կը դիմեն հակազդեցութեան, ուր հրահրումը կը դառնայ միջոց` այդ մտաւորականները լինչի անգիր օրէնքով ամբոխին ձեռքով սպաննել տալու: Բայց չեմ կարծեր, որ այդ մտաւորականները Թուրքիոյ հասարակութեան վրայ մասնաւոր ազդեցութիւն մը կ՛ունենան:

Զիս վախցնող հաւասարակշռութիւն մը գոյութիւն ունի, որ ամէն րոպէ քանդուելու ենթակայ հաւասարակշռութիւն մըն է: Դեռ մօտիկ անցեալին, երբ Սեբաստիոյ Մատըմաք պանդոկին մէջ ձախակողմեան ալեւի մտաւորականներ կը հրկիզուէին, ամբողջ 15 ժամ, կատղած ամբոխին հետ, ինչպէս բանակը, նոյնպէս նահանգապետն ու պետութիւնը լոկ հանդիսատեսի դերին մէջ մնացին: Դեռ քանի մը տարի առաջ էր…:

Հ.- Հրանդ Տինքի սպանութիւնը եւ անոր առնչակից դատավարութեան ընթացքը ի՞նչ դեր ունեցան եւ կ՛ունենան ձեր տարած արդարութեան պայքարին մէջ:

Պ.- Շատ ցաւալի է ըսել, որ Հրանդ Տինքը, ինչպէս իր կենդանութեան, իր մահուամբ ալ պայքարին ուժ ներշնչեց: Հայոց ցեղասպանութեան եւ անոր ժխտումի քաղաքականութեան ուղղութեամբ անտարբեր մնացած ձախակողմեան շրջանակներն անգամ անոր սպանութեամբ սթափեցան: Սակայն, միւս կողմէ, տարբեր բան մըն ալ տեղի ունեցաւ. ոմանք սկսան Հրանդ Տինքի յիշատակը շահագործել, որոնք իրականութեան մէջ իրենց այս կեցուածքը կը դրսեւորեն` ներկայացնելով Հրանդին իսկ արտայայտած անպաշտպան մնացած ըլլալու մտածումներէն մէջբերումներ եւ յուշեր…

Հ.- Ինչպէ՞ս կը բացատրէք 2007-ի յունուարի 19-էն ետք (յետ երկրին հասարակութեան մէջ առաջացած ճեղքին) ցուցաբերուած գերազանցօրէն աննախընթաց հակազդեցութիւնը:

Պ.- Այո՛, կատարուածը մեծ բեկում մըն էր… հասարակական մեծ հակազդեցութիւն մըն էր… Բայց միեւնոյն ժամանակ` մեծ ցաւ պատճառող: Հրանդին սպանութիւնը որոշ հանգրուանի մը աւարտին իրականացաւ: Անոր յուղարկաւորութեան մասնակցելու համար ի մի եկած հազարաւորներս ամբողջ այդ ժամանակի տեւողութեան զինք առանձին ձգած էինք: Եթէ այս հարիւր հազարաւոր յուղարկաւորներս ֆաշականներուն` «Ակօս»ին առջեւ կատարած առաջին ցոյցի ընթացքին հաւաքուէինք եւ իւրաքանչիւր դատական նիստի այդ հարիւր հազարաւորներս դատարանին առջեւ կանգնած ըլլայինք, եթէ Հրանդին վրայ յարձակում գործող եւ զայն նախատող ափ մը ցեղապաշտներուն դիմաց կանգնած ըլլայինք, Հրանդը չէին սպաններ…:

Հ.- Հայ ժողովուրդը թէ՛ Հայաստանի, թէ՛ սփիւռքի մէջ այն հիմնաւորուած կարծիքը ունի, որ հանրապետական Թուրքիոյ քաղաքական գաղափարախօսութիւնը բնական շարունակութիւնն է իթթիհատականներու գաղափարախօսութեան: Ի՞նչ կ՛ըսէք այս մասին, մանաւանդ երբ այսօր Թուրքիոյ քաղաքական ցեղապաշտ տարրը, առանց դոյզն վերապահութեան, համապատասխան յայտարարութեամբ հանդէս կու գայ: Այս մէկը ի՞նչ պատասխանատուութեան առջեւ կը կանգնեցնէ ձեզ եւ ձեր նմանները` իբրեւ յառաջապահ մտաւորականներու:

Պ.- Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը իթթիհատական աւանդութիւններու շարունակութիւնն է: Հանրապետութեան հիմնադիրներուն մեծ մասը հայերու եւ ասորիներու ցեղասպանութիւնը, ինչպէս նաեւ յոյներու ցեղային մաքրագործումը կազմակերպողն ու գործնապէս անոր մասնակիցն է: Պետական գաղափարախօսութիւնն ալ նոյնն է: Մտաւորականութեան կը մնայ այս իրականութիւնը մատնացոյց ընել եւ անոր դէմ պայքարելու պատասխանատուութիւնը կրել:

Հ.- Ըստ ձեզի, ո՞ւր կը գտնուի այսօր Թուրքիոյ իտէալը հանդիսացած «Ազգային պետութիւն»ի եւրոպական բնորդը, որուն իրականացման համար ինչպէս իթթիհատական, նոյնպէս ալ հանրապետական Թուրքիան ոչ մէկ միջոց կը բացառէ:

Պ.- Անշուշտ որ այդ իտէալը իրականացաւ: Նախ ոչ իսլամներ ոչնչացուցին: Եւ այս ծրագիրը դժբախտաբար կրցան իրականացնել քիւրտ ժողովուրդի կարեւոր մէկ հատուածին նեցուկը վայելելով եւ զանոնք օգտագործելով, յետոյ քիւրտերը դուրս ձգելով` «թուրք պետութիւն»ը հիմնեցին, դուրս ձգուած քիւրտերուն ըմբոստութիւնն ալ արիւնահեղութեամբ խափանեցին, բայց ըմբոստութիւնը դեռ կը շարունակուի:

«Ազգային պետութիւն»ի իտէալը իրականացնելու համար պատմութիւնը սկիզբէն վերաշարադրեցին ծիծաղելիութեան մակարդակի սուտերու յօրինումով, եւ դեռ աւելի՛ն, դեռ ամենավատը այն է, որ այդ պատմութեան իբր թէ հաւաստի ըլլալը բոլորիս հաւատացուցին: Թուրք հին համայնավար եւ ընկերվարական աւանդապահ տարրն ալ այս սուտերը չհարցաքննեց:

Սերունդներ ամբողջ, ձախակողմեաններն ալ, ներառեալ ես` այս տողերը գրողս ազատութեան պատերազմի առասպելին հաւատացինք… Հաւատացինք կայսերապաշտներու դէմ մեր մայր հայրենիքը պաշտպանելու առասպելին: Մարդոց միտքերուն, մտածելակերպին վրայ իշխեցին, եւ այսօր թուրք հասարակութեան իննսուն առ հարիւրը եւ թերեւս ալ աւելին դեռ այս առասպելին կը հաւատայ:

Հ.- Էրկենեքոնի քաղաքական գայթակղութիւնը եւ անոր առնչակից դատավարութիւններուն ուղղութեամբ կատարուող պետական տնօրինումները ի՞նչ արդիւնք եւ հետեւանք կրնան ունենալ պետական քաղաքականութեան ընթացքին վրայ եւ ի՞նչ նպաստ կը բերեն ձեր տարած պայքարին:

Պ.- Երբ Էրկենեքոնի դատը նոր սկսած էր, մեր մէջ ծնաւ այն յոյսը, որ դատը ուղղուած է պետութեան մէջ գոյութիւն ունեցող յանցանքի կիզակէտերուն, պիղծ պատերազմի մը մէջ օրէնքը անտեսող պետական ղեկավարներուն, չբացայայտուած ոճիրներու եւ անհետ կորած ձերբակալուածներու պատասխանատուներուն դէմ: Իրապէս ալ, առաջին ձերբակալուածները մեր այս յոյսը կ՛ամրապնդէին: Սակայն ներկայիս ան առաւելաբար ուղղուած է Արդարութիւն եւ Բարգաւաճում կուսակցութեան ընդդիմադիրներուն դէմ: Նշանակէտը սկսած է շեղիլ եւ շփոթ ստեղծել:

Պետութեան գործած յանցանքներուն բացայայտումը` Թուրքիան իր պատմութեան հետ դէմ յանդիման բերելու, հետեւաբար եւ անոր ժողովրդավարացման պիտի նպաստէր: Այս յոյսը հետզհետէ կը նուազի:

Հ.- Ձեր կարծիքով, Թուրքիոյ այսօրուան երիտասարդութիւնը իմացական ի՞նչ հիմքերու վրայ իր ինքնութիւնը կը կերտէ:

Պ.- Թուրքիոյ մէջ մէկ տեսակ երիտասարդութիւն չկայ, բազմատեսակ «երիտասարդութիւններ» կան: Օրինակի համար, միակ նպատակը լաւ գործ մը եւ եկամուտ մը ապահովելու մասին մտածող երիտասարդութիւն մը կայ: Երկրին կարգերուն դէմ գլուխ բարձրացնող եւ բողոքող երիտասարդութիւն մըն ալ կայ: Ազգայնական երիտասարդութիւն մըն ալ կայ: Իր ինքնութեան տէր կանգնող քիւրտ երիտասարդութիւն մըն ալ կայ: Ժողովրդավարութիւն պահանջող, ցեղային, կրօնական, մշակութային, սեռային եւ սեռային տարբեր հակումներ ունեցողներու ենթահողէ մը մեկնելով, այլամերժութեան դէմ եղող, ժողովրդավարութիւն եւ ապաքաղաքականացում պահանջող, քիւրտերու եւ այլ այլախոհներու եւ խտրականութեան ենթարկուածներու հետ համախմբուող երիտասարդութիւն մըն ալ կայ: Այս խմբաւորումներուն իւրաքանչիւրը իրարմէ տարբեր եւ տեսակաւոր ինքնութեան մը գիտակցութիւնը ունի:

Հ.- Այսօրուան թուրքը բնականաբար պատասխանատու չէ 1915-ի կատարուածներուն, բայց մաս կը կազմէ ժխտողականութեան քաղաքականութեան գործընթացին: Ըստ ձեզի, ի՞նչ են ժխտողականութեան մեքանիզմին գործօնները եւ դուք ի՞նչ միջոցներով կը փորձէք ձեր պայքարը տանիլ անոնց դէմ:

Պ.- Այո՛, համաձայն եմ: Թուրքերն ու քիւրտերը այսօր ցեղասպանութեան պատասխանատուութիւնը կը կրեն: Թէեւ Ցեղասպանութիւնը ուղղակիօրէն այսօրուան ապրողները չգործեցին, սակայն ուրացումին պատասխանատու են: Պատասխանատուութիւնը միայն սպանութիւնը ուղղակիօրէն կատարած անձին չի վերաբերիր: Ես այդ սպանութիւնը կատարողներուն թոռներէն մէկն եմ: Այս կը նշանակէ նաեւ, թէ այնքան ատեն որ արդարութիւնը իր ուղին չի գտներ, ե՛ս ալ այդ ծանր պատասխանատուութիւնը կը կրեմ, որովհետեւ բռնագրաւուած հայկական հսկայական հարստութիւն մը կայ, զաւթումի մը,  յափշտակութեան մը հարցը կայ, եւ Թուրքիոյ ունեցած այսօրուան հարստութեան մէկ մասը ոչ մահմետականներու ինչքերու հարստահարումով գոյացած եւ հասած է մեզի, մենք ալ այսօր այս բոլորէն կ՛օգտուինք: Գիտութեամբ թէ անգիտութեամբ Ցեղասպանութենէն կ՛օգտուինք:

Ուրացումի մեքանիզմը պատմութիւնը վերստին սուտերու հիման վրայ գրելով կը սկսի: Երկրին կրթական համակարգին պարտադրուած դպրոցական դասագիրքերու ճամբով այս սուտերուն հաւատացողները այս սուտերով կը շարունակեն դաստիարակել մատղաշ ու երիտասարդ սերունդները: Միւս կողմէ, առօրեայ կեանքի բոլոր ոլորտներուն մէջ ուրացման այս մեքանիզմը անընդհատ եւ վերստին գործի կը վերածուի: Այս բոլորէն ետք, արժէ հարց տալ, թէ ինչպէ՞ս կը պայքարինք այս առկայ դժխեմ իրականութեան դէմ… բաւականաչափ չենք պայքարիր: Կիրարկման մէջ եղող եւ գործող ուրացման մեքանիզմի բոլոր ոլորտներուն մէջ պէտք է պայքար մղենք… Անհրաժեշտ նկատուածին շատ չնչին մէկ մասն է, որ կ՛ընենք: Մեր ուժերուն ներած չափով իրականութիւնները լսելի կը դարձնենք: Անհրաժեշտ է իրականութիւնները բացատրել… պատմել… եւ աւելի մեծ թիւով մարդոց իրականութիւններուն տեղեակ դարձնելու համար մեծ ջանքեր ի գործ դնել:

Հ.- Որոշ ատեններ իր հարեւաններուն հետ Թուրքիա իր յարաբերութիւնները վարած է «զերօ խնդիր քաղաքականութիւն»ի սկզբունքով: Ինչո՞ւ նոյն սկզբունքը ի զօրու չէ հարեւան Հայաստանի պարագային:

Պ.- Այնքան ատեն որ ուրացումի քաղաքականութիւնը կը շարունակուի, Հայաստանի հետ յարաբերութիւնները բնականոն չեն կրնար ըլլալ: Հայաստանի հետ յարաբերութիւններու զարգացումը կախեալ է Թուրքիոյ պետութեան ուրացման եւ ժխտումի քաղաքականութենէն հրաժարելու միտքէն:

Հ.- Անցեալին, ապատեղեակութեան եւ ներկայի մէջ ապատեղեկատուութեան պայմաններով, սփիւռքահայութեան մասնաւորաբար տարագիր հատուածին մասին Թուրքիոյ հանրային կարծիքը միանշանակ բացասական պատկեր կը ներկայացնէ: Ի՞նչ կ՛ըսէք այս մասին:

Պտսխ.- Հայկական սփիւռքին հանդէպ գոյութիւն ունեցող ժխտական համոզումները ամբողջովին ուրացման քաղաքականութեան եւ թուրքերու մեծամասնութեան սուտերուն հաւատալու հետեւանք է: Հայկական սփիւռքը Ցեղասպանութեան զոհերու թոռներով յառաջացած գոյացութիւն մըն է: Այս իրականութեան գիտակցողը հայկական սփիւռքին հանդէպ միայն ամօթի զգացում կրնայ ունենալ, մինչ հայերու հասցէին շարադրուած սուտերուն հաւատացողներն ալ զանոնք միայն թշնամիներ կը նկատեն:

Հ.- Հայաստան-Թուրքիա արձանագրութիւնները եւ անոնց առնչակից մանաւանդ սահմանային հարցը ինչպէ՞ս կը դիտէք:

Պ.- Թուրքիան անկեղծ չեմ գտներ: Թուրքիոյ ղեկավարութեան իրական բարեկամութեան մը կողմնակից ըլլալուն չեմ հաւատար: Թէ՛ Ցեղասպանութիւնը ժխտող, ուրացող քաղաքականութիւն մը պիտի վարես, թէ՛ Հայաստանի հետ յարաբերութիւններդ բարելաւելու ուղղութեամբ քայլեր առնելու յաւակնութիւնը պիտի ունենաս…

Զո՞վ կրնաս խաբել…:

Հարցազրոյցը վարեց`
ՍԱԼԲԻ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ

Յատուկ «Ազդակ»ին

E-Mail: arevaham@scs-net.org

 

Share this Article
CATEGORIES