ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋԵԼԸ ՀՅԴ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳԵՐԱԳՈՅՆ ՄԱՐՄԻՆԸ Կ՛ՈՐՈՇԻ. ՀՅԴ ԲԻՒՐՈՅԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆԻ ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑԸ «ԱՌԱՒՕՏ» ՕՐԱԹԵՐԹԻՆ

«Առաւօտ»ի հարցին, թէ ՀՅԴ 31-րդ Ընդհանուր ժողովը հաւանութիւն տուե՞ց այն խնդրին, որն արծարծել էր ՀՅԴ խմբակցութիւնը` ԱԺ-ում քուէարկութեան դնելով կառավարութեան պատասխանատուութեան հարցը առկայ ձախողումների համար, ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանը պատասխանեց. «Այո՛, գնահատել ենք, թէ կառավարութեան ծրագրի եւ քաղաքականութեան գործադրման արդիւնաւէտութիւնը խիստ անբաւարար է եւ մտահոգիչ»: Յաջորդող հարցին, թէ ըստ այդմ` ՀՅԴ-ն պնդո՞ւմ է կառավարութեան հրաժարականի հարցը` նա այսպէս արձագանգեց. «Սա աւելի շատ մարտավարական հարց է, որ վերաբերում է ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինին»:

ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ Է, ՈՐ ՄԻ ԲԵՒԵՌ ՁԵՒԱՒՈՐՈՒԻ

Խորհրդարանական ընտրութիւնների առնչութեամբ համոզմունք է յայտնում ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանը:

ՀԱՐՑՈՒՄ.- ՀՅԴ 31-րդ Ընդհանուր ժողովում ընդունուած փաստաթղթերից առայժմ յայտնի է միայն յայտարարութիւնը: Սակայն ենթադրելի է, որ եղել են նաեւ առանձին բանաձեւեր: Դրանք հրապարակուելո՞ւ են:

ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Բնականաբա՛ր: Բանաձեւերի մեծ փաթեթ կայ` ամէն հարցի վերաբերեալ: Ընդհանուր ժողովը 4 տարին մէկ որոշում է սկսած միջազգային քաղաքականութիւնից` տարածաշրջանի, տարբեր երկրների, միջազգային կազմակերպութիւնների եւ այլ հարցերի նկատմամբ կուսակցութեան ընդհանուր ուղեգիծը 4 տարուայ համար: Որոշումների այն մասը, որ հանրութեան համար կարեւորութիւն ունի` հրապարակուելու է: 7-օրեայ ժողովը բանաձեւերի բաւական ծաւալուն փաթեթ ունի, որը միանգամից հրապարակելն է նոյնիսկ դժուար: Մի գրքոյկի չափ բանաձեւեր են:

Հ.- Հայաստանի վերաբերեալ բանաձեւն արտացոլո՞ւմ է արդէն իսկ հրապարակուած յայտարարութեան մէջ առկայ այն գնահատականը, ըստ որի` մեր պետութիւնը տակաւին ժողովրդավար, իրաւական եւ ընկերային արդարութեան վրայ հիմնուած չէ:

Պ.- Այո՛, դա ամբողջութեամբ այդպէս է: Ընդհանուր ժողովը նախ եկաւ հաստատելու մեր նախորդ եռամեակի քաղաքական ուղեգիծը, որ ունեցել ենք, նաեւ` ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի կողմից որդեգրուած քաղաքական ուղղութիւնը: Եւ այդ հաստատումը բխում է հէնց այդ տրամաբանութիւնից, որ իսկապէս` Հայաստանի ներքին թէ՛ ժողովրդավարական, թէ՛ ընկերային, թէ՛ իրաւական առումով մենք տեսնում ենք լուրջ թերութիւններ ու բացթողումներ: Այդ առումով` մեր կեցուածքի շեշտադրումներն աւելի հզօրացել են:

Հ.- Այսինքն` գնահատականներն աւելի կո՞շտ են լինելու:

Պ.- Ե՛ւ աւելի են կոշտանալու, ե՛ւ դարձել են աւելի համակուսակցական կեցուածք: Եթէ նախապէս դա միայն Հայաստանի կազմակերպութեան որդեգրած ուղղութիւնն էր, այն այսօր արդէն համակուսակցական ուղղութիւն է: Կարծում եմ, Հայաստանի ներքին` հիմնականում ընկերային-տնտեսական իրավիճակը աւելի ծանրացել է, եւ բնական է, որ այդ որոշումները նաեւ կրել են այսօրուայ պայմանների դրոշմը: Դիրքորոշումները շեշտադրումների առումով աւելի են խստացել:

Հ.- Թւում է, թէ ճգնաժամն արդէն յետեւում է: Ինչո՞ւ էք գտնում, թէ աւելի է ծանրացել իրավիճակը:

Պ.- Ճգնաժամի նկատմամբ սխալ քաղաքականութեան եւ, ընդհանրապէս, ընկերային-տնտեսական սխալ քաղաքականութեան պատճառով մենք ծանր ու դժուարին ենք գնահատում երկրի վիճակը: Եւ կարծում ենք` սրա մէջ չափազանցութիւն չկայ: Ամէն մի սովորական քաղաքացի կարող է վկայել դրա մասին: Մեր այսօրուայ կեանքը շատ աւելի ծանր է, քան` մի քանի տարի առաջ: Եւ սա չի՛ կարող պատահական լինել, չի՛ կարող միայն արտաքին գործօնների պատճառով լինել: Կարող են այդ արտաքին գործօններն էլ դերակատար եղած լինեն, բայց երկիրն այս իրավիճակի է մատնուած հիմնականում ընկերային-տնտեսական քաղաքականութեան պատճառով:

Հ.- Յայտարարութեան մէջ նշուած է, թէ ՀՅԴ «քաղաքական օրակարգի գլխաւոր առաջնահերթութիւնն ու համակուսակցական խնդիրը առաջիկայ համապետական ընտրութիւնների նախապատրաստութիւնն է»: Խնդրեմ մանրամասնէք, թէ ի՛նչ քայլեր է սա ենթադրում առաջիկայում: Թէ՞ գուցէ սպասելու էք քարոզարշաւի համար օրէնքով սահմանուած ժամկէտներին:

Պ.- Ո՛չ:  Մենք գտնում ենք, որ ընտրութիւնը քաղաքական երեւոյթ է եւ կուսակցութիւններն այդտեղ շատ աւելի մեծ աշխատանք ունեն տանելու, քան` բուն քուէարկութեան օրը: Այսինքն ժողովրդին քաղաքականացնելու, մեր ծրագիրը եւ գնահատումների տրամաբանութիւնը ներկայացնելու եւ քաղաքականապէս կազմակերպելու առումով մեծ աշխատանք կայ մեր առջեւ, որ իրականացուելու է անմիջապէս` Ընդհանուր ժողովի այդ որոշման պահից սկսեալ: Մեր ընտրապայքարի իմաստը, էութիւնը պայմանաւորուած չէ մեր քուէների չափով: Ընտրապայքարը մեզ համար միջոց է մեր գաղափարները տարածելու, ժողովրդին կազմակերպելու ու քաղաքականացնելու, մեր ծրագրերի շուրջ համախմբելու: Եւ այդ առումով` մեզ համար դա երկարատեւ պայքարի միջոց է ու հնարաւորութիւն:

Հ.- Ըստ այդմ, ենթադրւում է, որ արդէն ամրանը ՀՅԴ-ն սկսելու է քայլե՞ր ձեռնարկել ժողովրդին աշխուժացնելու ուղղութեամբ:

Պ.- Այո՛, մենք արդէն դա սկսել ենք, ուղղակի շեշտադրումներն են աւելի մեծանալու: «Քուէն ուժ է» նախաձեռնութեան միջոցով մենք փորձել ենք սկսել մի շարժում, որ ժողովուրդն արժեւորի իր քուէի գինը եւ աշխուժ լինի, մասնակցի ընտրութեանը, դերակատար լինի, չմտածի, որ անպայման կեղծուելու է, ինքը չի յաջողելու: Մենք ուզում ենք ժողովրդին համոզել, որ եթէ ինքն ուզի, կարող է խախտումների դէմն առնել, իշխանութեան բերի այն քաղաքական ուժին, որին ցանկանում է: Բայց դրա համար պայմանն այն է, որ պէտք է գնայ ընտրութիւնների, համոզմունքով քուէարկի եւ ոչ թէ փողով:

Հ.- Սակայն ՀՅԴ Ընդհանուր ժողովն արդէն իբրեւ առկայ իրողութիւն է արձանագրել, որ յայտարարուած սկզբունքների եւ իրական կեանքի անհամապատասխանութիւնը յանգեցրել է «ընտրութիւնների միջոցով ժողովրդի իշխանութիւն ձեւաւորելու հանդէպ անվստահութեան»:

Պ.- Այո՛, կայ անվստահութիւն, բայց այս վիճակը պէտք է փոխենք, քանի որ ուրիշ ելք չկայ: Ուրիշ ելքն արդէն նշանակում է առճակատում, զինեալ պայքար, որին մենք հակուած չենք: Միակ ձեւը, որով մենք կարող ենք Հայաստանում գալ իշխանութեան` ժողովրդի վստահութիւնը շահելն է: Եւ որովհետեւ այդպէս է, մենք գուցէ քիչ արդիւնք ստանանք, բայց աւելի լաւ է` տքնաջան աշխատանքի լծուենք ու այս նպատակն իրագործելու առումով յաջողենք, քան թէ մտածենք խաբելով, ամբոխավարութեամբ ինչ-որ ալիք բարձրացնելու մասին: Մենք մնայունի կողմնակից ենք` ոչ թէ պահի ազդեցութեամբ ինչ-որ դասաւորութեան հասնելու:

Հ.- Գիտեմ, որ իմ այս հարցի վերջնական պատասխանը պէտք է տայ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինը, սակայն քանի որ Ընդհանուր ժողովը եւս քննարկել է ընտրական թեման` կա՞ն արդեօք որոշուած ուղենիշներ, արդէն ակնյա՞յտ է, որ 2012-ի ընտրութիւններին Դաշնակցութիւնը մասնակցելու է առանձի՞ն, թէ՞ փորձ է արուելու ձեւաւորել դաշինք, մի նոր բեւեռ:

Պ.- Առաջին հերթին, իրօք դա որոշելու իրաւունքը վերապահուած է ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն ժողովին եւ մարմինին: Բայց տեսականօրէն մենք ոչ մի դուռ չենք փակում: Մենք նախ հաւատացած ենք, որ յամենայն դէպս` անհրաժեշտ է, որ ձեւաւորուի մի բեւեռ: Դա անպայման կազմակերպական բնոյթի առումով չենք ասում, որ միացեալ ցանկ ձեւաւորելու իմաստով եւ այլն: Սա ասում ենք այն առումով, թէ ինչպէ՛ս պէտք է տեղի ունենան ընտրութիւնները, ինչպէ՛ս պէտք է վերաբերուենք ժողովրդին, ընտրութիւնների փիլիսոփայութեանը, բարոյական մի սկզբունքի ձեւաւորմանը, որ, դարձեալ եմ ընդգծում` մարդիկ քուէարկեն համոզմունքով, այլ ոչ թէ ընտրակաշառքով կամ վախով: Այս հարցի շուրջ անհրաժեշտ է ձեւաւորել բեւեռ` դրա կողմնակիցն ենք: Իսկ այլապէս` միացեալ ցուցակ ունենալ-չունենալը, ճակատ կազմել-չկազմելը խնդիրներ են, որոնք ընթացքը ցոյց կը տայ` մենք չունենք կարծրացած տեսակէտ, թէ անպայման պէտք է մենակ գնանք կամ անպայման պէտք է ընտրութիւններին մասնակցենք միացեալ ճակատով:

ՀԱՔ-Ն ԻՇԽԱՆՈՒԹԵԱՆԸ ՀՐՈՒՄ Է ԶԻՋՈՒՄՆԵՐԻ

Չնայած Քազանում արձանագրուած ձախողմանը` Եւրոպական խորհրդարանի յուլիսի 7-ի նիստում Եւրոպական յանձնաժողովի փոխնախագահ Քեթրին Էշթոնը յայտարարեց, թէ Հայաստանն ու Ազրպէյճանը «պէտք է կրկնապատկեն իրենց  ջանքերը` համաձայնութեան հասնելու մինչեւ այս տարեվերջ»: Մեր հարցին, թէ հաւանական համարո՞ւմ է դա` ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանը պատասխանեց. «Հաւանական համարում եմ` առանց համաձայն լինելու այդ համաձայնութեանը եւ կարծելով, որ այն մեզ լաւ տեղ չի տանելու: Այն, ինչ այսօր կայ հրապարակի վրայ, չի կարող դառնալ համաձայնութեան հիմք:  Բայց ցաւով ու մտահոգութեամբ եմ ասում, որ հաւանական համարում եմ, թէ կարող է նման դէպք պատահի, քանի որ դրսի ճնշումը մեծ է առնուազն սկզբունքային հարցերում համաձայնութիւն կայացնելու: Մեր պետութիւնը 17 տարի է` չի կարողանում վերանայել իր որդեգրած ուղղութիւնը, վերադառնալ զերօ կէտին: Իսկ 17 տարի առաջ սկսուեց սխալ տեղից` բանակցութեան հիմք դարձաւ ԼՂԻՄ-ը, այնինչ պէտք էր լինէր ԼՂՀ-ն: Այս սխալը Հայաստանի իշխանութիւնը դժուարանում է ուղղել: Հաւատում եմ նաեւ, որ եթէ մեր ներքին ընկերային-տնտեսական վիճակը, ներքաղաքական ու ժողովրդի բարոյա-հոգեբանական մթնոլորտը լինէր լաւ, առողջ` մեր իշխանութիւններն այդքան պարտաւորուած չէին զգայ զիջելու»: Մեր ճշդմանը, որ մի՞թէ ներքաղաքական մթնոլորտի բարելաւում չկայ` Հրանդ Մարգարեանն այսպէս արձագանգեց. «Չեմ կարծում: Այն ուժը, որը փորձում է դրական մթնոլորտ ստեղծել այդ իմաստով` այս իշխանութեանը հրում է դէպի զիջումների քաղաքականութիւն: Այս կտրուածքով` դա չի կարելի դրական համարել. վտանգաւոր երեւոյթ է: Դրսի ճնշմանը եկել է միանալու ներքին ճնշումը, թէ շուտ արէք` այս հարցով հասէք եզրակացութեան: Եւ հոգ չէ, թէ համաձայնութեան հիմքում ինչ է դրուած»:

ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչն առանձնացրեց նաեւ, իր ձեւակերպմամբ` երկրորդ մեծ վտանգը. «Այս փաստաթղթում ԼՂ կարգավիճակի մասին խօսւում է իբրեւ ինքնակառավարում, որը, կարծում եմ, նահանջ է: Եւ սա անընդունելի է կարծում եմ, առաջին հերթին ԼՂՀ համար, բայց անպայման նաեւ մեզ համար»:

Հարցազրոյցը վարեց`
ԱՆՆԱ ԻՍՐԱՅԷԼԵԱՆԸ

 

 

Share this Article
CATEGORIES