ԵՐԵՒԱՆԻ ՄԷՋ ՍՓԻՒՌՔԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՂԵԿԱՎԱՐՆԵՐՈՒ ԵՒ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐՈՒ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԻ ՀԱՆԴԻՍԱՒՈՐ ԲԱՑՈՒՄ

Համաժողովի բացման ընթացքին

Կարէն Դեմիրճեանի անուան մարզահամերգային համալիրին մէջ երէկ սկսաւ Սփիւռքի կազմակերպութիւններու ղեկավարներուն եւ ներկայացուցիչներուն համահայկական համաժողովը, որուն կը մասնակցին աւելի քան 500 ներկայացուցիչներ 53 երկիրներու հայ համայնքներէն:

Համաժողովին կը մասնակցէին նաեւ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան, Արցախի նախագահ Բակօ Սահակեան, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոս, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս, Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի բարձրաստիճան պաշտօնատարներ:

Համաժողովի բացման խօսքը արտասանեց Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան` նշելով, որ համաժողովը 10 միլիոն հայերու զօրութեան խորհուրդը ունի: «Կը հաւատամ, որ Հայաստան, Արցախ, սփիւռք միասնութիւնը կրնայ լեռներ շարժել: Աւելի՛ն. որոշ լեռներ արդէն շարժած են»:

Սփիւռքի հոգեւոր, ինչպէս նաեւ քաղաքական կառոյցներու ներկայացուցիչները իրենց ելոյթներուն ընթացքին խօսեցան 20-ամեայ անկախ Հայաստանի մէջ գոյութիւն ունեցող մտահոգիչ խնդիրներուն մասին:

Առանձնապէս սուր էր Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին ելոյթը, որուն ընթացքին ան անդրադարձաւ փտածութեան եւ արտագաղթին` վերջինս որակելով «ներքին արիւնահոսութիւն»: Ըստ վեհափառին, Հայաստանէն արտագաղթը նոյն թափով կը շարունակուի եւ կ՛ակնկալուի, որ այս ահազանգը արձագանգ գտնէ Հայաստանի իշխանութեան եւ հայրենաբնակ ժողովուրդի զաւակներուն մօտ: «Մեր թշնամին Հայաստանը ուզեց տեսնել առանց հայութեան: Այսօր մենք մեր ձեռքերով կը պարպենք Հայաստանը իր ժողովուրդէն, իր ստեղծագործ ոգիէն, իր որակէն: Իսկ անհրաժեշտ է, որ փտածութիւն կոչուող հիւանդութեան արագ ընթացքը, այլ խօսքով` փոքրամասնութեան տնտեսական յղփացած վիճակը եւ անոր դիմաց մեր ժողովուրդի կենցաղային խեղճ պայմանները արագօրէն բարեփոխութեան ենթարկուին: Եկեղեցին չի կրնար անտարբեր մնալ այս վատառողջ երեւոյթներուն նկատմամբ», ընդգծեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս:

Հրանդ Մարգարեան

Իշխանութիւնները քննադատող ելոյթով հանդէս եկաւ նաեւ ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեան` նշելով, որ անկախութեան 20 տարիներէն ետք իշխանութիւնները ժողովուրդին կը հրամցնեն հայրենիք մը, ուր գոյութիւն ունի աղքատութիւն, անգործութիւն, անարդարութիւն, ընկերային անապահովութիւն, արտօնեալ քրէական խաւի սանձարձակութիւն, հայրենիք մը, որմէ կը շարունակեն անխնայ հեռանալ:

Մարգարեան աւելցուց, որ ընկերային բեւեռացման  այս ծայրայեղ պայմաններուն մէջ կարելի չէ խօսիլ համերաշխութեան, միասնականութեան եւ համախոհութեան մասին: Ըստ անոր, դժուար է առաջին հայեացքէն սիրել հայրենիքը, որ թաղուած է փտածութեան մէջ, ուր կը տիրէ անարդարութիւն եւ ազգային հարցերու մէջ շփոթ: «Այլ խօսքով` մեր երկրին մէջ տիրող իրավիճակը կրնայ սպաննել մեր մէջ գտնուող հայրենասիրութիւնը», շեշտեց Հ. Մարգարեան:

Ան անդրադարձաւ նաեւ քաղաքական դաշտին, որ արհեստականօրէն բեւեռացուած է եւ որուն զոհը հասարակ ժողովուրդն է:

Հրանդ Մարգարեան համախմբուելու կոչ ուղղեց: «Բաժան-բաժան մնալով մենք կ՛երկարաձգենք բեւեռներու կեանքը, որ եթէ կեանք է իրենց համար, մահ է` ըստ էութեան», ընդգծեց Մարգարեան:

Համաժողովի մասնակիցներէն Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի նախագահ Քեն Խաչիկեան «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ զրոյցի մը ընթացքին անդրադարձաւ համաժողովին ընթացքին դրուած հարցերուն:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ արդեօք քաղաքական կամք կը տեսնէ՞ իշխանութիւններուն մօտ` պայքարելու փտածութեան դէմ, Քեն Խաչիկեան յայտնեց, որ ինք դժբախտաբար որեւէ քաղաքական կամք չի տեսներ, չի տեսներ անկեղծ յանձնառութիւն այս իշխանութիւններուն մօտ խնդիրը լուծելու համար: Ան նշեց, որ այս յանձնառութիւնը չկար նաեւ նախորդ իշխանութեանց մօտ: Ըստ անոր, փտածութիւնը տնտեսութեան մէջ կը ծաղկի եւ անկէ աւելի շատ կը տուժէ հասարակ ժողովուրդը: Ան ամօթալի նկատեց, որ այս վարչակազմը կը մերժէ պայքարիլ փտածութեան դէմ: Քեն Խաչիկեան ընդգծեց, որ փտածութեան դէմ պայքարի ձախողումը կը նպաստէ տնտեսութեան թուլացման, իսկ արտագաղթը կը խարխլէ երկրին հզօրութիւնը:

Ըստ անոր, Հայաստանի իշխանութիւնները կը կարծեն, որ սակաւապետական համակարգը կարեւոր է տնտեսութեան համար:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ կարելի՞ է Հայաստանի մէջ սեփական գործ բանալ եւ զարգացնել զայն, Խաչիկեան արձագանգեց, որ կարելի է միայն այն պարագային, երբ սակաւապետներուն շահերը չեն վտանգուիր:

Էդուարդ Նալբանդեան

Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեան` Սփիւռքի կազմակերպութիւններու ղեկավարներու եւ ներկայացուցիչներու համահայկական համաժողովին ընթացքին յայտարարեց, որ Ազրպէյճանի կողմէ նոր արկածախնդրութեան պարագային Հայաստան պիտի չվարանի հակառակորդին կրկին խաղաղութիւն պարտադրելու հարցին մէջ:

Ըստ անոր, Հայաստան բաց է բանակցութիւններ կատարելու, բաղդատմամբ Պաքուի, որ բոլոր հիմնարար սկզբունքներէն կը կիրարկէ միայն երկուքը եւ ատիկա ալ` սեփական մեկնաբանութեամբ: Նախարարը նշեց, որ Պաքու կը կիրարկէ տարածքային ամբողջականութեան սկզբունքը եւ այդ ծիրին մէջ կ՛արժէ նշել, որ Ղարաբաղի շարք մը շրջաններ կը գտնուին Ազրպէյճանի շրջափակման ներքեւ:

Անդրադառնալով բանակցային հոլովոյթին, ան յայտնեց, որ Ազրպէյճան չյաջողեցաւ իրագործել իր անիրատեսական պատրանքները եւ քարիւղային եկամուտներէն առած գումարները գործօն դարձնել ի նպաստ իրեն, տագնապի լուծման համար:

 

 

Share this Article
CATEGORIES