ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ. ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԿԱՄՈՒՐՋՆԵՐ

Լիբանանի խորհրդարանի նախագահին եւ Քուէյթի ելեւմուտքի նախարարին այցելութիւնները Երեւան գրեթէ կը համընկնէին ժամանակի առումով: Արաբական երկու երկիրներու պաշտօնական ներկայացուցիչներուն հետ եղած հանդիպումները, ստորագրուած համաձայնագիրները, ընդգծուած համագործակցութեան անհրաժեշտութիւններն ու յառաջիկայի առումով կատարուած յայտարարութիւնները կը նախանշեն, որ Երեւան-արաբական երկիրներ միջպետական յարաբերութիւններուն նոր խթան հաղորդելու նախադրեալներ կ՛երեւին:

Քուէյթի նախարարին զբաղեցուցած պաշտօնը ինքնին կը շեշտէ, որ այցելութեան նպատակը դէպի Ծոցի երկիրներ աւելի բացուելու, տնտեսական քաղաքականութեան թափ տալու եւ նոր ներդրումներ ապահովելու կը միտի: Փաստօրէն կը խօսուի Երեւանի մէջ Քուէյթի դեսպանատուն հաստատելու մօտալուտ ըլլալուն եւ Հայաստան-Քուէյթ օդային հաղորդակցութեան հաստատման նոր ստորագրուած համաձայնագրի գործադրութեան մասին: Ապրանքաշրջանառութիւնը նկատելիօրէն աւելցնելու, ինչպէս նաեւ այդ տարածքներէն զբօսաշրջիկներուն համար մեր երկիրը գրաւիչ դարձնելու գործնական միտումները ակներեւ են այս օրերուն:

Լիբանանի խորհրդարանի նախագահին այցելութիւնը Երեւան,  իր ընդհանուր գիծերուն մէջ երկու երկիրներուն միջեւ բարեկամական յարաբերութիւններու ամրապնդման կը միտէր: Յայտարարութիւնները` Նեպիհ Պըրրիի կողմէ կատարուած, այդ առաջադրանքը կը շեշտեն առհասարակ: Առաջադրուած է քաղաքական յարաբերութիւններու բարձր մակարդակին համընթաց զարգացնել նաեւ երկու երկիրներուն միջեւ տնտեսական կապերը: Լիբանանի խորհրդարանի նախագահին համաձայն, Լիբանանը Հայաստանի համար կրնայ նկատուիլ դուռ` միջինարեւելեան երկիրներ մուտքի համար:

Անկախ այն կարեւոր իրողութենէն, որ երկու այցելութիւններն ալ կրնան ծառայեցուիլ փոխշահաւէտ համագործակցութիւններու իրականացումներով Հայաստանի տնտեսութիւնը հզօրացնելու աշխատանքներուն, կարեւոր է երեւոյթները դիտարկել քաղաքական հրատապութիւն ներկայացնող եւ հայկական խնդիրներուն հետ աղերս ունեցող այսօրուան իրադարձութիւնները նկատի ունենալով:

Այսպէ՛ս: Երկու երկիրներն ալ անդամ են Իսլամական երկիրներու վեհաժողովին, ուր Պաքուն ամէն նիստի առիթ չի փախցներ արցախեան հարցին առնչութեամբ հակահայ բանաձեւեր  որդեգրել տալու: Կրօնական հարցերու ուղղակի շահարկումներով նման միջավայրերու մէջ Պաքուի կատարած աշխատանքը անշեղօրէն եւ հետեւողական ձեւով կը շարունակուի: Այս չէ նշանակած սակայն, որ երկու երկիրներն ալ առանձնապէս պաշտօնական Պաքուի տեսակէտները որդեգրեն եւ այդ առումով յայտարարութիւններով հանդէս գան: Լիբանանի խորհրդարանի նախագահին բառերով` պարտադիր է շրջանի տեղւոյն բնակչութեան կամքի յարգումը: Յայտարարութիւնը, որ համահունչ է ազգերու ինքնորոշման իրաւունքի յարգումի սկզբունքին, էովին կը հակասէ Իսլամական երկիրներու վեհաժողովին որդեգրած բանաձեւերու բովանդակութեան: Ինչ կը վերաբերի քուէյթցի նախարարին, ապա անոր զբաղեցուցած պաշտօնն ու քաղաքական այլ հանգամանքները նկատի ունենալով աւելի քան հասկնալի է այս մասին ընդհանրապէս չարտայայտուիլը:

Տակաւի՛ն: Հայաստանի միւս «դրացի»ն Թուրքիան նոր օսմանականութեան հաստատման ու տարածման իբրեւ գլխաւոր թիրախ-աշխարհագրական շրջան ընտրած է արաբական աշխարհը եւ այս պարագային` Միջին Արեւելքը, ուր ոչ միայն տնտեսական, այլ բոլոր մարզերուն մէջ մեծ դռնէն մուտք գործելու քաղաքականութեամբ տարուած են նոր օսմանցիները: Հիմա, Լիբանանի խորհրդարանի նախագահը Լիբանանը Հայաստանին համար կը նկատէ Միջին Արեւելք մուտք գործելու հիմնական դուռը:

Թրքական գործօնի աշխուժացման քաղաքականութեան դիմաց հակակշիռ քայլերու ամէնէն ազդեցիկը Հայաստանի Հանրապետութիւն-արաբական երկիրներ միջպետական յարաբերութիւններու սերտացումն է, կնքուած համաձայնագիրներու գործադրութեան հետամուտ ըլլալը եւ փոխշահաւէտ համագործակցութիւններով Հայաստանի Հանրապետութեան տնտեսական հզօրացում ապահովելը: Միջինարեւելեան տեղւոյն համայնքները այս քաղաքականութեան իրականացման համար լիարժէք կամուրջի դեր կրնան վերցնել: Մարդկային կամ համայնքային այս կամուրջը այսօր ո՛չ Պաքուն, ո՛չ ալ Անգարան ունին:

Share this Article
CATEGORIES