Ո՞Ր ՏԱՐԻՆ ՄԵՆՔ ՀԻՆԳՇԱԲԹԻ 4-ԷՆ ՈՒՐԲԱԹ 15 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ ՑԱՏԿԵՑԻՆՔ

Աւելի քան 6000 տարիներէ ի վեր մարդիկ տարիներու տեւողութիւնը ընդօրինակած են արեւուն շրջանէն (այսինքն` արեւուն շուրջ դառնալու համար երկրագունդին առած ժամանակը), հիմնուելով եղանակներու անդադար վերադարձին վրայ:

Հին եգիպտացիներուն համար տարին կը տեւէր ճիշդ 365 օր, մինչ իրականութեան մէջ երկրագունդը յաւելեալ քառորդ օրուան պէտք ունի արեւուն շուրջ իր շրջանը ամբողջացնելու համար:

Ասոր իբրեւ հետեւանք` չորս տարի ետք օրացոյցը մէկ օր նուազ կ՛ունենար (չորս անգամ քառորդ), քառասուն տարիէն` տասը օր, իսկ չորս հարիւր տարիէն, աւելի քան երեք ամիս: Այս հաշուով ձմեռը պիտի գար օգոստոս ամսուն, իսկ ամառը` յունուարին:

Հռոմէացիները փորձեցին քիչ մը կարգ ու կանոն մտցնել ժամանակի հաշիւին մէջ: Յուլիոս Կեսարի կողմէ հաստատուած օրացոյցը այլեւս պիտի ունենար 365,25 օր, այսինքն 365 օր` երեք տարուան ընթացքին եւ 366` չորրորդ տարին:

Սակայն հաշիւը տակաւին ճշգրիտ չէր… որովհետեւ արեգակնային տարին ճիշդ 365,242 օր է: Այս ձեւով, ճիշդ հաշիւի մը հասնելու համար Կրեկուար 13-րդ պապը 1582 թուականին կը հաստատէ նահանջ տարին. այսինքն` տարի մը, որուն ընթացքին փետրուար ամիսը 29 օրէ բաղկացած պիտի ըլլայ: Այս տարին կը վերադառնայ ամէն չորս տարին անգամ մը, չորս դարու վրայ երեք դարերու ընթացքին: Եւ վերջապէս, Յուլիոս Կեսարի օրացոյցին ուշացումը գոցելու համար այդ տարին ուղղակիօրէն անցան հինգշաբթի 4-էն ուրբաթ 15 հոկտեմբեր:

Իսկ անոնք, որոնք ծնած էին 5 – 14 հոկտեմբերի միջեւ, այդ տարի չկրցան տօնել իրենց տարեդարձը:

 

ԶԲՕՍԱՆՔԻ ԽԱՂԵՐ

Ա. ՄԱՍ` ՆՍՏԱԿԵԱՑ ԽԱՂԵՐ

Ա.- Քարերու պատերազմը (2 խաղցող)

Պէտք ունիս – 1.- Կաւիճ, խաղի 4 ճերմակ քար եւ 4 սեւ քար:

1) Կաւիճով գետնին վրայ գծէ չորս x չորս տուփիկներով տախտակ մը:  Վիճակ կը նետուի

իւրաքանչիւր խաղցողի գոյնը որոշելու համար:

2) Ճերմակ քարերով խաղցողը քար մը կը դնէ տուփիկի մը մէջ: Երկրորդ խաղցողը սեւ քար մը կը դնէ ուրիշ տուփիկի մը մէջ: Խաղը այս ձեւով կը շարունակուի, մինչեւ բոլոր քարերը տախտակին մէջ զետեղուին: Իւրաքանչիւրը կը փորձէ շիտակ կամ շեղակի գիծ մը կազմել, եւ արգելք ըլլալ դիմացինին, որպէսզի ան գիծ կազմէ:

3) Ապա իւրաքանչիւր խաղցող իր կարգին իր քարերէն մէկը կը տեղափոխէ` միշտ փորձելով գիծ մը կազմել: Ուշադրութի՛ւն. քարերը կարելի է տեղափոխել մէկ տուփիկ միայն եւ երբեք շեղակի: Արգիլուած է ուրիշ քարի մը վրայէն ցատկել: Եթէ խաղցողը չի կրնար իր քարերը շարժել, իր կարգը կը կորսնցնէ:

4) Կը յաղթէ այն անձը, որ իր քարերով կը յաջողի ուղիղ կամ շեղակի գիծ մը կազմել:

 

ԿՐՆԱ՞ՆՔ ԲՈՅՍԵՐՈՒ ՀԱՆԴԻՊԻԼ
ՍԱՀԱՐԱՅԻ ԱՆԱՊԱՏԻՆ ՄԷՋ

Այո՛… բայց գծագրութիւններու մէջ: Սահարայի անապատը ժամանակին խոտերով եւ մացառներով ծածկուած շրջան մըն էր: Անոր արեւադարձային բուսականութիւնը եւ կենդանական աշխարհը հարուստ էին: Նախապատմական մարդիկը անոնցմէ կը ներշնչուէին քարայրները զարդարելու համար:

Մօտաւորապէս 4000 տարիներ առաջ Սահարայի կլիման սկսած է փոփոխութեան ենթարկուիլ: Բազմաթիւ քաղաքակրթութիւններ, որոնք այդ շրջանին մէջ զարգացած են, ժամանակի ընթացքին անհետացած են: Սակայն անոնք ձգած են իրենց գոյութենէն հետքեր` բազմաթիւ քարայրներու պատերը զարդարող գծագրութիւններ, որոնք կը ներկայացնեն`  կովեր, ձիեր, էշեր, փիղեր, վարդագոյն բոցահաւեր, գետաձիեր, բուեր, ջայլամներ…

 

Ի՞ՆՉ ԿԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԷ
«ԵՐԱԶՆԵՐՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԸ»
ԱՒՍՏՐԱԼԻՈՅ ԲՆԻԿՆԵՐՈՒՆ ՀԱՄԱՐ

Ըստ Աւստրալիոյ բնիկներու աւանդական մշակոյթին, աշխարհը ստեղծուելէ առաջ գոյութիւն ունեցած է «Երազի ժամանակը» կոչուած ժամանակաշրջան մը:

Բնիկներուն համար աշխարհին սկիզբը եղած է Երազի ժամանակը, երբ ոչինչ տակաւին գոյութիւն ունէր: Այդ ժամանակաշրջանը ձգած է բազմաթիւ հետքեր մեր մէջ, յատկապէս` սուրբ լեռներ: Բնիկները կը հաւատան, որ այս Երազի ժամանակը տակաւին մասամբ գոյութիւն ունի եւ կարելի է անոր հասնիլ ոգիներուն հետ հաղորդակցելու, գուշակութեան նշաններու իմաստը հասկնալու կամ հիւանդութիւններու եւ ուրիշ դժբախտութիւններու իմաստը կարդալու համար:

 

ՈՒՐԿԷ՞  ԵԿԱԾ Է
ՊՐԱԶԻԼԻ ԱՆՈՒՆԸ

Ներկայի Պրազիլի ափերը հասնող առաջին եւրոպացիները փորթուգալցիները եղած են: Հաւանաբար անոնք այս երկրամասին այս անունը տուած են կարմիր ներկ մը տուող ծառի մը անունով:

Երբ փորթուգալցիները Պրազիլ հասան 1500 թուականին, անոնք հոն հանդիպեցան ծառի մը, որուն փայտը կարմիր ներկ մը կու տայ. այս ներկին գոյնը կը յիշեցնէր այդ ժամանակաշրջանին ներկարարութեան մէջ գործածուած մարած կրակի կայծի (պրազա) գոյնը:

Այս փայտը կոչուած է փաու-պրազիլ (փայտ-պրազիլ), այսինքն` «ծառ-մարած կրակի կայծ»: Կամաց-կամաց երկիրը կոչուեցաւ Պրազիլի երկիր, ապա պարզապէս` Պրազիլ: Իսկ այդքան փնտռուած ծառը, որ կը կոչուի նաեւ փեռնամպուք, անխնայ շահագործուած է եւ` կտրուած, այս պատճառով անիկա այլեւս պահպանուող ծառ մըն է:

 

ԺԱՄԱՆՑ

 

Ժամական քանի՞ քիլոմեթր արագութեամբ երկրագունդը կը դառնայ արեւուն շուրջ:

Ո՞ր ցամաքամասին վրայ գոյութիւն ունին բոյսերու եւ անասուններու ամէնէն շատ տեսակներ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Քանի՞ սենեակ գոյութիւն ունի Սպիտակ տան մէջ:

Սկզբունքով իբրեւ ի՞նչ ծառայելու համար շինուած էր Փիզայի հակած աշտարակը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES