50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (28 ՆՈՅԵՄԲԵՐ 1961)

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿԵԱՆՔԸ

ՀԱՅԿԱԶԵԱՆ ՔՈԼԵՃԻՆ ՄԷՋ

Հայկազեան քոլեճի տնօրէնութեան կարգադրութեամբ, այս տարուան ընթացքին ամէն երկուշաբթի երեկոյ, ժամը 7:30-8:30, դասախօսութիւններ պիտի տրուին հայկական մշակոյթի, պատմութեան եւ գրականութեան մասին: Պիտի հրաւիրուին 25 մտաւորականներ` դասախօսելու համար վերոյիշեալ նիւթերուն շուրջ: Պիտի հրաւիրուին` ուսուցիչներ, գրագէտներ եւ խմբագիրներ, ամէն խաւերէն անխտիր:

Անցնող երկուշաբթի այս դասախօսութեանց շարքին բացումը կատարեց վերապատուելի Տիգրան Խրլոբեան, որ Հայկազեանի հայկական ամպիոնին պետն է: Ուսանողներէ եւ մտաւորականներէ բաղկացեալ ընտրանի մը փութացած է լեցնելու քոլեճին սրահը: Որպէս նիւթ` ընտրած էր Մեսրոպ Մաշտոցը, նկատելով, որ այս տարին կը զուգադիպի անոր ծննդեան 1600-ամեակին: Յարգելի դասախօսը պատմագէտի բծախնդրութեամբ մօտեցած էր նիւթին:

Նախ թուեց մեզի հասած աղբիւրներ` Մաշտոցի մասին, որոնցմէ Կորիւնի «Վարք Մաշտոցի» նկատի առաւ որպէս կարեւորագոյն աղբիւրներէն մին: Ապա շեշտեց, թէ Մեսրոպ հասարակ շինական մը չէր, այլ` առնուազն ազատ քաղաքացի մը, եթէ ոչ` ազնուական մը: Մեսրոպի մեծութիւնը կը կայանայ այն կէտին մէջ, թէ ան կրցաւ ապրիլ ժողովուրդին վիճակը եւ զգաց անոր պէտքը: Այդ էր պատճառը իր պալատը թողելուն եւ վանականութեան կոչումին անսալուն:

Եթէ երբեք հայ գիրերը յայտնութեան արդիւնք էին, պատճառը այն էր, թէ Մեսրոպ տքնեցաւ, աշխատեցաւ անոնց համար:

Մեսրոպի բուն նպատակն էր ստեղծել գրականութիւն մը, մանաւանդ` կրօնական գրականութիւն մը, որ գործածելի ըլլար Հայաստանի թէ՛ յունական եւ թէ՛ պարսկական հատուածներուն մէջ, որպէսզի կրօնը զերծ ըլլար յունական եւ կամ ասորական ազդեցութիւններէն:

Վերապատուելին շեշտեց, թէ Մեսրոպ մեծ դաստիարակ մըն էր, եւ որ կրնար իր հոգին ներշնչել իր աշակերտներուն: Իր մեծութիւնը կը կայանայ այն կէտին մէջ, որ ան իր գործը շարունակողներու սերունդ մը ապահովեց: Ինք էր, որ Հայաստանի մշակոյթը հայացուց…

Մեսրոպի սկզբունքը եղած է իւրաքանչիւր ձայնի համար գիր մը, որով մեր այբուբենը կատարեալ է, եւ իւրաքանչիւր գիր կը կարդացուի:

Դասախօսը իր խօսքը վերջացուց` ըսելով, թէ Մեսրոպ գիտնական մըն էր, որ տիրացած էր հնչաբանութեան: Ան օգտուած էր օտար այբուբեններէ, բայց եւ այնպէս երբեք չէ ընդօրինակած: Եւ անոր ստեղծած այբուբենը եղաւ եզակի` ամբողջ աշխարհին մէջ…

***

Կ՛իմանանք, թէ քոլեճի հայկական ակումբը որոշած է պարբերաթերթ մը հրատարակել եւ թատերական փոքրիկ խումբ մը կազմել: Սկզբնական աշխատանքները արդէն իսկ յառաջ կը տարուին մեծ եռանդով:

Գ. ԱԲԷԼԵԱՆ

 

ՀԱՅ ԿԵԱՆՔ

ՓՈՂՈՑՆԵՐՈՒ ԱՆՈՒՆՆԵՐԸ
ԿԸ ՓՈԽՈՒԻՆ ԵՐԵՒԱՆԻ ՄԷՋ

Երեւանի կարգ մը փողոցները տարբեր անուններով մկրտելու որոշում տուած է Երեւանի քաղաքային խորհուրդին գործադիր կոմիտէն:

Այսպէս, նախկին Լենինի անունը կրող պողոտան այսուհետեւ պիտի կոչուի Յովհաննէս Թումանեան փողոց: Թումանեանի փողոցը` Սահակ Տէր Գաբրիէլեանի անունը պիտի կրէ: Բարեկամութեան փողոցի անկիւնէն մինչեւ Նալբանդեան փողոցին անկիւնը երկարող հատուածը` Աւետիք Իսահակեանի անունը: Նոր բացուող փողոցը` Հոկտեմբերեան պողոտայի անկիւնէն մինչեւ Նալբանդեան փողոցը` Աղասի Խանջեանի անունը: Էներդիտիկներու փողոցը` Սարգիս Կասեանի անունը: 2-րդ Պռօշեան փողոցը` Դերենիկ Դեմիրճեանի անունը:

Գրած էինք արդէն, թէ Ստալինի պողոտան վերամկրտուած է Լենինի անունով:

ՆՈՐ ՆԱԽԱՐԱՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ

Հայաստանի Գերագոյն խորհուրդի նախագահութիւնը պաշտօնական հրամանագրով ընկերային ապահովութեան նախարար նշանակեց Լեւոն Մելքոնեանը: Նոյն ձեւի հրամանագրով մը պաշտօնէ կը հեռացնէ նախկին նախարարը` Ղ. Մադոյեան, «վատ առողջութեան պատճառով այլ աշխատանքի անցնելու կապակցութեամբ»:

 

ՀԱՅ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐ
ԱՄԵՐԻԿԵԱՆ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐԻՆ ՄԷՋ

Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ ամսոյս 8-10 տեղի ունեցաւ Միացեալ Նահանգներու «Օփըրէյշըն ռիսըրչ սոսայիթի աֆ Ամերիկա» համագումարը, որուն կը մասնակցէին բազմաթիւ գիտնականներ: Այդ գիտնականներու մէջ կը գտնուէին երեք հայեր` Մանկասարեան, Մուրատեան եւ Տէր Կարապետեան:

 

ՆՈՐ ՍԿԱՒԱՌԱԿ ՄԸ

Ամերիկայի մէջ հրապարակ ելած է նոր երգապնակ մը, որ կը կոչուի «Հայաստան երգերի մէջ»: Նիւ Եորք պատրաստուած այս երգապնակի մէջ ամփոփուած են 14 կտորներ:

ՆԻՒ ԵՈՐՔԻ մէջ երրորդ տարին է, որ կը բեմադրուի Ռիք Պեսոյեանի երաժշտական թատրերգութիւնը:

 

ԺԵՐԱՆԵԱՆԻ ՑՈՒՑԱՀԱՆԴԷՍԸ
ԵՒ «ԹՐԻՊԻՈՒՆ ՏԸ ԺԸՆԵՒ»

Ժերանեանի ցուցահանդէսին առիթով «Թրիպիուն տը Ժընեւ» կը գրէ.

«Ժերանեան ծագումով հայ է, բայց իր նկարչութիւնը յատկապէս հայկական ոչինչ ունի: Հարաւային է, այն իմաստով, որ հանրութիւնը բնազդով կու տայ այս ածականին:

… Կը թելադրեմ, որ այցելեն փոքր սրահը, ուր հաւաքուած են քանի մը գրչագծագրութիւններ եւ քանի մը իւղանկարներ: Ապահովաբար ամէնէն անձնական դրոշմ ունեցող գործերն են: Թուղթի վրայ իւղերը, գլխաւորաբար, գեղեցիկ կորովի են, լաւ հաւասարակշռուած, լուսաւոր»:

Իսկ «Ժուռնալ տը Ժընեւ» կը գրէ.-

Գործեր կը ցուցադրէ իր հզօր իրատեսութեան մէջ, ճշգրիտ շեշտեր ունի, անուշ ծաղիկներու եւ լայն մեռած բնութիւններու մէջ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES