ԹՈՒՐՔ ԴԵՍՊԱՆԻՆ ՎԵՐԱԴԱՐՁԸ ՓԱՐԻԶ` ԱՌԱՆՑ ՍՊԱՌՆԱԼԻՔԻ

Ֆրանսայի մէջ գործող Թուրքիոյ դեսպանը, որ առ ի բողոք Ֆրանսայի Ազգային ժողովի քուէարկած օրինագիծին մեկնած էր Անգարա, ըստ թրքական լրատուամիջոցներուն փոխանցած տեղեկութիւններուն մինչեւ յառաջիկայ շաբաթ կը վերադառնայ իր աշխատանքին: Այդպէս ալ պիտի ըլլար:

Հիմնաւորումը` աշխատանքի վերադարձին, կը վերաբերի գործուղման թիրախային նոր կէտի մը: Արգելակել, որ օրինագիծը յայտնուի Ֆրանսայի ծերակոյտի օրակարգին: Այս մէկն ալ օրինաչափ է: Անգարա վերադառնալը յայտարարողական մակարդակի սպառնական մարտավարութեան մաս կազմող առաջին օղակներէն էր, որ այժմ սպառած է արդէն եւ պարզապէս պէտք է պատրաստել աշխատանքի դարձը հիմնաւորող քաղաքական ենթահող:

Ի հարկէ կանխատեսելի բեմագրութիւն է եղածը, մանաւանդ որ քանի մը անգամ բեմադրուած արար է Անգարայի բեմադրիչներուն կողմէ եւ առայժմ ո՛չ յանկարծակիութեան գործօնի ազդեցութիւն ունի եւ ո՛չ ալ քաղաքական նոր գործընթաց սկսելու մեկնակէտ կրնայ դիտարկուիլ:

Խնդիրը մէկ կողմէ եթէ թրքական քաղաքական խուճապի ցուցադրութեամբ սպառնալիքները անտեսելն է, միւս կողմէ` այս բոլորին դիմաց հայկական կողմին ցոյց տուած գերխանդավառութիւնն է: Անշուշտ անհրաժեշտ էր ողջունելն ու շնորհաւորելը` անոնց հետ սակայն մնայունօրէն յիշեցնելով եւ ակնկալելով օրինագիծին օրէնքի վերածուելու համար անհրաժեշտ հանգրուանները իրագործելը: Սպառնալիքը, խուճապը եւ պարտուածի կարգավիճակ ցոյց տալը թրքական դիւանագիտութեան խաղի կանոններն են այս պարագային` մինչեւ խաղին աւարտը: Իսկ խաղը փաստօրէն չէ աւարտած:

Այս պահու դրութեամբ հանգամանքները պէտք է վերաբանաձեւել իմանալու համար, թէ ի՛նչ ուղղութեամբ շարժիլը նպատակայարմար է խաղին աւարտը ի նպաստ հայկական կողմին տեսնելու համար:

Հայաստան-Ֆրանսա միջպետական յարաբերութիւնները  ստացած են նոր խթան, յատկապէս Ֆրանսայի նախագահին Երեւան կատարած այցելութեան առիթով: Այցելութեան եւ անոր ընթացքին կատարուած աննախադէպ յայտարարութիւնները ի հարկէ որոշակի առումով ընտրական ելակէտներ ունին, այսուհանդերձ կը տեղադրուին շրջանին նկատմամբ Ֆրանսայի կիրարկած ընդհանուր քաղաքականութեան ծիրին մէջ: Չմոռնանք, որ թէ՛ բնոյթով եւ թէ՛ տարողութեամբ նախագահ Սարքոզիի այցելութիւնը Պաքու նոյնը չէր, եւ այս մէկը կարելի չէ բացատրել բացառապէս այն իրականութեամբ, որ  Ֆրանսայի մէջ ազրպէյճանական համազօր համայնք գոյութիւն չունի: Պէտք չէ անտեսել անշուշտ Ղարաբաղի տագնապի լուծման նկատմամբ համեմատաբար աւելի զուսպ եւ կշռադատուած յայտարարութիւնները, եթէ չհաշուենք Մինսքի խմբակի արդէն նախկին համանախագահ ֆրանսացի Պեռնար Ֆասիէի զգայացունց յայտարարութիւնը` Ազրպէյճանի հողային ամբողջականութեան սկզբունքի գերադասումով:

Նախագահական մրցապայքարին մէջ, գործող նախագահին ներկայացուցած ուժին եւ Ընկերվարական կուսակցութեան համար Ֆրանսահայ քաղաքական գործօնի սիրաշահումը կարեւոր խնդիրի հանգամանք ունի: Թէեւ ընկերվարականներուն համար ժխտողականութեան քրէականացումը ընտրական շահարկումներէն հեռու սկզբունքային առաջադրանքի փաստը ցոյց տուած է տարբեր առիթներու: Նախագահ Սարքոզի այս պարագային յաղթաթուղթ մը կ՛ուզէ խլել իր մրցակիցներէն եւ գէթ մինչեւ այս հանգրուանը առաջ կ՛երթայ այս ուղղութեամբ:

Տակաւին կայ անշուշտ Թուրքիոյ` Եւրոպական Միութեան անդամակցութեան դիմաց պատնէշներ հիւսելու համար արգելակիչ խնդիրներու արծարծման վարքագիծը:

Այս բոլորին համատեղումը կը նախանշէ, որ օրինագիծը օրէնքի վերածելու համար նախադրեալները համեմատաբար յուսադրիչ են: Մինչ այդ, սակայն, ականատես պիտի ըլլանք թրքական ճնշումներու մարտավարական տարբեր արարներու, որոնց նպատակը յաջորդ հանգրուաններու խափանումն է: Անգարայի սպառնական 8 կէտերէն մէկը չեղեալ կը նկատուի դեսպանին Փարիզ վերադարձով:

Հայկական կողմի պետական եւ հասարակական գործօնները համատեղ աշխատելով վստահաբար կ՛առաջադրեն յաջորդ հանգրուաններու նուաճումները: Թրքական սպառնալիքներու ութ կէտերէն մէկը չեղեալ նկատուած է արդէն: Մնացեալները կը սպասեն հերթի:

Share this Article
CATEGORIES