ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԱՇԽԱՐՀԷՆ. ՄԵԾ ԳՈՂՈՒԹԻՒՆ

Անհետացած քանդակը եւ դատարկ պատուանդանը:

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՎԱՅՐԻ ՄԸ ՄԷՋ ՏԵՂԱԴՐՈՒԱԾ ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԳՈՐԾԵՐ ՀԱՐՍՏԱՑՆՈՂ ՅԱՏԿՈՒԹԻՒՆ ՄԸ ՈՒՆԻՆ, ՆՈՅՆԻՍԿ ԵՐԲ ՉԵՆ ԳՈՀԱՑՆԵՐ ԲՈԼՈՐԻՆ ՃԱՇԱԿԸ: ՍԱԿԱՅՆ ՎԵՐՋԵՐՍ ԲՐԻՏԱՆԱՑԻՔ ՍՏԻՊՈՒԱԾ ԵՆ ԶԱՆՈՆՔ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼ ՆՈՅՆԻՆՔՆ ԱՅՆ ՀԱՆՐՈՒԹԵՆԷՆ, ՈՐՈՒՆ ՀԱՄԱՐ ՍՏԵՂԾՈՒԱԾ ԵՆ ԱՆՈՆՔ: ՅԱՅՏՆԱՊԷՍ ԲՐԻՏԱՆԱՑԻՔ ՍԿՍԱԾ ԵՆ ՔԱՆԴԵԼ ԻՐԵՆՑ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹԻՒՆԸ` ԶԱՅՆ ՀՈՒՄ ՆԻՒԹԻ ԳԻՆՈՎ ՎԱՃԱՌԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ: ԱՅՍՊԷՍ, ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ ԿԷՍԵՐՈՒՆ ԱՆՓՈԽԱՐԻՆԵԼԻ ԳՈՐԾ ՄԸ ԳՈՂՑՈՒԵՑԱՒ ԻՐ ՄԵՏԱՂԻ ԱՐԺԷՔԻՆ ՀԱՄԱՐ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԿԸ ԳՐԷ, ԹԷ ԱՐԱՐՔԸ ՆՈՐԱԳՈՅՆՆ ԷՐ` ԲՐԻՏԱՆԻՈՅ ՏԱՐԱԾՔԻՆ ԾԱՒԱԼԱԾ ՆՄԱՆ ՅԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՇԱՐՔԻՆ (ՏԵՍՆԵԼ ՆԱԵՒ ՔՈՎԻ ՍԻՒՆԱԿՆԵՐԸ):

Վարձատրութիւն մը խոստացուած է անոր, որ ճշգրիտ տեղեկութիւն կը փոխանցէ 20-րդ դարու բրիտանացի մեծագոյն քանդակագործներէն` Պարպրա Հեփուըրթի պրոնզէ «անփոխարինելի» գործին մասին, որ դեկտեմբերին գողցուեցաւ Լոնտոնի մէկ զբօսայգիէն:

Պարպրա Հեփուըրթի «Թու ֆորմզ (Տիվայտըտ սըրքըլ)» վերնագիրով քանդակը նորագոյն թիրախն է Բրիտանիոյ տարածքին ծաւալած մետաղի գողութեան յանցագործութիւններուն շարքին, մինչ մետաղներուն գինը կը շարունակէ բարձրանալ: Մասնագէտներ այն մտավախութիւնը կը յայտնեն, թէ քանդակը կրնայ վաճառուիլ իր հում նիւթին գինով: Արուեստի այս գործը ապահովագրուած էր կէս միլիոն սթերլինի: Անիկա Տալուիչի զբօսայգիէն գողցուեցաւ դեկտեմբեր 16-ին: Յաջորդ օր զբօսայգիին պահակներէն մէկը նկատեց, թէ զբօսայգիին դարպասներէն մէկը խորտակուած էր եւ անիւի հետքեր կը տարածուէին դատարկ պատուանդանէն անդին: Սաութուըրքի քաղաքապետական խորհուրդը 1000 սթերլին խոստացած է անոր, որ տեղեկութիւն կը փոխանցէ գողերուն ինքնութեան վերաբերեալ` առաջնորդելով անոնց ձերբակալութեան ու դատապարտումին:

Տեղական իշխանութիւններու ներկայացուցիչ Փիթըր Ճոն կ՛ըսէ. «Աղէտալի է հանրութեան պատկանող 20-րդ դարու արուեստի այս յատկանշական գործին կողոպուտը Տալուիչի զբօսայգիէն: Հանրութեան պատկանող արուեստի գործերու եւ մետաղէ իրերու կողոպուտը հետզհետէ կը վերածուի մտահոգիչ համաճարակի»:

Կ՛ենթադրուի, թէ մետաղի կողոպուտը Բրիտանիոյ տնտեսութեան կ՛արժէ տարին 700 միլիոն սթերլին: Տալուիչ զբօսայգիին մէջ կատարուած գողութենէն մէկ օր առաջ Սքոթլընտ Եարտ յայտարարած էր Աղբի եւ մետաղի գողութեան դէմ պայքարող ոստիկանական ջոկատի մը կազմութիւնը, որուն նպատակն էր Լոնտոնի մէջ հետապնդել հարցը: Փիթըր Ճոն դիմած է այս ջոկատին, որպէսզի հետաքննէ քանդակին անհետացումը:

Հեփուըրթ մահացած է 1975-ին եւ կը նկատուի Բրիտանիոյ ժամանակակից ամէնէն լաւ քանդակագործներէն մէկը: Մեծն Լոնտոնի քաղաքապետութիւնը 1970-ին գնած էր «Թու ֆորմզ» վերնագիրով անոր գործին 6 օրինակներէն մէկը: Մեծն Լոնտոնի քաղաքապետութեան կազմալուծումէն ետք Սաութուըրքի քաղաքապետութեան փոխանցուած էր Տալուիչ զբօսայգիին մէջ զետեղուած քանդակին սեփականութիւնը:

Ասիկա մետաղի համար քանդակի մը գողութեան զգայացունց առաջին դէպքը չէ: 2005-ին գողեր կռունկ եւ փոխադրակառք գործածելով` պոկեցին Հենրի Մուրի «Ռիքլայնինկ ֆիկըր» վերնագիրով քանդակը` Հըրթֆորտշըրի մէջ Հենրի Մուրի հիմնարկին կալուածէն: Ոստիկանութիւնը կը հաւատայ, թէ 3 միլիոն սթերլին արժողութեամբ քանդակը հալեցուած է եւ վաճառուած` մետաղի գինով, այսինքն` 1500 սթերլինի:

Ռոչ Քորթի (Ուիլթշըր) մէջ քանդակներու Նիւ Արթ կեդրոնի զբօսայգիին եւ պատկերասրահին արուեստի գործերու պատասխանատուն` Սթիֆըն Ֆիք կ՛ըսէ. «Մուրի քանդակին գողութենէն ի վեր ամէն ոք շատ աւելի ուշադիր է բացօթեայ ցուցադրուած արուեստի գործերու նկատմամբ: Մարդիկ անդրադարձած են նման գործերու խոցելի բնոյթին եւ խստացուցած են ապահովութեան միջոցառումները»:

Նոյեմբերին ընկերային բարեկարգիչ Ալֆրետ Սոլթըրի պրոնզէ դիմաքանդակը գողցուեցաւ Ռոթըրհայթէն: Բրիտանիոյ մետաղի շրջանառութեան ընկերակցութեան բանբեր Ռիչըրտ Թրուման անմիջապէս յայտարարեց, թէ մետաղի գողութիւնը «մեծ հարց մըն է, որ հետեւանք է մետաղի գիներու համաշխարհային մագլցումին»: Երկաթգիծեր, ճամբու նշաններ, վառելանիւթի խողովակներ եւ պատերազմի յուշակոթողներ դարձած են գողերու թիրախ: Թրուման կը բացատրէր, թէ գողեր յաճախ իրենց գողցած իրերը երկրէն դուրս կ՛ուղարկէին բեռնատար նաւերով կամ զանոնք կը վաճառէին մետաղէ անպէտ իրերու ապօրինի գործառնութեամբ, եւ թէ` պղինձին գինը կրկնապատկուած է վերջին երկու տարիներուն. իւրաքանչիւր թոնը կ՛արժէ 5000 սթերլին:

 Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

Share this Article
CATEGORIES