ԾՆՆԴԵԱՆ ԽՈՀԵՐ. ԱՆՓՈՓՈԽ ՔՐԻՍՏՈՍ` ՓՈՓՈԽԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԻ

ԴՈԿՏ. ԿԱՐՊԻՍ ՏԷՐ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

Տարին կայծակնային արագութեամբ սուրաց դէպի իր աւարտը: Տարի մը, որուն ընթացքին ապրեցանք ուրախութեան, ինչպէս նաեւ յուսախաբութեան պահեր: Ներկայ գտնուեցանք տօնակատարութիւններու եւ խրախճանքներու, ինչպէս նաեւ` սգահաւաքներու: Տարի մը, որուն ընթացքին միջազգային, ազգային, գաղութային, ընտանեկան եւ անհատական թատերաբեմը հանդիսացաւ փողփողուն, ինչպէս նաեւ` յուսահատական եւ պատրանաթափ: Բժշկագիտական, կրթական, ընկերային, գիտահետազօտական, տնտեսական, ռազմական եւ այլ մարզերէ ներս 2011 տարուան ընթացքին արձանագրուած սխրագործութիւններով հանդերձ, մենք ականատեսն ու ականջալուրն եղանք պատերազմներու, մարդկային վայրագութիւններու, ոճրագործութիւններու, առեւանգումներու, բարոյական մակարդակի վայրէջքի, տնտեսական տագնապի, թմրեցուցիչ դեղերու զեխ գործածութեան, ամուսնալուծումներու քանակային աճման, ապօրինի ծնունդներու ստուարացման, անձնասպանութիւններու, ինչպէս նաեւ` ուսումնական մակարդակի անկման:

Այս բոլորը յստակօրէն եւ բացայայտօրէն կ՛ապացուցանեն, որ հակառակ երեւոյթներու` աշխարհ դէպի անդունդ է, որ կ՛առաջնորդուի: Բ. Տիմոթէոս 3:1-5 համարները ճշգրտօրէն կը նկարագրեն վերջին օրերու նշանները. «Եւ զայս գիտցիր, որ վերջին օրերը չար ժամանակներ պիտի գան. վասն զի մարդիկ պիտի ըլլան անձնասէր, արծաթասէր, ամբարտաւան, հպարտ, հայհոյիչ, ծնողներու անհնազանդ, ապերախտ, անսուրբ, անգութ, անհաշտ, բանսարկու, անժուժկալ, դաժանաբարոյ, բարին չսիրող, մատնիչ, յանդուգն, գոռոզ, աւելի հեշտասէր, քան թէ աստուածասէր, որոնք աստուածպաշտութեան կերպարանքը ունին, բայց անոր զօրութիւնը ուրացած են, եւ դուն անոնցմէ հեռու կեցիր»:

Որպէս քրիստոնեաներու` արդեօք ի՞նչ են մեզի յանձնուած պարտականութիւնները, արդեօք կ՛արդարացնե՞նք մեր կոչումը, մեր կեանքերով տարբերութիւն մը կ՛ընե՞նք ու կը պայքարի՞նք չարին դէմ: Եփեսացիս 6:12-րդ համարը կը հաստատէ, թէ` «մեր պատերազմը արիւնի ու մարմինի հետ չէ, հապա իշխանութիւններու ու պետութիւններու հետ, եւ այս խաւար աշխարհին իշխաններուն հետ, երկնաւորներուն մէջ եղող չար ոգիներուն հետ»: Այս պայքարին մէջ մեզի յստակօրէն կը ներկայացուի նաեւ պատերազմին ծրագիրը: Եփես. 6:13-18 համարները կը բացայայտեն, որ Աստուծմով սպառազինուելու ենք, հաստատ կայնելով` մեր մէջքերը ամուրցնելու ենք, արդարութեան զրահը հագնելու ենք, մեր ոտքերուն հագցնելու ենք խաղաղութեան աւետարանին պատրաստութիւնը, հաւատքին վահանն ունենալու ենք, ինչպէս նաեւ` փրկութեան սաղաւարտը ու հոգիին սուրը, որ Աստուծոյ խօսքն է ու այս բոլորին մէջ` աղօթելու ու յարատեւելու ենք:

Արդեօք ի՞նչ է քրիստոնէութիւնը մեզի համար ու զայն ինչպէ՞ս կը սահմանենք:

1.- Քրիստոնէութիւնը ժառանգական կտակ մը չէ: Անշուշտ առաւելութիւն մըն է քրիստոնեայ ընտանիքի մէջ ծնիլը, սակայն այդ բնաւ չ՛երաշխաւորեր մեր վերստին ծնունդը: Աստուած թոռնիկներ չունի, այլ միայն` զաւակներ:

2.- Աստուծոյ գոյութեան հաւատալը մեզ քրիստոնէութեան չ՛արժանացներ: Ամերիկայի ժողովուրդին 85 տոկոսը Աստուծոյ գոյութեան կը հաւատայ, սակայն արդեօք անոնք քրիստոնեանե՞ր են: Տարբեր կրօններու հետեւողներն ալ Աստուծոյ գոյութեան հաւատացողներ են, սակայն անոնք քրիստոնեաներ չեն: Մեծ թիւով երիտասարդներ մարմնամարզի նկատմամբ յատուկ հիացմունք կը տածեն, սակայն եթէ զայն չեն փորձեր, չեն կրնար օգտուիլ անոր առաւելութենէն: Օճառին մաքրողական զօրութեան կրնանք հաւատալ, սակայն եթէ զայն չգործածենք, չենք կրնար մաքրուիլ:

3.- Աղօթելը մեզ քրիստոնեայ չի դարձներ: Վստահօրէն մեծ թիւով քրիստոնեաներ կ՛աղօթեն, սակայն ոեւէ անհատ կրնայ աղօթել: Տարբեր կրօններու հետեւորդներն ալ ամէն օր կ՛աղօթեն: Կիրակնօրեայ վարժարանի մը ուսուցչուհին հարց կու տայ աշակերտին, թէ ի՞նչ է աղօթքը: Աշակերտը կը պատասխանէ. «Աղօթքը Աստուծոյ յղուած պատգամն է, որուն գինը գիշերներն ու կիրակի օրերը աժան կ՛ըլլայ»:

4.- Աստուածաշունչ կարդալը մեզի իրաւունքը չի շնորհեր քրիստոնեայ կոչուելու: Որպէս քրիստոնեաներ` Աստուածաշունչին հանդէպ բացառիկ սէր եւ յարգանք ունինք եւ զայն յաճախ կը կարդանք: Քարլ Մարքս, երբ 17 տարեկան էր, սքանչելի գրութիւն մը հեղինակեց Յովհաննու Աւետարանին բացատրութիւնը ներկայացնելով: Սակայն ան մերժելով Աստուածաշունչին հեղինակութիւնը` որպէս անաստուած, ինքզինք նուիրեց համայնավարութեան:

5.- Յիսուսի մասին քարոզելը, արտայայտուիլը կամ գրելը մեզի արտօնութիւնը չի տար քրիստոնեայ անուանուելու: Բազմաթիւ անձեր Յիսուսի մասին կը խօսին ու լաւ վկայութիւն կու տան, ըլլան անոնք կղերականներ, հոգեւոր առաջնորդներ, ուսուցիչներ կամ պարզ մարդիկ: Այս բոլորին արտայայտութիւնները, խօսքով կամ գրիչով, ապացոյցը չեն կրնար տալ, որ անոնք իսկապէս կը հաւատան Աստուածաշունչի պատգամին: Ոմանք կը ջանան Յիսուսը կերպարանափոխելով` իրենց մտածելակերպին եւ շահերուն յարմարցնել ու զԱյն Աստուածաշունչի բնագրէն անջատել: Մատթ. 7:22-23-րդ համարներուն մէջ յստակ նկարագրականը կը կարդանք այս դասակարգին պատկանողներուն, «Տէր, չէ՞ որ քու անունովդ մարգարէութիւններ ըրինք, եւ քու անունովդ դեւեր հանեցինք ու հրաշքներ ըրինք: Եւ այն ատեն անոնց յայտնապէս պիտի ըսեմ, թէ ես բնաւ ձեզ չէի ճանչնար, մէկդի գացէք քովէս դուք, որ անօրէնութիւն կը գործէիք»:

6.- Եկեղեցի յաճախելը ապացոյցը չի կրնար տալ քրիստոնեայ կոչուելու: Քրիստոնէութիւնը ամէնօրեայ հաց ու սնունդ է եւ ոչ թէ մասնաւոր առիթներու կամ կիրակի օրերու համար կարկանդակ: Ամերիկայի մէջ ժողովուրդին 40 տոկոսը ամէն կիրակի եկեղեցի կը յաճախէ, սակայն այս չի նշանակեր, որ անոնք բոլորն ալ քրիստոնեաներ են: Կան նաեւ եկեղեցի յաճախողներ, որոնք «Հայր մեր»-ը կ՛արտասանեն կիրակի օրեր, սակայն շաբթուան մնացեալ օրերուն անտէր որբերու նման կը վարուին: Ոմանք եկեղեցի կ՛երթան բարեկամի մը հանդիպելու, հաճելի ժամանցի պահ մը վայելելու, իրենց խիղճը հանդարտեցնելու, քննադատութիւններու դրամագլուխ մը ունենալու, իսկ իմաստուններ եկեղեցի կը յաճախեն զԱստուած պաշտելու, հոգեւորապէս կազդուրուելու եւ աճելու:

7.- Բարերարութիւններ կատարելը անբաւարար ու անկարող է մեզ քրիստոնեայ մակդիրին արժանացնելու: Ամերիկայի մէջ ամէն տարի մեծ թիւով անհատներ մեծագումար նուիրատուութիւններ կը կատարեն եկեղեցիներու եւ այլ բարեսիրական կազմակերպութիւններու: Բարի նպատակներու համար օժանդակութիւն յատկացնելը վեհ առաքինութիւն մըն է: Անհատներ նիւթապէս կրնան աջակցիլ կարօտեալներու, թիկունք կանգնիլ եկեղեցիներու, նոյնիսկ իրենց անունները կրնան փորագրել տալ սրահներու մուտքին կամ նստարաններու վրայ: Այս բոլորը արժանի են գնահատանքի, սակայն բաւարար չեն մեզ «քրիստոնեայ» մակդիրին արժանացնելու:

8.- Բարի կեանք մը վարելը կամ քրիստոնէական անուն կրելը մեզ քրիստոնեայ չի կրնար անուանել: Մաքուր ու բարոյական բարձր մակարդակի կենցաղ ունենալը կամ Սբ. Գիրքէն անուն կրելը անբաւարար են մեզ քրիստոնեայ անուանելու: Նոյնիսկ անհաւատներ կրնան նոյնանման կեանք մը վարել ու նոյնանման անուններ ունենալ: Երբ մենք զմեզ կը բաղդատենք բարեկամներու հետ, կը կարծենք, թէ «սրբութեան» արժանի ենք: Սակայն Աստուծոյ չափանիշը բաւական տարբեր է: Տէր Յիսուս Քրիստոսի անբիծ ու կատարեալ կեանքը միայն բաղդատելու չափանիշ ունենալու ենք: Աշխարհի մէջ միշտ «բարի» մարդիկ գտնուած են, ու եթէ այդ առաքինութիւնը բաւարար սեպուէր, Աստուած իր միածին Որդին աշխարհ ղրկելու կարիքը պիտի չունենար: Մատթ. 19:16-22 համարները կը նկարագրեն հարուստ երիտասարդ մը, որ Յիսուսի մօտենալով` ուզեց գիտնալ, թէ յաւիտենական կեանքը ժառանգելու համար ի՞նչ բարի գործ կատարելու է: Յիսուս թելադրեց, որ ան պատուիրանները պահէ: «Ատոնք ամէնը մանկութենէս ի վեր պահեր եմ, ալ ի՞նչ բանով պակաս եմ», պատասխանեց ան: Յիսուս ըսաւ անոր. «Գնա՛, ունեցածդ ծախէ եւ տուր աղքատներուն, ու երկինքը գանձ պիտի ունենաս, եւ եկուր իմ ետեւէս»:

9.- Մկրտուիլն ու հաղորդութիւն ստանալը մեզ քրիստոնեայ չեն կրնար դարձնել: Թերեւս մեզմէ շատեր իրենց փոքր տարիքին մկրտուած են: Թերեւս ամէն կիրակի հաղորդութեան սեղանին կը մասնակցինք: Սակայն այս գեղեցիկ ու Ս. Գրային պատուէրները միայն կիրարկելով չենք կրնար քրիստոնեայ կոչուիլ:

10.- Ու վերջապէս, նոյնիսկ հա՛յ ծնիլը մեզի չ՛երաշխաւորեր քրիստոնեայ կոչումը: Այո՛, ժառանգորդներն ենք ամրակուռ հաւատքով զինուած ռահվիրաներու, որոնք քրիստոնէութեան մուտքն ու հայացումը ապահովեցին Հայաստանի մէջ: Անոնք հաւատքով հոգեւոր կոթողներ բարձրացուցին, շարականներ յօրինեցին, հոգեւոր գիրքեր հեղինակեցին ու մարդկային քաղաքակրթութեան վրայ ազդեցին: Այս աննախընթաց սխրագործունէութիւնները պատմութիւն կերտեցին ու ազգ  անմահացուցին: Նոյնիսկ մեր նախահայրերուն ստեղծած պատկառելի դրամագլուխը մեզ չ՛արդարացներ քրիստոնեայ կոչուելու:

Այս տասը սքանչելի, յոյժ կարեւոր եւ չափազանց օգտակար առաւելութիւնները անկասկած կը սատարեն քրիստոնէական կեանքի աճման, սակայն անբաւարար են մեզ քրիստոնեայ կոչումին արժանացնելու: Մասնագէտներ` բժիշկներ, իրաւաբաններ, ուսուցիչներ, հոգեբաններ եւ այլն, իրենց գիտութիւնը ի գործ կը դնեն: Քրիստոնեաներ եւս իրենց վեհ «մասնագիտութիւնը» իրենց կեանքերով ցոյց տալու են:

Ուրեմն ի՞նչ է իսկական քրիստոնէութիւնը եւ ո՞վ է իրական քրիստոնեան:

1.- Քրիստոնեան վերստին ծննդեան փորձառութիւնը կը վայելէ: «Եթէ մարդ նորէն չծնանի, չի կրնար Աստուծոյ թագաւորութիւնը տեսնել» (Յիսուս, Ա. Յովհ. 3:3): Յիսուս յստակօրէն բացատրեց Նիկոդեմոսի, թէ ան վերստին ծննդեան, այսինքն հոգեւոր ծնունդի փորձառութեան անմիջական կարիքն ունէր: Պօղոս առաքեալ Բ. Կորնթ. 5:17-ի մէջ կը նկարագրէ վերստին ծնունդը, «Ուրեմն եթէ մէկը Քրիստոսի մէջ է, անիկա նոր ստեղծուած մըն է, հիները անցան, եւ ահա ամէն բան նոր եղաւ»:

2.-  Քրիստոնեան Տիրոջ ճամբուն մէջ կը քալէ: Յիսուս ըսաւ. «Ես եմ ճամբան, ճշմարտութիւնը եւ կեանքը. մէկը Հօրը քով չի գար, եթէ ոչ ինձմով» (Յովհ. 14:6): Յիսուս խօսեցաւ նաեւ նեղ ու ընդարձակ դռներու մասին: Նեղ դուռը մեզ դէպի կեանք կ՛առաջնորդէ, իսկ լայն դուռը` դէպի կորուստ (Մատթ. 7:13): Երբ Քրիստոսի ճամբուն մէջ քալենք, մեր կեանքերը նոր իմաստ կ՛ունենան, հիմնուած` ներքին խաղաղութեան, սրտի մաքրութեան, սիրոյ, հնազանդութեան, հեզութեան եւ ուրախութեան վրայ: Նեղ ճամբուն առաջնորդը Տէր Յիսուս Քրիստոս ինքն է, ճամբան այո նեղ է, սակայն ապահով է, արկածներէ զերծ է ու կանգ առնել չկայ:

3.- Քրիստոնեան յաւիտենական կեանքի հաստատ համոզումն ունի: Յիսուս ըսաւ. «Ես եկայ, որ կեանք ունենան եւ ա՛լ աւելի ունենան» (Յովհ. 10:10): Հսկայ տարբերութիւն մը կայ յաւիտենական կեանքի եւ անմահութեան միջեւ: Անմահութիւնը չի կրնար երաշխաւորել երկինքի թագաւորութեան ժառանգութիւնը: Յովհ. 10:28 կ՛ըսէ. «(ա) Ես անոնց յաւիտենական կեանք կու տամ ու (բ) յաւիտեան պիտի չկորսուին եւ (գ) մէկը իմ ձեռքէս պիտի չյափշտակէ զանոնք»: Արդեօք այս եռապատիկ ապահովութիւնը կը վայելե՞նք:

4.- Քրիստոնեան Աստուծոյ զաւակն է: Աստուածաշունչին համաձայն, Աստուած ամբողջ մարդկութեան ստեղծիչն է, սակայն բոլորին հայրը չէ: Շատեր նոյնիսկ կը մերժեն, որ Ան իրենց հայրը կոչուի: Աստուծոյ ընտանիքին անդամ կը դառնանք, երբ այդ ընտանիքին մէջ կը ծնինք: Երբ ֆիզիքականօրէն ծնանք, ընտրութիւն մը չէինք կրնար կատարել, սակայն վերստին ծննդեան մէջ ընտրութիւնը մեզի կը պատկանի: Յովհ. 1:12-ի մէջ կը կարդանք. «Բայց անոնք, որոնք զինք ընդունեցին, անոնց իշխանութիւն տուաւ Աստուծոյ որդիներ ըլլալու, որոնք կը հաւատան իր անուանը»:

5.- Քրիստոնեան Ս. Հոգիին մկրտութիւնն ու լեցունութիւնը կը վայելէ: Ս. հոգին մեզ կը նորոգէ, կ՛առաջնորդէ, կը մխիթարէ, մեր կեանքերը կը ղեկավարէ, նոր պարգեւներ կը շնորհէ ու մեզի զօրութիւն կու տայ Յիսուսի համար վկաներ ըլլալու մինչեւ երկրի ծայրերը (Գործք Առաք. 1:8): Աստուած փաստաբաններու կարիքը չունի, այլ` վկաներու:

6.- Քրիստոնեան առատ պտուղ եւ բերք կու տայ: Եթէ մեր ճիւղերը հաստատուած են Տէր Յիսուսի վրայ, այդ պարագային կրնանք պտուղ տալ: Յովհ. 15:1-8 համարները յստակօրէն կը նկարագրեն այս իրականութիւնը. «Ճիւղը չի կրնար ինքնիրմէ պտուղ բերել, եթէ որթին վրայ հաստատուած չըլլայ»: Ի՞նչ են քրիստոնեային պտուղները. «Սէր, խնդութիւն, խաղաղութիւն, երկայնամտութիւն, քաղցրութիւն, բարութիւն, հաւատարմութիւն, հեզութիւն, ժուժկալութիւն» (Գաղ. 5:22-23): Մեր ամէնօրեայ կեանքին մէջ կը հանդիպինք երեւոյթներու, որոնք դժուար կը զանազանուին: Արհեստական ծառեր, պտուղներ, անասուններ եւ նոյնիսկ մարդկային էակներ գոյութիւն ունին: Հեռուէն երբեմն անկարելի է ճշդել անոնց արհեստական կամ իսկական ըլլալը: Սակայն, երբ մօտենանք ու զանոնք շօշափենք, այդ պարագային կը դիրքորոշուինք: Որպէս իսկական պտուղ` քրիստոնեան իր բոյրով ու թոյրով կու տայ ապացոյցը, որ իր ճիւղը հաստատուած է արմատին, որթին վրայ, որ կեանք ունի, առողջ է, թարմ է եւ իրական է: Քրիստոնեան զարդ մը չէ, այլ` ապրող, արտադրող, վերանորոգուող ճիւղ մը:

7.- Քրիստոնեան տարբերութիւն մը կ՛ընէ իր ընտանիքին, եկեղեցիին, ազգին, երկրին եւ աշխարհի մէջ: Քրիստոնեան մեկուսացած էակ մը չէ, ան երկրի աղն ու աշխարհի լոյսն է (Մատթ. 5:13-14): Քրիստոնեան հարցման նշան չէ, այլ` բացագանչութեան: Քրիստոնեան իր ընտանիքը կ՛առաջնորդէ Տիրոջ ճամբուն մէջ, մաս կը կազմէ եկեղեցիին, Աստուծոյ ընտանիքին, իր կենցաղով եւ գործունէութեամբ օրինակ կը հանդիսանայ իր ազգակիցներուն, գործօն դեր կը ստանձնէ իր պատկանած երկրին մէջ, որպէս հայ` կ՛օժանդակէ իր հայրենակիցներուն ու իր հայրենիքին ու նաեւ կը հետաքրքրուի աշխարհի անցուդարձերով: Քրիստոնեային լոյսը «չի կրնար պահուիլ, անոր ճրագը աշտարակի վրայ լոյս կու տայ»:

Քրիստոնեան միտք մըն է, որուն միջոցով Յիսուս է, որ կը մտածէ, սիրտ մըն է, ուր Յիսուս կ՛ապրի, ձայն մըն է, որուն միջոցով Յիսուս կը խօսի, ձեռք մըն է, որուն միջոցով Յիսուս կ՛օգնէ:

8.- Քրիստոնեան փոփոխական աշխարհի մէջ անփոփոխ Քրիստոսին կը կառչի: Աշխարհ շարունակաբար փոփոխութիւններու կ՛ենթարկուի: Քրիստոսի պատգամը 2000 տարի անփոփոխ մնացած է: Հռովմ. 12:2-ի մէջ կը կարդանք. «Եւ մի՛ կերպարանիք այս աշխարհին կերպարանքովը, հապա ձեր մտքին նորոգութիւնովը նորոգուեցէք, որպէսզի քննէք, թէ ի՛նչ է Աստուծոյ կամքը, որ բարի ու հաճելի եւ կատարեալ է»: Քրիստոնեան փոփոխական աշխարհի մէջ կառչած կը մնայ անփոփոխ Քրիստոսի պատգամին, որ յաւիտենական արժէք ունի: Ա. Յովհ. 2:17-ը կ՛ըսէ. «Աշխարհս ալ կ՛անցնի, անոր ցանկութիւնն ալ. բայց ան, որ Աստուծոյ կամքը կը կատարէ, յաւիտեանս պիտի մնայ»:

Որպէս քրիստոնեաներու` մեզի յանձնուած են լուրջ պատասխանատուութիւններ, ու որպէս հայեր` քրիստոնէութիւնը որպէս պետական կրօն ընդունած ազգի զաւակներ, արդեօք կը գիտակցի՞նք մեր առաքելութեան կարեւորութեան: «Հայ քրիստոնեայ» սքանչելի մակդիրը մեզի համար բացառիկ կոչում մըն է: Զայն ապրինք ու մեր կեանքով, խօսքով ու վարմունքով պատիւ բերենք մեր Ստեղծիչին, ու այս բոլորը թող սատարեն մեր ընտանիքներուն, եկեղեցիին, հայրենիքի ու ազգի վերելքին:

Որպէս կեանքը ապրող քրիստոնեաներ` այն ատեն միայն առանձնաշնորհումը կ՛ունենանք զիրար ողջունելով աւետելու`

«ՔՐԻՍՏՈՍ ԾՆԱՒ ԵՒ ՅԱՅՏՆԵՑԱՒ,
ՁԵԶԻ ՄԵԶԻ ՄԵԾ ԱՒԵՏԻՍ»

 

Յատուկ «Ազդակ»-ի

Share this Article
CATEGORIES