Սրտի Խօսք 85 Տարեկան «Ազդակ»-Ին

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ

Մեծ եղեռնէն ճողոպրած հայ ժողովուրդին մնացորդացը վերջնականապէս հաստատուելէ ետք Սուրիա եւ Լիբանան, շուտով հիմնուեցան որբանոցներ, դպրոցներ եւ եկեղեցիներ: Կազմակերպուեցաւ ազգային կեանքը եւ  հաստատուեցան գաղութներու սահմանադրական կարգն ու կանոնը: Այս բոլորը եղան, որպէսզի հայ ժողովուրդը վերապրի եւ հայ նորահաս սերունդը աճի ու զարգանայ որպէս հայ:

1927-ի սկզբնաւորութեան Պէյրութի մէջ խումբ մը նուիրեալ եւ հաւատաւոր հայորդիներ   տեսիլքը եւ խիզախութիւնը կ՛ունենան առնելու  անկիւնադարձային որոշում մը` «Ազդակ» օրաթերթի հրատարակումը:

«Ազդակ»-ի առաջին թիւը լոյս կը տեսնէ 5 մարտ 1927-ին, այսինքն 85 տարիներ առաջ: Լոյս կը տեսնէ կ՛ըսենք եւ ոչ թէ` կը տպուի կամ կը հրատարակուի: Ասացուածք մըն է, որ իւրայատուկ է հայերուս մօտ: «Ազդակ»-ը լոյս կը տեսնէ, որպէսզի լուսաւորէ հայ անհատին միտքն ու հոգին եւ լուսաւորէ գաղթական մարդուն հոգեբանութիւնը:

Լիբանանահայութիւնը իր վերականգնումի գործընթացքին մէջ կը բախտաւորուի եւ կը հարստանայ իր խօսքը արտայայտող օրաթերթով` նորածիլ «Ազդակ»-ով:

Այս ձեւով «Ազդակ» մուտք կը գործէ հայ մամուլի շառաւիղին մէջ, որուն  նախակարապետը եղած էր «Ազդարար»-ը

1794-ին, Հնդկաստանի Մատրաս քաղաքին մէջ, Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեանի ձեռամբ:

Ուրեմն 2012 մարտ 5-ը «Ազդակ» օրաթերթին 85 ամեակն է: Ամեակները ընդհանրապէս կը չափուին ժամանակի եւ տարիներու երկարութեամբ, սակայն անոնք կ՛արժեւորուին եւ կ՛իմաստաւորուին կատարուած աշխատանքներով եւ իրագործումներով: Եթէ ակնարկ մը նետենք դէպի անցեալ, պիտի տեսնենք, որ «Ազդակ»-ի 85 տարիները եղած են նշանակալից ու բեղմնաւոր եւ ան ունեցած է լայնատարած գործունէութիւն:

«Ազդակ» օրաթերթը, որեւէ այլ օրաթերթի նման, իր հրատարակութեան առաջին օրէն ունէր լրատուական որոշ դերակատարութիւն մը. ժողովուրդին հաղորդել  քաղաքական եւ հասարակական լուրեր եւ անդրադառնալ տեղական ու միջազգային իրադարձութիւններու: Սակայն «Ազդակ» օրաթերթը այս բոլորին հետ միասին ունէր  իւրայատուկ դերակատարութիւն մը` ազգային առաքելութիւն մը, որ կը մարմնաւորուէր հայեցի դաստիարակութեամբ:

«Ազդակ»-ը իրապէս ազդակ մը դարձաւ սփիւռքի օտար եւ օտարացնող պայմաններու մէջ հայը հայ պահելու եւ հայ մարդը իրաւացի հայ դարձնելու ճիգերուն մէջ, ինչպէս նաեւ` հայ անհատին մէջ գիտակից, վաւերական եւ ամբողջական հայը կազմաւորելու գործընթացին մէջ: Այլ խօսքով, ան կռուանը դարձաւ եւ սատարեց հայեցի դաստիարակութեան սրբազան առաքելութեան` քաջ գիտնալով, որ հայ ժողովուրդին գոյատեւումը պայմանաւորուած է հայեցի դաստիարակութեամբ: Սփիւռքի դժուար պայմաններու մէջ հայ գիրն ու մշակոյթը վեր պահեց եւ կարողացաւ հասնիլ սփիւռքի բոլոր գաղթօճախներու հայորդիներուն: Ան դարձաւ մղիչ ուժ մը, որ հայ զանգուածները կարդան ամէն օր: 85 տարիներ շարունակ «Ազդակ»-ը լուսաւորեց հայ ժողովուրդին միտքը, յագեցուց անոր հոգեմտաւոր ծարաւը, դարձաւ հայ լեզուի պահպանման եւ տարածման ուժեղ դարբնոցը:

«Ազդակ» կազմաւորուող հայ սերունդներուն ծանօթացուց հայ ազգի մշակութային, պատմական եւ հոգեւոր հարստութիւններն ու աւանդութիւնները: Արթնցուց անոնց մէջ ազգային պատկանելիութեան խոր գիտակցութիւն:

Տոգորեց եւ թրծեց անոնց ազգային, եկեղեցական, մշակութային եւ հայկական աւանդութիւններու գաղափարներով եւ հասկացողութեամբ. դարձաւ ուղեցոյց` մարդկային բարոյական արժէքներուն եւ քաղաքացիական պարտականութիւններուն:

Ան սնանեց լիբանանահայութիւնը հայկականութեամբ` մշակութային, մարզական, ընկերային, երիտասարդական եւ կնոջական կազմակերպութիւններու իրագործումներով, ինչպէս նաեւ` տեղական, շրջանային, համաշխարհային, ազգային եւ միջազգային իրադարձութիւններով ու քաղաքական վերիվայրումներով:

Փոխանցեց իր ընթերցողներուն համաշխարհային լուրեր եւ իրադարձութիւններ: Կատարեց քաղաքական վերլուծումներ: Ունեցաւ յանդուգն խօսք եւ կեցուածք հայկական եւ լիբանանեան  զանազան հարցերու կապակցաբար:

Լիբանանի ալեկոծ վերիվայրումներու ընթացքին ամբողջ 20 տարիներ «Ազդակ» եղաւ ժողովուրդին հետ եւ ժողովուրդին համար: Եղաւ մղիչ ուժ, յոյսի եւ ինքնավստահութեան աղբիւր: Ան նպաստեց նաեւ լիբանանահայութեան հայկական դիմագիծի եւ  ինքնութեան պահպանման:

«Ազդակ» շարունակ արձագանգեց Հայաստանի եւ Արցախի բոլոր տագնապներուն, զարգացումներուն, իրադարձութիւններուն, ցաւերուն, նուաճումներուն եւ իրագործումներուն: Անոր ամէնօրեայ հայկական տեղեկատուական աշխատանքը կը տարածուէր երրորդութեան մը վրայ` սփիւռք, Հայաստան եւ Արցախ:

Ան ունեցաւ առանցքային դերակատարութիւն` Հայ դատի հետապնդման եւ տարածման, ինչպէս նաեւ հայ ժողովուրդի պահանջատիրութեան պահպանման գործընթացին մէջ, մեծ ուժականութեամբ եւ հետեւողականութեամբ:

85 տարիներ շարունակ «Ազդակ» մնաց ոչ միայն կանգուն, այլ մնաց յարատեւ վերելքի մէջ: Ան քալեց առանց ընկրկումի, քալեց միշտ հաստատակամ: «Ազդակ» օժտուեցաւ իր սեփական արդիական տպարանով: Ան ձգտեցաւ լաւին եւ նորութեան: Քայլ պահեց արդի լրատուական համակարգչագիտութեան եւ համացանցային արհեստագիտութեան հետ: Արդիականացաւ տեսքով, բովանդակութեամբ:

«Ազդակ» շուտով դուրս եկաւ լիբանանեան եւ լիբանանահայութեան ծիրէն եւ հասաւ սփիւռքի բոլոր հայաշատ հաւաքականութիւններուն: Ան մուտք գործեց բոլոր հայ տուներէ ներս` շնորհիւ համացանցի կարելիութիւններուն: Դարձաւ բազմալեզու եւ հասաւ օտար զանգուածներուն` արաբերէն եւ անգլերէն լեզուներով:

«Ազդակ» ճոխացաւ մանկական-մանկապատանեկան, մարզական եւ կնոջական  ամսական յաւելուածներով, ինչպէս նաեւ` «Ազդակ Ամսագիր»-ով եւ «Ազդակ» նոր տարուան բացառիկով: Անոր հովանիին տակ եւ իր նորակառոյց սրահներուն մէջ կազմակերպուեցան գրական, մշակութային եւ քաղաքական ասուլիսներ եւ լսարաններ,  ինչպէս նաեւ կերպարուեստի ցուցահանդէսներ` մասնակցութեամբ լիբանանահայ, հայրենի եւ սփիւռքահայ վաստակաւոր մտաւորականներու, քաղաքագէտներու եւ արուեստագէտներու:

«Ազդակ» իր ետին ձգած է եւ պիտի շարունակէ ձգել անմոռանալի եւ յիշատակելի հետքեր հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ ընդհանրապէս եւ լիբանանահայութեան կեանքին մէջ մասնաւորապէս, ինչպէս կ՛ըսէ Ամենայն հայոց բանաստեղծը.

 

«Մեր ծննդեան փուճ օրից,

Հերթով գալիս անց ենք կենում

Էս անցաւոր աշխարհից:

Անց ենք կենում… միայն անմահ

Գործն է խօսում լաւ ու վատ,

Ախ երանի` ո՛վ մարդ կը գայ

Ու մարդ կ՛երթայ անարատ»:

 

«Ազդակ»-ի առջեւ կը բացուին ծառայութեան նոր հորիզոններ եւ դաշտեր, որոնք, վստահ եմ, պիտի արդիւնաւորուին եւ պսակուին բացառիկ յաջողութիւններով` շնորհիւ գիտակից, հաւատաւոր եւ ազգային մտահոգութիւններով տոգորուած տնօրէններու, խմբագիրներու եւ անձնակազմի: Ան պիտի շարունակէ իր սրբազան առաքելութիւնը եւ պիտի շարունակէ տալ իր հաւատաւոր ժողովուրդին, ինչպէս կ՛ըսէ բանաստեղծը`

 

«Մշակ ցանէ՛-յանուն տանըդ սեղանին

Թեւիդ շարժումն անպարագիծ թող ըլլայ.

Վաղը` նետած ցորեններդ այդ կը թափեն

Օրհնութեան պէս թոռնիկներուդ գլխուն վրայ»:

 

«Ազդակ» կանգուն կը մնայ եւ կը յարատեւէ ու անոր ծառայութիւնը կը դառնայ վաւերական եւ արդիւնաւոր միայն ու միայն հայ ժողովուրդի բոլորանուէր եւ անվերապահ աջակցութեամբ, զօրակցութեամբ եւ մասնակցութեամբ: Հետեւաբար համախմբուինք անոր շուրջ, օգնենք անոր մեր կարելիութեան սահմաններուն մէջ եւ բերենք մեր մասնակցութիւնը անոր հայակերտումի եւ մարդակերտումի ծառայութեանը մէջ: «Ազդակ»-ի զօրութիւնը կը գտնուի բոլորիս հաւաքական ուժին մէջ: Հոս կ՛ուզեմ մէջբերել երջանկայիշատակ Ամենայն հայոց հայրապետ Գարեգին Ա. կաթողիկոս Սարգիսեանին հետեւեալ խօսքը, որ շարունակ կը թրթռայ ականջիս մէջ.

«Հայը հայուն ձեռքը կը սեղմէ… ձեռքերը սեղմումով բռունցք կը դառնան, բռունցքը` ուժ, ուժը` զօրութիւն»:

 

Այսօր արդար հպարտանքով կը տօնենք «Ազդակ»-ի 85-ամեակը:

Երախտապարտ ըլլալու ենք անոր հիմնադիր փաղանգին, որոնք իրապաշտ տեսլականով գործի լծուեցան եւ մեծ զոհողութիւններով իրականացուցին անոր հրատարակութիւնը: Անոնց միակ մտասեւեռումն էր հայը հայ պահել եւ հայ մարդուն հոգեմտաւոր սնունդ հայթայթել:

Երախտապարտ ըլլալու ենք «Ազդակ»-ի կատարած լրատուական անզուգական գործունէութեան եւ ազգանուէր ծառայութեան:

 

Անհուն ուրախութեամբ կը շնորհաւորեմ «Ազդակ»-ի 85-ամեակը: Ի սրտէ կը մաղթեմ անոր յարաճուն վերելք, արդիւնաւոր եւ բեղմնալից ապագայ` լեցուն նորանոր իրագործումներով եւ նուաճումներով ու մանաւանդ` «Լուսապսակ 100-ամեակ»:

Շնորհաւորական եւ շնորհակալական խօսքս կ՛ուղղեմ «Ազդակ»-ի անցեալի եւ ներկայի բոլոր տնօրէններուն, խմբագիրներուն, խմբագրական կազմերուն, անձնակազմի բոլոր անդամներուն եւ աշխատակիցներուն:

Կը խոնարհիմ «Ազդակ»-ի 85-ամեակի ազգային ծառայութեան դիմաց:

Ապրի՛ «Ազդակ»-ը եւ անոր նուիրեալ ու քաջարի ծառայողները:

 

Մոնրէալ

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES