Մեր Զաւակները Եւ Մենք. Ե՞րբ Եւ Ինչպէ՞ս…

1

Ե՞րբ երեխայ մը կրնայ առանձին լոգնալ

Հինգէն վեց տարեկանին միջեւ երեխայ մը կարելի է բաւարար ինքնաբաւ համարել, որպէսզի առանձինը լոգնայ ու հագնի:

Մայր մը պէտք է նախօրօք որոշ ցուցմունքներ տուած ըլլայ, իսկ լոգանքի ատեն երեխան ձեռքի տակ պէտք է ունենայ անհրաժեշտ պիտոյքները` շամփուէն, օճառ, սպունգ…

Միւս կողմէ` լոգարանը պէտք է ըլլայ ապահով, իսկ ջուրին ջերմաստիճանը ճշդուած:

Պէտք է յարգել երեխային մտերմութիւնը, փակել, բայց երբեք չկղպել դուռը:

Լոգարանին առջեւ երեխան պէտք է մարմինը ցամքեցնէ փոքրիկ գորգին վրայ կանգնած, կողքին` մուճակները եւ հագուստները:

2

Ե՞րբ երեխայ մը կրնայ առանձին խանութ երթալ

Եօթը տարեկան երեխան կարելի է առանձին խանութ ղրկել, եթէ ճամբայ անցնելիք չէ:

Երեխան կարելի է ղրկել մօտակայ խանութպանին, որուն վրայ վստահութիւն ունինք:

Երեխային ձեռքը մեծ գումարներ տալու չէ, որպէսզի կարենայ դիւրաւ հաշուակցիլ:

Այսպիսով, երեխան հպարտ եւ պատասխանատու կը զգայ, եւ քիչ-քիչ անոր ինքնավստահութիւնը կը զարգանայ:

3

Ե՞րբ երեխային գրպանի ծախս կարելի է տալ

Եօթը, ութ տարեկան երեխաները կը սկսին դրամ ուզել իրենց ծնողքէն:

Շաբաթական դրութեամբ երեխային դրամ տալով` կարելի է զայն վարժեցնել, որ ինքզինք «կազմակերպէ», ծախսերը դասաւորէ, խնայողութիւն սորվի եւ այլն…

Ոմանք քանի մը օրէն կը ծախսեն իրենց տրուած դրամը, ուրիշներ, ընդհակառակը, կը պահեն:

Պէտք չէ, որ գրպանի դրամը կապուի պատիժի կամ վարձատրութեան հետ:

Ինչ կը վերաբերի գումարին, ատիկա ծնողներուն  կը մնայ որոշելը:

 

Ոտքերու Հետ Կապուած
Հիւանդութիւններ

– Ոտքերը քրտնելու պարագային, 100 կրամ կծու կարմիր չոր պղպեղի կուտերը հանել, մանրել եւ դնել ապակի ամանի մէջ, վրան 250 մլ. արեւածաղիկի իւղ աւելցնել, 2 ժամ դնել թոյլ կրակի վրայ եռացող ջրի մէջ, ժամանակ առ ժամանակ խառնել: Լուալ ոտքերը, չորցնել իւղը, քսել եւ հագնիլ բամպակէ գուլպաներ:

– Ոտքի տակի կոշտուկներու պարագային, կեղեւով խաշել մէկ գետնախնձոր, տաք-տաք ճզմել, աւելցնել մէկ թէյի դգալ քարիւղ, արագ դնել կոշտուկի վրայ, ապա նայլըն եւ գուլպայ հագնիլ: Առտու ոտքը լուալ տաք ջուրով: Նուրբ մորթի պարագային, դադրեցնել այրոցի զգացումի պարագային:

– Ոտքերու ջղակծկումներու պարագային, առտու-իրիկուն ոտքերու մատներուն անմիջապէս տակը մարձել, ապա ներբաններուն քսել կիտրոնի հիւթ, սպասել, որ չորնայ, կրկնել երկու շաբաթ, տարօրինակ թուացող, բայց շատ արդիւնաւէտ մեթոտ է ասիկա:

– Ոտքերու սնկային հիւանդութեան պարագային, մէկ գաւաթ քացախ աւելցնել 2 լիթր տաք ջուրի մէջ, ոտքերը դնել մէջը, 5-10 վայրկեան, ապա հագնիլ նոյն ջուրով թրջուած գուլպաներ եւ պառկիլ. բուժումը կրկնել գոնէ 3 շաբաթ:

– Ախտահարուած մասերուն քսել ձէթի մէջ այրած 2-3 գլուխ սոխ, ինչպէս նաեւ` թարմ սոխի կամ կիտրոնի հիւթ, ապա ձգել, որ չորնայ:

– Շոգեհարած կոշտուկին դնել բարակ միջուկով կիտրոնի կեղեւ:

– Սոխը մաքրել, երկու մասի բաժնել, վրան քացախ լեցնել, մէկ օր դնել մութ տեղ, ապա դնել կոշտուկին վրայ, օրը 1-2 անգամ:

– Ոտքերը տաք ջուրի մէջ պահել, ապա կոշտուկին վրայ դնել թուզը` ներսի կողմէն, ձգել ամբողջ գիշեր:

– Փխրուն եւ անհարթ եղունգները յաճախ երկաթի պակասի հետեւանք են, սնունդի մէջ աւելցնել խնձոր, լոլիկ, ճակնդեղ:

– Եղունգներու դիւրաբեկութեան եւ շերտազատուելու պարագային, մէկ շաբթուան ընթացքին անոնք ամէն օր շփել մէկ դգալ կիտրոնի հիւթի եւ մանր աղի մածունի խտութեամբ խառնուրդով:

Գիտէ՞Ք, Թէ…

Ծխելը ընդհանրապէս կը կրճատէ կեանքը, 5-15 տարի: Իւրաքանչիւր ծխախոտ կեանքը կը կրճատէ 7 երկվայրկեան: Ծխողներուն անհրաժեշտ են օգտագործել սոյա եւ կանաչ թէյ, լրացուցիչ կենսանիւթ Սէ., պաշտպանուելու համար մորթի եւ թոքերու քաղցկեղէ, իսկ ծխախոտէն դեղնած ակռաները կը ճերմկին, եթէ զանոնք շփէք ելակով, կամ խոզանակէք կերակուրի սոտայով` պիքարպոնաթով:

 

Գործնական Թելադրանքներ

Պիքարպոնաթ Տը Սուտ

Պիքարպոնաթ տը սուտը, որ ծանօթ է որպէս կախարդական փոշին, եւ որ կը դիւրացնէ մարսողութիւնը, նաեւ հրաշքներ կը գործէ հիւրասենեակին, խոհանոցին, բաղնիքին եւ նոյնիսկ պարտէզին մէջ:

1

Մաքուր պնակեղէն…

Յատկապէս իւղոտ պնակեղէնները շատ դիւրաւ կը մաքրուին ու կը փայլին, եթէ ջուրին մէջ 30 կր. պիքարպոնաթ տը սուտ խառնէք:

 

2

Մաքուր մանրալիք…

Եթէ կերակուրի մնացորդներ փակած են մանրալիքի (մայքրօուէյվ) ներքին պատերուն, եւ դուք դժուարութիւն ունիք այդ քարացած աղտերը մաքրելու, խորունկ ամանի մը մէջ 25 սանթիլիթր ջուր լեցուցէք եւ 30 կր. պիքարպոնաթ տը սուտ աւելցուցէք: Գործիքը 2-3 վայրկեան աշխատցուցէք զօրաւոր աստիճանի վրայ: Խոնաւ լաթով մը մաքրեցէք:

3

Մաքուր աղբամաններ…

Եթէ ձեր աղբամանէն անախորժ հոտեր կու գան, զայն մաքրեցէք խոնաւ թերթով մը, որուն վրայ պիքարպոնաթ տը սուտ ցանած ըլլաք: Ապա աղբամանը ցօղուեցէք եւ ցամքեցուցէք: Նախքան մէջը կերպընկալ տոպրակ մը տեղաւորելը, աղբամանին յատակին քիչ մը պիքարպոնաթ տը սուտ ցանեցէք:

Այսպիսով թէ՛ հականեխած կ՛ըլլաք աղբամանը եւ թէ՛ կանխարգիլած կ՛ըլլաք անախորժ հոտերը:

4

Ծխախոտին հոտը չէզոքացնելու համար…

Եթէ ծխախոտին անախորժ հոտը լեցուած է հիւրասենեակը, անկէ ձերբազատելու լաւագոյն միջոցը պիքարպոնաթ տը սուտ ցանելն է կահոյքին եւ գորգին վրայ: Քանի մը ժամ ետք փոշեծծիչով մաքրեցէք:

5

Մաքուր շունչ…

Եթէ սխտորով կերակուրէ մը ետք ձեր շունչը գէշ կը հոտի, լաւագոյն միջոցը կէս գաւաթ ջուրի մէջ մէկ սուրճի դգալ պիքարպոնաթ տը սուտ լուծել եւ բերանը քանի մը անգամ ցօղուելն է:

6

Ճերմակ ակռաներ…

Ճերմակ ակռաներ ունենալու համար կարելի է երբեմն ակռայի դեղը փոխարինել պիքարպոնաթ տը սուտով, որ նաեւ բերանը կը պաշտպանէ զանազան բորբոքումներէ:

7

Մաքուր մոքեթներ…

Եթէ ձեր նոր, միագոյն մոքեթին վրայ գինի թափեցաւ, խուճապի մի՛ մատնուիք. նախ ծծուն թուղթով մը ցամքեցուցէք, ապա արատին վրայ պիքարպոնաթ տը սուտ ցանեցէք: Մէկ-երկու ժամ ետք փոշեծծիչով մաքրեցէք փոշին:

8

Յաջող ձուածեղներ…

Յաջող, հիւթեղ եւ համեղ ձուածեղ պատրաստելու համար իւրաքանչիւր հաւկիթի համար 5 կր. պիքարպոնաթ տը սուտ նկատի առէք, վստահ եղէք, որ փոշին լաւապէս լուծուեցաւ խառնուրդին մէջ: Արդիւնքէն շատ գոհ պիտի մնաք:

9

Մաքուր բաղնիքներ…

Քիմիական դեղերու փոխարէն` ինչո՞ւ պիքարպոնաթ տը սուտ չգործածել: Ամիսը անգամ մը սիֆոնին ջուրի պահեստին մէջ 4-5 ապուրի դգալ պիքարպոնաթ տը սուտ աւելցուցէք, ամբողջ գիշեր մը ձգեցէք, ապա սիֆոնը քաշեցէք քանի մը անգամ:

                             ***

Եթէ խոհանոցին պահարանէն տուփ մը պիքարպոնաթ տը սուտ գտաք եւ վստահ չէք` օգտագործելի՞ է, թէ հինցած, առէք գաւաթ մը, պտղունց մը պիքարպոնաթ տը սուտ դրէք, ապա քանի մը կաթիլ քացախ կամ կիտրոնի հիւթ աւելցուցէք: Եթէ բան չպատահի, թափեցէք տուփը, իսկ եթէ պղպջակներ գոյանան, կը նշանակէ, որ օգտագործելի է:

 

Խոհագիր

Կուտատուկ`
Նուռի Թթուով

Բաղադրութիւն

– 1 քկ. փոքր կուտատուկ` մաքրուած (պամիա)
– 5 ապուրի դգալ ձէթ
– 1 կապ գինձ
– Աղ
– 5-6 պճեղ ճզմուած սխտոր կամ աւելի` ըստ ճաշակի
– 1/2 գաւաթ նուռի թթու
– 1/2 գաւաթ խոշոր մանրուած ընկոյզ

Պատրաստութիւն

1.- Լուալ կուտատուկը եւ դնել քամոցի մէջ:

2.- Տաքցնել ձէթը կաթսային մէջ, աւելցնել կուտատուկը եւ խառնելով` տապկել, մինչեւ որ թեթեւ գոյն ստանայ (10 վայրկեան): Աւելցնել սխտորը, գինձը եւ աղը եւ խառնելով` տապկել 5-6 վայրկեան: Մարել կրակը, աւելցնել նուռի թթուն եւ խառնել: Ապա աւելցնել ընկոյզը:

3.- Դնել հիւրասիրելիք ամանի մը մէջ եւ հիւրասիրել որպէս բանջարեղէնի հաճելի եւ թեթեւ ախորժաբեր:

 

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

Արթուն Երազ

Նոյնն է սենեակն` ուր կ՛ըլլայինք միասին,
Սեղանը նոյն, գիրքերը նոյն, լոյսը նոյն.
Պատուհանէն ներս կը նայի «մեր» լուսինն,
Ու կու գան ե՛տ յուշերը հին օրերուն:

Ոչի՜նչ, կարծես, փոխուած է այս աշխարհէն.
Ձայնասփիւռէն երգերը նոյն կը լսուին.
Նոյն կիրքերով, անշուշտ, մարդիկ կը դաւեն,
Կամ կը վազեն ետեւն իրենց երազին:

Ահա եւ դուն… Կու գաս յուշիկ կը նստիս
Սեղանիս մօտ, ձեռքերուդ մէջ` գիրք մը բաց:
Լուռ կը հակիս գիրքիդ վրայ, ես` թուղթիս,
Ու կը հեւա՜յ պահն յուզումով արբեցած:

Գաղտագողի կը նայիս մերթ մատներուս,
Իբր ուզելով կարդալ անոնց տակ հոգիս:
Նայուածքդ յանկարծ իմ նայուածքէս կու տայ խոյս,
Բայց կը տեսնեմ` սէր աչքերով կը ժպտիս:

Մօտի՜կդ այնքան` կը կարօտնա՜մ մէկէն քեզ.
Գիտեմ, հոգի՛ս, կարօտցեր ես դուն ալ զիս…
Կ՛եռայ արիւնս երակներուս մէջ հրկէզ,
Կ՛ուզեմ խմե՛լ քեզ` ջուրն իբրեւ ծարաւիս:

Կը մօտենամ… ու շրթունքիս տակ չկա՜ս…
Կարծես մարմինդ այցելու շող մ՛էր բարակ
Ու դարձեր է հիմա ստուեր մը անհաս,
Կտակելով ինծի կարօտն իր կրակ:

ՎԱՀԷ-ՎԱՀԵԱՆ

«Մատեան սիրոյ եւ մորմոքի»

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

 

Share this Article
CATEGORIES