ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԱՇԽԱՐՀԷՆ. Ի՞նչ Կայ Անունի Մը Մէջ

Ակնարկութիւնը կը վերաբերէր Շէյքսփիր մականունով լրագրողի մը:

Իրականութեան Մէջ` Շատ Բան. Ֆրանսայի Նախագահութեան Հասնելու Յոյսը Փայփայող Թեկնածուն Տարբեր Շէյքսփիրէ Մը Կը Կատարէ Մէջբերում Մը` Զայն Վերագրելով Անգլիացի Աշուղին: «Տի Ինտիփենտընթ» Կը Նկարագրէ Պատմական Խայտառակութիւնը…

Պահը կը յիշեցնէր Աճինքորթի ճակատամարտը, երբ 1415-ին Հենրի Ե. թագաւորին նիզակազէն բանակը վճռական պարտութեան մատնած էր ֆրանսացիները: Ֆրանսայի նախագահութեան ընկերվար թեկնածու Ֆրանսուա Հոլլանտ 20 հազար համակիրներու դիմաց կանգնած` կ՛արտասանէր կրքոտ ճառ մը` ներկայացնելով հանրապետութիւնը ղեկավարելու եւ զայն դէպի աւելի լաւ ապագայ մը առաջնորդելու իր կարողութիւնն ու հեռանկարները եւ յանկարծ կը մէջբերէր միակ գրագէտը… Շէյքսփի՛ր, որուն բառերը, իր կարծիքով, պիտի համապատասխանէին տուեալ առիթին կշիռին:

«Անոնք ձախողեցան,- կը յայտարարէր Հոլլանտ` ակնարկելով նախագահ Սարքոզիի վարչամեքենային,- որովհետեւ սկիզբէն չառաջնորդուեցան երազով մը»:

Թէեւ Հոլլանտի պայքարելու կոչը հաճելի թուեցաւ Փարիզի մօտակայ Լը Պուրժէ շրջանին մէջ անոր ընտրական հաւաքին ներկայ բազմութեան, սակայն մտմտուք պատճառեց դիտորդներու: Յաւելեալ պրպտումներ ի յայտ բերին, թէ անոր մէջբերումը գոյութիւն չունէր Շէյքսփիրի ամբողջ գրականութեան` թատրերգութիւններուն կամ հնչեակներուն մէջ: Թէեւ մէջբերումը, իրօք, կը պատկանէր Շէյքսփիրի, սակայն` ո՛չ Սթրաթֆորտի աշուղին, այլ` մերօրեայ բրիտանացի հեղինակ եւ գրաքննադատ Նիքըլըս Շէյքսփիրի:

Հոլլանտի մէջբերումին յաջորդ օրը Նիքըլըս Շէյքսփիր, որ ուղղակի սերած է աշուղին մեծ հօր մէկ շառաւիղէն, յայտարարեց, թէ պատիւ կը զգար, որ շփոթ մը ստեղծուած էր իր եւ իր բազմավաստակ նախահօր միջեւ: Ան նաեւ կատարած էր լուսաբանութիւն մը. Հոլլանտի մէջբերած խօսքը կը գտնուէր 1989-ին լոյս տեսած իր «Տը վիժըն աֆ Էլենա Սայլվզ» վէպին մէջ: Վէպը կը պատմէ մաոյական յեղափոխականի մը մասին, որ ի վերջոյ իբրեւ կռուող, մաս կը կազմէ Փերուի տխրահռչակ «Շայնինկ փեթ» (լուսաւոր ուղի) բիրտ շարժումին:

«Չհաւատացի աչքերուս, երբ տեսայ, թէ Ֆրանսայի նախագահութեան թեկնածուն մէջբերում մը կը կատարէր ինձմէ,- կ՛ըսէ Շէյքսփիր, որ յանձնառու ֆրանսամէտ անձ մըն է:- Իրապէ՛ս ուրախ էի, որ այս խօսքը կը պահէր իր թարմութիւնը: Զայն կարելի է օգտագործել որեւէ պարունակի մէջ, եւ լաւ է, որ նաեւ կը կիրարկուի նախագահութեան ընտրապայքարի մը մէջ: Հարկ չկայ մարքսական ըլլալու` աւելի լաւ մարդկային ընկերութիւն մը ցանկալու համար»:

«Վէպին հերոսը կ՛ըսէ, թէ մարքսական վերջին յեղափոխութիւնը ձախողեցաւ 1960-ական տարիներուն, եւ թէ` պատճառը երազի մը չգոյութիւնն էր», կ՛աւելցնէ Նիքըլըս Շէյքսփիր:

Դէպի քաղաքական ձախ թեւը հակող ֆրանսական «Լիպերասիոն» թերթը, որ հրապարակած էր ամօթալի սխալին լուրը, կը շեշտէր, թէ Հոլլանտի ճառը շատ բան չէր կորսնցուցած իր ուժեղ ներգործութենէն, երբ թեկնածուն իր զէնքերը կ՛ուղղէր ներկայ վարչամեքենային դէմ: Փոխանակ Հոլլանտի խորհուրդ տալու, որ ան այսուհետեւ կառչէր Պալզաքի կամ Մոլիեռի, երբ հռետորական շեշտերու կարիքը զգար, թերթը պարզապէս կը նշէր. «Սխալ մէջբերումը չի պակսեցներ Հոլլանտի ճառին որակն ու կշիռը, այլ անգամ մը եւս կ՛ընդգծէ համացանցէն մէջբերումներ կատարելու վտանգները»:

Սխալը շատ աւելի զարմանալի է, որովհետեւ Նիքըլըս Շէյքսփիրի վերոնշեալ վէպը միայն համեստ յաջողութիւն մը արձանագրած է Ֆրանսայի մէջ, երբ 1991-ին հրատարակուած է ֆրանսերէնով: Այժմ հեղինակը կը յուսայ, որ անոր վայելած նոր հռչակը առիթ տայ վերահրատարակութեան:

Հարցախոյզերու համաձայն, 57 տարեկան Հոլլանտ 4 կէտով կը գերազանցէ Սարքոզին…

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

 

Share this Article
CATEGORIES