Կազմակերպութեամբ «Թէքէեան» Մշակութային Միութեան Գրական Երեկոյ Յատկացուած` 2011-ի Լիբանանահայ Հունձքին

Կազմակերպութեամբ «Թէքէեան» մշակութային միութեան Լիբանանի տեղական վարչութեան, երէկ` ուրբաթ, 23 մարտի երեկոյեան ժամը 8:00-ին տեղի ունեցաւ գրական երեկոյի յատուկ ձեռնարկ մը, «Թէքէեան» կեդրոնի «Հ. Սեդրակեան» սրահին մէջ, Ժըմմէյզի:

Գրական այս երեկոյին բացումը կատարեց «Թէքէեան» մշակութային միութեան Լիբանանի տեղական վարչութեան ատենապետ գրագէտ Արամ Սեփեթճեան, որ բարի գալուստ մաղթելով յայտնեց, թէ այս ձեռնարկը նուիրուած է Արամ Ա. կաթողիկոսի կողմէ 2012-ը «Հայ գիրքի տարի» հռչակման, երկրորդ` այս տարի կը զուգադիպի «Թէքէեան» մշակութային միութեան հիմնադրութեան 65-ամեակին: Սեփեթճեան մէջբերումով մը յիշեց բանաստեղծ Վահան Թէքէեանի մտահոգութիւնը, թէ` սփիւռքը ինչպէ՞ս պիտի ըլլայ տարիներ ետք: Ապա ան սեղմ գիծերու մէջ ներկայացուց 2011-ի լիբանանահայ գրական հունձքը ներկայացնող երեք բանախօսները:

Նախ խօսք առաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ միաբաններէն` Հրանդ աբղյ. Թահանեան, որ շնորհակալութիւն յայտնելէ ետք այս առիթին համար, անդրադարձաւ 2011-ին հրատարակուած հոգեւոր եւ կրօնաշունչ ուշագրաւ գիրքերուն: Այսպէս, հայր սուրբը ներկայացուց Արամ Ա. կաթողիկոսի գրական նորագոյն գործերէն անգլերէն «Եկեղեցին ժողովուրդին տանելով» գիրքը («Թէյքինկ տը չըրչ թու տը փիփըլ»):

Վեհափառին 25-րդ այս գործէն մէջբերում-ընթերցումներ կատարելով, հայր սուրբը թուեց այս աշխատութեան գլխաւոր բաժինները` մէջբերելով «Աստուածաշունչը կեանքի աղբիւր է, իսկ հայ լեզուն մեր ինքնութեան աղբիւրն է» Արամ Ա. կաթողիկոսի խօսքը: Ապա ան յաջորդաբար ներկայացուց Վաղինակ վրդ. Մելոյեանի 365 պատառիկներ ընդգրկող գիրքը` մէջբերում կատարելով անոր «Առաքինի մարդը» գլուխէն:

Երրորդ գիրքն էր Գրիգոր Ծ. վրդ. Չիֆթճեանի 40 խորհուրդներու հաւաքածոյ մը նկատուող մէկ աշխատութիւնը, որ բարոյագիտական, հոգեմտաւոր աշխատանքը զարգացնող նիւթեր կ՛ընդգրկէ: Հայր Հրանդ Թահանեանի ներկայացուցած չորրորդ գիրքը կը ներկայացնէր Անդրանիկ Ծ. վրդ. Կռանեանի մէկ աշխատութիւնը` նուիրուած Հայ եկեղեցւոյ:

Ան նաեւ անդրադարձաւ «Մանկա-մեսիա» խորագրեալ մանկապատանեկան գիրքին: Իսկ վերջին գիրքը` ելեկտրոնային հայկական առաջին գիրքը նկատուող աշխատութիւն մը, որ պատրաստուած է Նոր Նախիջեւանի եւ Ռուսիոյ թեմերուն կողմէ:

Օրուան երկրորդ բանախօսն էր «Ազդակ»-ի պատասխանատու խմբագիրներէն Նորա Բարսեղեանը: Ան յաջորդաբար ներկայացուց հետեւեալ գիրքերը. Պօղոս Սնապեանի նորագոյն աշխատութիւնը, Յակոբ Պալեանի «Ամերիկա, Ամերիկա», գիրքը, Գէորգ (Ճորճ) Աբէլեանի «Մաքարոնի թիլէկ թիլէկ» գիրքը, Սեդա Գրիգորեանի «Հայուհիի մը օրագրէն» գիրքը, Մելինէ Գարագաշեանի Կոմիտասի նուիրուած աշխատութիւնը, Ասատուր Կիւզելեանի «Թերթելով մամուլը» եւ Յակոբ Կոճիկեանի «Լուռ պատուհանը» գիրքերը:

Բարսեղեան առարկայական վերլուծումով ներկայացուց նշեալ գիրքերուն գրական վարկն ու բովանդակութեան բնոյթը` վեր առնելով իւրաքանչիւր հեղինակի անհատական տպաւորութիւններու մղիչ ազդակը եւ նշելով, որ այդ գիրքերը հայ գրականութեան ու ազգային տիպարներու կեանքին մութ ու մոռցուած հանգրուանները լուսարձակի տակ առնող լուրջ փորձեր են, ինչպէս` Կոմիտասի կեանքին յատկացուած աշխատութիւնը:

Բարսեղեան նաեւ անդրադարձաւ սփիւռքահայու կեանքին իրապէս ապրուած փորձառութենէ ներշնչուած գործերու, ինչպէս` Յակոբ Պալեանի «Ամերիկա, Ամերիկա»-ն, որ կը խօսի Ամերիկան երազ նկատող հայ երիտասարդին մասին, որ սակայն հոն հասնելէ ետք երազները կը խորտակուին: Նմանապէս` Սեդա Գրիգորեանի «Հայուհիի մը օրագրէն» գիրքը, որ զանազան գաղութներու մէջ հեղինակին տեսած ու ապրած տպաւորութեանց ու փորձառութեանց արգասիքն է: Նորա Բարսեղեան յատուկ գնահատականով անդրադարձաւ իւրաքանչիւր աշխատութեան գրական ու լեզուական ոճին եւ անոնց բերած ներդրումին` հայ գրականութեան մարզին մէջ:

Երրորդ ու վերջին բանախօսն էր «Արարատ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Ահարոն Շխրտըմեան, որ յայտնեց, թէ «գիրքը դէպի ապագայ դառնալու երաշխիքն է, մեր ժողովուրդը հաստատած է այս ճշմարտութիւնը»: «Մենք իրաւունք չունինք անտեսելու մեր մտաւորականներուն աշխատանքները», ընդգծեց Շխրտըմեան` մէջբերումներ կատարելով Ղազար Փարպեցիի «Թուղթ առ Վահան Մամիկոնեան» խորագրեալ աշխատութենէն:

Ան անդրադարձաւ Մեսրոպ Հայունիի աշխատութիւններուն, յատկապէս վեր առնելով Մխիթարեան հայրերու Արեւմտեան Հայաստանի մէջ ունեցած գործունէութեան բաժինը:

Ապա Ահարոն Շխրտըմեան ներկայացուց պատմագէտ Երուանդ Փամպուքեանի խմբագրած «Նիւթեր ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան համար» 8-րդ հատորը, որ կ՛ընդգրկէ ոչ միայն 1910-1911 շրջանի ՀՅ Դաշնակցութեան գործունէութիւնը, այլ նաեւ տեղեկութիւններ` հայ ազգային միւս կուսակցութիւններու գործունէութեան մասին: Շխրտըմեան յատկանշական նկատեց զանազան շրջաններէն ներկայացած պատգամաւորներու ՀՅԴ ժողովներուն ընթացքին ներկայացուցած տեղեկութիւնները: Նոյնպէս ուշագրաւ են փոխանցուած տեղեկութիւնները ՀՅԴ – Իթթիհատական կուսակցութիւն յարաբերութեանց մասին:

Ապա Շխրտըմեան թուեց Ժոզեֆ Մելիքեանի անգլերէն «Տի արմինիընզ ին տի Օթոմըն էմփայր» եւ Յարութ Իսկահատեանի հաւաքագրած երկհատոր «Վկայարան Հայկական ցեղասպանութեան» աշխատութիւնը, որ կ՛ընդգրկէ ականատեսի եւ Եղեռնէն ճողոպրած հայու բեկորներու յուշերն ու վկայութիւնները իրենց ամենայն հարազատութեամբ: Շխրտըմեան նմանապէս յիշեց Մկրտիչ Պուլտուքեանի եւ դոկտ. Զաւէն Մսըրլեանի աշխատութիւնները` վեր առնելով անոնց բովանդակութեան գրական եզակի ներդրումը: «Այս բոլորին մէջ հասարակաց յատկանիշը այն է, որ բոլոր հեղինակներն ալ կը տառապին նոյն ցաւերով ու մտահոգութիւններով` տագնապ հայապահպանումի ու մեր ժողովուրդի իրաւունքներու պաշտպանութեան գծով», ընդգծեց Ահարոն Շխրտըմեան:

Աւարտին, Արամ Սեփեթճեան իր եզրափակիչ խօսքով շնորհակալութիւն յայտնեց ներկաներուն եւ բանախօսներուն ու բարի գալուստ մաղթեց սուրիահայ ծանօթ բանասէր-մտաւորական տոքթ. Թորոս Թորանեանին:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES