ԱԿՆԱՐԿ. Սպառած Խաղեր

Քոնկրեսին մէջ կայացած լսումներուն ժամանակ` հանրապետական քոնկրեսական Հաուըրտ Պըրմըն Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Հիլըրի Քլինթընին ուղղած է քանի մը հարցում, որոնք կը վերաբերին ղարաբաղեան հակամարտութեան եւ Թուրքիոյ մէջ հայկական եկեղեցւոյ ունեցուածքի վերադարձին:

Արցախեան հարցին առնչութեամբ ամերիկացի պետական գործիչը այսօրուան իրավիճակը հաւասարապէս երկու կողմերու  պատասխանատուութեան վրայ դնելու դասական մօտեցում ցուցաբերած է: Մատնացոյց ընելով թէ՛ ռազմատենչ հռետորաբանութիւնը եւ թէ՛ հրադադարի խախտումները: Հաւասարակշռումի պահպանման այս մօտեցումը նախանշած է, որ միեւնոյն պահուածքը պիտի տարածուի նաեւ հայ-թրքական յարաբերութիւններուն վերաբերող հարցին:

«Այս քայլերը կը խրախուսեն մեզ եւ մենք կը յորդորենք թրքական կառավարութիւնը, որպէսզի շարունակէ  վերադարձնել վիճելի գոյքերը իրենց իրական տէրերուն, ինչպէս նաեւ շարունակելու բարեփոխումները` նոր սահմանադրութեան մշակման ընթացքին: Մենք պիտի շարունակենք զգօն ըլլալ կրօնական համայնքներուն համար անհրաժեշտ բարեփոխումները այս երկրին մէջ կատարելու հարցով», ըսած է Հիլըրի Քլինթըն:

Նախարար Քլինթըն Ներկայացուցիչներու տան  թիւ 306 բանաձեւի համապատասխան յայտարարութիւն կատարած է: Նման ժամանակահատուածի մէջ գոյքերը վերադարձնելու պահանջի վերարծարծումը հաւանաբար կը նախապատրաստէ շուտով ստեղծուելիք առիթին` 24 ապրիլին, նախագահ Օպամայի կողմէ ցեղասպանութիւն բառեզրի օգտագործումէն վերախուսափումը:  Հաւասարակշռութիւն պահելու ինքզինք սպառած այս խաղը որեւէ առաւել չի բերեր բնականաբար ընդհանուր գործընթացին վրայ: Առաւելը անշուշտ գոյքերու վերադարձի պահանջին ամրագրումն է, որ ռազմավարական նոր հունաւորումի նախանիշ է ամէն բանէ առաջ: Ճանաչումի հրամայականէն անդրանցումը եւ հատուցման պահանջատիրութիւնը ճանաչումով չպայմանականացնելու հայկական մօտեցումը:

Անշուշտ Քլինթըն աւելի համոզիչ ու հաւաստի թուած կ՛ըլլար քաղաքական եւ հասարակական շրջանակներուն, եթէ պատկանելիութիւններու վերադարձի պահանջը սահմանափակած չ՛ըլլար միայն կրօնական կեդրոններով, եկեղեցիներով եւ եկեղեցապատկան կալուածներով: Յստակացնէր իրաւատէրը եւ խօսէր նաեւ տարածքներու վերադարձի անհրաժեշտութեան մասին: Այդ պարագային  որեւէ իմաստ ալ չէր ունենար իր նախագահին «Մեծ եղե՞ռն», թէ՞ «Ցեղասպանութիւն» բառեզրի օգտագործումը:

Կը թուի, որ ամերիկեան քաղաքական միջավայրը յատուկ կարեւորութիւն ստացած է նախա-ապրիլքսանչորսեան ժամանակահատուածին: Լոս Անճելըսի մէջ գործող թրքական հիւպատոսարանը յանկարծ յիշած է հայ-թուրք բարեկամութեան հաստատման նպաստող նախաձեռնութիւններ առնելու անհրաժեշտութիւնը: Պատմագէտներու միացեալ աշխատանքներու միջավայրի ձեւաւորման մէկ նմանակն է հայ եւ թուրք առեւտրականները համախմբելը ապրիլ ամսուան ընթացքին: Յիշենք ճամբու քարտէսի եւ Երեւան-Անգարա արձանագրութիւններու հրապարակման թուականը…

Խաբկանքի մարտավարական աժանագին այս դրսեւորումները իրենք զիրենք սպառած են արդէն: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նախապատրաստական համահայկական աշխատանքներու ուղղութիւնները կը յուշեն յստակօրէն, որ ազգովին արդէն կ՛ընթանանք դէպի Հայոց ցեղասպանութեան բոլոր հետեւանքներու վերացման կամ պատմական բոլոր իրաւունքներու վերականգնման թղթածրարներու պատրաստութիւն: Անոնք ունին ինչպէս իրաւական, այնպէս նաեւ քարոզչաքաղաքական բնոյթ: Այդ առումով ալ երկրորդական նշանակութիւն կ՛ունենան հաւասարակշռումի խաղերը, բառեզրերու օգտագործումէ խուսափումները եւ մանաւանդ «բարեկամական միջավայր»-եր ստեղծելու սպառած մարտավարութիւնները:

«Ա.»

Share this Article
CATEGORIES