ՄԱԿ-ի Քայիտայի դէմ պատժամիջոցներու յանձնախումբին պատրաստած զեկուցումին մէջ նշուած է. «(Զէնքերու) մեծամասնութիւնը կա՛մ Իրաքի զինեալ ուժերէն, կա՛մ (աւելի նուազ չափով) Սուրիոյ Արաբական Հանրապետութենէն, կա՛մ ալ մաքսանենգուած են ՏԱՀԵՇ-ի եւ Ժապհաթ Նուսրայի համար, գլխաւորաբար օգտագործելով ճամբաներ, որոնք կ՛անցնին Թուրքիայէն»:

«Մենք մտահոգուած ենք քաղաքացիական հասարակութեան վրայ Ազրպէյճանի կառավարութեան յարձակումներուն հարցով», յայտարարած է ան` նշելով ձայնասփիւռի կայանի գրասենեակի փակումը, գոյքի գրաւումը եւ իրաւապահ մարմիններու կողմէ աշխատակիցներու հարցաքննութիւնները:

«Պայմանագրային աշխատողները եւ «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ կապուած այլ անձեր նոյնպէս կը հարցաքննուին իշխանութիւններուն կողմէ: Այդ գործողութիւնները, ինչպէս նաեւ փաստաբաններուն այդ հարցաքննութիւններուն ներկայ ըլլալը մերժելը մտահոգութիւն կը յառաջացնեն», աւելցուցած է Ռաթքէ:

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութենէն Ազրպէյճանին կոչ ուղղած են չխախտելու քաղաքացիներու հիմնարար իրաւունքներն ու ազատութիւնները, ներառեալ` մամլոյ ազատութիւնը:

«Այդ առիթով նախագահ Ալիեւի որոշումը` համաներում շնորհելու 87 անձի, ներառեալ` 10 անձերու, որոնք ինչպէս ծանօթ է, պատիժ ստացած են քաղաքացիական գործունէութեան համար, ճիշդ ուղղութեամբ կատարուած քայլ է», եզրափակած է Ռաթքէ:

Kontakt.az կայքը հաղորդեց, որ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ 87 դատապարտեալի համաներում շնորհելու մասին հրամանագիր ստորագրած է: Անոնցմէ 79-ն ազատ պիտի արձակուի կալանավայրէն: Երեքը ազատուած են ուղղիչ աշխատանքներէն, իսկ հինգ ուրիշներ` տուգանքներէ:

Իրաւապաշտպան Նովելա Ճաֆարօղլու «Թուրան» լրատու գործակալութեան յայտնած է, որ համաներում շնորհուած անձերու ցանկին վրայ են 10 քաղաքական բանտարկեալներ, որոնց շարքին են ՆԻՏԱ շարժումի գործիչներ Ուզէիր Մամետլի եւ Զաուր Կուրպանլը, «Խուրալ» թերթի խմբագիր Աւազ Զէյնալ, իրաւաբան Կուրպան Մամետով, «Նոթա» թերթի խմբագիր Սարտար Ալիպէյլի, Իսմայիլի մէջ տեղի ունեցած իրադարձութիւններուն առնչութեամբ երկու բանտարկեալներ եւ երեք, այսպէս կոչուած, «լաչակի դատապարտեալ»:

«Քաղաքական բանտարկեալներու հսկողութեան կեդրոնի» ղեկավար Էլշան Հասանովի խօսքով` «մինչեւ իսկ մէկ անմեղ դատապարտուած մարդու ազատ արձակումը պէտք է ողջունել», սակայն նշած է նաեւ, որ համաներումը կ՛իրականացուի շարունակուող հետապնդումներու ենթահողին վրայ:

«Հարիւրէն տասը քաղաքական բանտարկեալի ազատ արձակումը չի փոխեր համատարած հետապնդումներու եւ հիմնարար ազատութիւններու ճնշման պատկերը», ըսած է ան:

Պարաք Օպամա

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա յայտարարեց, որ «Իրան կրնայ շրջանային յաջող ուժի մը վերածուիլ, եթէ հաւանութիւն տայ իր հիւլէական թղթածրարին շուրջ արեւմտեան պետութեանց նախապայմաններուն»:

Օպամա Սպիտակ տան մէջ տարեվերջի առիթով արտասանած իր ճառին մէջ յայտնեց. «Իր գտնուած միջազգային մեկուսացումին վերջ տալու համար` Իրան պէտք է համաձայն գտնուի իր հիւլէական թղթածրարին վերաբերեալ վեց մեծ տէրութեանց նախապայմաններուն»: Ան հաւանական նկատեց, որ Իրան շրջանային մեծ ուժի վերածուի, որովհետեւ բնական հարստութիւններ եւ մարդկային ներուժ ունի, որոնք զինք միջազգային ընտանիքին մէջ կարեւոր դիրքի վրայ կը դնեն:

Պատասխանելով լրագրողի մը այն հարցումին, թէ հաւանակա՞ն է, որ Իրանի մէջ ամերիկեան դեսպանատունը վերաբացուի, ճիշդ ինչպէս եղաւ Քուպայի պարագային, Օպամա ըսաւ. «Երբեք, երբեք չեմ ըսեր», սակայն աւելցուց, որ Իրանը փոքր Քուպայէն տարբեր է. վերջինս Միացեալ Նահանգներուն դէմ իսկական վտանգ չի ներկայացներ, ինչպէս մեծ եւ ազդեցիկ պետութիւն մը եղող Իրանը:

Նիքոլաս Մատուրօ

«Վրեմիա» կը հաղորդէ, որ Վենեզուելայի նախագահ Նիքոլաս Մատուրօ յայտարարած է, որ Միացեալ Նահանգներ քարիւղի գիները նուազեցնելու ճամբով պատերազմ կը մղէ Վենեզուելայի եւ Ռուսիոյ դէմ:

«Տեղի կ՛ունենայ ծրագրուած պատերազմ Ռուսիան ոչնչացնելու համար, սակայն ո՛չ Ռուսիան, ո՛չ ալ Վենեզուելան պիտի արտօնեն իրենց ձեռքերը կապել, մենք պիտի պայքարինք, անոնք մեզի չեն կրնար յաղթել, հանգի՛ստ եղէք», ըսած է ան:

Ըստ Մատուրոյի, երկուշաբթի օր վենեզուելական քարիւղի տակառին գինը իջած է 48 տոլարի, սակայն սեպտեմբերին եղած է 95 տոլարի սահմաններուն մէջ:

«Ինչպէս յայտարարած է Պոլիվիոյ նախագահ Էւօ Մորալես, ատիկա նաեւ փորձ է ոչնչացնելու Վենեզուելան` փորձելու համար զայն գաղութացնել եւ ոչնչացնել անոր անկախութիւնը, մեր յեղափոխութիւնը, որպէսզի տնտեսական փլուզում փորձեն ստեղծել», ըսած է Վենեզուելայի նախագահը:

Մեհմեթ Ալի Աղճա

Թուրք ծայրայեղական Մեհմեթ Ալի Աղճա, որ 1981-ին փորձած էր Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապը ահաբեկել, Վատիկանի մէջ պապի շիրիմին վրայ զետեղեց վարդեր: 31 տարի առաջ նոյն օրը պապը Հռոմի բանտին մէջ այցելած ու ներած էր Աղճային:

Աղճա 23 տարեկան էր, երբ Ս.Պետրոս հրապարակին վրայ երկու փամփուշտ արձակեց եւ ծանրօրէն վիրաւորեց պապը:

Աղճա անցեալ շաբաթ օր անսպասելի կերպով վերադարձած է Հռոմ, ինքզինք ոստիկանութեան ծանօթացուցած եւ յայտնած, որ մտադիր է վարդեր զետեղել Յովհաննէս Պօղոս Բ.-ի շիրիմին:

Ֆրանչիսկոս պապի Թուրքիա այցելութեան ընթացքին, Աղճա խնդրած էր հանդիպում ունենալ պապին հետ, սակայն անոր խնդրանքը մերժուած էր: Հռոմ գտնուած ատեն եւս նոյն խնդրանքը ներկայացուցած է, սակայն դարձեալ մերժուած է:

Իտալական «Լա Ռեսփուպլիքա» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ Վատիկանի բանբեր Ֆետերիքօ Լոմպարտի յայտնած է. «Յովհաննէս Պօղոս Բ.-ի շիրիմին վարդեր դրաւ. ատիկա բաւարար է»:

Աղճա Իտալիոյ եւ Թուրքիոյ մէջ շուրջ երեսուն տարի բանտարկուեցաւ:

Հետագային Աղճա Իտալիոյ ոստիկանութեան կողմէ երկրէն վտարուեցաւ` առանց մուտքի արտօնագիրի Իտալիա մուտք գործելու համար:

Ալմազպեք Աթամպայեւ

Gazeta.ru կայքը կը հաղորդէ, որ Ռուսիոյ ծերակոյտի միջազգային հարցերով յանձնախումբի անդամ Իկոր Մորոզով յայտնած է, որ Տաճիկիստանը 2015-ին արդէն կրնայ մաս կազմել Եւրասիական տնտեսական միութեան:

«Տաճիկիստանը մեր աշխուժ գործընկերն է Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագիրի կազմակերպութեան ծիրին մէջ, ան կ՛աշխատի ազատ առեւտուրի գօտիի շրջանակին մէջ ամբողջական ծաւալով: Եւ ես կը կարծեմ, որ առարկայականօրէն ան արդէն պէտք է մօտենայ Եւրասիական տնտեսական միութեան անդամակցելու որոշումին», ըսած է Մորոզով:

Ըստ անոր, 2015-ին Եւրասիական տնտեսական միութեան անդամ կրնայ դառնալ նաեւ Ուզպեքիստան:

Մորոզով ընդգծած է, որ միասնական տնտեսական տարածքը, որ կը ստեղծուի Եւրասիական տնտեսական միութեան ծիրին մէջ, գրաւիչ դարձած է այլ պետութիւններու համար, որոնք չունին Ռուսիոյ հետ հասարակաց սահման:

Ան նաեւ ընդգծած է, որ Եւրասիական տնտեսական միութիւնը ռուսական տնտեսութիւնը աւելի բարձր մակարդակի կը հասցնէ:

Աթամպայեւ. «Խըրխըզիստան Շատ Լաւ Պայմաններով
Մուտք Կը Գործէ Եւրասիական Տնտեսական Միութիւն»

«ՌԻԱ Նովոսթի» լրատու գործակալութիւնը կը հաղորդէ, որ Խըրխըզիստանի նախագահ Ալմազպեք Աթամպայեւ յայտարարած է, որ իր երկիրը «շատ լաւ պայմաններով» մուտք կը գործէ Եւրասիական տնտեսական միութիւն:

«Մենք 23 դեկտեմբերին ստորագրած ենք Եւրասիական տնտեսական միութեան միանալու համաձայնագիրը: Մենք մինչեւ վերջին պահը չէինք գիտեր` մեզ պիտի ընդունի՞ն, թէ՞ ոչ, որովհետեւ երկիրներէն մէկը կտրուկ կերպով դէմ էր», նշած է երկրին ղեկավարը:

Ըստ անոր, սահմաններու բարեկարգման, մաքսային անցակէտերու եւ ապրանքներու վաւերագրման համար ժամանակակից տարրալուծարաններու ստեղծման նպատակով կը յատկացուի 300 միլիոն տոլար, որմէ 200 միլիոնը պիտի տրամադրէ Ռուսիան, իսկ 100 միլիոնը` Ղազախստանը:

«Այդ գումարներու ծախսումը պիտի վերահսկուի մեր եւ ռուսական կողմէն: Բացի ատկէ, պիտի ստեղծուի խըրխըզ-ռուսական զարգացման հիմնադրամ` 1 միլիառ տոլար դրամագլուխով», յայտնած է նախագահը:

Ունենալով այսպիսի միջոցներ` կառավարութիւնը պէտք է ստեղծէ աշխատատեղեր եւ աշխատի տնտեսութեան զարգացման ուղղութեամբ:

Աթամպայեւ նշած է, որ Խըրխըզիստան «յաջողած է լաւ արտօնութիւններ ստանալ»: «Մաքսատուրքերու ընդհանուր բաժանման պարագային Պիելոռուսիան ունի 4 առ հարիւր, Հայաստանը` 1,13 առ հարիւր: Մենք յաջողած ենք ստանալ` 1,19 առ հարիւր», ըսած է նախագահը:

Ան շեշտեց. «Թուրքիա իր բոլոր ջանքերը պիտի թափէ Երուսաղէմն ու Աքսայի մզկիթը պաշտպանելու, ինչպէս նաեւ Կազայի մէջ մարդասիրական կացութիւնը բարելաւելու»` նշելով. «Մաշաալի հետ համակարծիք ենք (պաղեստինեան) ազգային միասնականութեան կառավարութեան աշխատանքի շարունակման շուրջ»:

Նշենք, որ Մաշաալ Քոնիոյ մէջ Թուրքիոյ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան նահանգային ընդհանուր ժողովի պատուոյ հիւրն էր:

Մաշաալ խորհրդաժողովին ընթացքին իր արտասանած խօսքին մէջ յայտարարեց, որ ուժեղ Թուրքիա մը ուժեղ Երուսաղէմ ու Պաղեստին կը նշանակէ: «Ժողովրդավարական, կայուն եւ զարգացած Թուրքիա մը բոլոր իսլամները կը զօրացնէ», ըսաւ Մաշաալ` աւելցնելով. «Մենք յոյսով ենք, որ ապագային պիտի փրկենք Պաղեստինն ու Երուսաղէմը, ճիշդ ինչպէս ձեր ժողովուրդը անցեալին դարերով պաշտպանեց Երուսաղէմը, Աքսան ու Պաղեստինը»:

«Ինչպէս անցեալին ձեր ժողովուրդը պաշտպանեց Երուսաղէմը, Աքսան եւ Պաղեստինը, մենք անգամ մը եւս պիտի փրկենք Պաղեստինն ու Երուսաղէմը», նշեց ան:

Տաւութօղլու իր արտասանած խօսքին մէջ յայտարարեց, որ թրքական դրօշը Թուրքիոյ անկախութեան նշանին կողքին ամբողջ աշխարհի տարածքին ճնշուած ժողովուրդներու պաշտպանութեան խորհրդանիշին վերածուած է:

«Ամբողջ աշխարհի տարածքին, այս կարմիր դրօշը պիտի ծածանի Պաղեստինի, ազատ Սուրիոյ եւ բոլոր այլ ճնշուած ժողովուրդներուն դրօշներուն կողքին», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ Թուրքիա պաղեստինեան դատը իր դատը կը նկատէ, իսկ Պաղեստինի հողը նոյնքան սրբազան է որքան Թուրքիոյ հողը:

Անոնք բոլորն ալ ազատ արձակուած են միայն քննութեան գաղտնիքը չբացայայտելու վերաբերեալ ստորագրութիւն տալէ ետք:

«Ընդհանուր առմամբ` լրագրողներուն հարցումներ ուղղած են` կապուած անոնց մասնագիտական գործունէութեան հետ», ըսուած է հաղորդագրութեան մէջ:

Ի դէպ, ձայնասփիւռի կայանի աշխատակիցներու իրաւունքներու պաշտպանութենէն հեռացուած է փաստաբան Եալչին Իմանով: Գլխաւոր դատախազի առաջին տեղակալին որոշումով` Իմանով գործին մէջ ներգրաւուած է իբրեւ վկայ եւ այդ պատճառով ալ հեռացուած է պաշտօնէն:

«Այդ որոշումը ես անօրինական կը նկատեմ եւ կը գնահատեմ իբրեւ ձայնասփիւռի կայանի Պաքուի գրասենեակի աշխատակիցները առանց պաշտպանի ձգելու փորձ», ըսած է Իմանով:

Փաստաբանը նշած է, որ «Ազատութիւն» ձայնասփիւռին մէջ իրականացուած խուզարկութիւնը որեւէ իրաւաբանական կապ չունի ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու դէմ քրէական գործի հետ:

Յիշեցնենք, որ Ազրպէյճանի դատախազութիւնը վերջերս խուզարկած էր «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանի Պաքուի գրասենեակները:

Եւրոպական խորհուրդը հաղորդագրութիւն մը հրապարակելով «Ազատութեան» գրասենեակի փակումին գծով Ազրպէյճանի մէջ խօսքի ազատութեան իրավիճակին վերաբերեալ մտահոգութիւն յայտնեց:

«Եւրոպական խորհուրդը այդ գործողութիւններուն վերաբերեալ իրաւական բացատրութիւն պիտի պահանջէ Ազրպէյճանի իշխանութիւններէն», ըսուած է հաղորդագրութեան մէջ:

Թռիչքներու երթեւեկին հետեւողները ժամը 06:24¬ին կորսնցուցին անոր հետ կապը, երբ ան կը գտնուէր Սուրապայա քաղաքէն երկու ժամ հեռաւորութեան վրայ:

Շրջանին մէջ օդերեւութաբանական պայմանները շատ վատ էին: Անմիջապէս օդանաւերով եւ նաւերով փնտռտուքներ ընթացք առին: Օդանաւը Սուրապայա քաղաքէն ճամբայ ելած էր ժամը 05:35¬ին եւ Սինկափուր պէտք էր հասնէր ժամը 08:30¬ին:

Կը հաղորդուի, որ օդաչուն խնդրած է թռիչքի ճամբէն «շեղիլ» թանձր ամպերէն փախուստ տալու համար, ինչպէս նաեւ խնդրած է 11,000 մեթրի բարձրանալ:

Ահմեթ Տաւութօղլու

Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեթ Տաւութօղլու յայտնեց, որ ինք կը մաղթէ, որ Եգիպտոսի մէջ օրէնքի երկրի յարիր կանոնները գործադրուին եւ ժողովուրդին կամքը իսկական կերպով արտացոլող քաղաքական հոլովոյթ մը որդեգրուի: Ան նշեց, որ այդ պարագային երկու երկիրներուն միջեւ յարաբերութիւնները պիտի փոխուին:

Տաւութօղլու նշեց, որ իր երկիրը յեղաշրջումի ճամբով իշխանութիւն ստանձնող կառավարութիւնը օրինական չի նկատեր` աւելցնելով, որ իր կառավարութիւնը Եգիպտոսի եւ անոր ժողովուրդին հետ հարց չունի, այլ` բռնարարքներ գործող կառավարութեան մը հետ: «Այս հարցը մեզի համար սկզբունքային է», ըսաւ ան:

«Նորմըն Աթլանթիք» նաւը կը նաւարկէր Յունաստանի մէջ Փաթրաս քաղաքէն դէպի Տալիոյ Անքոնա քաղաքը: Օդերեւութաբանական վատ պայմանները արգելք կը հանդիսանան փրկարար աշխատանքներուն:

Մինչեւ օրաթերթի լոյս տեսնելը, յոյն եւ իտալացի պաշտօնատարներ յայտնած էին, որ յաջողած են փրկել 161 ճամբորդներ: Թէեւ նաւը կը փոխադրէր մեծամասնութեամբ յոյն ճամբորդներ, սակայն անոնց շարքին են նաեւ իտալացիներ, թուրքեր, ալպանացիներ, գերմանացիներ եւ այլ երկիրներու քաղաքացիներ:

Մեւլութ Չաւուշօղլու

«Թըրքիշ Տէյլի Նիուզ» կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Մեւլութ Չաւուշօղլու «Թէ.Ռէ.Թէ.Հապեր» պետական պատկերասփիւռի կայանին հետ 25 դեկտեմբերին ուղղակի սփռուած հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնած է, որ Անգարա կ՛ուզէ Գահիրէի հետ իր յարաբերութիւնները բարելաւել, սակայն Եգիպտոս պէտք է քայլեր որդեգրէ «մարդկային իրաւանց բռնաբարումներուն վերջ տալու համար»:

«Արեւմտեան երկիրներ, ինչպէս նաեւ Ծոցի կարգ մը երկիրներ կ՛ըսեն, որ Եգիպտոսի հետ մեր յարաբերութիւնները պէտք է վերականգնուին, եւ մենք կ՛ըսենք` կրնան վերականգնուիլ», նշած է ան:

«Մենք Եգիպտոսի ժողովուրդին հետ որեւէ հարց չունինք: Մեր առարկութիւնը զինուորական յեղաշրջումին միջոցով իշխանութեան տիրացած Սիսիի կառավարութեան կողմէ եգիպտացի ժողովուրդի բռնաճնշումն է», ըսած է Չաւուշօղլու:

Ան վերահաստատած է Եգիպտոսի մէջ զանգուածային դատավարութեանց եւ ընդդիմութեան անդամներու դէմ արձակուած մահապատիժի վճիռներուն նկատմամբ թրքական կառավարութեան առարկութիւնը: «Հազարաւոր մարդոց զանգուածային սպանութեան նկատմամբ լո՞ւռ պիտի մնանք», հարց տուած է ան:

Բայց եւ այնպէս, Թուրքիոյ դիւանագիտութեան պետը չէ բացառած երկու երկիրներուն միջեւ հաշտութեան կարելիութիւնը եւ կրկնած է այդ հաշտութիւնը գոյացնելու համար մէկ օր առաջ արտաքին գործոց նախարարութեան կողմէ յայտարարուած նախապայմանները: «Եթէ եգիպտական կառավարութիւնը ժողովրդավարութեան ուղղութեամբ քայլերու դիմէ եւ վերջ տայ մարդկային իրաւանց բռնաբարումներուն ու բռնաճնշումին, անշուշտ Եգիպտոսի հետ մեր յարաբերութիւնները կը բարելաւենք: Սակայն, նախ եւ առաջ այս քայլերուն գործադրուիլը տեսնենք», նշած է ան:

Չաւուշօղլու նաեւ յայտնած է, որ երկու կողմերուն միջեւ որոշ մակարդակի վրայ երկխօսութիւն հաստատելու համար կարգ մը նախաձեռնութիւններ գոյութիւն ունին, սակայն յաւելեալ մանրամասնութիւններ չէ փոխանցած:

Չաւուշօղլուի յայտարարութիւններէն մէկ օր առաջ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Թանժու Պիլկիչ յայտնած էր, որ Եգիպտոսի հետ Թուրքիոյ երկկողմանի յարաբերութիւնները «կը բնականոնանան, եթէ այդ երկիրը պատշաճ կերպով վերադառնայ ժողովրդավարութեան եւ եթէ եգիպտոսի ժողովուրդի ազատ կամքը արտացոլայ քաղաքականութեան ու ընկերային կեանքին մէջ»:

Նոր տարիէն սկսեալ Ազրպէյճանի մէջ զանգուածային կրճատումներու պիտի սկսի նաեւ նոր մեծ ընկերութիւն մը: Քարիւղի շրջանակներէն գործակալութեան յայտնի դարձած է, որ «Սթաթոյլ Ազրպէյճան» ընկերութիւնը 2015-ի յունուարէն իր ամսականաւոր աշխատակիցներուն 50 առ հարիւրը կը պատրաստուի կրճատելու:

Կը նշուի, որ «Սթաթոյլ» ընկերութեան մէջ կրճատումներուն պատճառը ոչ միայն քարիւղի գիներուն անկումն է, այլ նաեւ այն, որ ընկերութիւնը որոշած է ընթացիկ տարուան մէջ ամբողջութեամբ լքել «Շահտենիզ» նախագիծը եւ Հարաւկովկասեան կազատարը, որուն մէջ մէկ տարի առաջ ունէր 25,5 առ հարիւրի մասնաբաժին, իսկ ետքը` 15,5 առ հարիւր:

Այս տարեվերջէն սկսեալ զանգուածային կրճատումներու սկսած է Ազրպէյճանի պետական քարիւղի ընկերութիւնը` ՍՈՔԱՐ: 2015-ի առաջին օրէն կրճատումներու սկսելու մասին յայտարարած է նաեւ Ազրպէյճանի մէջ քարիւղի արտահանման գլխաւոր ընկերութիւնը` «Պրիթիշ Փեթրոլիում»-ի «ՊՓ-Ազրպէյճան» դուստր ընկերութիւնը:

ՍՈՔԱՐ-ի մէջ արդէն սկսած են հաշուել քարիւղի գինի անկումին պատճառով սպասուող կորուստները: ՍՈՔԱՐ-ի փոխնախագահ Սուլէյման Գասըմով 25 դեկտեմբերին Պաքուի մէջ տրուած մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտարարած է, որ եթէ քարիւղի մէկ տակառի ներկայ 60 տոլարի գինը նաեւ 2015-ին պահպանուի, ապա Ազրպէյճանի քարիւղի պետական ընկերութեան կորուստը պիտի կազմէ շուրջ 400 միլիոն մանաթ (շուրջ 510 միլիոն տոլար):

Ազրպէյճանի 2015-ի պետական պիւտճէին մէջ քարիւղի գինը նախատեսուած է 90 տոլար: Ազրպէյճանի պետական պիւտճէն 66 առ հարիւրով կը ձեւաւորուի ուժանիւթի արտածումներէն ստացուող եկամուտներէն, գոյութիւն ունի նաեւ անուղղակի կախեալութիւն: Ազրպէյճանի արտածման 95 առ հարիւրը կը կազմեն կազը, քարիւղն ու քարիւղամթերքը:

Ազրպէյճանցի լրագրող Մուրատ Մազիմզատէ այդ առչնութեամբ Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է. «Պիլաճարի մէջ Նոր տարուան տօնածառը կ՛այրի: 2014-ը յաջող չեղաւ նաեւ տօնածառին համար: Հրդեհը շատոնց սկսած է: Սպասենք, որ Կաղանդ պապան յաղթահարէ ձիւնապատ սարերը եւ գայ մարէ այս տօնածառը»:

25 դեկտեմբերին Պաթումի մէջ եւս Ամանորի տօնածառը այրած էր: Նախնական տուեալներով` հրդեհին պատճառ դարձած է արհեստական եղեւնիին վրայ տեղադրուած ամանորեան լուսաւորման համակարգին մէջ ելեկտրական խանգարումը:

Օպամա Հաուայի մէջ, ուր Ս. Ծննդեան արձակուրդը կ՛անցընէ, ամերիկացի զինուորներու առջեւ իր արտասանած խօսքին մէջ նշեց. «Ամբողջ 13 տարի անդադար պատերազմի կացութեան մէջ գտնուեցանք»: Ան համոզում յայտնեց, որ «ամերիկեան զինուորական արշաւը աֆղաններուն համար իրենց երկիրը վերաշինելու առիթ ստեղծեց»:

«Աֆղանիստան դադրեցաւ ահաբեկչական գործողութեանց աղբիւր մը ըլլալէ», ըսաւ Օպամա` նշելով. «Տակաւին աշխարհի տարբեր շրջաններու, ներառեալ` Իրաքի մէջ դժուար առաքելութիւններ գոյութիւն ունին»:

Պաշտօնական յայտարարութեան մէջ ըսուած է, որ ռազմափորձերուն նպատակը երկրին  զինուորական հզօրութիւնը ցուցադրելն է:

Անոնք կ՛ընդգրկեն 2,2 քառակուսի քիլոմեթր տարածք եւ պիտի տեւեն վեց օր: Ռազմափորձերուն ընթացքին նաեւ պիտի փորձարկուի նոր զէնք:

Երէկ ընթացք առաւ նշեալ ռազմափորձերուն երկրորդ հանգրուանը:

Մինչ այդ, իրանեան աղբիւրներ «Հայաթ» օրաթերթին յայտնեցին, որ Հորմուզի նեղուցի արեւելքէն, Օմանի ծով, Հնդկաց ովկիանոսի մէկ մաս եւ մինչեւ Ատանի ծոցի հարաւը ներառող տարածքին վրայ երկարող ռազմափորձերուն նպատակը փոխանցելն է շրջանին մէջ քաղաքական, ապահովական ու տնտեսական զարգացումներուն շուրջ պատգամ մը` «առ որ անկ է»:

Աղբիւրները ռազմափորձերը կապեցին Իրաքի մէջ արձանագրուող զարգացումներուն, ՏԱՀԵՇ-ի դէմ պայքարի միջազգային դաշինքի կազմութեան, քարիւղի գիներու անկումին, ինչպէս նաեւ Թեհրանի եւ Վեցեակի միջեւ Իրանի հիւլէական թղթածրարին շուրջ բանակցութիւններուն` նշելով, որ Իրան կը փափաքի իրանեան ջուրերէն դուրս իր ուժը ցուցադրել:

Ջոկատները ետ մղած են ՏԱՀԵՇ-ի կողմէ ականուած ինքնաշարժներու եւ անձնասպանական գործողութիւններու հեղինակներու օգտագործումով մշակութային կեդրոնի եւ «Եարմուք» դպրոցին միջեւ գտնուող շրջանին մէջ  կատարուած յարձակումները:

Մինչ այդ` ՏԱՀԵՇ-ի ղեկավարներէն Ապու Մասհապ Ամերի «Թուիթըր» ընկերային ցանցին վրայ կատարուած գրառումի մը ճամբով խոստովանեցաւ, որ ՏԱՀԵՇ Արաբ Բունարի ճակատամարտը կորսնցուցած է, իսկ Արաբ Բունարի մէջ արտաքին յարաբերութեանց յանձնախումբի անդամ Իտրիս Նահսան յայտնեց, որ ՏԱՀԵՇ-ի զինեալներ պարտութիւն կրելէ ետք տասնեակներով սկսած են փախուստ տալ դէպի Թուրքիա:

«Մայատին» կը հաղորդէ, որ Հալէպի հիւսիսարեւելքը գտնուող Սիֆաթ գիւղին մօտ սուրիական բանակը բուռն բախումներ կ՛ունենայ զինեալ խմբաւորումներու հետ:

Յորդանանեան բանակը յայտարարեց, որ դաշնակից ուժերուն օդուժի մէկ գործողութեան ընթացքին գերեվարուած է իր օդաչուներէն մէկը, որուն ապահովութեան համար պատասխանատու կը նկատէ ՏԱՀԵՇ-ը:

Տոլանտ Թուսք

«Արմէնփրես»` վկայակոչելով թրքական լրատուամիջոցները, կը հաղորդէ, որ Եւրոպական Միութեան նախագահ Տոնալտ Թուսք Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանին կոչ ուղղած է արդար դատավարութիւն ապահովելու անցեալ շաբաթ ձերբակալուած մամլոյ ներկայացուցիչներուն համար:

Ան Էրտողանի հետ երեքշաբթի օր ունեցած է հեռաձայնային հաղորդակցութիւն մը, որուն ընթացքին մտահոգութիւն յայտնած է Թուրքիոյ մէջ մեծ թիւով լրագրողներու ձերբակալութեան առնչութեամբ:

Վերլուծաբանները Էրտողանին հեռաձայնելու Թուսքի քայլը պայմանաւորած են անցեալ շաբաթ Էրտողանի կատարած հրապարակային յայտարարութեամբ, որուն մէջ ան խստօրէն քննադատած էր Պրիւքսէլը եւ Եւրոպայի կոչ ուղղած էր չմիջամտելու Թուրքիոյ ներքին գործերուն:

Թրքական ոստիկանութիւնը 14 դեկտեմբերին ձերբակալած էր 24 մարդ, որոնց շարքին` «Սամանեոլու» պատկերասփիւռի կայանի ղեկավարը, քանի մը աշխատակիցներ եւ «Զաման» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիրը: Անոնք կը մեղադրուին արդի իսլամութեան գաղափարախօս Ֆեթհիւլլահ Կիւլենի հետ համագործակցելու մէջ: Էրտողան Կիւլենը իր թիւ մէկ թշնամին յայտարարած է:

Կիւլենական շարժումը կը քարոզէ իսլամական չափաւորութիւն, հանդուրժողականութիւն, միջկրօնական երկխօսութիւն, իսլամութեան եւ ժողովրդավարութեան համատեղելիութիւն: 19 դեկտեմբերին թրքական դատարանը Միացեալ Նահանգներու մէջ բնակող Ֆեթհիւլլահ Կիւլենը ձերբակալելու որոշում որդեգրած էր:

Ահմեթ Տաւութօղլու

«Ria.ru» կայքը կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեթ Տաւութօղլու յայտարարած է, որ Թուրքիան պէտք է օգտագործէ իր աշխարհագրական դիրքը` ուժանիւթի տարանցումէն առաւելագոյնս օգտուելու համար:

Տաւութօղլու Մակեդոնիոյ մայրաքաղաք Սքոփիէի մէջ դեսպաններու հետ հանդիպումի մը ընթացքին յայտարարած է. «Թրքական տնտեսութիւնը կ՛աճի, կ՛աճի ուժանիւթի պահանջարկը: Մենք ուժանիւթի աղբիւրներ չունինք, սակայն փոխարէնը կը գտնուինք ուժանիւթի ճամբաներու քառուղիին վրայ եւ կրնանք շահիլ ուժանիւթի տարանցումէն: Այնպէս, ինչպէս բոլոր ճամբաները Հռոմ կը տանին, նոյնպէս ալ Թուրքիան պէտք է դառնայ ուժանիւթի աղբիւրներու մատակարարման բոլոր ճամբաներու անցման վայր»:

Այն երկիրներու շարքին, որոնցմէ Թուրքիան կրնայ ուժանիւթի խողովակաշարեր անցընել, Տաւութօղլուն նշած է Ռուսիան, որուն հետ յարաբերութիւնները, ըստ անոր, այժմ կը զարգանան եւ «կ՛արձանագրեն վերջին 500 տարուան ընթացքին լաւագոյն շրջանը»:

«Եւրոպական Միութեան հետ մեր լաւ յարաբերութիւնները չեն նշանակեր Ռուսիոյ հետ վատ յարաբերութիւններ: Ուքրանիոյ մէջ ճգնաժամի իբրեւ հետեւանք` կը յառաջանայ կազամատակարարման այլ ճամբաներու անհրաժեշտութիւն, եւ մենք այժմ կը քննենք այդ առիթով Ռուսիոյ առաջարկները: Թուրքիան, հաշուի առնելով իր աշխարհագրութիւնը, կրնայ ապահովել ուժանիւթի մատակարարման ամէնէն դիւրին միջոցը այնտեղ, ուր կայ ատոր անհրաժեշտութիւնը», աւելցուցած է ան:

Մոսկուա կը ձգտի սուրիացիներուն միջեւ առանց նախապայմաններու ուղղակի երկխօսութեան մը ձեռնարկել: