«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-Ի Աջակցութեամբ
Թումանեան Շրջանին Մէջ Բացուած Է
Ստեղծագործարան

 «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի եւ Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամի (COAF) համագործակցութեան շնորհիւ իրականութիւն դարձած է Լոռիի մարզի Թումանեան համայնքի փոքրիկներուն երկար սպասած երազը. համայնքի դպրոցին մէջ բացուած է ստեղծագործարան, որմէ պիտի օգտուին ոչ միայն դպրոցին բոլոր աշակերտները եւ ուսուցիչները, այլ նաեւ` դրացի գիւղերու պատանիները:

Ստեղծագործարանը կրթութեան արդի պահանջներուն համապատասխանող դասարան է` յագեցած ելեկտրոնային գրատախտակով (սմարթ պորտ), ժամանակակից համակարգիչներով, ինչպէս նաեւ` յատուկ շարժական կահոյքով: Անիկա աշակերտներուն կարելիութիւն կու տայ կատարել ինչպէս անհատական, այնպէս ալ զոյգերով կամ խմբային աշխատանք:

Ստեղծագործականութիւնը խթանող նման միջավայր մը կարելի կը դարձնէ բազմանպատակ գործունէութեան իրականացումը, տարբեր աշխատանքներու համադրումը, որոնց կարգին` համակարգիչի եւ արհեստագիտութեան միջոցով դաս, քննարկում եւ դասի մատուցում, ընթերցանութիւն եւ խաղ, իմացական գործունէութեան կազմակերպում: «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի եւ Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամի համագործակցութեամբ իրականացուող ծրագիրները կը նպատակադրեն նաեւ նպաստել գիւղական համայնքներու հաւասարաչափ զարգացման եւ դպրոցները համալրել տեղեկատուական եւ հաղորդակցական արհեստագիտութեամբ:

Թումանեանի ստեղծագործարան արհեստագիտութեան բոլոր սարքերով օժտուած հինգերորդ կրթասրահն է, որ իրականութիւն կը դառնայ «Վիվասել-Էմ. Թի.Էս.»-ին եւ Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամին շնորհիւ: 2013-2014  նոյն ծրագիրէն օգտուած են Արմաւիրի մարզի Սարդարապատ, Վանանդ եւ Հացիկ, ինչպէս նաեւ Արագածոտնի մարզի Արտենի համայնքի երեխաները:

Իր խօսքին մէջ «Վիվասել-Էմ. Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Երիկեան նշած է. «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը կարեւոր կը համարէ այն ամէնը, ինչ կը վերաբերի փոքրիկներուն կրթութեան, ապագային եւ աջակցութիւն կը ցուցաբերէ այդպիսի նախագիծերու իրականացմանը: Մարզերու մէջ ապրող փոքրիկներու համար յատկապէս անհրաժեշտ է հասանելի դարձնել կրթական գործիքները, տեղեկատուական աղբիւրները, սատար կանգնիլ անոնց` պատշաճ կրթութիւն ստանալու եւ հայրենիքի մէջ լիարժէք ապրելու եւ աշխատելու կարելիութիւն ստեղծելու հարցին մէջ: Այս նախագիծը եւս մէկ քայլ է այդ նպատակները իրականացնելու ճանապարհին»:

Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Անուշ Եդիգարեանի գնահատմամբ, «Հայաստանի մէջ ստեղծագործարաններու հիմնադրման եւ տարածման գաղափարը COAF-ինն է` ուսման համար գրաւիչ եւ նպաստաւոր պայմաններու ապահովման եւ երիտասարդ սերունդին արդի կրթական կարելիութիւններու ընձեռման նպատակով: Հիմնադրամի համապարփակ զարգացման ծրագիրներու կրթական բաղադրիչի իրականացման փորձը եւ վերլուծութիւնը ցոյց կու տան, որ այսպիսի ոգեշնչող նախաձեռնութիւնները կ՛աւելցնեն աշակերտներուն հետաքրքրութիւնը ուսման նկատմամբ եւ կը նպաստեն յառաջադիմութեան բարձր արդիւնքներու»:

Թումանեան շրջանը ունի կրթուած բնակչութիւն եւ մեծ կարեւորութիւն կու տայ ուսման: Տեղւոյն դպրոցին մէջ կ՛ուսանին 124 աշակերտներ: Նորաբաց ստեղծագործարանը պիտի նպաստէ տարածաշրջանին մէջ կրթութեան եւ երիտասարդներու հմտութիւններու զարգացմանը: Աւելի՛ն. նկատի առնելով, որ Թումանեանը կը գտնուի Երեւան-Թիֆլիս մայրուղիին վրայ, եւ անոր դիրքը ռազմավարական նշանակութիւն ունի, ստեղծագործարանը պիտի ծառայէ նաեւ Լոռիի մարզի Թումանեանի ամբողջ տարածաշրջանի բնակչութեան:

Կայացած Է «Սուրիահայ Մշակոյթի Շունչը
Երեւանի Մէջ» Ցուցահանդէս-Տօնավաճառը

Դեկտեմբեր 17-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն» կազմակերպութեան եւ Հայկական կարմիր խաչի ընկերութեան աջակցութեամբ տեղի ունեցաւ «Սուրիահայ մշակոյթի շունչը Երեւանի մէջ» ամանորեայ բարեսիրական ցուցահանդէս-տօնավաճառի բացման արարողութիւնը: 8-րդ տօնավաճառին կը մասնակցէին ձեռագործի սուրիահայ վարպետներ եւ հրուշակագործներ: Իրենց ապրանքատեսակները ներկայացուցին նաեւ Հայաստանի մէջ արտադրութեան կեդրոններ հիմնած սուրիահայերը:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը: Յաջողութիւն մաղթելով ցուցահանդէսի մասնակիցներուն` ան մասնաւորապէս նշեց. «Դուք ձեր հայրենիքին մէջ էք, ձեր հողին վրայ եւ ձեր տանը մէջ, եւ մենք կը կատարենք ամէն ինչ, որպէսզի դուք զարգացնէք ձեր գործը, կատարելագործէք ձեր հմտութիւնները, նոր ձեռքբերումներ եւ նաեւ նոր ստեղծագործական մտայղացումներ կեանքի կոչէք»:

Նախարարը շնորհաւորեց Նոր տարին` մաղթելով, որ անիկա ըլլայ մեր ազգին, մեր ժողովուրդին, մեր պետութեան վերածնունդի, զարգացման եւ յառաջընթացի տարի:

Հազարաւոր Կեանքերու Փրկարար Սրտաբան
Հրայր Յովակիմեան Պարգեւատրուեցաւ

«Մարդու սիրտը գերելը հեշտ է, շատեր կը յաջողին, իսկ ահա սիրտը փրկելը` միայն բացառիկներուն վերապահուած է: Բացառիկներէն է նաեւ սրտի վիրաբուժ Հրայր Յովակիմեանը, որ 20 տարի առաջ եկաւ Հայաստան եւ իր խումբին շնորհիւ աւելի քան 20 հազար մարդու կեանք փրկեց եւ կը շարունակէ փրկել: Ալպերթ Սթարի ակադեմական կեդրոնի առաջատար սրտի վիրաբուժ Հրայր Յովակիմեան Միացեալ Նահանգներու մէջ ձգեց ամէն ինչ եւ եկաւ Հայաստան` իր օգնող ձեռքը մեկնելու հայ ժողովուրդին, Հայաստանի մէջ սրտի վիրահատութեան ծառայութիւն ստեղծելու: Այսօր Հայաստան ունի այդ ծառայութիւնը. ուղիղ 20 տարի առաջ ստեղծուեցաւ «Նորք-Մարաշ» բժշկական կեդրոնը», կեդրոնի 20-ամեակին նուիրուած տօնական ձեռնարկի ժամանակ ներկայացնելով անուանի բժիշկը` այս գնահատականները հնչեցուց հաղորդավարը:

Կեդրոնին մէջ կը կատարուին սրտի տարբեր վիրահատութիւններ (բացառութեամբ սրտի փոխպատուաստում): Վիրահատութիւնները կը կատարուին անկախ հիւանդի տարիքէն եւ ծանրութենէն: Կեդրոնը յագեցած է անհրաժեշտ եւ ժամանակակից սարքաւորումներով, նախատեսուած` լիարժէք ախտորոշման եւ վիրաբուժական բուժման համար: Առաջին վիրահատութիւնը տեղի ունեցած է 1994 թուականի յունիսին:

«Ցնծութիւն էր մեզի համար», կը յիշէ կեդրոնի տնօրէն Լիտիա Մուրատեան: Վիրահատուողը եղած է փոքրիկ:

Գիտութիւններու ազգային ակադեմիային մէջ կեդրոնի 20-ամեակին նուիրուած տօնական ձեռնարկ կազմակերպուած էր: Ձեռնարկին սկիզբը ցուցադրուեցաւ կեդրոնի 20-ամեայ գործունէութեան մասին պատմող շարժապատկեր, այնուհետեւ Լիտիա Մուրատեան իր խօսքին մէջ ներկայացուց կեդրոնին ստեղծման պատմութիւնը:

«Մեր վիրաբուժները կը պատրաստուին այստեղ, պարբերաբար կը վերապատրաստուին Եւրոպայի եւ Միացեալ Նահանգներու յայտնի հիւանդանոցներուն մէջ: Մեր կեդրոնը իր կառուցուածքով, չափորոշիչներով չի զիջիր եւրոպական հիւանդանոցներուն, մեր վիրաբուժները իրենց մասնագիտական կարողութիւններով չեն զիջիր եւրոպացի եւ ամերիկացի մասնագէտներուն», ըսած է կեդրոնին տնօրէնը:

Ան վստահեցուցած է, որ կեդրոնը ինչպէս առաջ, հիմա, այնպէս ալ հետագային պիտի շարունակէ իր գործունէութիւնը` ի շահ հիւանդին, ի շահ ժողովուրդին, պիտի նպաստէ առողջապահութեան համապատասխան ծրագիրներու ապագայ իրականացման:

Այսօր բազմաթիւ մարդոց կեանքը փրկած Հրայր Յովակիմեան ստացաւ իր արժանի պարգեւը` անձամբ Հանրապետութեան նախագահի ձեռքէն, որ ներկայ էր տօնական ձեռնարկին: Առողջապահութեան բնագաւառին մէջ մատուցած նշանակալի ծառայութիւններուն, ներդրած անձնական մեծ աւանդին, մասնագիտական բարձր հմտութիւններու համար սրտային վիրաբուժ Յակոբ Յովակիմեան պարգեւատրուեցաւ «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններուն համար» երկրորդ աստիճանի մետալով:

Պարգեւներու արժանցան կեդրոնի այլ մասնագէտներ եւս:

Նշենք, թէ հայ անուանի բժիշկ, սրտային վիրաբուժ Հրայր Յովակիմեան ծնած է 13 մայիս 1953-ին, Հալէպ, Սուրիա: 1977-ին աւարտած է Հալէպի համալսարանի բժշկական ամպիոնը:

1977-1984 թուականներուն վերապատրաստուած է Նիւ Եորքի Պեքմընի համալսարանին մէջ:

1993-ին «Նորք-Մարաշ» բժշկական կեդրոնին մէջ հիմնած է մանկական սրտավիրաբուժութեան բաժին:

«Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ Տարելիցին Ընդառաջ`
Լաւագոյն Հրապարակում» Անուանակարգով Մրցութային
Յանձնաժողովը Սկսաւ Իր Աշխատանքներուն

Դեկտեմբեր 18-ին տեղի ունեցաւ սփիւռքի նախարարութեան և Ռուսիոյ հայերու միութեան նախաձեռնութեամբ յայտարարուած «Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ` լաւագոյն հրապարակում» անուանակարգով մրցութային յանձնախումբին անդրանիկ նիստը: Յանձնախումբին աշխատանքներուն հեռակապով մասնակցեցան Լիբանանէն` Շահան Գանտահարեանը, Միացեալ Նահանգներէն` Յակոբ Վարդիվառեանը, Ռուսիայէն` Գրիգոր Անիսոնեանը, Ուքրանիայէն` Մարատ Յակոբեանը, Չեխիայէն` Յակոբ Ասատրեանը եւ Լեռնային Ղարաբաղի լրագրողներու միութեան նախագահ Կիմ Գաբրիէլեանը: Նիստը, որուն ներկայ էին  յանձնախումբի անդամ, սփիւռքի նախարարութեան պատասխանատու աշխատակիցներ եւ ԵՊՀ Լրագրութեան բաժանմունքի նախագահ Նաղաշ Մարտիրոսեանը, վարեց Հայաստանի լրագրողներու միութեան եւ յանձնախումբի նախագահ Աստղիկ Գէորգեանը:

Սփիւռքի նախարարութեան տեղեկատուութեան եւ հեռահաղորդակցութեան վարչութեան պետ Վ. Վարդանեանը ներկայացուց մրցոյթին նոր պայմանները, ներկայացուած 33 դիմումներն ու անոնց մէջ առկայ թերութիւնները: Ան նշեց, որ նկատի առնելով թեմային կարեւորութիւնը` այս մրցոյթին, ի տարբերութիւն նախորդ տարիներուն,  մասնակցութեան իրաւունք վերապահուած է այն լրատուամիջոցներուն, որոնք նախորդ մրցանակաբաշխութիւններուն ատեն դարձած են մրցանակակիրներ եւ վերցուած է «լրատուամիջոցը պէտք է ունենայ առնուազն 3 տարուան գործունէութիւն» դրոյթը:

Քննարկումներուն ընթացքին ճշգրտուեցան շարք մը կազմակերպչական և ընթացակարգային հարցեր: Մասնաւորապէս առաջարկուեցաւ մրցոյթին արդիւնքներու ամփոփումը յետաձգել 2015 թուականի ապրիլեան իրադարձութիւններէն ետք, որպէսզի աւելի շատ թիւով լրատուամիջոցներու աշխատանքներ կարելի ըլլայ դիտարկել այս իմաստով, սակայն այս առաջարկը ներկաներուն կողմէ միաձայնութեամբ չէ, որ ընդունուեցաւ:

Առաջարկուեցաւ նաեւ աշխատանք տանիլ օտարագիր հայ լրատուամիջոցներուն հետ և լաւագոյն հրապարակումները ընտրելու ատեն յատկապէս նկատի առնել անոնց ներկայացուցած դիմումները, քանի որ անոնք են, որ օտարին բարձր մակարդակով կը ներկայացնեն հայ ժողովուրդին ցաւն ու պահանջատիրութիւնը, ինչպէս նաեւ չանտեսել, այլ կարեւոր նկատել Ցեղասպանութեան իրաւական հետեւանքներուն վերաբերող, երիտասարդական եւ մանկապատանեկան մամուլի ուշագրաւ հրապարակումները:

Կայացաւ Սփիւռքահայութեան Հետ
Մշակութային Կապի Կոմիտէի Հիմնադրման
50-Ամեակին Նուիրուած Հանդիսութիւն

Վերջերս Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ տեղի ունեցաւ սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէի հիմնադրման 50-ամեակին նուիրուած հանդիսութիւն, որուն մասնակցած էին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը, Հայաստանի արտաքին գործերու նախարարի տեղակալ Սերգէյ Մանասարեանը, պետական, հասարակական գործիչներ, սփիւռքեան կառոյցներու ներկայացուցիչներ, գիտնականներ, մտաւորականներ:

Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան բարձր գնահատած է կոմիտէի անցած ուղին եւ անոր դերը հայրենիք-սփիւռք գործակցութեան պատմութեան մէջ, այնուհետեւ ան տեսապատկերաշարով ներկայացուցած է կոմիտէին գործունէութիւնը, իրականացուցած ծրագիրները, կառուցուածքը եւ ձեռքբերումները:

Նախարարը նշած է, որ 1960-ական թուականներուն հայ ժողովուրդը հոգեւոր զարթօնք կ՛ապրէր եւ այսպիսի կառոյցի մը ստեղծումը կենսական անհրաժեշտութիւն էր: 1964 թուականին Հայաստանի Համայնավար կուսակցութեան առաջին քարտուղար Եակով Զարոբեանի անմիջական աջակցութեամբ եւ Հայաստանի առաջադէմ ուժերու ջանքերով ստեղծուած է սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէն, որուն նախագահ նշանակուած է Վարդգէս Համազասպեանը: Կոմիտէն իր գոյութեան ընթացքին երեք նախագահ ունեցած է, բոլորն ալ` գիտնականներ եւ պետական գործիչներ: Համազասպեանի գործը շարունակած են Կառլեն Դալլաքեանը եւ Հրաչիկ Սիմոնեանը: Կոմիտէն լայնածաւալ եւ համընդգրկուն գործունէութիւն կը ծաւալէ սփիւռքի մէջ հայապահպանութեան, հայկական մշակոյթի տարածման, հայրենիքի եւ սփիւռքի փոխճանաչողութեան ուղղութեամբ:

Հաղորդենք, որ կոմիտէն բաղկացած էր մասնագէտներէ` գրագէտ, հմուտ եւ շրջահայեաց աշխատակիցներէ: Կառոյցին շուրջը հաւաքուած էր Հայաստանի եւ սփիւռքի ամէնէն տաղանդաւոր արուեստագէտներու եւ մտաւորականներու ողջ սերուցքը եւ բոլորը անխտիր աշխատած եւ իրենց աւանդը բերած են հայրենիք-սփիւռք կապերու զարգացման, ազգային հարցերու լուծման գործին, ինչպիսիք են` Վիքթոր Համբարձումեան, Սիլվա Կապուտիկեան, Պարոյր Սեւակ, Ուիլիըմ Սարոյեան, Ալեք Մանուկեան, Գառզու, Սեն Արեւշատեան, Վարդգէս Պետրոսեան, Մօրուս Հասրաթեան, Էդուարդ Միրզոյեան, Ալիսիա Կիրակոսեան եւ ուրիշներ:

Նախարարը նշած է, որ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութիւնը իր ստեղծման առաջին իսկ օրերէն փորձած է կիրարկել կոմիտէին բարի աւանդոյթները եւ փորձը:

Բանաստեղծ, կոմիտէի աշխատակից Ռազմիկ Դաւոյեան, շնորհակալութիւն յայտնելով Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան` սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէի 50-ամեակի ձեռնարկը կազմակերպելուն համար, անհրաժեշտ նկատած է կոմիտէին գործունէութիւնը հայրենիք-սփիւռք կապերու զարգացման գործին մէջ եւ ներկայացուցած է իր յուշերը:

Ելոյթ ունեցած են եւ իրենց յուշերն ու տպաւորութիւնները ներկայացուցած են սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէի նախկին աշխատակիցներ` Պետրոս Պետրոսեան, Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Արման Նաւասարդեան, Սէյրանուհի Գեղամեան, Արթուր Նաւասարդեան:

Ելոյթ ունեցած են նաեւ այն արուեստագէտները, որոնք մասնակցած էին կոմիտէին կողմէ սփիւռքեան համայնքներու մէջ իրականացած ծրագիրներուն` թաւջութակահարուհի Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ Մետիա Աբրահամեանը, Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ Ռուբէն Մաթեւոսեանը, Հայաստանի վաստակաւոր արուեստագէտ, ասմունքող Սիլվա Եուզպաշեանը, որոնք ողջունած են ներկաները` իրենց կատարումներով:

Նախարարութիւնը կազմակերպած էր կոմիտէին գործունէութիւնը ներկայացնող լուսանկարներու եւ պարգեւներու ցուցահանդէսը:

Ցուցադրուած է նաեւ կոմիտէի նախաձեռնութեամբ Ուիլիըմ Սարոյեանի` Հայաստան կատարած այցելութեան մասին տեսաժապաւէն:

Ձեռնարկին աւարտին հայրենադարձ օփերային երգիչ Գէորգ Հաճեան մեկնաբանած է «Հայաստան» երգը:

2015-էն Կենսաթոշակները
14 Տոկոսով Պիտի Բարձրանան

1 յունուար 2015-էն Հայաստանի մէջ աշխատանքային կենսաթոշակը 14 տոկոսով պիտի բարձրանայ: 11 դեկտեմբերի կառավարութեան նիստէն ետք այս մասին լրագրողներուն յայտնած է Հայաստանի աշխատանքի եւ ընկերային հարցերու նախարար Արտեմ Ասատրեանը: Ան նշած է, որ կենսաթոշակը 36-էն 41 հազար դրամ պիտի դառնայ (ներկայի փոխարժէքով` 90 տոլարէն նուազ):

«Այսպէս, 1 յունուար 2015-էն նուազագոյն կենսաթոշակի չափը 14-էն կը բարձրանայ 16 հազար դրամի, իսկ աշխատանքի փորձառութեան վճարումները` 700-էն 800 դրամ` առաջին տասը տարուան եւ 450-էն 500 դրամ` հետագայ տարիներուն համար: 2015 թուականի յունուար 1-ին կը նախատեսուի նաեւ զինուորական կենսաթոշակներու յաւելում: Վերջինս 2014 թուականի ամրան արդէն բարձրացած էին: Այս քաղաքականութիւնը մենք կը շարունակենք ե՛ւ այս, ե՛ւ նպաստներու մասով», յայտնած է նախարարը:

Ստեղծուած Է Հայաստանի
Զարգացման Հիմնադրամ

Հայաստանի կառավարութիւնը որոշած է Արդիւնաբերութեան զարգացման հիմնադրամը եւ Հայաստանի Ազգային մրցունակութեան հիմնադրամը միաձուլման ձեւով վերակազմակերպել` ստեղծելով Հայաստանի զարգացման հիմնադրամ: Վերջինիս հիմնադիրն է Հայաստանի Հանրապետութիւնը` ի դէմս Հայաստանի կառավարութեան, որուն լիազօրուած մարմինն է Հայաստանի տնտեսութեան նախարարութիւնը: Հաստատուած է Հայաստանի զարգացման հիմնադրամի կանոնադրութիւնը, նշանակուած` տնօրէնի ժամանակաւոր պաշտօնակատար: Որոշման ընդունումը առիթ պիտի տայ աւելի համակարգուած ձեւով գործադրելու երկրի տնտեսութեան զարգացման եւ մրցունակութեան բարձրացման ծրագիրները, առաւել նպատակային կերպով ծախսելու ֆինանսական միջոցները:

Ցեղասպանութեան Նուիրուած Ժապաւէններ Պիտի Ներկայացուին 2015-ին

Յաջորդ տարուան ընթացքին հանրութեան դատին պիտի յանձնուին Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած շարք մը ժապաւէններ: Լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին այս մասին յայտնած է Հայաստանի ազգային շարժապատկերի կեդրոնի տնօրէն Գէորգ Գէորգեան: Ան ընդգծած է, որ ժապաւէններէն շատեր պատրաստ պիտի ըլլան մինչեւ 24 ապրիլ 2015, իսկ մնացածը` մինչեւ 2015-ի աւարտը:

«Շարք մը ժապաւէններ կը նկարահանուին Հայոց ցեղասպանութեան նիւթով` տարբեր երկիրներու հետ միացեալ արտադրութեամբ: Շուտով Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնախումբը կը կայացնէ որոշում, եւ ժապաւէնները կը ֆինանսաւորուին: Բոլոր ժապաւէնները միատեղ կ՛արտադրուին, եւ կը կարծեմ, որ անոնք բոլորը կ՛ընդգրկուին այդ որոշման մէջ», ըսած է Գէորգ Գէորգեան:

Ըստ անոր, ժապաւէնները արդէն կը նկարահանուին, անոնք պիւտճէական որոշ յատկացումներ ունին, սակայն ամբողջական չէ, այդ իսկ պատճառով դիմած են յանձնախումբին` ժապաւէնը աւարտելու իմաստով ներդրում ապահովելու համար: «Կը կարծեմ, որ բոլոր ժապաւէններն ալ աջակցութիւն կը ստանան», աւելցուցած է ան:

Կայացաւ «Տեղահանութիւն, Կրթութիւն, Յանձնառութիւն» Խորագրով` Հայաստանի Համալսարաններու Մէջ Ուսանող Սուրիահայ Ուսանողներու Համագումարը

Վերջերս կայացաւ «Տեղահանութիւն, կրթութիւն, յանձնառութիւն» խորագրով` Հայաստանի համալսարաններու մէջ ուսանող սուրիահայ ուսանողներու համագումարը, որ կազմակերպուած էր «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն» հասարակական կազմակերպութեան կողմէ` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան հովանաւորութեամբ եւ ՄԱԿ ՓԳՀ հայաստանեան գրասենեակի աջակցութեամբ:

Համագումարին մասնակցած էր Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը, ՄԱԿ ՓԳՀ հայաստանեան գրասենեակի ներկայացուցիչ Քրիստոֆ Պիերվիրթը, Մ. Հերացիի անուան Երեւանի բժշկական համալսարանի նախագահ Միքայէլ Նարիմանեանը, ՀԲԸՄ Կեդրոնական վարչութեան անդամ Վազգէն Յակոբեանը, «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն» ՀԿ նախագահ Լենա Հալաճեանը եւ համալսարաններու ներկայացուցիչներ:

Ողջունելով համագումարի մասնակիցները` Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան շնորհակալութիւն յայտնեց Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան եւ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան` Սուրիոյ քաղաքացիական պատերազմին պատճառով Հայաստան տեղափոխուած սուրիահայ ուսանողներու կրթաթոշակները փոխհատուցելու հարցին մէջ գործօն աջակցութեան համար:

«Ի հարկէ շատ կ՛ուզէինք, որ այս համաժողովը տեղի չունենար, եւ մենք Սուրիոյ հայ համայնքէն ուսանողներ հրաւիրէինք հայրենիք` վերապատրաստման, գիտելիքներու խորացման նպատակով,- նշեց նախարար Հ. Յակոբեանը` աւելցնելով,- որ ցաւօք այսօր մենք ականատես ենք, թէ ինչպէ՛ս կը նօսրանան Սուրիոյ, Իրաքի եւ Ուքրանիոյ հայ համայնքները: Հայաստանը, իբրեւ համայն հայութեան հայրենիք, պատրաստ է ընդունելու իր զաւակները, եւ անոնց հետ տարուող աշխատանքներուն մէջ առանձնապէս կարեւոր է երիտասարդները մայր հողին կապելու հարցը: Մենք ամէն ինչ պէտք է ընենք, որ Հայաստանի բարձրագոյն եւ միջին մասնագիտական հաստատութիւններու մէջ ուսանող հայ երիտասարդները իրենց ապագան տեսնեն եւ կառուցեն հայրենիքի մէջ»:

Նախարարը, դիմելով համագումարի մասնակից սուրիահայ ուսանողներուն, եւս մէկ անգամ շեշտեց, որ 21-րդ դարը գիտելիքի, նորարարութեան եւ գաղափարի դար է, ուստի, աւելի քան երբեւէ կարեւոր է լաւ սորվիլը, մրցունակ մասնագէտ դառնալը:

Նախարարը սուրիահայ ուսանողներուն կոչ ուղղեց աշխուժացնելու համալսարաններու մէջ ուսանողական խորհուրդներու աշխատանքները եւ համագործակցիլ համալսարանական ուսանողական խորհուրդներու, ինչպէս նաեւ «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն» հասարակական կազմակերպութեան հետ:

Միաժամանակ նախարարը աւելցուց, որ սուրիահայերը օրինապաշտ եւ աշխատասէր քաղաքացիներ են, որոնք վերջին 4 տարիներու ընթացքին հաստատուելով Հայաստան` իրենց ներդրումը կը բերեն երկրի զարգացման գործին:

ՄԱԿ ՓԳՀ հայաստանեան գրասենեակի ներկայացուցիչ Քրիստոֆ Պիերվիրթը շեշտակի նշեց Հայաստանի մէջ հաստատուած սուրիահայ երիտասարդներուն տրուած կրթութիւն ստանալու արտօնութիւնը եւ լրացուցիչ կարելիութիւնները, նաեւ նշեց, որ ՄԱԿ ՓԳՀ հայաստանեան գրասենեակը պատրաստ է աջակցելու համալսարաններու մէջ սուրիահայ ուսանողական խորհուրդներու աշխատանքներուն:

Հայաստանեան գրասենեակի ներկայացուցիչը ընդգծեց, որ կրթութիւնը կը պահանջէ երկարատեւ ներդրում` միաժամանակ աւելցնելով, որ վարձավճարներու փոխհատուցումները տարբեր մարդիկը կը տրամադրեն տարբեր չափով, նայած, թէ անձը կամ ընտանիքը որքանո՛վ կարիքաւոր է: Քրիստոֆ Պիերվիրթը շեշտեց նաեւ ուսանողներու կենսապահովման նպատակով աշխատանքի տեղաւորուելու, անոնց համար վերապատրաստման դասընթացքներ կազմակերպելու անհրաժեշտութիւնը:

ՀԲԸՄ Հայաստանի ներկայացուցչութեան տնօրէնի ժամանակաւոր պաշտօնակատար Յովիկ Յորդեկեան նշեց, որ սուրիահայ ուսանողներու հիմնական հարցերու կարգաւորման հարցին շուրջ պետութիւն-համահայկական կառոյցներ համագործակցութիւնը երեք տարի շարունակ դարձած է Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան լաւագոյն դրսեւորումներէն մէկը: Յորդեկեանը աւելցուց, որ ՀԲԸՄ-ը կրթաթոշակներ տրամադրելու մեծ փորձառութիւն ունի եւ պիտի շարունակէ ծրագիրը յատկապէս սուրիահայ ուսանողներու համար:

Երեւանի բժշկական համալսարանի նախագահ Միքայէլ Նարիմանեան գոհունակութեամբ նշեց, որ մեծ թիւով սուրիահայ ուսանողներ կ՛ուսանին բժշկական համալսարանին` դեղագիտութեան, ընդհանուր բժշկութեան եւ ատամնաբուժութեան բաժիններու մէջ:

Զեկուցումներով հանդէս եկան Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան արտաքին կապերու եւ սփիւռքի վարչութեան առաջատար մասնագէտ Ամալիա Քոչարեանը, «Նայիրի» բժշկական կեդրոնի սրտաբան Ճորճ Բարսեղեանը, ՃՇՀԱՀ միջազգային կապերու բաժանմունքի արտասահմանցի ուսանողներու բաժնի նախագահ Տաթեւիկ Յակոբեանը, Երեւանի պետական համալսարանի օտար ուսանողներու ուսուցման` բաժանմունքի ղեկավար Աննա Սարգսեանը, ՀՊՃՀ օտար քաղաքացիներու ուսումնական բաժանմունքի ներկայացուցիչ Լիանա Յովհաննիսեանը, Երեւանի պետական յենակէտային բժշկական քոլեճի փոխտնօրէն Դոնարա Յակոբեանը եւ ուրիշներ:

Ելոյթ ունեցան սուրիահայ ուսանողներ` Լարա Երամեան  (ՀՊՃՇՀ), Վրոյր Պիլեմճեան  (ԵՊԲՀ), Յարութ Տոնոյեան  (ՀՊՏՀ), Ալեքսան Գալայճի (ԵՊՀ), որոնք ներկայացուցին իրենց կարծիքները կրթական հարցերու մասին:

Համագումարի շրջանակներուն մէջ կայացաւ նաեւ Հայաստանի բարձրագոյն եւ միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատութիւններու մէջ ուսանող սուրիահայ ուսանողներու 2014-2015 ուսումնական տարուան ուսման կրթաթոշակներու փոխհատուցման պաշտօնական արարողութիւնը:

Քննարկուեցան սուրիահայ ուսանողներու հիմնական հարցերուն եւ անոնց լուծման վերաբերող հարցեր:

Մինչեւ Տարեվերջ «Վիվասել Էմ. Թի. Էս.»-ը Պիտի Գործարկէ 36 Նոր Կայան

Այս տարուան ընթացքին եւս «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ը շարունակեց իրականացնել ծածկոյթի ընդարձակման եւ ցանցի վերազինման աշխատանքներ Հայաստանի ամբողջ տարածքին մէջ` իր ընդարձակ եւ հզօր ցանցի հասանելիութիւնը աւելի բարելաւելու նպատակով: Այս գծով աշխատանքներ կատարուած են Երեւանի, մարզերուն եւ գիւղական շրջաններուն մէջ: Ցանցի հզօրացումը կարելիութիւն կու տայ շարունակելու ժամանակակից արհեստագիտութենէն օգտուելու եւ համապատասխան ծառայութիւն կատարելու «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ի երթը:

3 դեկտեմբերին «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ի թեքնիք թաժինի անձնակազմը Ձորաղբիւր գիւղին մէջ (Երեւանի մօտ) աւարտեց հիմնական կայանի տեղադրման եւ անհրաժեշտ սարքաւորումներով համալրման աշխատանքները: Նոր հիմնական կայանը պիտի ապահովէ աւելի հզօր ծածկոյթ, ձայնային ծառայութիւններու աւելի բարձր որակ եւ առաւել մեծ արագութիւն` համացանցային ընկերային ցանցերէն օգտուելու ատեն:

«Ոչինչ այնքան պատուաբեր եւ պարտաւորեցնող է, որքան վստահութիւնը: Իւրաքանչիւր բաժանորդի հանդէպ հոգածութիւնը հիմնարար արժէք է մեզի համար: Միեւնոյն ատեն մենք կը յարգենք ազատ ընտրութեան իրաւունքը: Հայաստանի բնակչութեան մեծամասնութիւնը ընտրած է «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ը, որովհետեւ ընկերութիւնը ապացուցած է նորարարութեան առաջատարի իր կոչումը` մատուցելով վստահելի ու որակեալ ձայնային (տուեալներու փոխանցման ծառայութիւններ, իսկ կարեւորագոյնը` ապահովելով Հայաստանի մէջ ամէնէն ընդարձակ 2 ճի./3 ճի. եւ 4 ճի. ցանցերը: Ընկերութիւնը առաջատար է նաեւ հանրապետութեան հեռաւոր տարածքներու մէջ ծածկոյթի ապահովման իմաստով», յայտնած է «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան:

Ան տեղեկացուցած է, որ մինչեւ տարեվերջ ընկերութիւնը պիտի գործարկէ 36 նոր կայան` 2 ճի. եւ 3 ճի. ծառայութեամբ:

Մահացած Է Գրող-Թարգմանիչ Սամուէլ Մկրտչեան

Վերջերս 55 տարեկան հասակին մահացած է գրող-թարգմանիչ Սամուէլ Մկրտչեանը:

Ծնած է 1959 թուականին, Թալին: Աշխատած է «Աստղիկ» հանդէսին, ինչպէս նաեւ «Անդրադարձ», «Ար», «Առաւօտ», «Գրական Թերթ» պարբերականներուն մէջ: Հայաստանի եւ արտերկրի մէջ տպուած են անոր բազմաթիւ հրապարակախօսական յօդուածները, բանաստեղծութիւնները, պատմուածքները, իր գիրքերը նաեւ թարգմանուած են տարբեր լեզուներու:

Եղած է «Արտասահմանեան գրականութիւն» թարգմանական եռամսեայ հանդէսին գլխաւոր խմբագիրը:

Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ էր 1995 թուականէն: «Կանթեղ» մրցանակի դափնեկիր է:

Սամուէլ Մկրտչեանին հոգեհանգիստը կայացաւ 8 դեկտեմբերին: Հայ մտաւորականի հարազատներուն ցաւակցութիւն յայտնած են գրողներ, հասարակական եւ քաղաքական գործիչներ:

Սամուէլ Մկրտչեանի կատարած աշխատանքին, անոր մարդկային յատկութիւններուն եւ կորուստին մասին լրագրողներու հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին ականաւոր դէմքեր տուած են իրենց վկայութիւնը:

Ժառանգութիւն կուսակցութեան առաջնորդ Րաֆֆի Յովհաննէսեան դիտել տուած է. «Հզօր մտաւորական, լաւ քաղաքացի, Հայաստանի բարձրակարգ թարգմանիչ, որ Հայաստանը ներկայացուց աշխարհին եւ աշխարհը` Հայաստանին: Թարգմանեց նաեւ իմ որդի` Կարին Յովհաննէսեանին գիրքը` ներկայացնելով զայն հայ ընթերցողին: Մեր տունդարձի, մեր ցաւի, տառապանքի եւ մեր յոյսի թարգմանիչն էր: Արժանի ըլլանք իր ժառանգութեան»:

Բանաստեղծ Խաչիկ Մանուկեան յայտնած է. «Ան եզակիներէն էր, որ ինչպէս կը ստեղծագործէր, այնպէս ալ կ՛ապրէր: Ան հոգիի մեծ թռիչքներու, սխրանքի ստեղծագործողներէն էր եւ թարգմանական իր գործունէութեան ընթացքին այդ ամէնը ներդրեց այդ գործին մէջ: Մենք ունեցանք հրաշալի գիրքեր: Ճէյմս Ճոյսի «Ուլիսես»-ի թարգմանական աշխատանքը Սամուէլ Մկրտչեան կրցաւ պատուով կատարել: Պարզապէս պէտք է ծափահարել անոր, ան յաղթանակներու մարդ էր, կ՛ափսոսամ, որ ան այլեւս մեր կողքին չէ: Այս սերունդը հերթական անգամ վիզը ծռեց»:

«Անահիտ» Շարժանկարի Անդրանիկ Ցուցադրութիւնը` 27 Դեկտեմբերին

Երկար ատենէ սպասուած «Անահիտ» շարժանկարին անդրանիկ ցուցադրութիւնը տեղի պիտի ունենայ 27 դեկտեմբերին: Ղազարոս Աղայեանի համանուն հեքիաթի հիման վրայ պատրաստուած երաժշտական ժապաւէնը ամանորեայ նուէրը պիտի ըլլայ ամբողջ ընտանիքին համար: Ժապաւէնը ստեղծուած է նոր արհեստագիտութեամբ` համակարգչային 3 տի. ձեւաչափի օգտագործումով:

«Անահիտ»-ի կարգախօսն է` «Այսօր արքայ ես, վաղը` ո՞վ գիտէ»:

Պահպանուած է հեքիաթի հիմնական նիւթը` համբերատար եւ բանիմաց գեղեցկուհի Անահիտը Վաչագան թագաւորին կը սորվեցնէ արհեստը գնահատել: Ի վերջոյ, արքան միայն այն մարդը չէ, որ կը թագաւորէ, այլ այն մարդն է, որ արարել եւ կառուցել գիտէ, նաեւ` սիրել:

Երեւանեան անդրանիկ ցուցադրութենէն ետք «Անահիտ» ժապաւէնը պիտի ցուցադրուի նաեւ Ռուսիոյ, Միացեալ Նահանգներու եւ շարք մը այլ երկիրներու մէջ, ինչպէս նաեւ պիտի ներկայացուի միջազգային հեղինակաւոր փառատօներուն:

«Անահիտ» ժապաւէնի հերոսներուն ձայները մարմնաւորած են` Նազենի Յովհաննիսեան, Խորէն Լեւոնեան, Հրանդ Թոխատեան, Ռաֆայէլ Քոթանջեան, Շուշան Պետրոսեան, Մկրտիչ Արզումանեան, Դաւիթ Բաբայեան, Վարդան Զադոյեան: Ժապաւէնին երգահաններն են Արմէն Մարտիրոսեան եւ Վարդան Զադոյեան: Երգերը կը կատարեն` Շուշան Պետրոսեան, Ինգա Արշակեան, Տիգրան Պետրոսեան, Գոռ Սուջեան, Նիկ Էգիբեան, Յասմիկ Կարապետեան, ինչպէս նաեւ` «Ակունք» ազգագրական համոյթը:

Բեմադրիչներն են Դաւիթ Սահակեանցը եւ Լիւլիա Սահակեանցը: Արտադրական աշխատանքները կատարած է «Շարմ Հոլտինկ»-ը: Բեմագրութեան հեղինակներն են` Նայիրա Սահակեանց, Լիւլիա Սահակեանց եւ Դաւիթ Սահակեանց, երկխօսութիւններու հեղինակներն են Վահրամ Սահակեան եւ Լեւոն Գալստեան: Բեմադրող նկարիչը Էռնեստ Մուրադեանն է:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութեան Կոչը Աշխարհի Մանուկներուն

Վերջերս Հայաստանի սփիւռքի նախարարութենէն ներկայացուցին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Ցեղասպանութեան պատճառով միլիոնաւոր մանուկներ լոյս աշխարհ չեկան» ծրագիրը: Անոնք կոչ ուղղեցին աշխարհի տարածքին հայ մանուկները լուսանկարելու Հայոց ցեղասպանութեան անմեղ զոհերու յիշատակը յաւերժացնող համայնքային կոթողներու մօտ` ձեռքին ունենալով կից ուղարկուող նկարը: Յայտնենք, որ կրնաք պատրաստել նաեւ նկարին արաբերէն տարբերակը, իսկ հետագային ուղարկել զանոնք յատուկ ծրագրին համար բացուած դիմատետրի էջին` հետեւեալ յղումով`

https://www.facebook.com/pages/Millions-of-children-were-not-born-as-a-result-of-the-Armenian-Genocide/1574149902821239?fref=ts

Անյայտ Մնացած Տասնեակ Բերդերու, Վանքերու Եւ Կամուրջներու Մասին «Հայաստան» Եռալեզու Ալպոմ

Հայ հետազօտողները հրատարակած են «Հայաստան» եռալեզու ալպոմը, որուն մէջ զետեղուած են տեղեկութիւններ եւ լուսանկարներ տասնեակ բերդերու, վանքերու, կամուրջներու մասին, որոնց գոյութիւնը նախապէս նոյնիսկ գիտցուած չէր: 10 դեկտեմբերին, գիրքի երկրորդ հրատարակութեան լոյս ընծայման առիթով, լրագրողներուն հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին այս մասին յայտնեց Հայկական ճարտարապետութիւնը ուսումնասիրող հիմնադրամի նախագահ, յուշարձանագէտ Սամուէլ Կարապետեան:

Ալպոմի 484 էջերուն մէջ ամփոփուած են տեղեկութիւններ Մեծ Հայքի ամբողջ տարածքի բնութեան եւ յուշարձաններուն մասին` սկսեալ նախապատմական շրջանէն մինչեւ 20-րդ դարու սկիզբը: «Բոլոր աշխատութիւնները, գիրքերը, որոնք կը նպաստեն հայրենաճանաչութեան խորացման, մեր հիմնադրամի ծրագրային բաղադրիչներէն են: Այս ալպոմ է եւ ոչ թէ գիտական աշխատութիւն, որովհետեւ ան չի ներառեր չափագրութիւններ, սակայն իր նիւթի ընդգրկումով բացառիկ հարուստ է: Գիրքին մէջ նաեւ զետեղուած են ոչնչացած բերդերը, կամուրջները: Սակայն այստեղ կայ մինչեւ մեր օրերը պահպանուած Վանի թագաւորութեան սեպագիր արձանագրութիւններու յայտնաբերման վայրերու քարտես, որ նոյնիսկ սեպագիր արձանագրութիւններու վերծանութիւնները ներկայացնող բազմահատորակներու մէջ ներկայացուած չէ եղած», ըսած է Սամուէլ Կարապետեան:

Յուշարձանագէտը տեղեկացուցած է, որ ի տարբերութիւն առաջին հրատարակութեան, նորին մէջ ներկայացուած են նաեւ պարսկահայ գաւառները եւ նախապէս չներկայացուած պատկերաքանդակներ, վիմափոր, ութխորան, խաչաձեւ գմբեթաւոր եկեղեցիներ, որոնք մեծ մասամբ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքէն են:

«Օրինակ, Ստեփանոս Տարօնեցին (Ասողիկ) կը նշէ, թէ Կարսի Աբաս թագաւորին մայրը գնաց Թրին անապատ` ճգնելու, բայց աշխարհագրական տեղագրութիւնը յայտնի չէր: Եւ այս տարուան յուլիսին ճամբորդութեան ժամանակ Սարիղամիշի մերձակայ անտառներուն մէջ, տեղացիներու առաջնորդութեամբ, յայտնաբերեցինք Թրին վանքը: Կը հաղորդուէր, որ ան վիմափոր էր, մեծ քարի մէջ եւ արտաքուստ շատ անշուք տեսք ունէր: Եւ ցարդ թէ՛  գիտական, թէ՛ ալպոմային տպագրութիւններու մէջ անոնք զետեղուած չէին», աւելցուցած է Սամուէլ Կարապետեան:

Գիրքը կ՛ընդգրկէ աւելի քան 1300 լուսանկար, որոնց մեծամասնութեան հեղինակը Սամուէլ Կարապետեանն է, ինչպէս նաեւ` մօտաւորապէս 100 լուսանկարներ, որոնց մէկ մասը կը պատկանի 20-րդ դարու սկիզբի լուսանկարիչներուն:

Գիրքը լոյս տեսած է հազար օրինակ` «Գազպրոմ»-ի պատուէրով եւ նախատեսուած չէ վաճառքի համար, սակայն Սամուէլ Կարապետեան վստահեցուցած է, որ օրինակներ պիտի տրամադրուին բոլոր գրադարաններուն:

ՀՕՄ-ի Արցախի Միաւորը Համալրուեցաւ Նոր Անդամներով

Դեկտեմբեր 6-ին Արցախի Ասկերան քաղաքին մէջ 10 անդամներով հիմնուեցաւ ՀՕՄ-ի մասնաճիւղ:

Ողջունելով կազմակերպութեան նոր անդամները` ՀՕՄ-ի Արցախի մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետ Արմինէ Յարութիւնեան նշած է, որ արդէն մօտաւորապէս երկու տասնամեակ է, որ ՀՕՄ-ը կը գործէ Արցախի մէջ եւ կ՛իրականացնէ տարբեր ծրագիրներ: Ան յոյս յայտնած է, որ Ասկերանի մասնաճիւղը նոյնպէս աշխուժ գործունէութիւն պիտի ծաւալէ եւ իր ներդրումը պիտի ունենայ քաղաքին մէջ ընկերային, կրթական տարբեր ծրագիրներ իրականացնելու գործին մէջ:

Ձեռնարկին ներկայ էին` ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ Ալեսեա Բեջանեանը, ՀՕՄ-ի Հայաստանի Շրջանային վարչութեան անդամ Դիանա Յովսէփեանը, Ասկերանի քաղաքապետ, Արցախի ՀՅԴ-ի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Ալեոշա Գաբրիէլեանը, ՀՕՄ-ի Արցախի վարչութեան անդամներ:

Երդման արարողութենէն ետք ընտրուած է ՀՕՄ-ի Արցախի Ասկերանի մասնաճիւղի վարչութիւնը:

«Վիվասէլ-Էմ. Թի. Էս.»-ը Կ՛աջակցի
Լուկաշինի Ջուրի Հարցի Լուծման

Արմաւիրի մարզի Լուկաշին համայնքին մէջ ջուրի հարցեր կային խորհրդային տարիներէն: Շուրջ 2600 բնակիչ ունեցող գիւղի որոշ թաղամասերուն առհասարակ ջուր չէ մատակարարուած, իսկ զգալի մասին մէջ գործած է մատակարարման երկժամեայ դրութիւն: Տարիներ շարունակ օգտագործուած խողովակները արդէն իսկ փճացած եւ գրեթէ անգործածելի դարձած են:

Լուկաշինցիները տարիներ առաջ փորձած են ջուրի տագնապին ժամանակաւոր լուծում գտնել, սակայն այդ համակարգը արդիւնաւէտութեան իմաստով ինքզինք չէ արդարացուցած: Հանրապետութեան 4 համայնքներու մէջ ջուրի կորուստները կանխարգիլելու, մատակարարման արդիւնաւէտութիւնը բարձրացնելու եւ կենցաղային տարրական պայմաններ ապահովելու նպատակով, «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ը, Միացեալ Նահանգներու Միջազգային զարգացման գործակալութիւնը  եւ Վայրի բնութեան եւ մշակութային արժէքներու պահպանման հիմնադրամը գարնան համաձայնագիր ստորագրած են:

Լուկաշինի մէջ ամրան սկսած ջրամատակարարման ծրագիրը մեծ թափ ստացած է: Բացի 4,2 քմ երկարութիւն ունեցող մայր ջրագիծէն, այս համայնքին մէջ կառուցուող ջրամատակարարման ներքին ցանցի երկարութիւնը պիտի կազմէ շուրջ 12,2 քմ: Նախալեռնային այս շրջանին մէջ իրականացուող աշխատանքները մեծ համբերութիւն եւ ջանասիրութիւն կը պահանջեն: Այս ծրագիրով համագործակցող կողմերն ու գիւղացիները, սակայն, չեն յուսահատիր: Նոր ջրատարի ժամանակակից, գրեթէ կորուստ չտուող խողովակներու տեղադրման, ջրաչափական ենթակառուցուածքի ներդրման միջոցով անոնք կը ձգտին պահանջուած արդիւնքին հասնիլ:

Իրականացուող վերականգնման աշխատանքներուն շնորհիւ կ՛ակնկալուի ջրամատակարարման դրութեան բարելաւում (օրական 2 ժամէն մինչեւ շուրջօրեայ), ըմպելի ջուրի անվտանգութեան բարձրացում, ցանցին մէջ խանգարումներու հաւանականութեան նուազում, ինչպէս նաեւ` ջուրի եւ ելեկտրականութեան խնայողութիւն: Լուկաշինի գիւղապետ Կարէն Մկրտչեան տեղեկացուցած է, որ ծրագիրը արդէն 70 տոկոսով իրականացուած է:

Յառաջիկային պիտի տեղադրուին ջրաչափեր, ջրաչափական ժամանակակից դիտահորեր, որոնք պիտի նպաստեն ջուրի տնտեսման ու հաշուառման, պիտի կատարուին մասնակի այլ աշխատանքներ, եւ լուկաշինցիները պիտի ազատին սակաւաջուր աղբիւրէն ջուր կրելու հոգէն:

Եռակողմ համաձայնագիրին ծիրին մէջ իրականացուող ծրագիրէն ընդհանուր առմամբ պիտի օգտուին 4 համայնքի աւելի քան 6800 բնակիչներ: Այդ նպատակով «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ը պիտի տրամադրէ 70 միլիոն, իսկ Միջազգային զարգացման գործակալութիւնը` 60 միլիոն դրամ:

«Աւազէ Ամրոցի Աղջիկները»`
Նաեւ Հայերէնով

Հայ ընթերցողին դատողութեան յանձնուած է ամերիկահայ գրող Քրիս Պոհճալեանի «Աւազէ ամրոցի աղջիկները» վէպին հայերէն թարգմանութիւնը: Գիրքը, որ Հայոց ցեղասպանութեան կ՛անդրադառնայ, արդէն թարգմանուած է քանի մը լեզուներու, իսկ Միացեալ Նահանգներու մէջ նկատուած է ամէնէն աւելի վաճառուած գիրքերէն:

Վերջին հինգ տարիներուն բացառապէս Հայոց ցեղասպանութեան մասին գիրքեր թարգմանած Արամ Արսէնեան կը խոստովանի, որ մեծ եռանդով եւ պատրաստակամութեամբ սկսած է գիրքին թարգմանութեան:

Հայաստանի Գրողներու միութեան տան մէջ տեղի ունեցած շնորհահանդէսին ընթացքին Արսէնեան հաստատած է, որ մեծ ուշադրութիւն դարձուցած է բառերու ընտրութեան, շեշտերուն, որպէսզի հայերէն տարբերակը բնագիրէն տարբեր չըլլայ: «Նիւթը այնքան հետաքրքրական էր, կարծես գրուած ըլլար մասնագէտ բեմագիրի ոճով», դիտել տուած է Արսէնեան:

Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեան շեշտած է, որ Հայաստանի մշակոյթի նախարարութիւնը նախաձեռնութիւններ կը կատարէ, որպէսզի մինչեւ 2015 թուական գիրքը թարգմանուի նաեւ քանի մը այլ լեզուներու: «Գիրքին մէջ չկայ զգացողութիւններու չափազանցութիւն, ցաւի ուռճացում, գիրքը առարկայական հարթութեան վրայ կը ներկայացնէ տեղի ունեցածը: Գիրքը դուրս է հրապարակախօսութեան ոճէն եւ անոր մէջ կը կայանայ անոր յաջողութիւնը», ըսած է Էդուարդ Միլիտոնեան:

«Աւազէ ամրոցի աղջիկները» գիրքը հրատարակուած է 2012 թուականին եւ կարճ ժամանակաշրջանի ընթացքին դարձած է Միացեալ Նահանգներու մէջ լայն արձագանգ ունեցած գիրք մը: Այս վէպին հիման վրայ Միացեալ Նահանգներու մէջ կը պատրաստուի գեղարուեստական ժապաւէն: «Ասիկա լաւագոյն գիրքն է, զոր ես երբեւէ գրած եմ եւ կարեւորագոյնը` իմ բոլոր գրածներուս մէջ: Սիրտիս խորերուն մէջ ես ատիկա լաւ գիտեմ», առիթով մը ըսած է հեղինակը:

ՀՕՄ-ականները Այցելեցին
Արցախի Հաշմանդամներուն

Հաշմանդամներու միջազգային օրուան առիթով ՀՕՄ-ի Արցախի միաւորին անդամները այցելեցին Արցախի մէջ հաշմանդամներու հարցերով զբաղող «Վիտա» հասարակական կազմակերպութիւն: ՀՕՄ-ականները իրենց փոքրիկ նուէրները տուին հաշմանդամներուն:

«Վիտա» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Արեւիկ Պետրոսեանին համաձայն, առաւօտ կանուխէն կազմակերպութիւն այցելողներուն եռուզեռը չէ դադրած: Հաշմանդամները յատուկ ուշադրութեան արժանի են: Նոյնանման նախաձեռնութիւններու ամբողջ շարք մը նախատեսուած է:

Արեւիկ Պետրոսեան նշած է, որ թէեւ զգալի է պետութեան կողմէ հոգածութիւնը եւ աջակցութիւնը, սակայն առ այսօր հասարակութեան ընկերային ծանր պայմաններ դիմագրաւող խաւին մաս կը կազմեն նաեւ հաշմանդամները:

ՀՕՄ-ի Արցախի միաւորի ատենապետ Արմինէ Յարութիւնեան իր խօսքը ուղղելով հաշմանդամներուն` յայտնած է, որ անոնք իրենց ապրելակերպով օրինակ կը ծառայեն բոլորին: «Ձեզմէ շատերը հաշմանդամ դարձած են պատերազմի պատճառով: Այդ մէկը արժանի է ակնածանքի եւ խոնարհումի», շեշտած է Ա. Յարութիւնեան:

Ստորագրուած Է «Հին Երեւան»
Ծրագիրին Համաձայնագիրը

Դեկտեմբեր 2-ին Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութիւնը` յանձինս Հայաստանի քաղաքաշինութեան նախարար Նարեկ Սարգսեանի, «Մալթիքոնթինենթըլ տիսթրիպիուշըն» ընկերութիւնը` յանձինս զուիցերաբնակ ներդրող Վարդան Սիրմաքեսի լիազօր Գէորգ Մաչանեանի, Հայաստանի քաղաքաշինութեան նախարարութեան կեդրոնին մէջ ստորագրած են համաձայնագիր մը` «Հին Երեւան» կառուցապատման ներդրումային ծրագիրին վերաբերեալ: Վարդան Սրմաքես «Արցախ պանք»-ին գլխաւոր բաժնետէրն է:

Յիշեցնենք, որ Հայաստանի կառավարութեան 6 նոյեմբեր 2014-ի 1227-Ա որոշման («Երեւան քաղաքի Գլխաւոր պողոտայի` Աբովեան, Փաւստոս Բիւզանդի, Եզնիկ Կողբացիի եւ Արամի փողոցներով պարփակուած եւ Երեւան քաղաքի Կոնդ թաղամասին գերակայ հանրային շահ ճանաչուած տարածքներուն մէջ կառուցապատման նախապատրաստական միջոցառումներուն մասին») 3-րդ կէտով, Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքաշինութեան նախարարին պատուիրած էր ապահովել Երեւան քաղաքի գլխաւոր պողոտայի` Աբովեան, Փաւստոս Բիւզանդի, Եզնիկ Կողբացիի եւ Արամի փողոցներով պարփակուած տարածքներուն մէջ, «Հին Երեւան» համալիրի կառուցապատման նախագծի մշակումը:

Արարողութեան մասնակցած են` Հայաստանի վարչապետի գլխաւոր խորհրդական Հայկ Դաւթեանը եւ «Կլենտէյլ Հիլզ» ընկերութեան ներկայացուցիչը:

Նշենք, որ ծրագրի շինարարական աշխատանքները պիտի սկսին 2015 թուականին: Կառուցապատման աշխատանքներու իրականացման ժամանակացոյցը պիտի համադրուի կողմերուն միջեւ` իբրեւ համաձայնագիրի անբաժան մաս:

Բարերարին Աջակցութեամբ Կահաւորուեցաւ
Կապանի Հիւանդանոցին Մանկական Բաժանմունքը

Բրիտանահայ բարերար Կարօ Պէրպէրեանի հովանաւորութեամբ կահաւորուեցաւ Կապանի բժշկական կենդրոնի մանկական բաժանմունքը: 2009-ին «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին կողմէ հիմնովին նորոգուած եւ ժամանակակից բժշկական սարքաւորումներով համալրուած բաժանմունքին համար ութ միլիոն դրամ արժողութեան գոյք` մահճակալներ, սառնարաններ, պատկերասփիւռներ, բժշկական կշիռքներ եւ պահարաններ տրամադրեց բարերարը:

«Կապանի հիւանդանոցին հետ համագործակցած եմ եւ տեղեկացած էի հոն գտնուող հարցերուն մասին: Այդ պատճառով ալ, երբ բարերարը դիմեց ինծի, առաջարկեցի բարեգործութիւնը ուղղել Կապանի հիւանդանոցին», լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնեց «Ապաւէն համայնքներուն» բարեսիրական կազմակերպութեան գործադիր տնօրէն, ընտանեկան բժշկուհի Սուսաննա Օնանեանը, որ կ՛ընկերակցէր Կարօ Պէրպէրեանին:

Կապանի հիւանդանոցին մէջ հանդիպելով բարերարին` Սիւնիքի մարզպետի խորհրդական Վոլոդեա Յովհաննիսեան շնորհակալութիւն յայտնեց բարեգործութեան համար եւ Պէրպէրեանին նուիրեց իր հեղինակած «Սիսական ջոկատ» գիրքը:

4 դեկտեմբերին Կարօ Պէրպէրեանը ընդունուեցաւ նաեւ Կապանի փոխքաղաքապետ Ռուդոլֆ Սարգսեանի կողմէ, որ զայն պարգեւատրեց քաղաքապետի շնորհակալագիրով` կապանցի մանուկներուն հանդէպ ցուցաբերած հոգատարութեան եւ Կապանի հիւանդանոցի մանկական բաժանմունքին կահաւորման նպատակով կատարած բարեգործութեան համար:

Յարութիւն Խաչատրեանին Ժապաւէնը
Արժանացած Է Թուրին Միջազգային
Փառատօնի Գլխաւոր Մրցանակին

Շարժապատկերի բեմադրիչ Յարութիւն Խաչատրեանին «Անվերջ փախուստ, յաւերժ վերադարձ» ֆիլմաշարի առաջին` «Հայկ. փախուստ» ժապաւէնը Թուրինի 33-րդ միջազգային շարժապատկերի փառատօնին արժանացած է «Լաւագոյն վաւերագրական ժապաւէն» անուանակարգի գլխաւոր մրցանակին: Անկէ բացի, ժապաւէնը արժանացած է նաեւ հինգ հազար եւրօ պարգեւի:

«Հայկ. Փախուստ» ժապաւէնին հետ մրցումին ներկայացուած են նաեւ 10 այլ ժապաւէններ` Միացեալ Նահանգներէն, Պրազիլէն, Քանատայէն, Գերմանիայէն, Բրիտանիայէն, Սինկափուրէն, Պելճիքայէն, Սուրիայէն եւ Հայաստանէն: Միջազգային դատական կազմին մէջ էին` չեխ վաւերագրող Մարեք Հովորքա, գերմանացի բեմադրիչ Ֆրետ Կելեմենը եւ ֆրանսացի շարժապատկերի քննադատ Ժան-Պաթիսթ Մորենը:

Լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին Խաչատրեան յայտնած է, որ ժապաւէնը կը ներկայացնէ հայ ազգը անհանգստացնող հարցերը:

«25 տարի նկարահանուած ժապաւէն է: Այնքան սէր կայ հերոսներու խօսքերուն մէջ, նաեւ` հայրենիքի մասին խօսելու ցանկութիւն: Հերոսներուս պատահական հանդիպած եմ: Ֆիլմաշարին երկրորդ ժապաւէնին հերոսը մեքենագործ Լեւոնն է, երրորդը` նկարիչ Վահանը, իսկ չորրորդ ժապաւէնին հերոսը` Ռուբէն Հախվերդեանն է», նշած է Յարութիւն Խաչատրեան:

Ըստ անոր, Թուրինի շարժապատկերի փառատօնը կարեւորագոյններէն է Իտալիոյ մէջ կազմակերպուածներուն մէջ: «Երեք անգամ ժապաւէնը դիտուած է: Մինչ այդ ժապաւէնը երեք մրցանակներու արժանացած էր. մէկը Քոսովոյի եւ երկուքը «Հայակ» մրցանակաբաշխութեան մէջ: Երբ սկսայ նկարահանել իմ առաջին ժապաւէններս, ինձ կը թուէր, որ բացի հայերէն, անոնք ոչ մէկուն պէտք են, սակայն պարզուեցաւ, որ ժապաւէնները կարեւոր են նաեւ արտասահմանցիներու համար, որովհետեւ հարցերը նոյնն են ամէնուր: Սինեման համամարդկային լեզու է, չկայ ազգ, որ այսպիսի հարցեր չունենայ», ընդգծած է Յարութիւն Խաչատրեան:

Հայաստանի ազգային շարժապատկերի կեդրոնի տնօրէն Գէորգ Գէորգեան շնորհաւորած է Յարութիւն Խաչատրեանը` այս կարեւոր մրցանակին համար: «Անգլիայէն անգամ խնդրած են անոր ժապաւէնները ցուցադրել, որպէսզի ուսանողները տեսնեն, թէ ինչպէ՛ս կը նկարահանուի վաւերագրական ժապաւէն», ըսած է Գէորգեան: Ան խոստացած է աջակցիլ Խաչատրեանի ֆիլմաշարին եւ «Լեւոն. փակուղի»-ի ստեղծման:

Շարժապատկերի մասնագէտ Րաֆֆի Մովսիսեան աւելցուցած է, որ վաւերագրական ժապաւէնի առաջնային հարցերը երկրորդ դասակարգ իջած են: «Այսօրուան վաւերագրական շարժապատկերին առաքելութիւնը գոյութիւն ունեցող հարցերուն անդրադառնալը եւ հարց յառաջացնելն է», շեշտած է ան:

Խաչատրեանի նոր աշխատանքի հիմքը Հայաստանէն հեռացած եւ օտար հողի վրայ նոր կեանք սկսած մարդոց պատմութիւններն են: «Անվերջ փախուստ, յաւերժ վերադարձ» ֆիլմաշարը նուիրուած է այսօրուան Հայաստանի ամէնէն ցաւոտ հարցին` արտագաղթին: Հայրենիքէն եւ ազգէն փախուստը շարք մը երկիրներու համար հարց է, եւ այդ բոլոր ազգերը կ՛ուսումնասիրեն տուեալ հարցերը: Ուսումնասիրութիւն մըն է ինքնին այս ժապաւէնը: 25 տարի անընդմէջ Յարութիւն Խաչատրեան նկարած է տարբեր մարդիկ, որոնք 1980-ականներէն սկսեալ հեռացած են Հայաստանէն, հետեւած է անոնց կեանքին, ճամբորդութիւններուն, ձեռքբերումներուն:

Երեկանի Մէջ Սկսած Են Գործելու
Աղբահաւաքման Երկու Ընկերութիւններ

Քաղաքապետարանի յայտարարած միջազգային մրցումին յաղթած լիբանանեան ընկերութիւնը իր ծառայութիւններուն մեկնարկը տուած է մայրաքաղաքին մէջ:

Դեկտեմբեր 1-ին Շահումեան հրապարակին վրայ քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանին ներկայացուած են «Սանիթեք» ընկերութեան աղբահաւաքութեան սարքաւորումները:

2012-ին յայտարարուած միջազգային մրցումին աշխարհի 8 երկիրներէն դիմում ներկայացուցած աղբահաւաքութեան եւ մաքրութեան ծառայութիւններ մատուցող մասնագիտացած ընկերութիւններէն ընտրուած են երկու հատ:

Լիբանանեան ընկերութիւնը պատասխանատու է Երեւանի արեւմտեան հատուածին (Աջափնեակ, Դաւթաշէն, Կեդրոն, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շէնգաւիթ վարչական շրջաններ), իսկ հայ-շուէտական «Էքոկրուփ» եւ «ԼԼ Միլէօքոնսուլթ» ընկերութիւնները` արեւելեան հատուածին մէջ (Արաբկիր, Աւան, Էրեբունի, Քանաքեռ-Զէյթուն, Նորք-Մարաշ, Նոր Նորք եւ Նուպարաշէն վարչական շրջաններ) ծառայութիւններու մատուցման:

«Աղբահանութեան կազմակերպումը իւրաքանչիւր մեծ քաղաքի համար լուրջ, հիմնական հարց է, իսկ Երեւանն ալ բացառութիւն չէ», նշած է քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանը, որ աւելցուցած է, թէ երկու ընկերութիւններուն 10 տարի ժամկէտով վստահուած է Երեւանի աղբահանութիւնը:

«Գործընթացը առայժմ կը սկսի միայն Կեդրոն վարչական շրջանին մէջ, որուն անցումային հանգրուանը աւարտելէ եւ ծառայութիւնները հունի մէջ դնելէ ետք հերթականութեամբ կ՛անցնի միւս վարչական շրջաններ: Այսպիսով, կրնանք ըսել, որ արդէն այսօրուընէ Երեւանի մէջ հետզհետէ կը սկսին մատուցուիլ միջազգային չափանիշներուն համապատասխան աղբահանութեան եւ մաքրման ծառայութիւններ», յայտնած է Տ. Մարգարեան:

«Սանիթեք» ընկերութեան ներկայացուցիչին համաձայն` ընկերութիւնը ցարդ մօտաւորապէս 10 միլիոն եւրօ (մօտ 12.5 միլիոն տոլար) ներդրած է Հայաստանի մէջ: Անիկա ներկայիս ունի 150 գործաւոր, սակայն մտադիր է անձնակազմին թիւը հասցնել 300-ի, իսկ միջին աշխատավարձը սահմանուած է 500 տոլար:

Պատասխանելով լրագրողի մը այն հարցումին, թէ արդեօք որակեալ ծառայութիւններու մատուցման դիմաց բնակիչներէն աղբահաւաքման համար գանձուող սակերը պիտի չբարձրանա՞ն, քաղաքապետ Տ. Մարգարեան նշած է. «Այս ծառայութիւնով պայմանաւորուած` աղբահանութեան վճարումին չափը 2015 թուականին չի փոխուիր, որովհետեւ կազմակերպութիւններու խոշորացման եւ աշխատանքի արդիւնաւէտութեան բարձրացման հաշուոյն կը նախատեսենք նոյն գումարով որակեալ ծառայութեան մատուցում»:

Առաջին Ալիքը Անվճար Հասանելի Է
Միացեալ Նահանգներու, Մեքսիքայի
Եւ Քանատայի Հայերուն

Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերութիւնը արդէն իսկ անվճար հասանելի դարձած է Միացեալ Նահանգներու, Մեքսիքայի եւ Քանատայի հայերուն եւ մայր ցամաքամասի բոլոր բնակիչներուն: Հանրային կայանը արդէն իսկ կը հեռարձակուի «Կալաքսի 19» արբանեակով, որ բաւական նշանաւոր եւ ճանչցուած է Հիւսիսային Ամերիկայի, յատկապէս Միացեալ Նահանգներու մէջ: Նոյն արբանեակով կը սփռուին այլ նշանաւոր ալիքներ եւս, ինչպէս` «Ժազիրա» եւ «Russia Today» կայանները:

Առաջին ալիքի հասարակութեան հետ կապի բաժանմունքէն յայտնած են, որ նոր կարելիութիւն ստեղծուած է նաեւ Լոս Անճելըսի հայ համայնքին համար: Անոնք CH18.10 եւ CH20.5 ալիքներով, վերգետնեայ ոչ քոտերով հեռարձակմամբ կրնան դիտել Առաջին ալիքի բոլոր հաղորդումները` ժամային տուեալ գօտիին համապատասխան` Հայաստանի մէջ ուղիղ հեռարձակումէն 12 ժամ անց: Ասիկա պատկերասփիւռի կայանի զարգացման ռազմավարութեան կարեւորագոյն քայլերէն մէկն է, որովհետեւ կարելիութիւն կու տայ սփիւռքահայութեան հետեւելու իր ծրագիրներուն:

Միացեալ Նահանգներու, Քանատայի եւ Մեքսիքայի մեր հայրենակիցները Առաջին ալիքին միանալու համար իրենց տարածաշրջաններուն համապատասխան թեքնիք տուեալներուն կրնան ծանօթանալ այցելելով կայանի կայքը` http://www.1tv.am/hy/satellites:

Առաջին ալիքը այսպիսով կը սփռուի Եւրոպայի, Ռուսիոյ, Մերձաւոր Արեւելքի եւ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ:

Ներկայացուած Է «Թուրքիայի Հանրապետութեան
Պատմութիւն» Դասագիրքը

20 նոյեմբերին Երեւանի մէջ տեղի ունեցած է «Թուրքիայի Հանրապետութեան պատմութիւն» դասագիրքին շնորհահանդէսը:

Գիրքին հեղինակներն են` թրքագէտներ Ռուբէն Սաֆրաստեանը, Ռուբէն Մելքոնեանը, Արթուր Դումանեանը, Վահրամ Տէր Մաթէոսեանը, Յակոբ Չաքրեանը եւ Անուշ Յովհաննիսեանը: Գիրքը հրատարակուած է Երեւանի պետական համալսարանի եւ Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Արեւելագիտութեան հիմնարկին կողմէ:

Երեւանի պետական համալսարանի նախագահ Արամ Սիմոնեան նշած է, որ Երեւանի պետական համալսարանի արեւելագիտութեան բաժանմունքը ցարդ նման դասագիրք չունէր, եւ ուսանողները կը սերտէին հիմնականին մէջ խորհրդային ժամանակաշրջանին հրապարակուած դասագիրքերով: Արամ Սիմոնեան նկատել տուած է, որ այսպիսի ծաւալուն դասագիրքի մը հրապարակումը կարեւոր է նաեւ քաղաքական տեսանկիւնէ:

Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան նշած է, որ Հայաստանի մէջ թրքագիտութեան մակարդակը տարուէ տարի կը բարձրանայ, ինչ որ շատ կարեւոր է` նկատի առնելով, որ Թուրքիոյ մէջ արագ կերպով կը զարգանայ հայագիտութիւնը` թրքական տեսանկիւնէ եւ մեկնաբանութեամբ:

Գիրքի համահեղինակ, Երեւանի պետական համալսարանի արեւելագիտութեան բաժանմունքի փոխնախագահ Ռուբէն Մելքոնեան իր կարգին յայտնած է, որ անիկա առարկայական պատմական դասագիրք է, որ կ՛ընդգրկէ Թուրքիոյ պատմութիւնը 1918-էն մինչեւ ներկայ օրերը` ներկայացնելով այդ երկրի արտաքին եւ ներքին քաղաքականութեան հիմնական դրուագները, գաղափարական հենքերը, առանցքային քաղաքական կուսակցութիւնները եւ ազդեցիկ քաղաքական գործիչները:

Գիրքին մէջ ներկայացուած են նաեւ ազգային-կրօնական փոքրամասնութիւններու դէմ հալածանքի եւ ճնշումներու քաղաքականութեան հիմնական հանգրուանները եւ հետեւանքները, ինչպէս նաեւ արծարծուած են հայ-թրքական յարաբերութիւններուն մէջ վերջին շրջանին տեղի ունեցած զարգացումները:

Ռուբէն Մելքոնեան յայտնած է, որ Ս. Փեթերսպուրկէն առաջարկ ստացած է մինչեւ 24 ապրիլ 2015 դասագիրքը թարգմանել ռուսերէնի, եւ տարածել ռուսական կրթական հաստատութիւններուն մէջ: Արմէն Աշոտեան իր կարգին առաջարկած է աշխատութիւնը նաեւ թարգմանել թրքերէնի եւ տեղադրել համացանցին վրայ, որպէսզի թուրք ուսանողները «այլընտրանքի կարելիութիւն ունենան», նշելով, որ նախարարութիւնը պատրաստ է աջակցութիւն տրամադրելու:

Օծուեցան Գիւմրիի Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Խաչերը

Նոյեմբեր 20-ին օծուեցան եւ տեղադրուեցան Գիւմրիի նորակառոյց հայ կաթողիկէ առաջնորդանիստ Ս. Մարտիրոսաց եկեղեցւոյ գմբեթի եւ զանգակատան խաչերը: Օծման արարողութիւնը կատարեց Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսիոյ եւ Արեւելեան Եւրոպայի հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ առաջնորդ Ռաֆայէլ արք. Մինասեանը: Առաջին պատարագը պիտի մատուցուի 24 ապրիլ 2015-ին` ի յիշատակ Ցեղասպանութեան զոհերուն:

Գիւմրիի մէջ կաթողիկէ համայնքը նախապէս եկեղեցի ունեցած է: Սլաբոդկայ կոչուող թաղամասին մէջ 1843-1855 թուականներուն կառուցուած կաթողիկէներու եկեղեցին, որ մասնակիօրէն փլուզած էր 1926-ին երկրաշարժի ժամանակ, 1930-1940 թուականներուն վերածուած էր բնակելի շինութեան: 1988-ի երկրաշարժին անօթեւան մնացած քանի մը ընտանիքներ ալ հետագային բնակութիւն հաստատած էին եկեղեցւոյ մէջ: Եկեղեցւոյ յարակից հատուածը եւս տարիներու ընթացքին կառուցապատուած էր:

Սուրբ Աստուածածին եկեղեցւոյ վերականգնումը համարելով անհնար` կաթողիկէ եկեղեցին որոշած էր նոր եկեղեցի կառուցել Ժողովրդական ճարտարապետութեան եւ կենցաղի թանգարանի հարեւանութեամբ: 2009 թուականի դեկտեմբեր 8-ին Անդրկովկասի մէջ Հռոմի պապի դեսպան Քլաուտիօ Կուճիերոտիի եւ Հայաստանի, Վրաստանի եւ արեւելեան Եւրոպայի մէջ կաթողիկէ թեմի առաջնորդ հայր Վահան Օհանեանի հանդիսապետութեամբ կատարուեցաւ հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ հիմնարկէքի արարողութիւնը:

Սուրբ Մարտիրոսաց կաթողիկէ եկեղեցին նախագծած է Հայաստանի վաստակաւոր ճարտարապետ, ծնունդով գիւմրեցի Յակոբ Ջիւանեանը: Այս եզակի կառոյցին շինարարութիւնը սկսած է 2010-ին: Զուարթնոցատիպ եկեղեցւոյ գմբեթը երկաստիճան է, կառոյցը բազմանիստ է, ունի ութ նիստ: Եկեղեցւոյ խաչերը եւս Յակոբ Ջիւանեանը նախագծած է: Գմբեթին տեղադրուած խաչը ունի մօտ 3.80 մեթր բարձրութիւն եւ 300 քկ ծանրութիւն, իսկ զանգակատան խաչը` 2 մեթր բարձրութիւն եւ 120 քկ ծանրութիւն: Խաչերը պատրաստած են գիւմրեցի վարպետները: Խաչի կեդրոնի շրջագծին մէջ առնուած նշանը կը խորհրդանշէ յաւերժութիւնը: Այդ նշանը յաճախ կ՛օգտագործեն նաեւ խաչքարեր պատրաստող հայ վարպետները:

«Դդմի Օր»` Աջակցութեամբ
«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի

Երեւանի կենդանաբանական այգիին մէջ կատարուած ամսական նախաձեռնութիւնները, որոնց կը մասնակցին հազարաւոր երեխաներ Հայաստանի տարբեր անկիւններէ, կը միտին ոչ միայն հետաքրքրական ու յագեցած դարձնել պատանի այցելուներուն օրը, այլ նաեւ համալրել բնութեան մասին անոնց գիտելիքները, քաղաքակիրթ վերաբերմունք ձեւաւորել շրջակայ միջավայրին հանդէպ:

Այդպիսի նախաձեռնութիւն մը տեղի ունեցաւ 15 նոյեմբերին «Դդմի օր» խորագիրով` Վայրի բնութեան եւ մշակութային արժէքներու պահպանման հիմնադրամի նախաձեռնութեամբ եւ հիմնադրամի գլխաւոր գործընկեր «Վիվասել¬Էմ. Թի. Էս.»¬ի աջակցութեամբ:

Հիմնադրամի բնապահպանական կրթութեան երկարաժամկէտ նախագիծի ծիրին մէջ կազմակերպուող «Դդմի օր» տօն-մրցումը կարելիութիւն կու տայ տարբեր կենդանիներու սննդակարգի ու կենսակերպի մասին սորվելու, նաեւ` գիտակցելու կենդանական աշխարհի հանդէպ մեր պատասխանատուութիւնը: Շուրջ 1500 երեխայ մասնակցեցան աշնանային այս գունաւոր տօնին` ստեղծարար ու հնարամիտ լուծումներով ձեւաւորելով դդումէ, այլ միրգերէ ու բանջարեղէնէ իրենց սիրելի կենդանիին համար պատրաստուած կերակուրները:

Ամէնէն նորարար ուտեստեղէն պատրաստած խումբը` Հայ-ռուսական համալսարանի «Ուսմունք» դպրոցը, շահեցաւ օրուան գլխաւոր մրցանակը` լուսանկարչական գործիք: Լաւագոյն գաղափարին համար պարգեւատրուեցաւ Խ. Աբովեանի անուան թիւ 84 հիմնական դպրոցը, իսկ ամէնէն համեղ ուտելիքը պատրաստած էին Գ. Ստեփանեանի անուան թիւ 135 հիմնական դպրոցի սաները: Յանձնուեցան նաեւ յատուկ խրախուսական մրցանակներ եւ վկայագիրներ:

Մասնակցութեան առաւելագոյն դիւրութիւն տալու նպատակով  Երեւանի կենդանաբանական այգին նոյեմբերի 15-ին անվճար մուտք ճշդած էր մինչեւ 16 տարեկան երեխաներուն եւ 70-ը անց թոշակառուներուն համար:

Կիներու Նկատմամբ Ընտանեկան
Բռնութիւնները Չեն Նուազիր

«Ընդդէմ ընտանեկան բռնութեան աշխուժութեան 16-օրեակ»-ի ծիրին մէջ 25 նոյեմբերին մօտ 4 տասնեակ քաղաքացիներ Հանրապետութեան հրապարակէն երթով ուղղուեցան դէպի Ազգային ժողով` ընտանեկան բռնութեան կանխարգիլման մասին օրէնքի նախագիծի 131 օրինակներ յանձնելու երեսփոխաններէն իւրաքանչիւրին:

«Այսօր մենք ընտանեկան բռնութեան զոհ դարձած կիներուն անուն-մականունները գրած ենք մեր պաստառներուն վրայ, միայն 2014-ին անոնց թիւը 11 էր, նաեւ մոմավառութիւն եւ խնկարկութիւն պիտի ընենք: Բացի օրինագիծի օրինակներէն, պիտի ներկայացնենք նաեւ 2000-է աւելի ստորագրութիւններ այն մարդոց կողմէ, որոնք ստորագրած են օրէնքը ընդունելու համար», «Նիուզ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է «Հասարակութիւն առանց բռնութեան» հասարակական կազմակերպութեան համակարգող Սոնա Յովակիմեանը:

Երթին մասնակցած քանի մը տղամարդոց կարծիքով, կիներու իրաւունքներուն համար պայքարիլը միայն կիներու խնդիրը չէ, այլ բոլորին, քանի որ ընտանիքին մէջ, բացի կնոջմէ, կան նաեւ ամուսին եւ երեխաներ:

«Ես կը կարծեմ, որ հասարակութեան իւրաքանչիւր անդամ պէտք է միանայ այս պայքարին, որովհետեւ խօսքը ընտանեկան բռնութեան կանխարգելման մասին է, իսկ ընտանիքին մէջ միայն կիներ չկան», ըսած է «Ընդդէմ կանանց նկատմամբ բռնութեան» համախոհական խումբը համակարգող Արման Ղարիբեանը` աւելցնելով, որ տղամարդոց մօտ կայ այն կարծրատիպը, որ եթէ պայքարը կիներու իրաւունքներուն համար է, ուրեմն միայն կիները պէտք է պայքարին:

Նշենք, որ «Ընդդէմ ընտանեկան բռնութեան ակտիւութեան 16-օրեակ»ը տարեկան դրութեամբ կայացող միջազգային քարոզարշաւ է, որ կը սկսի 25 նոյեմբերին եւ կը տեւէ մինչեւ 10 դեկտեմբեր` Մարդու իրաւունքներու միջազգային օրը:

Այս ծիրին մէջ կազմակերպուած էր նաեւ մամլոյ ասուլիս մը, որուն ընթացքին կիներու իրաւունքներու կեդրոնի նախագահ Սուսաննա Վարդանեան ըսած է. «Հայաստանի մէջ կանանց նկատմամբ ընտանեկան բռնութիւնները չեն նուազիր այս բնագաւառը կարգաւորող օրէնքի բացակայութեան պատճառով, իսկ օրէնքի ընդունումը ընտանեկան բռնութեան խնդիրը աւելի տեսանելի պիտի դարձնէ: 2007-2009 կարգ մը միջազգային եւ տեղական փորձագէտներու մշակած ընտանեկան բռնութեան մասին օրէնքի նախագիծը այդպէս ալ հաւանութիւն չստացաւ համապատասխան մարմիններու կողմէ»:

Ան նշած է, որ մանկատան մէջ մեծցած 20-ամեայ Զարուհի Պետրոսեանի` ամուսինին եւ կեսրոջ կողմէ սպաննուելէ ետք, Կիներու իրաւունքներու կեդրոնը 2010-ին ձեւաւորած է 7 կազմակերպութիւններու համախոհական խումբ, որուն հիմնական խնդիրը նաեւ դարձաւ կիներու նկատմամբ բռնութեան դէմ պայքարը: Վերջին տարիներուն անոնք կը պայքարին, որպէսզի ընտանեկան բռնութեան մասին օրէնքը ընդունուի, սակայն պայքարը տակաւին յաջողութեամբ չէ պսակուած:

Կեդրոնի տուեալներուն համաձայն, յունուար-հոկտեմբեր 2014-ին իրենց թէժ գիծը արձանագրած է 1437 հեռաձայնային հաղորդակցութիւն, որուն 1180-ը ընտանեկան բռնութեան դէպքեր եղած են: Ընտանեկան բռնութեան վերաբերեալ հեռաձայններուն 511 առաջին անգամ ըլլալով կատարուած են, իսկ 676-ը` կրկնուող: Առաջին անգամ ըլլալով հաստատուած կապերուն 395-ը խօսած է հոգեբանական բռնութեան մասին, 109-ը` ֆիզիքական բռնութեան, իսկ 7-ը` սեռական: Մարզերէն եկած է 76 հեռաձայն, որուն 56-ը` ընտանեկան բռնութեան վերաբերեալ:

Արցախի Ճարտար Համայնքը Քաղաքի
Կարգավիճակ Ստացաւ

Նոյեմբեր 26-ին տեղի ունեցած Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային ժողովի լիագումար նիստին ընթացքին համաձայնութիւն տրուած է կառավարութեան առաջարկին` Մարտունիի շրջանի Ճարտար համայնքին քաղաքի կարգավիճակ տալու:

Օրէնքը ընդունուած է ձայներու 19 թեր, 5 դէմ, 3 ձեռնպահ քուէներով:

Յիշեցնենք, որ յուլիսին, տեղական հանրաքուէ կայացնելով, Ճարտար եւ Ղուզէ Ճարտար համայնքներու բնակչութիւնը քուէարկած էր երկու համայնքներու միաւորման օգտին: Անկէ մեկնելով` կառավարութիւնը փոփոխութիւններ եւ լրացումներ առաջարկած է «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան վարչատարածքային բաժանման մասին» օրէնքին մէջ: Ըստ անոնց, կ՛առաջարկուի Ճարտարի տարածքին մէջ գտնուող Զօրաւանին եւս տալ քաղաքի կարգավիճակ` Ներքին Ճարտար անունով, ընդգրկելով զայն Ճարտար քաղաքային համայնքի կազմին մէջ: Նշենք նաեւ, որ Ճարտարը Արցախի մեծագոյն գիւղական համայնքն էր:

Մարտունիի Մէջ Բնակելի
Նոր Թաղամաս Կը Կառուցուի

Մարտունի շրջանին մէջ կը կառոցուի նոր թաղամաս մը:

Լրատուական միջոցներու հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին Մարտունիի քաղաքապետ Մհեր Խաչատրեան յայտնած է, որ ընդհանուր առմամբ 120 բնակարանները պիտի տրամադրուին ընկերային ծանր պայմաններու մէջ ապրող, բազմազաւակ, կարիքաւոր ընտանիքներուն, պաշտպանութեան բանակի զինուորներուն, իսկ մէկ մասը պիտի տրամադրուի բնակարանային վարկերով:

Նոր թաղամասի կառուցման աշխատանքները կը կատարէ «Ֆերզիտ» սահմանափակ պատասխանատուութեամբ ընկերութիւնը: Ըստ ընկերութեան տնօրէն Արթուր Խաչատրեանի, այս տարուան փետրուարէն սկսած բնակելի թաղամասի շինարարական աշխատանքները պիտի աւարտին մայիս 2015-ին:

Անիկա բաղկացած պիտի ըլլայ բազմաբնակարան քառայարկ չորս շէնքերէ, որոնցմէ երեքին արտաքին պատերը եւ տանիքները պատրաստ են, իսկ չորրորդին շինարարական աշխատանքները տակաւին կը շարունակուին:

Նշենք, որ թաղամասը պիտի ունենայ կեդրոնացեալ ջեռուցման համակարգ, ինչպէս նաեւ` խաղահրապարակ:

Հադրութի Մէջ Գորգագործական
Արտադրամաս Բացուած Է

Հադրութի Մեծ Թաղեր գիւղին մէջ այսուհետեւ նոր թափ պիտի ստանայ գորգագործութիւնը, եւ գիւղացիները, գիւղատնտեսութենէն եւ անասնապահութենէն բացի, կարելիութիւն պիտի ունենան նաեւ կարպետագործութեամբ գումար վաստակելու:

Ներկայ դրութեամբ արտադրամասը ունի 10 աշխատող, սակայն զայն ընդարձակելու հեռանկարներ կան: Անիկա մեծթաղերցիները պիտի ապահովէ աշխատատեղերով եւ պիտի նպաստէ գիւղերու զարգացման:

Լրագրողներու հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին «Մեծ Թաղերի աւանդական գորգագործութիւն» ընկերութեան տնօրէն Գարիկ Ոսկանեանը շեշտեց, որ ժամանակին գիւղին մէջ գորգագործութիւնը շատ տարածուած էր, եւ մինչեւ 80-ականները գործող արտադրամասը ունեցած է 60 հոգինոց կազմ, որուն գործած կարպետները մեծապէս պահանջուած էին Խորհրդային Միութեան երկիրներուն կողմէ: «Այս պահուն արտադրամասը կը համագործակցի Ստեփանակերտի մէջ գործող «Ղարաբաղ կարպետ» ընկերութեան հետ: Կ՛իրականացնենք փոխադարձ այցելութիւններ, փորձի փոխանակում: Արտադրամասի աշխատակիցները կը ծանօթանան գորգագործութեան արուեստին եւ ձեռք կը բերեն հմտութիւններ», յայտնած է Ոսկանեան:

Արցախեան գորգերու նախկին համբաւի վերականգնումը եւ գորգագործութեան խթանումը Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան օրակարգային հարցերէն է: Գործող «Ղարաբաղ կարպետ» ընկերութիւնը, բացի մայրաքաղաքէն, մասնաճիւղեր ունի նաեւ Շուշիի եւ Մարտակերտի մէջ: Գորգագործութիւնը խթանելու նպատակով, արդէն երկրորդ տարին ըլլալով, ազգային վիճակախաղի տոմսի շահողներուն կը տրամադրուի ղարաբաղեան կարպետ` աւանդական զարդանախշերով:

Ստրկութեան Համաշխարհային Վարկանիշ.
Հայաստանը 81-րդ Է 197 Երկիրներու Մէջ

Մաւրիտանիան, Ուզպեքիստանն ու Հայիթին աշխարհի այն առաջին երեք երկիրներն են, ուր աշխատանքի պարտադրուածութիւնը ամէնէն աւելի տարածուած է: Այս մասին նշուած է «Ուորք ֆրի ֆաունտէյշըն» իրաւապահ կազմակերպութեան զեկոյցին մէջ, որ հրապարակուած է 18 նոյեմբերին: Այս մասին կը գրէ «Ռիա Նովոսթի» գործակալութիւնը:

Ըստ «Ուորք ֆրի ֆաունտէյշըն» վարկանիշին, որ կը նշէ ստրուկներու թիւին յարաբերակցութիւնը բնակչութեան ընդհանուր թիւին համեմատ, Մաւրիտանիոյ մէջ այս ցուցանիշը կը կազմէ 4 տոկոս (160 հազար մարդ), Ուզպեքիստանի մէջ 3.9 տոկոս (1.2 միլիոն մարդ), Հայիթիի մէջ` 2.3 տոկոս (140 հազար մարդ):

Հայաստանի վարկանիշը 81 է, Իրան 60-րդ դիրքի վրայ է, Վրաստան` 78-րդ, Ազրպէյճան` 94-րդ, Թուրքիան` 105-րդ: Ռուսիոյ վարկանիշը 32 է:

2014-ին աշխարհի մէջ բռնի ուժով աշխատանք պարտադրուած է 35.8 միլիոն մարդու` 2013-ին 29.8 միլիոնի փոխարէն, ըստ զեկոյցի հեղինակներուն: Անոնց հաշիւներով, աճը կապուած է աւելի ճշգրիտ տուեալներու եւ տեսութեան աշխարհագրութեան ընդլայնման հետ: Վերլուծութիւնը կը վերաբերի աշխարհի 167 երկիրներու:

«Ժամանակակից աշխարհին մէջ ստրկութիւնը կրնայ բազում դրսեւորումներ ունենալ` կրթութենէ զրկուած երեխաները, որոնք ստիպուած են աշխատելու փոքր հասակէն, աշխատաւորներ, որոնք չեն կրնար ձգել աշխատանքը մեծ պարտքերու պատճառով, կիներն ու աղջիկները, որոնք կ՛օգտագործուին որպէս իրաւազուրկ ու անվճար տնային տնտեսուհիներ», նշուած է զեկոյցին մէջ: Զեկոյցի հեղինակները յստակացուցած են, որ ստրկութեան խորագիրին տակ են նաեւ երեխաներու առեւանգումները` մարտական գործողութիւններու ընթացքին օգտագործելու համար:

Ըստ «Ուորք ֆրի ֆաունտէյշըն»-ի, ստրկական պարտադրանքի օգտագործման ամէնէն ցած ցուցանիշը արձանագրուած է Իրլանտայի եւ Իսլանտայի մէջ` 0.007 տոկոս իւրաքանչիւր երկրի մէջ (300 եւ 23 մարդ համապատասխանաբար): Պետութեան կողմէ ստրկութեան նկատմամբ հակազդեցութեան բարձրագոյն ցուցանիշը Հոլանտայի մէջ է, ամէնէն ցածը` Իրանի եւ Հիւսիսային Քորէայի:

Մեկնարկեց «Web Ծիրան» Համահայկական
4-րդ Առցանց Շարժապատկերի Փառատօնը

«Ոսկէ ծիրան»  Երեւանի միջազգային շարժապատկերի փառատօնը եւ Webtv.am մշակութային առցանց պատկերասփիւռի կայանը, «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.» ընկերութեան գլխաւոր հովանաւորութեամբ, սկսաւ «Web Ծիրան» համահայկական չորրորդ առցանց  փառատօնը: Անիկա սկսաւ 18 նոյեմբերին եւ պիտի աւարտի 25 փետրուարին:

«Արդէն չորրորդ անգամն ըլլալով «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը կը հովանաւորէ «Web Ծիրան» համահայկական առցանց շարժապատկերի փառատօնը: Մշակութային կարեւոր այս իրադարձութեան շնորհիւ հանրութեան դատին կը ներկայացուին շարժապատկերի երիտասարդ արտադրողներու աշխատանքները: Փառատօնը սկսնակ բեմադրիչներուն կու տայ առիթ` առանց ֆինանսական մեծ ներդրումներու  իրենց ժապաւէնները հանդիսատեսին ներկայացնելու եւ  զանոնք կ’ազատէ հովանաւորներ փնտռելու, ինչպէս նաեւ արտերկիր մեկնելու անհրաժեշտութենէն: Այս կարեւոր նախաձեռնութեան շնորհիւ` տարբեր երկիրներու սիրողական ժապաւէն արտադրողներուն կը տրուի եզակի բեմ` իրենց տաղանդը բացայայտելու, ճանաչում ձեռք բերելու եւ արտադրողներու ուշադրութիւնը իրենց աշխատանքերուն վրայ հրաւիրելու: Հաւատարիմ մնալով  մշակութային նախաձեռնութիւններուն մէջ երիտասարդութեան աջակցելու քաղաքականութեան` «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը յաջողութիւն կը մաղթէ երիտասարդ հայ ժապաւէն արտադրողներուն` իրենց ծրագիրներու իրականացման իմաստով», ըսած է «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեանը:

Փառատօնի մասնակիցներուն համար սահմանուած է 1 գլխաւոր եւ 2 խրախուսական մրցանակ: Գլխաւոր մրցանակակիրը պիտի պարգեւատրուի 400,000  դրամով (շուրջ 930 տոլար)  եւ յատուկ վկայագիրով, իսկ միւս մրցանակակիրները` յատուկ վկայագիրով: Ինչպէս գլխաւոր, այնպէս ալ խրախուսական մրցանակակիրները պիտի ստանան նաեւ նկարահանող մասնագիտական սարքերէ 10 օր անվճար օգտուելու հնարաւորութիւն:

Ամէնէն աւելի դիտուած ժապաւէնը պիտի արժանանայ «Համակրանք» խրախուսական մրցանակի, նաեւ` յատուկ վկայագիրի:

«Web Ծիրան» 4-րդ համահայկական առցանց շարժապատկերի փառատօնին արդիւնքները պիտի հրապարակուին 25 փետրուար 2015-էն 5 մարտ` յատուկ մրցանակաբաշխութեան ժամանակ: Արդիւնքները պիտի ամփոփէ արհեստավարժ դատական կազմը:

«Web Ծիրան» 4-րդ համահայկական առցանց շարժապատկերի փառատօնին ներկայացուած ժապաւէնները պիտի ցուցադրուին բացառապէս webtv.am հայկական մշակութային առցանց պատկերասփիւռի կայանէն:

Փառատօնին կրնան ներկայացուիլ մինչեւ 30 վայրկեան տեւողութեամբ ժապաւէններ` առանց ոճային (խաղարկային, վաւերագրական, գծանկարային եւ այլն) սահմանափակումներու:

«Web Ծիրան» համահայկական 4-րդ փառատօնին մէջ ներառուելու համար ժապաւէնները  պէտք է ներկայացնել խտասալիկի  վրայ` «Ոսկէ ծիրան» միջազգային շարժապատկերի փառատօնի գրասենեակ, 3 դեկտեմբեր 2014-էն մինչեւ 25 յունուար 2015 (գրասենեակի հասցէն` Երեւան 0001, Մոսկովեան 3, հեռ.  +374 10 52 10 42 ): Մանրամասնութեան համար կարելի է կապուիլ info@webtv.am ելեկտրոնային հասցէին:

Էջմիածինի Մէջ Տեղի Պիտի Ունենայ Ցեղասպանութեան
Նահատակներու Սրբադասման  Արարողութիւն

23 ապրիլ 2015-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ տեղի պիտի ունենայ Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներու սրբադասման արարողութիւնը: Այս որոշումը տրուած է նախորդող օրերուն գումարուած եպիսկոպոսաց ժողովին: Մեր եկեղեցւոյ բարձրագոյն իշխանութեան մարմինը նաեւ ընդունած է փաստաթուղթերու թղթածրարը, որով մկրտութեան ծէսը պէտք է միօրինակ ըլլայ հայ առաքելական բոլոր եկեղեցիներուն համար: Մկրտուողներուն համար պատրաստուած է նաեւ ուսուցողական ծրագիր:

Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ վերջին սուրբը Մովսէս Տաթեւացին է` 17-րդ դարուն: Դարերու ընդմիջումէն ետք մեր եկեղեցական տօնացոյցին մէջ փոփոխութիւն պիտի կատարուի: Եպիսկոպոսաց ժողովը քննարկած եւ որոշած է 23 ապրիլ 2015 թուականին սրբադասել Հայոց ցեղասպանութեան նահատակները: Կը պատրաստուի անոնց յիշատակման համար անհրաժեշտ բաղադրիչները` շարական, սրբապատկեր, վկայաբանութիւն:

Մայր Աթոռի դիւանապետ Արշակ եպս. Խաչատրեան յայտնած է, որ 400 տարի մեր եկեղեցին ոչ թէ սուրբեր չէ ունեցած, այլ սրբադասում չէ կատարուած: Աւանդութեան համաձայն, սրբադասում կատարուած է 2 ճամբով` կաթողիկոսական կոնդակով կամ ժողովուրդի պահանջով ու խնդրանքով: Սրբադասման յստակ արարողակարգ յայտնի չէ, բայց կան անհրաժեշտ պայմաններ:

«Անձը պէտք է քրիստոնէական հաւատքով, նուիրումով, սխրանքով ապրած լինի: Երկրորդ` կարեւոր դերակատարութիւն ունեցած լինի եկեղեցու զարգացման, առաքելութեան իրականացման ճանապարհին: Երրորդ` պէտք է նահատակուած լինի հաւատքի համար: Չորրորդ` պէտք է համաժողովրդական, համաեկեղեցական ընդգրկումի սպասում առաջացած լինի իր անձի նկատմամբ: Դա չի նշանակում, որ ոեւէ մէկն այս 4 պայմանները պէտք է միաժամանակ բաւարարի: 4 պայմաններից իւրաքանչիւրն էլ բաւարարելու դէպքում սրբադասում կատարւում է», յայտնած է Արշակ եպս. Խաչատրեան:

Եկեղեցական տօնացոյցին մէջ 24 ապրիլը պիտի նշուի որպէս Ցեղասպանութեան ընթացքին հայրենիքի ու հաւատքի համար նահատակուածներու յիշատակութեան օր: Արշակ սրբազանին համաձայն, սրբադասումը հաւաքական է, նահատակներու թիւ պիտի չնշուի:

Ի պատասխան այն դիտարկման, թէ Ցեղասպանութեան զոհերուն մէջ նաեւ այլադաւաններ ու անհաւատներ եղած են, եւ հիմնականին մէջ յստակ չեն անոնց կեանքի մանրամասնութիւնները, դիւանապետը յիշեցուցած է` «անմեղ մարդ չկայ, Քրիստոսի առաքեալներն էլ հաւատքի մէջ երբեմն տատանուել են»:

«Մենք որոշակիութիւն չենք մտցնում նրա մէջ, որ բոլոր նահատակուածները սրբադասւում են: Մենք ասում ենք` բոլոր նահատակուածները, ովքեր նահատակուեցին հաւատքի եւ հայրենիքի համար: Երկրորդ, երբ մենք ասում ենք` նահատակութիւնն ուղեկցուել է հաւատքի խոստովանութեամբ, հաւատքը փոխելու պահանջի դիմակայութեամբ, մենք արդէն երկրորդական ենք համարում, թէ նախորդ շրջանում մարդն ինչպիսի կեանքով է ապրել: Կարեւոր է դառնում, որ ինքն իր հաւատքը խոստովանեց իր արեամբ եւ իր մահով», յայտնած է Արշակ եպս. Խաչատրեան:

«Հասարակական մեծ հնչեղութիւն ստացած ցանկացած հարց քաղաքական որոշակի երանգ պարունակում է», դիտել տուած է Արշակ եպիսկոպոս: Սրբադասումը եւս պիտի ունենայ քաղաքական արձագանգներ, բայց եկեղեցւոյ խնդիրը ի սկզբանէ քաղաքական չէ:

«Սրբադասման արարողութիւնը հոգեւոր քայլ է: Որոշակի քաղաքական ազդեցութիւն պիտի գործի, քաղաքական մեկնաբանութիւններ տրուեն, բայց դա չէ, բնականաբար, մեր առաջին մտահոգութիւնն ու նպատակը»:

Այսպիսով, մեր եկեղեցւոյ մէջ պիտի վերականգնի սրբադասման` շուրջ 400 տարի առաջ ընդհատուած աւանդութիւնը: Յանձնախումբը պիտի ուսումնասիրէ նաեւ անհատական սրբադասման կարգը` նկատի ունենալով Կոմիտաս վարդապետն ու այլ անհատներ:

Մայր Աթոռը Օգնած Է 150 Սուրիահայ
Ընտանիքներու

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի ընկերային ծառայութիւնը, «Աջակցութիւն կարիքաւոր եւ անապահով ընտանիքներին» ծրագիրի ծիրին մէջ Ամենայն հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսի օծման եւ գահակալութեան 15-ամեակին առիթով, 4-19 նոյեմբերին նիւթական օգնութիւն տրամադրած է Հայաստան ապաստանած սուրիահայ 150 ընտանիքներու:

Ըստ Մայր Աթոռի տեղեկատուական համակարգին, նոյն ծրագիրով դրամական եւ նիւթական օգնութիւն յատկացուած է Հայաստանի տարբեր մարզերէն 70 առաւել անապահով բազմազաւակ ընտանիքներու, ուսանողներու, հաշմանդամներու եւ միայնակ մայրերու:

Ձեռնարկ` Նուիրուած Մուշեղ Իշխանի
100-Ամեակին

Նոյեմբեր 20-ին Երեւանի պետական մանկավարժական համալսարանի գեղարուեստական կրթութեան բաժանմունքի մեծ դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ ԵՊՄՀ-ի եւ Երեւանի Մուշեղ Իշխանի անուան դպրոցի միացեալ ձեռնարկ` նուիրուած Մուշեղ Իշխանի 100-ամեակին: Նախաձեռնութեան մասնակցեցաւ նաեւ սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեան:

Ներկաներուն փոխանցելով սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանի ողջոյնի խօսքը, շնորհաւորանքը եւ շնորհակալութիւնը` նման կարեւոր մշակութային ձեռնարկի կազմակերպման համար, Ս. Սրապիոնեան ներկայացուց Մուշեղ Իշխանի կեանքն ու ստեղծագործութիւնը:

Ելոյթ ունեցաւ ԵՊՄՀ-ի փրոֆեսէօր, գրականագէտ Սուրէն Դանիէլեան, որ շնորհակալութիւն յայտնեց սփիւռքի նախարարութեան ու անձամբ նախարարին` սփիւռքի նշանաւոր անհատները մեծարելուն, նման նախաձեռնութիւններու յատուկ ուշադրութիւն դարձնելուն եւ անոնց աջակցելուն համար:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութեան Մէջ
Տեղի Ունեցաւ «Կեսարիոյ Նախճիրները» Խորագիրով
Գիրքին Շնորհահանդէսը

Նոյեմբեր 7-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան մէջ կայացաւ Սօսի Ղազարեան-Գէոնեանի խմբագրութեամբ, Հայկ Ղազարեանի յուշագրութեան` «Կեսարիոյ նախճիրները» խորագրով գիրքին շնորհահանդէսը:

Սօսի Ղազարեան-Գէոնեանի պապը` սուրիահայ գրող, հրապարակախօս, լրագրող Հայկ Ղազարեան, իր զաւակներուն պատմած է եւ մասամբ ալ գրի առած է 1915-1922 թուականներուն Կեսարիոյ մէջ տեղի ունեցած  ցեղասպանութեան եւ հայերու գաղթին վերաբերող իր յիշողութիւնները:

Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկած է Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան: Ան բարձր գնահատած է գիրքին լոյս ընծայումը` նշելով. «Մեր Դատի, մեր ցաւի, մեր ճիչի մասին է այս գիրքը: Շնորհակալ եմ, սիրելի՛ Սօսի, որ կրելով հայ կնոջ ճակատագիրը, դեգերելով երկրէ երկիր, ի վերջոյ որոշեցիր հաստատուիլ հայրենիքի մէջ եւ այսօր արդէն Հայոց ցեղասպանութիւնը ժխտողներուն կը ներկայացնես աղբիւրագիտական նշանակութիւն ունեցող մեծ հօրդ յուշագրութիւնը: Այսօր մենք գրեթէ չունինք վերապրողներ, բայց  ունինք վերապրողներու ընտանիքներ եւ պարտաւոր ենք հաւաքել, ամբողջացնել բոլոր յուշագրութիւնները եւ բանաւոր զրոյցները 20-րդ դարասկիզբի մեծ ոճիրին մասին», ընդգծած է նախարարը: Ան աւելցուցած է,  որ հայ ժողովուրդին համար կարեւոր զէնքերէն մէկը  պատմական յիշողութիւններն են, որոնք անհրաժեշտ են թարգմանելով ներկայացնել այլ ժողովուրդներու:

Նախարարը ուրախութեամբ շեշտած է, որ այս աշխատութիւնը Սօսի Ղազարեան-Գէոնեանի 10-րդ գիրքն է, եւ համոզմունք յայտնած է, որ հետագային եւս հեղինակը հանդէս պիտի գայ նորանոր աշխատանքներով:

Բարձր գնահատելով Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ բարեգործական, հասարակական գործունէութիւնը եւ Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան   զարգացման շրջանակներուն մէջ ունեցած աւանդը` նախարար Հրանուշ  Յակոբեան Սօսի Ղազարեան-Գէոնեանը պարգեւատրեց Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Պօղոս Նուպար» մետալով:

Այնուհետեւ, «Կեսարիոյ նախճիրները» գիրքի պատմական արժէքին մասին զեկուցումով հանդէս եկած է Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը: Ան նշած է. «Հայկ Ղազարեանի յուշերը կարդալով եւս մէկ անգամ տեսանելի կը դառնայ, թէ Հայոց ցեղասպանութիւնը Թուրքիոյ պետական իշխանութիւններուն կողմէ ծրագրուած եւ հետեւողականօրէն իրականացուած ծրագիր էր»:

Գիրքի  բանասիրական արժէքին մասին խօսած է սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանը: Ան նշած է, որ գիրքը շարադրուած է բացառիկ մաքուր արեւմտահայերէնով: «Երկար տարիներ աշխատելով իբրեւ լրագրող` Հայկ Ղազարեան իր յուշերը շարադրած է գիրքի տեսքով եւ նուաստացումներու մէջէ անցած մտաւորականի յուշերուն մէջ մաղձը տեղ չէ գտած, այլ ամփոփուած է միայն ցաւը: Հայկ Ղազարեանի նման անհատականութիւններու շնորհիւ կը պահպանուի մեր ժողովուրդի մարդկային նկարագիրը»:

Ելոյթներով հանդէս եկած են` «Հայերն այսօր» ելեկտրոնային թերթի խմբագիր Նայիրի Մկրտիչեան-Տաղլեանը, բանաստեղծ Արեւշատ Աւագեանը, Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի հնագիտութեան եւ ազգագրութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող Յարութիւն Մարութեանը եւ ուրիշներ:

Շնորհակալութիւն յայտնելով սփիւռքի նախարարութեան եւ նախարարին` գիրքի հեղինակ Սօսի Ղազարեան-Գէոնեան նշած է. «Փոքր տարիքէս պապիս հանդէպ եղած մեծ ակնածանքս վերափոխուեցաւ տառապանքի, երբ իմացայ, թէ ինչպիսի նուաստացումներու ենթարկած են զայն թուրքերը: Եւ այսօր ուրախ եմ, որ այստեղ, այս սրահին մէջ Հայկ Ղազարեանը չէ մոռցուած, այլ կը գնահատուի»:

«Վերադարձ Հայաստան» Հիմնադրամին Դիմած Է
Հազար Հայրենադարձ

Իր գործունէութեան երկու տարուան ընթացքին «Վերադարձ Հայաստան» հիմնադրամը աջակցութիւն ցուցաբերած է շուրջ 1000 հայրենադարձի, որոնց մեծ մասը նոր տեղափոխուած է հայրենիք եւ ծանօթ չէ օրէնսդրութեան, պայմաններուն ու ընթացակարգերուն: Հիմնադրամի նախագահ Վարդան Մարաշլեանի համաձայն, իրենց կրցած են շուրջ 200 հոգիի համար աշխատանք գտնել. դիմողներուն 40 տոկոսը իր առեւտուրը հաստատած է: Ասիկա բնականաբար չի նշանակեր, որ հիասթափողներ չեն եղած, նոյնիսկ կան մեկնողներ, սակայն կարեւոր գաղափարախօսութիւնը, ըստ Մարաշլեանի, այն է, որ հայրենադարձին ճիշդ կերպով ներկայացուի հայաստանեան իրականութիւնը:

«Ո՛չ վարդագոյն, ո՛չ սեւ: Դուրսը ապրող հայը պէտք է իրական պատկերացում ունենայ Հայաստանի մասին եւ գիտնայ` ո՞ւր կու գայ եւ ինչո՞ւ», ըսած է Մարաշլեան` աւելցնելով, որ այս հարցին մէջ շատ կարեւոր է նաեւ անձնական փորձառութեան ներկայացումը: Այդ նպատակով ալ հանդիպումներու ընթացքին հիմնադրամին անդամները կը հրաւիրեն նաեւ Հայաստանի մէջ յաջողութեան հասած հայրենադարձները, որպէսզի անոնք խօսին իրենց անցած ուղիին մասին: Հայ հասարակութեան հետ հայրենադարձներուն համարկումը աւելի մատչելի դարձնելու միտումով հիմնադրամի աշխատակիցներն ու ստեղծուած հայրենադարձներու ցանցը առաւել մատչելի կերպով կը ներկայացնեն օրէնսդրութիւնը, իրավիճակը եւ պայմանները:

«Հայրենադարձութեանը նպաստող միջավայրի ստեղծումն մեծագոյն խնդիրն է: Այս առումով հիմնադրամը աջակցութեան կարիք ունի, քանի որ հայրենադարձութիւնը ո՛չ պետութեան, ո՛չ կուսակցութիւններու օրակարգին վրայ կայ: Հայրենադարձութեան մասին օրէնքը քնացած վիճակի մէջ է եւ նոյնիսկ Ազգային ժողովին մէջ քննարկումներու հանգրուան չէ հասած», նշած է Մարաշլեան` աւելցնելով, որ հայրենադարձներուն մեծ մասը հետագային կը հեռանայ հիմնականին մէջ աշխատանք չգտնելու կամ աւելի քիչ գումար վաստակելու համար:

«Գլխաւոր խնդիրն այն է, որ հայրենադարձները հասկնան, որ կայ հայրենիք, որ ունի խնդիրներ, կ՛առաջարկէ որոշ պայմաններ: Հայաստանի մէջ գինեգործութեան ոլորտին մէջ մեծ փոփոխութիւններ արձանագրուած են հայրենադարձներուն շնորհիւ, կան ոլորտներ, մասնագիտութիւններ, որոնց նկատմամբ մեծ պահանջ կայ, եւ բնական է, որ այդ ոլորտներուն մէջ հայրենադարձները կարենան շահեկան դիրքի մէջ գտնուիլ եւ նպաստել թէ՛ իրենց կենսամակարդակի բարձրացման, թէ՛ պետութեան զարգացման», ըսած է Մարաշլեան:

Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ Տարելիցին Վերաբերող
Մրցումին Յաղթողը Պիտի Երթայ Արեւմտահայաստան

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ 20 նոյեմբերին տեղի ունեցած է «Թարմ գաղափարներ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի միջոցառումների շրջանակներում» խորագիրով համաժողովը:

Ծրագիրի մասնակիցները այն երիտասարդներն էին, որոնք ծրագիրներ եւ թարմ գաղափարներ ներկայացուցած էին 2015-ին կեանքի կոչելու համար:

Մինչեւ 17 նոյեմբերին «Փաստարկ» ծրագիրի ծիրին մէջ երիտասարդները կ՛ուղարկէին իրենց առաջարկ-գաղափարները, որոնք ներկայացուեցան Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախաձեռնութիւնները համակարգող յանձնաժողովին:

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեան խօսած է տեղեկատուական, քարոզչական մեքենային կարեւորութեան մասին: «Շատ կարեւոր է, թէ մենք ի՛նչ ենք փոխանցում յաջորդ սերունդներին, ի՞նչ գործիքներ են նրանց տրամադրում միջազգային հարթակներում հանդէս գալու համար, ի՞նչ պատկերացումներ են ձեւաւորւում երիտասարդների շրջանում Հայոց ցեղասպանութեան եւ դրա հետեւանքները վերացնելու վերաբերեալ», յայտնած է Հայկ Դեմոյեան:

«Փաստարկ» ծրագիրի ղեկավար Տարօն Պարսամեանը նշած է. «Մեր նպատակն է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի միջոցառումները համակարգող յանձնաժողովին տրամադրել երիտասարդական թարմ գաղափարներ, հնարաւորութիւն ընձեռել ցանկացած երիտասարդի սեփական կարծիքը լսելի դարձնել: Ես փորձագէտ չեմ, ուղղակի կարծում եմ, որ ցանկացած երիտասարդի ձայն պէտք է լսելի լինի նման իրադարձութեան վերաբերեալ»:

Մրցութային յանձնաժողովը ընտրած է լաւագոյնները: Վերջինները ստացած են մրցանակներ, իսկ յաղթողը` ուղեւորութեան առիթ դէպի Արեւմտեան Հայաստան:

Թրքագէտ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, ԵՊՀ արեւելագիտութեան բաժանմունքի փոխնախագահ Ռուբէն Մելքոնեան շնորհաւորելով հեղինակն ու գիտական հանրութիւնը գիրքի լոյս ընծայման առթիւ` նշեց, որ հայերու բռնի կրօնափոխութիւնը հայագիտութեան կարեւոր խնդիրներէն է, այն հարցերէն է, որոնք անընդհատ ուսումնասիրութեան կարիք ունին, քանի որ տակաւին համակողմանի կերպով ուսումնասիրուած չեն: Նիւթը, ըստ Ռ. Մելքոնեանի, կը գտնուի գերքաղաքականացած վիճակի մէջ յատկապէս Թուրքիոյ մէջ եւ օրակարգային, արդիական հարց է այդ երկրի թէ՛ քաղաքական համակարգին մէջ եւ թէ՛ հասարակական-գիտական քննարկումներուն ընթացքին: «Կրօնափոխ հայերուն խնդիրը կ’առնչուի քանի մը գիտական բնագաւառներու` պատմագրութիւն, թրքագիտութիւն, ազգագրութիւն եւ այլն, ուստի հետազօտողին համար բաւականին բարդ է այս բոլոր բնագաւառներուն ընձեռած հնարաւորութիւնները օգտագործելով` ներկայացնել համակարգուած, կուռ աշխատանք, ինչ որ յաջողած է ընել Հայկազուն Ալվրցեանը: Հայերու բռնի կրօնափոխութիւնը ուղղակիօրէն կապուած է Հայոց ցեղասպանութեան հետ, եւ գիրքը պէտք է դիտարկել նաեւ Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի պարունակին մէջ», յայտնեց Մելքոնեան` շեշտելով, որ թրքական արխիւները, հայկական տարբեր աղբիւրներ հարուստ են փաստերով, որոնք կ’ապացուցեն բռնի կրօնափոխութեան բազմաթիւ դրուագներ:

Համշէնագէտ, «Համշէն» հայրենակցական միութեան փոխնախագահ, «Ձայն համշէնական» ամսաթերթի գլխաւոր խմբագիր Սերգէյ Վարդանեան նկատել տուաւ, որ մենագրութիւնը հետաքրքրական է թէ՛ ուսանողութեան, թէ՛ լրագրողներուն եւ թէ՛ հանրութեան համար:

Գիրքի հեղինակ Հայկազուն Ալվրցեան ընդգծեց, որ մենագրութիւնը պատրաստած է որպէս տեղեկագիր, որ հետաքրքրուողներուն մանրամասն կերպով կը ներկայացնէ կրօնափոխ հայերուն խնդիրները: Գիրքին մէջ կը ներկայացուի Օսմանեան կայսրութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան մէջ հայերու կրօնափոխութեան քանի մը կարեւոր դրուագներու համառօտ պատմութիւնը: Առանձին գլուխ յատկացուած է համշէնահայերու եւ Տէրսիմի հայերու կրօնափոխութեան խնդիրին: Առաւել հանգամանօրէն կ’արծարծուին Հայոց ցեղասպանութեան շրջանը եւ անոր յաջորդած ժամանակաշրջանի իրադարձութիւնները մինչեւ մեր օրերը, ինչպէս նաեւ` կրօնափոխ հայերու արդի խնդիրները եւ անոնց նկատմամբ Թուրքիոյ իշխանութիւններուն վերաբերմունքը:

Գիրքի շնորհահանդէսին անակնկալ էին մշեցի հայերը, որոնք ձեռնարկին մասնակցելու համար եկան Մուշէն: Հայկ Ասլանը Թուրքիոյ մէջ հիմնած է «Տարօն» հայրենակցական միութիւնը: Ան պատմեց, որ Մուշ քաղաքին մէջ իշխանութիւնները որոշած էին քանդել հայկական գերեզմանատունը, ուր, ըստ Հայկ Ասլանի, թաղուած է նաեւ Գէորգ Չաուշը: «Տարօն» հայրենակցական միութեան բողոքի ցոյցերուն շնորհիւ միայն հայկական գերեզմանատունը կարելի եղաւ փրկել կործանումէն:

Մշեցի Արմէն Գալուստ պատմեց, որ փոքր հասակին քիւրտ մը ծեծած է զինք` անուանելով «կեաւուր»: Երեխան լալով գացած է տուն եւ մեծ հօրմէն իմացած է, որ ինք իսկապէս հայ է: Արմէն Գալուստ ըսաւ, որ շնորհակալ է այդ ծեծողին, քանի որ ան բացայայտեց իր ակունքներն ու հայ ըլլալը: Մշեցի հայերուն նուիրուեցաւ «Կրօնափոխ հայերի խնդիրները Թուրքիայի Հանրապետութիւնում» թրքերէն մենագրութեան 100 օրինակ: Անոնք բարձր գնահատեցին աշխատութիւնը, քանի որ անիկա պիտի օգնէ նման հայերուն` ճանչնալու իրենք զիրենք եւ իրենց ակունքները:

«Կրօնափոխ հայերի խնդիրները Թուրքիայի Հանրապետութիւնում» մենագրութիւնը հրատարակուած է Հայաստանի նախագահի գործընկեր կազմակերպութեան` Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի յայտարարած դրամաշնորհային մրցոյթի ծիրին մէջ, «Մշակոյթ եւ հասարակութիւն» հասարակական կազմակերպութեան իրականացուցած ծրագիրին իբրեւ արդիւնք: Անիկա թրքերէնի թարգմանուած է Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնի աշխատակից Տիրան Լոքմակէօզեանի կողմէ:

Արարողութեան ներկայ էին Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Եպիսկոպոսաց ժողովին առիթով Հայաստան գտնուող եպիսկոպոսաց դասը, Մայր Աթոռի բարերարներ, Հայաստանի քաղաքաշինութեան նախարար, Մայր Աթոռի Ճարտարապետական խորհուրդի նախագահ Նարեկ Սարգսեանը, Հայաստանի մշակոյթի փոխնախարար Արեւ Սամուէլեանը եւ այլ հրաւիրեալներ: Արարատեան հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ Նաւասարդ արք. Կճոյեանի նախագահութեամբ կատարուած հիմնօրհնէքի արարողութեան աւարտին Մայր Աթոռի վարչատնտեսական բաժինի տնօրէն Մուշեղ եպս. Բաբայեանը կարդացած է կառոյցի հիմքերուն մէջ ամփոփուելիք յիշատակարանը, որուն մէջ գրուած է. «Բարեհաճ կամօքն Բարձրեալն Աստուծոյ, Եպիսկոպոսաց Բ. ժողովի գումարման օրերին` նոյեմբերի 14-ին, հանդիսապետութեամբ Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի եւ Արամ Ա. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսի, ներկայութեամբ եպիսկոպոսաց դասի, Մայր Աթոռի միաբանութեան, բարերարների եւ հաւատացելոց, կատարուեց հիմնօրհնէքի արարողութիւնը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մոմավառութեան մատուռի եւ կաթողիկոսական դամբարանի:

«Առաքելական մեր սուրբ եկեղեցու արժանաւոր զաւակներ, բարեպաշտ եւ ազգասէր Գառնիկ եւ Անի Եագուպեանների սրտաբուխ նուիրաբերութեամբ կառուցուող մատուռում հաւատաւոր հայորդիք մոմավառութեամբ իրենց աղօթքը պիտի վերառաքեն առ Աստուած` հայցելով Ամենակալ Տիրոջ օրհնութիւնն ու հովանին իրենց կեանքին, մեր սուրբ եկեղեցուն եւ համայն ազգիս հայոց: Այս աղօթավայրը նաեւ հանգրուան պիտի լինի հայրապետաց աճիւնների, եւ այստեղ մշտահունչ պիտի լինի աղօթքը ազգիս երախտարժան հովուապետաց հոգուոց հանգստութեան համար:

«Թող Փրկիչ մեր Տէրը շէն ու պայծառ պահի առաքելական մեր սուրբ եկեղեցին, հանապազ օրհնի մեր հայրենիքն ու ժողովրդին, ազգիս բարերար զաւակներին եւ միշտ պահպանի Իր ամենախնամ սուրբ աջի հովանու ներքոյ»:

Այնուհետեւ այս առիթով իր օրհնութիւնը փոխանցած է Գարեգին Բ. կաթողիկոսը: «Այս պահուն մեր հոգին կը ցնծայ ուրախութեամբ: Աստուծոյ օրհնութեամբ եւ աղօթակցութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին, եպիսկոպոսաց դասուն, Մայր Աթոռի միաբանութեան, բարերարներու եւ հաւատաւոր ժողովուրդին կատարուեցաւ մոմավառութեան մատուռին եւ կաթողիկոսական դամբարանին հիմնօրհնէքը, ուր հաւատաւոր մեր զաւակունք պիտի գան իրենց մոմերը վառելու եւ իրենց աղօթքն առ Աստուած բարձրացնելու ազգիս, հայրենիքի համար: Իրենց աղօթքը պիտի բարձրանայ նաեւ մեր 131 հայրապետների համար, որոնց իմաստուն առաջնորդութեամբ մեր ժողովուրդը դիմագրաւած է բոլոր դժուարութիւնները եւ կ’ապրի ազատ երկինքի ներքոյ` կրկին պայքարելով իր ազգային գոյութեան պահպանութեան համար», ըսած է Ամենայն Հայոց հայրապետը:

Ան գնահատած է բարեպաշտ Եագուպեան ամոլը, որ իր արդար քրտինքով վաստակածէն մնայուն կերպով բաժին կը հանէ ազգին եւ եկեղեցիին: Ազգային բարերարներ տէր եւ տիկին Գառնիկ եւ Անի Եագուպեաններուն օժանդակութեամբ իրականութիւն դարձած է Սեւանի Վազգէնեան դպրանոցը, իսկ տարիներ առաջ կառուցուած է դպրանոցին նոր շէնքը:

Այս առիթով արտասանած իր խօսքին մէջ Արամ Ա. կաթողիկոս ջերմօրէն ողջունած է այս եւ բոլոր այն ծրագիրները, որոնք վերջին տարիներուն կեանքի կոչուած են Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի մէջ: Ան ընդգծած է, որ ազգին, եկեղեցւոյ, հայրենիքին վերաբերող ամէն ծրագիր կենսական նշանակութիւն ունի, քանի որ կը նպաստէ եկեղեցւոյ առաւել պայծառացման, ազգի հզօրացման եւ միասնութեան ամրապնդման:

Ապա շարականի երգեցողութեամբ յիշատակարանը ամփոփուած է մոմավառութեան մատուռի եւ կաթողիկոսական դամբարանի հիմքերուն մէջ:

Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի բարերարներ տէր եւ տիկին Գառնիկ եւ Անի Եագուպեաններու (Միացեալ Նահանգներ) հովանաւորութեամբ կառուցուող մոմավառութեան մատուռին ճարտարապետներն են Ասլան Մխիթարեանը, Հայկ Մկրտչեանը եւ Արտաւազդ Նազարէթեանը:

Շինարարութիւնը կը կատարէ «Հորիզոն 95» կազմակերպութիւնը:

Ֆրանսական Համալսարանի Ուսանողներ
«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի Յարկին Տակ

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը իր յարկին տակ հիւրընկալած է Հայաստանի մէջ ֆրանսական համալսարանի շուկայադրման (մարքէթինկ) բաժինի 40 ուսանողներ: Անոնք հանդիպում ունեցած են ընկերութեան մասնագէտներուն հետ եւ գործնական դասընթացքի հետեւած` նաեւ ներկայացնելով իրենց առաջարկները ընկերութեան տարբեր ծրագիրներու եւ աշխատանքներու վերաբերող:

Ուսանողներուն ներկայացուած է «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի ստեղծման պատմութիւնը: Ընկերութեան տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան ուսանողներուն հետ բաժնեկցած է իր յաջողութեան պատմութիւնը եւ ներկայացուցած է արդիւնաւէտ ղեկավարման իր պատկերացումները: Ուսանողները` Ռ. Եիրիկեանի ընկերակցութեամբ շրջագայած են ընկերութեան մէջ եւ ծանօթացած կեդրոնի բաժանմունքներուն:

«Կարեւոր է, որ երկար տարիներու գործունէութեան մեծ փորձառութեամբ եւ գործնական հմտութիւններով երիտասարդ սերունդին հետ կիսուիլ, լսել անոնց առաջարկները, անոնց համար եւս կարելիութիւններ ստեղծել: Աւելի փորձառու անձերուն կարծիքն ու խորհուրդները կրնան վճռորոշ դեր ունենալ ուսանողներու ներկային ու ապագային մէջ», յայտնած է Ռալֆ Եիրիկեան:

Մատենադարանի Ֆոնտը Հարստացաւ
Արժէքաւոր Նմուշներով

Մատենադարանի ֆոնտը համալրուած է գրչագիր մատեաններով եւ հնատիպ գիրքերով: Պոսթընաբնակ Ղրտեան ընտանիքին նուիրատուութիւնը հին ձեռագիրներու գիտական հետազօտական հաստատութիւնը հարստացուցած է բացառիկ նմուշներով: Վերջին տարիներուն եղած այսպիսի նուիրատուութիւններուն շնորհիւ է, որ Մատենադարանը ձեռք բերած է իր ձեռագիրներուն մեծ մասը:

Ղրտեան Մարիան կը պատմէ, որ եղբայրը` Ռուբէնը, բժիշկ էր եւ հանգստեան օրերուն կ՛երթար հեռաւոր գիւղերու գրախանութներ, ուր հին գիրքեր կը վաճառուէին:

«Ժամերով կը պրպտէր գիրքերը, ուր որ Հայաստանի, հայերու կամ հայ մշակոյթի մասին էջ մը գրուած ըլլար, այս մէկ էջին համար 4 հատորը կը գնէր ու կը բերէր տուն», ըսած է ան:

Ղրտեան ընտանիքը հարուստ եւ բազմալեզու գրադարան ունի, բայց Ռուբէնին գիրքերը, ըստ անոր քրոջ, անձեռնմխելի էին: Աղօթագիրքերը երբեմն կու տար մօրը` կարդալու, յետոյ խնամքով կը զետեղէր դարակին մէջ: Ռուբէնին երազը եղած է, որ անոնք իրենց վերջին «հանգիստ»-ը գտնեն հայրենիքի մէջ` Մատենադարանի երդիքին տակ, ուր, վստահ էր, որ գիրքերը աւելի լաւ ձեւով պիտի պահպանուին, քան տան մէջ:

«Ղրտեան ընտանիքը Մատենադարանին նուիրած է 5 ձեռագիր, քանի մը տասնեակ հնատիպ գիրքեր, որոնք բացառիկ են, եզակի արժէքներ, որովհետեւ ոչ մէկ գրադարան ունի», յայտնած է Մատենադարանի տնօրէն Հրաչեայ Թամրազեանը:

Սուրիահայ Գրողներու Ստեղծագործութիւնները
Կ՛արտացոլացնեն Սուրիական Պատերազմական Դէպքերը

Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող պատերազմական իրադարձութիւնները մեծ ազդեցութիւն ձգեցին սուրիահայ ստեղծագործողներուն վրայ: Ծնունդ առին գիրքեր, բանաստեղծութիւններ, պատմուածքներ, որոնք կ՛արտայայտեն սուրիահայ ժողովուրդին կեանքը եւ ցաւը: 5 նոյեմբերին Հայաստանի Գրողներու միութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ հանդիպում` սուրիահայ գրողներուն հետ, որոնք անդրադարձան զիրենք յուզող տարբեր հարցերու:

Բանաստեղծ, արձակագիր Մարուշ Երամեան Հայաստան մեկնած է Հալէպէն եւ չորս ամիսէ հոն կը գտնուի:

«1996 թուականէն յաճախ կ՛այցելէի Հայաստան: Շատ հետաքրքրական կացութեան մէջ էինք, երբ Հալէպ կ՛ապրէինք. բոլորս կ՛աշխատէինք, եւ մեզի համար գրականութիւնը արտաաշխատանքային երեւոյթ էր. մասնագէտ գրողներ չէինք, հիմա եկած ենք այստեղ, անգործ ենք եւ գրելու շատ ժամանակ ունինք: Այսօր Հայաստանի մէջ մարդ գրականութեամբ չի կրնար ապրիլ», յայտնած է Մ. Երամեան:

Ըստ Մարուշ Երամեանի, վերջին շրջանի դէպքերը արդէն շատոնց արտայայտուած են սուրիահայ գրականութեան մէջ: «Գրեթէ բոլորս պատերազմի մասին կը գրենք: Արձակի եւ բանաստեղծութեան միջոցով կ՛անդրադառնանք այս դէպքերուն: Շատերս այդ ծանր օրերուն նուիրուած գործեր ունինք», յայտնած է ան:

Սուրիահայ գրողներու համախմբման անդամ, գրող Յակոբ Միքայէլեան եւս Հալէպէն եկած է Հայաստան, ուր կը գտնուի հինգ ամիսէ ի վեր: «Յաճախ այցելած եմ Հայաստան, սակայն երկար մնալով հասկցայ, որ գրելու առումով պեղելիք շատ բան կայ: Սուրիան ալ հայրենիք է մեզի համար, Հայաստանն ալ: Սուրիան աւելի շօշափելի էր, իսկ ասիկա ալ մեր հոգեւոր հայրենիքն է. մենք պէտք է աշխատինք դառնալ Հայաստանի քաղաքացիներ», համոզուած է գրողը:

Ըստ Յակոբ Միքայէլեանի, ամէն շաբաթ թերթերուն մէջ յօդուածներ կը գրէ եւ այսպիսով հետզհետէ կը վարժուի հայրենիքի կեանքին:

«Կոմիտաս. Մեծ Եղեռնի Զոհը» Գիրքը Նոր Էջեր
Կը Բանայ Ընթերցողին Համար

«Կոմիտաս. Մեծ եղեռնի զոհը» նոր գիրքին գինեձօնը Երեւանի պետական համալսարանի փիլիսոփայութեան եւ հոգեբանութեան բաժանմունքին մէջ տեղի ունեցած է 31 հոկտեմբերին:

«Կոմիտասի խելագարութիւնը ծանր մանկութեան հետեւանք չէր, եւ ան «խենդացած» չէր, ինչպէս շատերը կ՛ըսեն», յայտնած է գիրքին հեղինակը` ամերիկահայ հոգեբան Մելինէ Գարագաշեանը, որ տարիներ շարունակ նորանոր փաստեր հաւաքելով ընթերցողին ներկայացուց իր նոր «Կոմիտաս. Մեծ եղեռնի զոհը» գիրքը: Ան հաստատած է, որ Կոմիտաս մեծ հոգեցնցում ապրած է, աւելցնելով, թէ ան այդ մէկը կրնար յաղթահարել, եթէ միայն  իր բնական միջավայրը վերադառնար:

Նման աշխատութեան մը պատրաստութեան համար պէտք եղած է առնուազն եօթը տարի, իսկ փաստերը հաւաքած եւ ուսումնասիրած է աւելի կանուխ: «Գրելը դիւրին է, որովհետեւ սիրով կը գրեմ», հաստատած է հեղինակը: Գիրքին մէջ Կոմիտասի կեանքը եւ գործունէութիւնը ներկայացուած են հոգեբանական տեսանկիւնէ: Ըստ հեղինակին, հատորին մէջ տեղ գտած են նաեւ այնպիսի փաստեր, որոնք մինչեւ օրս չեն հրապարակուած: Այսպիսի գիրք գրելու մտայղացման անդրադառնալով` Մ. Գարագաշեան ըսած է. «Կեսուրս իր պայուսակին մէջ 3 նկար կը պահէր եւ բոլորին կը պատմէր, թէ Կոմիտասը եղած է ամուսինիս ազգականը, եւ անոր պատմածին եւ հրապարակային նիւթերուն մէջ շատ հակասութիւններ կային. ուստի որոշեցի իբրեւ հոգեբան ուսումնասիրել Կոմիտասի կեանքը եւ ընտանիքին պատմութիւնը, ինչպէս նաեւ` հասարակական կարծիքը համապատասխանեցնել այս ամէնուն»: Գիրքը բաղկացած է երկու մասերէ: Առաջինին մէջ կը պատմուի Կոմիտասի մասին` մինչեւ 1915 թուական, մանկութիւն, ընտանիք, կրթութիւն եւ այլն, իսկ երկրորդին մէջ ներկայացուած է 1915-էն մինչեւ կեանքի աւարտի ժամանակաշրջանը: Գիրքը տպագրուած է Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան աջակցութեամբ, կը նախատեսուի զայն թարգմանել անգլերէնի եւ ռուսերէնի:

«Մեզի ծանօթ չէ հոգեբանական այնպիսի լուրջ աշխատութիւն, որ հաւասարազօր կը լինի Մելինէ Գարագաշեանի կատարած աշխատանքին: Երկու հոգեբուժական աշխատութիւններ կան, բայց այս մէկը զուտ հոգեբանական է: Այս իմաստով այն շատ լաւ նուէր է մեր ուսանողների համար, որոնք կ՛ուսումնասիրեն քլինիքական եւ զարգացման հոգեբանութիւնները», յայտնած է անձի հոգեբանութեան ամպիոնի ղեկավար Էլէոնորա Զաքարեանը:

«Մեր բարեկամութիւնը Մելինէ Գարագաշեանի հետ երկար տարիներու պատմութիւն ունի: Ան մնայուն դասախօսութիւններ եւ ելոյթներ կ՛ունենար: Անոր շնորհիւ գեղեցիկ ճիւղ մըն ալ աւելցաւ հոգեբանական վերլուծութեան մէջ: Գիրքին մէջ կայ ե՛ւ գիտականը, որ կը ներկայացնէ փաստական նիւթը, ե՛ւ բանաստեղծականը, որ կը ներկայացնէ Կոմիտասը` իբրեւ արուեստի մեծագոյն դէմքերէն մէկը: Կոմիտասի մասին գրելու համար մեծ համարձակութիւն պէտք է», վկայած է փիլիսոփայութեան եւ հոգեբանութեան բաժանմունքի ղեկավար Ալեքսան Բաղդասարեանը:

Նշենք, որ ասիկա հեղինակին երկրորդ գիրքն է, որ Կոմիտասին հոգեբանութիւնը կ՛ուսումնասիրէ: Առաջինը՝ «Կոմիտաս. հոգեբանական վերլուծում մը» խորագիրով, որ լոյս տեսած էր 2011-ին:

Երեւանի Մէջ Բացումը Կատարուած Է
Գալուստ Կիւլպէնկեանի Կիսանդրիին

Նոյեմբեր 4-ին մայրաքաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանին մէջ Կիւլպէնկեան-Խաչատրեան փողոցներու քառուղիին վրայ յարակից տարածքին մէջ տեղադրուեցաւ հայ մեծ բարերար Գալուստ Կիւլպէնկեանին կիսանդրին:

Բացման հանդիսութեան մասնակցեցան Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան, Արաբկիր վարչական շրջանի ղեկավար Հրայր Անտոնեան, «Գեղագիտութեան ազգային կեդրոն»-ի գլխաւոր տնօրէն, ճարտարապետ Լեւոն Իգիթեան, յուշակոթողի հեղինակ, քանդակագործ Գարեգին Դաւթեան, սփիւռքի նախարարի խորհրդական Ստեփան Պետրոսեան, նախարարութեան աշխատակազմի համահայկական, միջազգային եւ եկեղեցական կառոյցներու հետ կապերու վարչութեան նախագահ Կամօ Սարգսեան, պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններու ներկայացուցիչներ, մշակութային գործիչներ, համայնքի ներկայացուցիչներ: Նշենք, որ սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ 2012 թուականին Երեւանի Օղակաձեւ զբօսայգիի 4-րդ հատուածին մէջ հիմնադրուած է «Հայ բարերարներու ճեմուղի», ուր տեղադրուած են Պօղոս Նուպարի, Ալեքսանդր Մանթաշեանցի, Ալեք Մանուկեանի, Միքայէլ Արամեանցի, Յովհաննէս Լազարեանի, Գալուստ Կիւլպէնկեանի, ինչպէս նաեւ բարերարութեան հաւաքական կերպարը խորհրդանշող յուշակոթողները:

Նշուեցաւ «Սուրիահայերու Հիմնական Հարցերը
Համակարգող Կեդրոն»-ին Երկամեակը

Նոյեմբեր 7-ին ՀԲԸՄ հայաստանեան գրասենեակի դահլիճին մէջ կայացաւ «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն»-ի հիմնադրման երկրորդ տարեդարձը: Ձեռնարկին մասնակցեցան Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը եւ «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն»-ի գործընկեր կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչները:

Ողջունելով ներկաները` սփիւռքի նախարարը մասնաւորապէս նշեց, «Նախ կ՛ուզեմ շնորհաւորել կառոյցին երկամեակը եւ շնորհակալութիւն յայտնել, որովհետեւ ամէնէն ծանր, ամէնէն բարդ աշխատանքը դուք կը կատարէք, անցած երկու տարիներու ընթացքին առաքելութիւնը շատ լաւ ձեւով իրականացուցիք, եւ մեր միացեալ աշխատանքը շատ ներդաշնակ է: Կեդրոնը յաջողեցաւ ճիշդ կազմակերպել իր աշխատանքները միւս կառոյցներուն հետ: Ըստ ինծի, «Սուրիահայերու հիմնական հարցերը համակարգող կեդրոն» հասարակական կազմակերպութիւնը քաղաքացիական հասարակութեան կայացման լաւագոյն օրինակն է: Շնորհակալութիւն նաեւ ՀԲԸՄ-ին, որ առաջին օրէն օգնութեան ձեռք երկարեց աջակցութեան եւ ուժ տուաւ: Յատուկ շնորհակալութիւն մեր բոլոր բարերարներուն, բարի կամքի տէր մարդոց, որոնք Հայաստանի թէ սփիւռքի մէջ օգնեցին դժբախտութեան մէջ յայտնուած մեր հայրենակիցներուն: Եւ վերջապէս, խոր շնորհակալութիւն կը յայտնեմ բոլոր սուրիահայերուն, որոնք եկան հայրենիք. երրորդ անգամ փախստական չդարձան: Անոնք կը վայելեն իրենց գործատէրերու սէրը եւ յարգանքը` աշխատասիրութեան, նուիրուածութեան, ազնուութեան եւ հայրենասիրութեան շնորհիւ»:

Յոբելեանին առթիւ սփիւռքի նախարարը ազգանուէր աշխատանքի համար շնորհակալագրեր յանձնեց Լենա Հալաճեանին, Ալեքսան Գարատանայեանին, Ճորճ Բարսեղեանին, Նորա Փիլիպոսեանին, Թամար Գարագէօզեանին, Գէորգ Շատոյեանին եւ Սարգիս Ադամեանին:

Ձեռնարկին շրջանակներուն մէջ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Պրազիլի մասնաճիւղին կողմէ սուրիահայ 400 դպրոցականներու աջակցելու նպատակով տրամադրուած նիւթական օժանդակութեան առթիւ շնորհակալական խօսքով եւ երաժշտական կատարումներով հանդէս եկան սուրիահայ փոքրիկները:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութեան Մէջ Հիւրընկալուեցան
Վենեզուելայի Եւ Իրաքի Հայոց Թեմերուն Առաջնորդները

Նոյեմբեր 14-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան հիւրընկալեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Վենեզուելայի թեմի առաջնորդ Կոմիտաս արք. Օհանեանը, Հայաստանեայց Առաքելական սուրբ եկեղեցւոյ Իրաքի թեմի առաջնորդ Աւագ արք. Ասատուրեանը եւ իրաքահայ համայնքի գործիչ Պարոյր Յակոբեանը:

Ողջունելով սրբազան հայրերը` սփիւռքի նախարարը արժեւորեց Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ եպիսկոպոսաց հերթական ժողովին մէջ քննարկուած` Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներու սրբադասման կարգը եւ սրբադասման առնչուող հարցերը: Նախարարը շեշտեց Կոմիտաս վարդապետի սրբացման անհրաժեշտութիւնը:

Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներու սրբադասման արարողութիւնը որոշուած է կատարել 2015, 23 ապրիլին, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի մէջ:

Հանդիպման ընթացքին խօսուած է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին  ընդառաջ հայ եկեղեցւոյ հետ Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ միացեալ իրականացուելիք ոգեկոչումներուն մասին:

Սրբազան հայրերը հաղորդած են, որ Եպիսկոպոսաց ժողովը յայտարարութիւն մը տարածած է, որուն մէջ կոչ ուղղած է միջազգային հանրութեան` «®վճռականօրէն շարունակելու Օսմանեան կայսրութեան կողմէ հայ ժողովուրդի դէմ իրագործուած 20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութեան ճանաչման եւ դատապարտման գործընթացը», ինչպէս նաեւ Թուրքիան պէտք է ճանչնայ հայ ժողովուրդին դէմ իր գործադրած ցեղասպանութիւնը եւ վերահաստատէ հայ ժողովուրդին արդար իրաւունքները:

Ասկերանի Մէջ Պատմական Յուշարձաններուն Թիւը 987 Է

Արցախի զբօսաշրջութեան վարչութեան կից գործող Ասկերանի պատմական միջավայրի պահպանութեան ծառայութիւնը կազմաւորուած է երկու տարի առաջ, ունի չորս աշխատակից, որոնք կը հետեւին շրջանի 42 համայնքներու մէջ գոյութիւն ունեցող 987 պատմական յուշարձաններու պահպանութեան:

Ծառայութեան նախագահ Ալլա Արզումանեան թուարկելով պատմական յուշարձաններուն տեսակները` յայտնած է, որ կան` եկեղեցիներ, խաչքարեր, հին գերեզմաններ, տապանաքարեր: Խաչքարերէն եւ տապանաքարերէն ամէնէն հինը 11-րդ դարէն է, տեղեկացուցած է Ա. Արզումանեան: Շրջանի քանի մը գիւղեր առանձնապէս հարուստ են հետաքրքրական տապանաքարերով եւ խաչքարերով` Աւետարանոց, Խնածախ, Խանցկ, Վերին եւ Ներքին Սզնէք գիւղեր: Ալլա Արզումանեան դժուար կը նկատէ առանձնացնել ամէնէն տեսարժան վայրը կամ յուշարձանը` հաստատելով, որ իւրաքանչիւրը ունի իր բացառիկ ու իւրայատուկ արժէքը: Անոր համաձայն, Ասկերանի շրջանի ամրոցին յատուկ ուշադրութիւն կը դարձուի, որովհետեւ անիկա շրջանի իւրատեսակ այցետոմս է: Անդրադառնալով այն վայրերուն, զորս զբօսաշրջիկները աւելի յաճախ կը նախընտրեն այցելել` Ա. Արզումանեան առանձնացուցած է քանի մը վայր` Տիգրանակերտ, Նիկոլ Դուման տուն-թանգարան, Ասկերանի բերդ-ամրոցը: «Կը պատահի, որ հիւրերը մեզ կը դիմեն` խորհուրդի կամ իրենց ուղեկցելու համար` բնականաբար իրենց նախընտրած վայրերը: Երբեմն զբօսաշրջիկները կը գերադասեն ծանօթանալ հին գիւղական կենցաղին եւ աւանդութիւններուն: Մենք ալ հաճոյքով կ՛ուղեկցինք անոնց», նշած է ծառայութեան նախագահը:

«Ընտանիքի Ընկեր» Նոր Ծրագիրը
Հայրենադարձներու Համարկման Համար

«Ընտանիքի ընկեր» ծրագիրը պաշտօնապէս սկսաւ գործել այս տարուան ապրիլի աւարտին եւ անոր հիմնական նպատակն է Սուրիայէն կամ այլ երկիրներէ Հայաստան եկած ընտանիքներուն ոչ նիւթական աջակցութիւն ցուցաբերել: Աջակցութիւնը անմիջականօրէն ընտանիքներուն կը տրամադրեն երիտասարդ կամաւորները` տեղեկատուական օգնութիւն ցուցաբերելով, քաղաքին ծանօթացնելով, պետական եւ բարեսիրական կազմակերպութիւններուն դիմելու գործընթացներուն օգտակար դառնալով, յայտնած է ծրագիրի համակարգող Զարինէ Յարութիւնեան:

Սեպտեմբերին սկսած է ծրագրին երրորդ հանգրուանը, որուն կը մասնակցին 15 ընտանիքներ: Ծրագիրը պաշտօնապէս պիտի տեւէ երեք ամիս, սակայն աւարտէն ետք կամաւորը եւ ընտանիքը պիտի բարեկամանան եւ շարունակեն իրենց շփումները:

«Այս ծրագիրը սուրիահայերու համարկման ոլորտին մէջ կը կազմէ մեր գործունէութեան միայն մէկ փոքր մասը: Տեղացի ընտանիքները նորեկ հայրենակիցներուն կենցաղային օգնութիւն տրամադրելով` անոնց կ՛օգնեն ոչ միայն կողմնորոշուելու քաղաքին մէջ, տարբեր կառոյցներու դիմելու հարցով կամ ուղղակի Հայաստանին ծանօթանալով, այլ նաեւ երկու կողմերը կարելիութիւն կը ստանան աւելի սերտօրէն ծանօթանալու մշակութային որոշ տարբերութիւններուն», դիտել տուած է ՄԱԿ-ի Գաղթականներու հարցերով գերագոյն յանձնակատարի հայաստանեան գրասենեակի ներկայացուցիչ Քրիստոֆ Փիերուիրթ:

«Ընտանիքի ընկեր» ծրագրի համակարգողը նաեւ աւելցուցած է, որ ասկէ բացի, կամաւորներուն ամսական գումար պիտի տրամադրուի, որպէսզի իրենք կարելիութիւն ունենան հանդիպումներ կազմակերպելու եւ հիւրընկալելու բարեկամ ընտանիքներ:

Հայաստան Եկած Զբօսաշրջիկներուն
Թիւը Կը Մօտենայ Մէկ Միլիոնի

Հայաստանի մէջ զբօսաշրջութեան ոլորտը կը շարունակէ կայուն աճ արձանագրել: Յունուար-սեպտեմբեր 2014-ին հանրապետութիւն մուտք գործած են 941 հազար 151 զբօսաշրջիկներ. 2013-ի նոյն ժամանակաշրջանին հետ բաղդատելով` 13.6 առ հարիւրէ աւելի:

Ըստ Հայաստանի ազգային վիճակագրական ծառայութեան, այս տարուան յունուար-սեպտեմբերին զբօսաշրջութեան նպատակով Հայաստանէն մեկնած է 886 հազար 251 մարդ. 2013-ին հետ բաղդատելով` 12.5 առ հարիւրէ աւելի:

Զբօսաշրջութիւնը Հայաստանի տնտեսութեան գերակայ ճիւղերէն է: Վերջին տասնամեակին ոլորտին աճը տարեկան գերազանցած է 15-20 առ հարիւրը: Զբօսաշրջութեան խթանման նպատակով Հայաստան վիզայի առնչութեամբ դիւրութիւններ կու տայ, որդեգրած է «Բաց երկինք»-ի քաղաքականութիւն` կարելի եղածին չափ մատչելի դարձնելով զբօսաշրջիկներուն համար Հայաստան այցելութիւնները:

Հայոց մեծ եղեռնի 100-ամեակը ոգեկոչելու նպատակով մօտաւորապէս մէկ տարի առաջ Հայաստանի «Ֆուլեր» տնաշինական կեդրոնը սկսաւ իրագործել նոր ծրագիր մը, որուն նպատակն է մինչեւ 2015-ի դեկտեմբերը կառուցել եւ վերանորոգել 100 տուն` 100 կարիքաւոր ընտանիքի համար: Ծրագիրի ծնունդէն առ այսօր աջակցութիւն ցոյց տրուած է արդէն 68 ընտանիքներու: Ծրագիրի նպատակակէտին հասնելու համար մնացած է աջակցիլ 32 ընտանիքներու:

«Մենք մեր երախտագիտութիւնը կը յայտնենք մեր բոլոր աջակիցներուն, որոնք միացած են մեզի` յարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներուն` կառուցելով տուներ այնպիսի ընտանիքներու համար, որոնք չունին մնայուն բնակութեան վայր կամ կ՛ապրին անմխիթար պայմաններու մէջ: Յոյս ունինք, որ մինչեւ 2015-ի դեկտեմբերը մենք կը հասնինք ծրագիրի նպատակակէտին` աջակցելով 100 ընտանիքի», ըսած է Հայաստանի «Ֆուլեր» տնաշինական կեդրոնի նախագահ Աշոտ Եղիազարեան:

Մենք կոչ կ՛ընենք աշխարհասփիւռ հայութեան` միանալու մեզ եւ յարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներ կամ վերապրածներ դարձած իրենց նախնիներուն եւ հարազատներուն` անոնց յիշատակին կառուցելով տուներ անմխիթար պայմաններու մէջ ապրող հայ ընտանիքներու համար, ըսուած է «Ֆուլեր» տնաշինական կեդրոնին հրապարակած  հաղորդագրութեան մէջ:

Մէկ տուն ֆինանսաւորելու համար անհրաժեշտ գումարը կը կազմէ 10,500 ամերիկեան տոլար:

Տան շինարարութիւնը աւարտելուն պէս տուն ֆինանսաւորած բոլոր նուիրատուները «Ֆուլեր» տնաշինական կեդրոնին կողմէ կը ստանան հաւաստագիր եւ աւարտած տան նկարները: Ծրագիրը արդէն ունի տուն հովանաւորած առատաձեռն նուիրատուներ, ինչպէս Արլեն Հաճինլեան` Նիւ Եորքէն, Սանտրա Շահինեան-Լէյթներ` Նիւ Ճըրզիէն, Քենտըն եւ Մինաքեան ընտանիքները` Նիւ Եորքէն, Ռէյսինի (Ուիսքանսըն) հայկական համայնքը եւ այլ նուիրատուներ:

Եղեռնի 100-ամեակի ոգեկոչման այս շարժման միանալու համար կարելի է ուղարկել նուիրատուութիւն` «Ֆուլեր» տնաշինական կեդրոն» բհկ, ամերիաբանկ հ-Հ 15700 05330400100ին: Առցանց նուիրատուութիւններու համար (յատկապէս Միացեալ Նահանգներէն)`  http://weblink.donorperfect.com/FCH_Armenia100   :

Հայաստանի Մէջ Պիտի Հիմնուի Արեւմտահայերէնի
Ուսուցման Կեդրոն

Հայաստանի մէջ պիտի հիմնուի արեւմտահայերէնի ուսուցման կեդրոն, պիտի հրատարակուին արեւմտահայերէնի ուսուցողական նիւթեր, Հայաստանի բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններուն մէջ հայագիտական նիւթերու հետեւող սփիւռքահայ ուսանողներուն պիտի տրամադրուին կրթաթոշակներ: 28 հոկտեմբերին այս առնչութեամբ համապատասխան յուշագիր ստորագրուած է սփիւռքի նախարարութեան եւ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկին միջեւ:

Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան նշած է, որ «Գալուստ Կիւլպէնկեան»-ը արդիւնաւէտ ծրագիրներ կ՛իրականացնէ Մատենադարանի, գիտութիւններու ակադեմիային եւ Երեւանի Պետական համալսարանին հետ: Անոր համաձայն, հաստատութեան հիմնական նպատակը հայագիտութեան զարգացումն է: «Առաւելապէս շեշտը կը դրուի արեւմտահայերէնի պահպանման եւ զարգացման հարցերուն վրայ», յայտնած է ան:

«Երիտասարդութեան համար արեւմտահայերէնը պէտք է գործածական լեզու դարձնենք, յատկապէս` Սփիւռքի մէջ: Եթէ մենք չկարենանք պահպանել մեր լեզուն, ոչ ոք պիտի կարենայ պահպանել արեւմտահայերէնը», ըսած է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հաստատութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքի տնօրէն Ռազմիկ Փանոսեան, որ ստորագրած է յուշագիրը:

Նշենք, որ Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի մէջ 12-19 հոկտեմբերին տեղի ունեցած է Հայկական մշակոյթի շաբաթ, որ կազմակերպուած էր «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկին կողմէ: Ըստ Ռազմիկ Փանոսեանի, այս մէկը առիթ է աւելի մեծ թիւով լսարանի ներկայացնելու հայկական մշակոյթը եւ պատմութիւնը:

Միացեալ Նահանգներու Արտաքին Գործոց Նախարարութեան
Ծրագիրով` Ամերիկացի Գրողներ Հայաստանի Մէջ

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան կողմէ իրականացուող ծրագիրի մը ծիրին մէջ այս օրերուն Հայաստան կը գտնուի ամերիկացի գրողներու խումբ մը, որուն մաս կը կազմէ նաեւ անուանի գրող, հրապարակախօս եւ գրականագէտ Փիթըր Պալաքեան, որ յատկապէս նշանաւոր է Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած իր գիրքերով` «Այրող Տիգրիսը» եւ «Ճակատագիրի սեւ շունը»:

«Ազատութեան» հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին Փ. Պալաքեան բարձր գնահատեց Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան աջակցութեամբ իրականացուող այս ծրագիրը` յոյս յայտնելով, որ ծրագիրի ծիրին մէջ հայ գրողները նոյնպէս Միացեալ Նահանգներ կ՛այցելեն:

Փիթըր Պալաքեան նշեց, որ ժամանակակից հայ գրականութեան, ցաւօք, ծանօթ է այնքանով, որքանով անիկա թարգմանուած է անգլերէնի: Ան աւելցուց, որ իր վերջին գիրքին մէջ ամփոփուած են իր գրականագիտական յօդուածները` նուիրուած Չարենցին, Սիամանթոյին, Սեւակին եւ միւս հայ դասականներուն:

«Ես ծաւալուն յօդուածներ գրած եմ Չարենցի, Սիամանթոյի, Թեքէեանի մասին: Ես իմ ուսանողներուս Սեւակ կը կարդամ: Ներկայիս կ՛ուսումնասիրեմ նաեւ հայ դասականներու ստեղծագործութիւնները եւ իմ նոր գիրքիս մէջ ամփոփած եմ այդ առնչութեամբ իմ լաւագոյն յօդուածներս», յայտնեց Փիթըր Պալաքեան:

Շարժակ` Արտակարգ Իրավիճակներու Նախարարութեան
Աշխատանքներու Անխափան Ընթացքին Համար

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը կը շարունակէ աջակցիլ Հայաստանի առանցքային ենթակառուցուածքներու զարգացման, մասնաւորաբար արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան` արտակարգ իրավիճակներու մէջ տեղեկատուութեան եւ տուեալներու անվտանգութեան կառավարման, ինչպէս նաեւ պետական կարեւորագոյն ենթակառուցուածքներու անխափան աշխատանքի ապահովման նպատակով:

Արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան տրամադրուած է վառելանիւթով (տիզըլ) բանող ելեկտրածին գերհզօր շարժակ, որ պիտի ծառայէ որպէս ելեկտրականութեան այլընտրանքային աղբիւր` «Սերվերային տնտեսութեան պահուստային կեդրոն»-ի (ՍՊԿ) անխափան աշխատանքի ապահովման նպատակով: Նախապէս «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս»-ը յատկացուցած էր 50 միլիոն դրամ` Հայաստանի կառավարութեան «Սերվերային տնտեսութեան պահուստային կեդրոն»-ի ստեղծման նպատակով: ՍՊԿ-ի ստեղծման նպատակն է ճգնաժամային իրավիճակներու ատեն կառավարման համակարգերու անվտանգ կենսագործունէութեան ապահովումը: Արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան մէջ տեղակայուած ՍՊԿ-ն ստեղծուած է խաղաղ ժամանակաշրջանին` արտակարգ իրավիճակներու մէջ բնակչութեան պաշտպանութեան եւ պատերազմական ժամանակաշրջանին` քաղաքացիական պաշտպանութեան նախաձեռնութիւններու արագ կազմակերպման, առանցքային տեղեկատուութեան յուսալի պահպանման, արդիւնաւէտ եւ անվտանգ կիրարկման, ինչպէս նաեւ պետական մարմիններու պահեստային տեղեկատուական համակարգերու կեդրոնացման եւ անոնց շահագործման բարելաւման նպատակով:

Որակի, արդիւնաւէտութեան, յուսալիութեան, շրջակայ միջավայրի վրայ ներգործութեան չափորոշիչներուն համապատասխանող եռաֆազ «Perkins P440E» 400 վոլթ լարում ապահովող շարժակը կրնայ արտադրել ժամական 360 քիլովոլթ հզօրութեան ելեկտրականութիւն:

«Թէ՛ պետական, թէ՛ կոմերցիոն ենթակառուցուածքներու համար առաջնային կարեւորութեան հարց է ճգնաժամային իրավիճակներու կանխարգիլման եւ անոնց հակազդման եւ կառավարման համակարգերու լիարժէք պատրաստուածութիւնը: Այդ նաեւ կ՛ենթադրէ անհրաժեշտ սարքաւորումներու առկայութիւն: Այդ սարքաւորումները կարեւոր նշանակութիւն կրնան ունենալ յատկապէս մեր երկրի համար` նկատի առնելով առկայ վտանգները: Այդ է պատճառը, որ բարձրակարգ սարքաւորումներ կիրառող «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս»-ը այդպիսի մէկ սարքաւորում ալ տրամադրած է ԱԻՆ-ին` ճգնաժամային իրավիճակներու մէջ ենթակառուցուածքներու աշխատանքի անխափան ապահովման նպատակով: Մենք ջանք չենք խնայեր ճգնաժամային իրավիճակներու կառավարման եւ կանխարգիլման արդիւնաւէտ մեքանիզմների ստեղծման գործին պետութեան օժանդակելու», յայտնած է «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան:

«Արմսվիս» Դրամատունը Եւ «Մենեճմենթ Միքս»-ը
Պիտի Հիմնեն Ներդրումներու Կառավարման Ընկերութիւն

«Արմսվիս» դրամատունը եւ «Մենեճմենթ միքս» խորհրդատուական ընկերութեան միջեւ կնքուեցաւ Անձնական ներդրումներու կառավարման գործունէութիւն իրականացնող ընկերութիւն հիմնելու յուշագիր:

«Մենեճմենթ միքս»-էն յայտնեցին, որ ընկերութեան հիմնական առաքելութիւնը  ներդրողներուն Հայաստանի եւ երկրի տարածքէն  դուրս ստեղծուող կամ գործող սեփական առեւտրային ընկերութիւններու դրամագլուխներուն մէջ ներդրումներ կատարել, այդպիսի ներդրումները կառավարել եւ հետագային անոնց օտարումը կազմակերպելու գործին մէջ համալիր ծառայութիւններու մատուցումն է:

Ընկերութեան հիմնական ջանքերը ուղղուած պիտի ըլլան` գործընկեր հանդիսացող առեւտրային ընկերութիւններու գործունէութեան ընդլայնման, մասնաւորապէս` տնտեսութեան տարբեր ոլորտներու մէջ աճ ունեցող գործարար ծրագիրներու բացայայտման, գնահատման եւ իրականացման:

«Նորաստեղծ ընկերութիւնը պիտի նպաստէ շուկային մէջ նոր մշակոյթի ձեւաւորման` սեփական մարզի կառավարումը, որ իր մէջ պիտի ամփոփէ ընկերութիւնների համագործակցական կառավարման, առեւտուրի զարգացման, մրցունակութեան բարձրացման, նոր շուկաների ստեղծման տարրեր»,- նշուած է հաղորդագրութեան մէջ:

Հիմնադիրներու հաւաստիացումով, շեշտուած պիտի ըլլան նորարարութիւնները եւ արհեստագիտութիւն պարունակող ներդրումային ծրագիրները: Նախաձեռնութիւնը պիտի ծառայէ միջազգային ֆինանսական միջոցներու ներգրաւման, «Որուն մասին կը վկայէ այն հանգամանքը, որ առկայ ներդրումային ֆոնտերը ձեւաւորուած են արտերկրեայ անձնական ներդրողներու եւ միջազգային ֆինանսական ընկերութիւններու միջոցներով»:

Նշենք, որ յուշագիրը ստորագրուած է զուիցերահայ գործարար, «Արմսվիս» դրամատան սեփականատէր Վարդան Սիրմաքեշի Հայաստան կատարած գործնական այցելութեան շրջանին:

Հայաստանի Մէջ Յունաստանի Դեսպան Իոաննիս Տայիսը
Այցելեց Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութիւն

Հոկտեմբեր 27-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց  Հայաստանի մէջ Յունաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Իոաննիս Տայիսը:

Սփիւռքի նախարարը բարձր գնահատեց հազարամեակներու պատմութիւն ունեցող հայ-յունական բարեկամական յարաբերութիւնները` նշելով, որ յունական իշխանութիւնները մշտապէս աջակցած են Յունաստանի մէջ հայկական համայնքի պահպանման եւ  զարգացման:

Նախարարը երախտագիտութեամբ անդրադարձաւ վերջերս Յունաստանի խորհրդարանի կողմէ ընդունուած Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծի ընդունման փաստին, որուն իբրեւ արդիւնք` պատիժ կը նախատեսուի այն մարդոց համար, որոնք դիտաւորեալ կը ժխտեն մարդկութեան դէմ կատարուած յանցագործութիւնը:

Հրանուշ Յակոբեան նշեց, որ ե՛ւ Յունաստանը, ե՛ւ Հայաստանը աշխարհի տարբեր երկիրներու  մէջ մեծաթիւ սփիւռք ունեցող երկիրներ են, եւ այդ առումով օգտակար պիտի ըլլայ փորձի փոխանակումը, տարբեր երկիրներու մէջ` իբրեւ ազգային փոքրամասնութիւն հանդէս եկող հայկական եւ յունական համայնքներու յարաբերութիւններու սերտացումը, ինչպէս նաեւ` միատեղ ծրագիրներու իրականացումը:

«Յունաստանի մէջ կը գործեն բազմաթիւ հայկական դպրոցներ, եկեղեցիներ եւ տարբեր մշակութային խումբեր», նշած է Հայաստանի սփիւռքի նախարարը: Ան աւելցուցած է, թէ` «Սփիւռքի նախարարութիւնը Հայաստանի մէջ կը կազմակերպէ տարբեր երկիրներու հայկական համայնքներու օրեր, որոնք իւրայատուկ հաշուետուութիւն են տարբեր երկիրներու մէջ հաստատուած մեր հայրենակիցներուն կողմէ հայապահպանութեան նպաստող գործունէութեան վերաբերող»:

Հայաստանի սփիւռքի նախարարը Յունաստանի դեսպանին առաջարկեց կազմակերպել նաեւ յունահայ համայնքի օրեր Հայաստանի մէջ:

Շնորհակալութիւն յայտնելով նախարարին ջերմ ընդունելութեան համար` դեսպան Իոաննիս Տայիսը եւս կարեւոր համարեց սփիւռքի հետ տարուող աշխատանքներուն մէջ երկու երկիրներուն փորձի փոխանակումը:

Քննարկելով 2015-ին Հայաստանի մէջ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած արարողութիւններուն Յունաստանի պատուիրակութեան մասնակցութեան հարցը` Հայաստանի սփիւռքի նախարարը նշեց, որ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը, դատապարտումը եւ անոր հետեւանքներուն վերացումը նախ եւ առաջ կը կանխարգիլէ աշխարհի մէջ որեւէ այլ ազգի եւ երկրի հանդէպ նման ոճիրի իրագործումը:

Հանդիպման աւարտին նախարար Հրանուշ Յակոբեան Յունաստանի դեսպանին նուիրեց «Ցաւի, յիշողութեան եւ պայքարի կոթողներ» պատկերագիրքը, ուր ամբողջացուած են աշխարհի բոլոր հայկական համայնքներուն մէջ կառուցուած Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակին նուիրուած յուշակոթողները:

Կովսականի Մէջ Հիւանդանոց Եւ Մանկապարտէզ Բացուած Է

Նախագահ Բակօ Սահակեան 27 հոկտեմբերին այցելած է հանրապետութեան հարաւային թեւ: Նախագահը ներկայ գտնուած է Կովսական քաղաքին մէջ նոր մանկապարտէզի բացման հանդիսաւոր արարողութեան: Ան նշած է, որ նախադպրոցական կրթութեան ոլորտը միշտ ալ արժանացած է կառավարութեան յատուկ ուշադրութեան, իսկ այսուհետեւ ամէն ինչ պիտի ընեն, որպէսզի անիկա մնայուն զարգացում ապրի:

Կովսականի մէջ նախագահ Սահակեան մասնակցած է նաեւ ժամանակակից սարքաւորումներով վերազինուած եւ հիմնովին վերանորոգուած տեղամասային հիւանդանոցի բացման արարողութեան: Նախագահը նշած է, որ շրջաններուն մէջ արդի պայմաններուն համապատասխանող բժշկական հաստատութիւններուն առկայութիւնը կը հանդիսանայ առողջապահութեան զարգացման հայեցակարգային ուղղութիւններէն մէկը, հաստատելով, որ պետութիւնը պիտի շարունակէ մեծ ծրագիրներ իրականացնել այս բնագաւառին մէջ:

Նոյն օրը երկրի ղեկավարը այցելած է Թոնդիրգետի ոսկիի հանքավայր, ուր ծանօթացած է տարուած աշխատանքներուն եւ առկայ հարցերուն: Նախագահ Սահակեան կարեւոր նկատած է լեռնահանքարդիւնաբերական մարզին ունեցած մեծ կարեւորութիւնը երկրին մէջ` զայն համարելով Արցախի ընկերային-տնտեսական զարգացման հիմնարար ուղղութիւններէն մէկը: Նախագահը երախտագիտութիւն յայտնած է սփիւռքահայ բարերար Վարդան Սերմաքեշին` այս ռազմավարական ծրագիրը կեանքի կոչելուն համար, զայն նկատելով հայրենիք-սփիւռք համագործակցութեան ու հայրենասիրութեան լաւագոյն դրսեւորումներէն:

Նախագահին կ՛ընկերակցէին վարչապետ Արա Յարութիւնեան եւ պաշտօնատար այլ անձեր:

Արցախը Պիտի Դառնայ Ձկնկիթ Արտածող Կարեւոր Տարածք

Արցախի Հանրապետութեան վարչապետ Արա Յարութիւնեան զուիցերահայ գործարար, «Արցախ ՀԷԿ» ընկերութեան մեծ բաժնետէր Վարդան Սերմաքեշի ընկերակցութեամբ 26 հոկտեմբերին աշխատանքային այցելութիւն տուած է Մարտակերտի շրջան, ուր այցելած է շարք մը ձեռնարկութիւններ:

«Արցախ ՀԷԿ»-ի կայաններուն մէջ Վ. Սերմաքեշին ներկայացուած են հայկական առաջին բաց բաժնետիրական ընկերութեան կատարած աշխատանքները, որոնց շնորհիւ վերջին տարիներուն զգալի կերպով բարձրացուած է հանրապետութեան ելեկտրական բնագաւառի անկախութիւնը: Անոնք այցելած են նաեւ «Բէյզ մեթըլզ» հանքարդիւնաբերական ընկերութեան Դրմբոնի հանքավայր եւ հետեւած են արտադրական գործընթացին: Վարչապետը բարձր գնահատած է այդ ոլորտին դերակատարութիւնը Արցախի տնտեսութեան զարգացման իմաստով` կարեւոր նկատելով հանքարդիւնաբերութեան մէջ եւս զուիցերահայ գործարարին կատարած ներդրումները:

Այնուհետեւ անոնք այցելած են սահմանամերձ Մատաղիս համայնքի վարչական տարածք, ուր Վ. Սերմաքեշի ֆինանսական ներդրումներով մեկնարկած է Արցախի տնտեսական մեծածաւալ նախագիծերէն մէկուն` սեւ ձկնկիթի արտադրութեան ենթակառուցուածքներու շինարարութիւնը: Կառուցուող ձկնաբուծարանիՆ մօտաւորապէս 350 ջրաւազաններուն մէջ շուտով պիտի դրուին առաջին ձկնկիթները: Ըստ նախագիծին, յառաջիկայ տարիներուն Արցախը պիտի դառնայ այդ սննդամթերքի մեծ արտադրողներէն եւ արտածողներէն:

Բացի ակնկալուող տնտեսական արժէքէն` Ա. Յարութիւնեան ընդգծած է նաեւ ծրագիրը սահմանամերձ շրջանին մէջ իրականացնելու հանգամանքը, ինչ որ յաւելեալ խթան պիտի հանդիսանայ շրջակայ գիւղերու բարգաւաճման համար: Վարչապետը եւ գործարարը տեղւոյն վրայ ծանօթացած են իրականացուող աշխատանքներու ընթացքին, քննարկած են յառաջիկայ ծրագիրները:

Կառավարութեան ղեկավարը կարեւոր նկատած է Վ. Սերմաքեշի մասնակցութիւնը հանրապետութեան տնտեսութեան զարգացման մէջ, որ կը ներառէ շարք մը ոլորտներ` գիւղատնտեսութիւն, դրամատնային համակարգ, ջրելեկտրականութիւն, հանքարդիւնաբերութիւն, շեշտելով, որ անոր ներդրումներու ծաւալը արդէն իսկ կը շրջանցէ քանի մը տասնեակ միլիառ դրամի սահմանը:

Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի
Նախաձեռնութիւններուն Համար
Նախատեսուած Է  20 Միլիառ Դրամ

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նախաձեռնութիւններուն համար նախատեսուած է յատկացնել 20 միլիառ դրամ: 2015 թուականի պետական պիւտճէի նախագիծի քննարկման ժամանակ այս մասին յայտարարած է ելեւմուտքի փոխնախարար Պաւել Սաֆարեան: Պատասխանելով այն հարցումին, որ այս յատկացումը արդեօք պիտի արտացոլա՞յ յառաջիկայ տարուան պետական պիւտճէի նախագիծին մէջ, փոխնախարարը նշած է. «Ցեղասպանութեան ձեռնարկներուն հետ կապուած ստեղծուած է յանձնախումբ, որուն նախագահն է Հայաստանի նախագահը: Յանձնախումբը կ՛աշխատի ծրագիրներու ամփոփման վրայ: Բոլոր ծրագիրները, որոնք կը հասնին յանձնախումբին` կառավարութենէն, հասարակական կազմակերպութիւններէն, սփիւռքէն եւ բոլոր կարելի աղբիւրներէն, կը քննարկուին: Ծրագիրները ամփոփելէ ետք նոր կ՛ունենանք ֆինանսական գնահատականներ եւ նոր կարելիութիւն կ՛ունենանք ֆինանսական միջոցներ նախատեսելու», յայտնած է փոխնախարարը:

Ըստ Պաւել Սաֆարեանին, եթէ այդ աշխատանքը աւարտի մինչեւ պիւտճէի հաստատումը` դեկտեմբերի սկիզբը, ապա պիտի արտացոլայ պիւտճէի նախագիծին մէջ: «Բայց եթէ աւելի երկար տեւէ, պիտի յատկացնենք պահուստային ֆոնտէն, որ նախատեսուած է 20 միլիառ դրամի չափով», աւելցուցած է ան:

Երեք Ընտանիքի Համար Իրականացած Երազ`
«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի Եւ Հայաստանի
«Ֆուլեր Տնաշինական Կեդրոն»-ի Համագործակցութեան Շնորհիւ

Այս տարուան սկիզբը ծնունդ առաւ «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի եւ Հայաստանի «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն» համագործակցութեան ամէնէն լաւ գնահատականը` ընտանիքներու երջանկութիւնն է: «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Երիկեան եւ Հայաստանի «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ի միացեալ խումբը այցելած է Երուանդաշատ ` կիսելու գիւղի 3 ընտանիքի երկար սպասուած երջանկութիւնը:

Սահմանամերձ Երուանդաշատ գիւղին մէջ 3 ընտանիք եւս այս աշունը դիմաւորած է ուրախ եւ հպարտ` առանց մտահոգուելու, թէ անձրեւներէն տանիքէն նորէն ջուր պիտի կաթի եւ կամ տաք ջուրի համար անհրաժեշտ պիտի ըլլայ օճախ վառել:  Անցեալին մնաց խոնաւ պատերու, խոնաւցած առաստաղի եւ ամէն անգամ քամիէն սուլող պատուհաններու տխուր յիշողութիւնը:

«Դեռ քանի մը ամիս առաջ յոյս անգամ չկար, որ այս ամառ այսքան արդիւնաւէտ պիտի ըլլայ եւ պիտի կատարուի ընտանիքիս, նաեւ շատ մը համագիւղացիներուս նուիրական երազանքը: Ես շատ շնորհակալ եմ այս ծրագիրին, որ կ՛օգնէ կառուցելու ոչ միայն տուն, այլեւ կեանք, ոչ միայն պատեր, այլեւ` յոյս, ոչ միայն տանիք, այլեւ` հաւատք ապագայի նկատմամբ», նշած է Վարուժան Աւետիսեանը, որուն ընտանիքը երկար տարիներ ապրած է ծնողներու եւ եղբօր բազմանդամ ընտանիքին հետ` առանց կենցաղային տարրական յարմարութիւններու:

Հինգ ամսուան ընթացքին Երուանդաշատ գիւղին մէջ այս ծրագիրին շրջանակներուն մէջ վերանորոգուած է վեց եւ կառուցուած են երկու կիսակառոյց տուներ:

«Բնակարանամուտը ընտանեկան կեանքի մէջ կը խորհրդանշէ նոր սկիզբ` վերածնած յոյսեր, նոր ձգտումներ, նոր ծրագիրներ, որոնք հիւսուած են սիրով եւ սիրոյ թելերով` անցեալին ձգելով անյաջողութիւնները եւ հիասթափութիւնները: Այս յատկապէս կարեւոր կը դառնայ, երբ կը վերաբերի սահմանամերձ շրջաններուն: Սահմանագծին ապրող մեր հայրենակիցներուն նոր յոյս ներշնչելով` մենք անոնց ուժ եւ կորով կը հաղորդենք եւ այդպիսով կը վերահաստատենք մեր առաքելութիւնը եւ բարձրաձայն կը յայտարարենք մեր ազգային նպատակը. հայրերը ապրած են այս երկրին մէջ, մենք կ՛ապրինք այս երկրին մէջ, իսկ հետագային նաեւ մեր փոքրիկները պիտի ապրին այս երկրին մէջ` մեր նախնիներուն հայրենի տուն Հայաստանի մէջ: Այստեղ դրուած ամէն մէկ քարը մեր հոգիներուն եւ մեր միասնական ազգային ոգիին զօրութիւն կը պարգեւէ: Մենք ընդմիշտ ամուր պիտի մնանք այս սրբազան հողին վրայ: Մենք պարտաւոր ենք այդպէս ընելու եւ այս մեր ուղերձն է  իւրաքանչիւրին` ըլլայ այս երկրին վրայ եւ կամ անոր սահմաններէն դուրս», նշած է «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Երիկեան:

«Մեր համագործակցութիւնը «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի հետ շատ բեղմնաւոր է, եւ ահա մենք կը տեսնենք արդիւնքները: Մինչեւ տարեվերջ Հայաստանի սահմանամերձ 4 գիւղի մէջ 25 ընտանիք պիտի ապրի յարմարաւէտ տուներու մէջ: Այս ծրագիրը սահմանին ապրող մեր հայրենակիցներուն կ՛օգնէ զգալու, որ մինակ չեն կանգնած առաջին գիծին վրայ», ըսած է «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ի նախագահ Աշոտ Եղիազարեանը:

Սահմանամերձ գիւղերուն մէջ բնակարանաշինութեան ծրագրին համար «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը կատարած է 55 միլիոն դրամի ներդրում, իսկ Հայաստանի «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ը ստանձնած է այդ ծրագիրը իրականացնելու գործը:

Երեւանի Մէջ Նշուած Է Բանաստեղծ
Մուշեղ Իշխանի Ծննդեան 100-Ամեակը

Երեւանի քաղաքապետարանը, Մուշեղ Իշխանի անուան թիւ 5 հիմնական դպրոցի աշակերտներու եւ ուսուցչական կազմի մասնակցութեամբ, կազմակերպած է բանաստեղծ, արձակագիր, թատերագիր, հրապարակախօս եւ մանկավարժ Մուշեղ Իշխանի 100-ամեակին նուիրուած յուշ–երեկոյ: Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգային դահլիճին մէջ ցուցադրուած էին բանաստեղծին կեանքին եւ ստեղծագործական ուղիին նուիրուած փաստավաւերագրական նիւթեր, լուսանկարներ:

Ներկայ էին Երեւանի քաղաքապետի տեղակալ Արամ Սուքիասեան, քաղաքապետարանի աշխատակազմի հանրակրթութեան վարչութեան նախագահ Գայեանէ Սողոմոնեան, ինչպէս նաեւ` գրողներ, սփիւռքահայ հիւրեր եւ աշակերտներ: Քաղաքապետին անունով ողջունելով ներկաները եւ ընդգծելով, որ 2014 թուականը յայտարարուած է Մուշեղ Իշխանի ծննդեան յոբելենական տարի, Արամ Սուքիասեան կարեւոր նկատած է հայ գրականութեան մէջ իրենց ուրոյն դրոշմը ունեցած ստեղծագործողներու մեծարումը եւ նոր սերունդի դաստիարակութեան հարցին մէջ անոնց գրական ժառանգութեան դերը:

Հանդիսութեան ընթացքին պարգեւատրուած են բանաստեղծին 100-ամեակին նուիրուած ասմունքի համաքաղաքային մրցոյթին յաղթած եւ աշակերտական գիտական ընթերցումներու մրցանակին արժանացած աշակերտները: Բանաստեղծին անունը կրող դպրոցին սաները եւ Երեւանի թատրոնի եւ շարժապատկերի պետական հաստատութեան ուսանողները կարդացած են գրողին ստեղծագործութիւններէն, բեմադրուած են` «Ժամադրութիւն», «Ցուցափեղկին աղջիկը» եւ «Մեռնիլը որքան դժուար Է» գործերը:

Լոյս Տեսած Է «Ցեղասպանագիտական Հանդէս»
Գիտական Պարբերականի Երկրորդ Հրապարակումը

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկը հրատարակած է «Ցեղասպանագիտական հանդէս» գիտական պարբերականի երկրորդ հատորը: Հանդէսի երկրորդ հատորին մէջ զետեղուած են Ցեղասպանութեան պատմութիւնը, ընկերային, հոգեբանական, թանգարանագիտութեան, լեզուաբանութեան վերաբերող յօդուածներ:

Հատորին խմբագրականին մէջ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին տնօրէն, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնաժողովի քարտուղար Հայկ Դեմոյեան ներկայացուցած է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու կազմակերպման հայեցակարգային մօտեցումները:

Ինչպէս արդէն նշած ենք, Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկը սկսած է «Ցեղասպանագիտական հանդէս» գիտական պարբերականի հրապարակումը: Այս հանդէսին մէջ զետեղուելիք նիւթերը պիտի անդրադառնան Հայոց ցեղասպանութեան պատմութեան, պատմագրութեան, ինչպես նաեւ այս նիւթին առնչուող միւս հիմնական հարցերը եւ երեւոյթներուն լիարժէք եւ համապարփակ ուսումնասիրութեան:

Նշենք, որ հանդէսին համար յօդուածներ պատրաստելու եւ ուղարկելու կարգին կրնաք ծանօթանալ հետեւեալ հասցէով` http://genocide-museum.am/arm/Journal-of-Genocide-Studies.php

Անժէլ Մանուկեան Պարգեւատրուեցաւ Արցախի
Ազատագրութեան Մարտիկներուն Կողմէ

Երեւանի մէջ յատուկ հաւաքի մը ընթացքին Արցախի ազատագրութեան մարտիկներու հիմնարկը պարգեւատրեց Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի ՀՕՄ-ի վաստակաշատ անդամուհի Անժէլ Մանուկեանը, որ Համահայկական խորհրդաժողովին մասնակցելու համար եկած էր Հայաստան եւ ապա Միացեալ Նահանգներու արեւելեան շրջանի ՀՕՄ-ի ներկայացուցիչ Սեւան Քոլեճեանի հետ քանի մը օրով այցելած էր Արցախ:

Յուշամետալը յանձնուեցաւ ազատամարտիկ, Հարմիկ Յովսէփեանին կողմէ, որ իր խօսքին մէջ յայտնեց. «Կը շնորհաւորենք, ընկերուհի: Ինչ որ կատարած ես, երբեք չենք մոռցած ®մենք` արցախցիներս»:

Այս հաւաքին ներկայ էր նաեւ ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետուհի Վիգի Մարաշլեանը:

«Պարգեւատրուած կը զգամ ո՛չ թէ անձիս, այլ կազմակերպութեանս` Հայ օգնութեան միութեան համար», ըսաւ Անժէլ Մանուկեան, որ 1968-էն ի վեր հետեւողական ձեւով կը կատարէ իր միութենական աշխատանքը:

Արցախի օժանդակութենէն առաջ, Սպիտակի երկրաշարժին ալ եւ ընդհանրապէս Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանին մէջ բոլոր ձեռնարկներուն, Անժէլ Մանուկեան անաչառօրէն աշխատած է եւ դեռ ալ կը շարունակէ գործել:

Բանաստեղծութեան Միջազգային Փառատօն Արցախի Մէջ

Արցախի նախագահ Բակօ Սահակեան 21 հոկտեմբերին ընդունած է Ստեփանակերտի մէջ տեղի ունեցող Բանաստեղծութեան արցախեան միջազգային երկրորդ փառատօնի խումբ մը մասնակիցներ:

Նախագահ Բակօ Սահակեան գոհունակութեամբ նշած է, որ Արցախի մէջ այսպիսի փառատօնի կայացումը արդէն իսկ դարձած է աւանդական, աւելցնելով, որ նման նախաձեռնութիւններ կարեւոր դերակատարութիւն ունին մեր մշակոյթի զարգացման եւ Արցախը արտաքին աշխարհին ճանաչելի դարձնելու առումով:

Հանդիպման կը մասնակցէին Լեռնային Ղարաբաղի Գրողներու միութեան նախագահ Վարդան Յակոբեան եւ պաշտօնատար այլ անձեր:

«Հայաստան» Հիմնադրամի Արժանթինահայ Բարերարներուն
Ներդրումով Վերանորոգուած Է Խաչարձանի Դպրոցը

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի արժանթինահայ բարերարներ Արթօ եւ Հիլտա Քալչիյեանները կը շարունակեն բարեգործութիւնները Տաւուշի մարզի Խաչարձան գիւղին մէջ: Համայնքին նորակառոյց բժշկական կեդրոնը եւ հանդիսութիւններու սրահը օգտագործման յանձնելէ ետք, բարերար ամուսինները ստանձնած են գիւղի դպրոցին հիմնովին նորոգութիւնը: Շինարարական աշխատանքներուն պատճառով դպրոցի 66 աշակերտները ժամանակաւորապէս փոխադրուած են գիւղապետարանի շէնքը: Բայց եւ այնպէս 400 բնակիչ ունեցող Խաչարձանի մէջ ամոլին գործունէութիւնը այսքանով չի սահմանափակուիր: Յունիսին անոնք գիւղին դպրոցականներուն նուիրած են պայուսակներ եւ գրենական պիտոյքներ, իսկ գիւղի նորածին ունեցող չորս ընտանիք այս օրերուն նիւթական աջակցութիւն ստացած է անոնցմէ: Քալչիյեանները խոստացած են յառաջիկային եւս շարունակել օգնութիւնը` նորածին ունեցող ընտանիքներուն:

«Հայաստանի մէջ հարիւրաւոր գիւղեր մեր հոգածութեան ու աջակցութեան կարիքը ունին: Այդ համայնքներու կարիքներուն եւ յոյսերուն մենք, հաւանաբար, լուռ անտարբերութեամբ կը վերաբերինք: Անոնց կեանքը շատ դժուար եղած է, ներկայիս եւս բազմաթիւ հարցեր ունին: Վերջերս լոյս աշխարհ եկած փոքրիկները մեր երկրի մանուկներն են, մեզի պէս հայեր: Արդեօք ժամանակը չէ՞ համախմբուելու եւ մեր ջանքերը եւ զգացումները միաւորելու` իբրեւ մէկ ընդհանուր ազգ», Արժանթինի հայութեան կոչ ուղղած է Արթօ Քալչիյեան:

Խաչարձան համայնքի ղեկավար Գագիկ Շահնազարեան նշած է, որ Քալչիյեան ամուսինները պատրաստակամութիւն յայտնած են նաեւ ներդրումներ կատարելու գիւղին մէջ մեղուաբուծութիւնը զարգացնելու նպատակով: «Տէր եւ տիկին Քալչիյեանները նոր միացած են հիմնադրամի մեծ ընտանիքին, բայց արդէն շարք մը ծրագիրներ կեանքի կոչած են սահմանամերձ այս գիւղին մէջ: Անոնց արժանիօրէն շնորհուած է Խաչարձանի պատուաւոր քաղաքացիի կոչում», յայտնած է «Հայաստան» հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Արա Վարդանեան:

Տեղի Ունեցաւ «Խորէն Եւ Շուշանիկ Աւետիսեաններ Դպրոցի
Եւ Համայնքային Կեդրոն»-ի Բացման Արարողութիւնը

Հոկտեմբերի 8-ին տեղի ունեցաւ Մալաթիա-Սեբաստիա թաղամասին մէջ կառուցուած «Խորէն եւ Շուշանիկ Աւետիսեաններ դպրոց եւ համայնքային կեդրոն»-ի եւ «Գրիգոր եւ Պէաթրիս Բիլեզիկեան» մասնաշէնքին բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը, որուն մասնակցած էին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան, Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան, Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան, Մայր աթոռ Ս. Էջմիածնի Քրիստոնէական դաստիարակութեան կեդրոնի տնօրէն Վարդան վրդ. Նաւասարդեան, Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան Հայաստանի եւ Ամերիկայի ներկայացուցիչները, վերապատուելիներ, Ազգային ժողովի երեսփոխաններ, պետական այրեր, միջազգային, հասարակական կառոյցներու ներկայացուցիչներ, բարերարներ, հիւրեր:

Նոր մասնաշէնքին մուտքը երիզող ժապաւէնը կտրելէ ետք հիւրերը շրջեցան համալիրին մէջ: Այնուհետեւ նորաբաց դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր արարողութիւն: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Հայաստանեայց Աւետարանական եկեղեցւոյ աւագ հոգեւոր հովիւ վերապատուելի Մկրտիչ Մելքոնեանը:

Հանրապետութեան նախագահը հայապահպանութեան գործին մէջ ներդրած նշանակալի աւանդին համար Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամ, բարերար Էդուարդ Աւետիսեանը պարգեւատրեց «Մովսէս Խորենացի» մետալով:

Շնորհակալութիւն յայտնելով բարձր պարգեւին համար` Էդուարդ Աւետիսեան կարեւոր նկատեց աջակցութիւնը կրող սերունդին հայեցի կրթութեան եւ դաստիարակութեան անհրաժեշտութիւնը:

Բարերարին կինը` Փամելա Աւետիսեան,  կրթահամալիրին դաշնակ նուիրեց:

Ձեռնարկին ելոյթ ունեցան Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական ընկերակցութեան գործադիր տնօրէն Զաւէն Խանճեանը, Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեանը, ՄԱԿ-ի հայաստանեան ներկայացուցիչ Պրետլի Պուսեթոն:

Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամ, բարերար Էդուարդ Աւետիսեան 1998 թուականէն բազմաբնոյթ բարեգործական աշխատանքներ իրականացուցած է Հայաստանի մէջ: Արդէն 15 տարի է, որ Էդուարդ Աւետիսեան  Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութիւնը Հայաստանի գրասենեակին միջոցով կը հովանաւորէ Երեւանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքին մէջ գործող «Հայ կրթութիւն» կրթական հիմնադրամի Խորէն եւ Շուշան Աւետիսեաններու անուան կրթօճախը: Վերջինս մեծ կրթական համալիր է, որ կրթական ուղղուածութենէ բացի, ընկերային ուղղուածութիւն ունի: Դպրոցը կը գործէ բարեգործական հիմունքներով, այնտեղ կը սորվին նիւթապէս անապահով ընտանիքներու մօտաւորապէս 300 փոքրիկներ:

Գիւմրիի «Վարդուհի» Արուեստի Դպրոցի Բացում

Վերջերս տեղի ունեցած է Գիւմրիի «Վարդուհի» արուեստի դպրոցի բացման արարողութիւնը, որուն ներկայ գտնուած է աշխատանքային այցելութեամբ Շիրակ գտնուող Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանը: Արուեստի դպրոցի շէնքը կառուցուած է «Օյունջեան» միջնակարգ դպրոց-վարժարանին կից «Օյունջեան» բարեսիրական հիմնարկին հաշուոյն: Ծրագիրի սկիզբը դրուած է նախորդ տարուան յունիսին, աւարտած` այս տարուան հոկտեմբերին:

Մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանի, Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ճոն Հեֆըրնի եւ Շիրակի մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակեանի ընկերակցութեամբ նախագահը շրջագայած է կրթական համալիրին մէջ եւ` ծանօթացած իրականացուած աշխատանքներուն եւ գործունէութեան:

Կրթահամալիրին մէջ պիտի գործեն երգի, պարի, պալէի, նկարչութեան, քանդակագործութեան մասնագիտական դասարաններ, պարասրահ եւ համերգասրահ: Կրթօճախ կրնան յաճախել 300 փոքրիկներ: Մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանի գնահատմամբ, այսպիսի կրթօճախները երիտասարդ սերունդի դաստիարակման գործին մէջ մեծ դերակատարութիւն ունին: Ըստ Պօղոսեանին, շատ կարեւոր է, որ արուեստի դպրոցը հանրակրթական դպրոցին կից գործէ, որպէսզի փոքրիկները մէկ միջանցքէն միւսը անցնելով` ընկղմին մշակոյթի ոլորտին մէջ:

«Ասիկա հրաշալի ծրագիր է, որ պէտք է իրականացնեն նաեւ այլ քաղաքներու մէջ: Յատկապէս կարեւոր է այն հանգամանքը, որ դպրոցին մէջ ներառուած են այնպիսի մասնագիտութիւններ, որոնք շատ քիչ կը դասաւանդուին», յայտնած է նախարար Պօղոսեան:

«Օյունջեան» հիմնարկի բարերար Յովհաննէս Օյունջեան շեշտած է, որ մտայղացման նպատակն է` ազգին վերելքը եւ զարգացումը: Բարերարը վստահ է, որ առանց կրթութեան եւ մշակոյթի` ազգը չի կրնար գոյատեւել: «Կոչ կ՛ընեմ բոլոր բարերարներուն, որոնք հեռացած են հայրենիքէն եւ հաստատուած` օտար ափերու վրայ, չմոռնալ հայրենիքի մասին, նիւթապէս օժանդակել եւ յատկապէս ներդրում կատարել մշակութային ոլորտին մէջ», շեշտած է Օյունջեան:

Տիգրան Համասեան Արեւմտեան Հայաստանի
Եկեղեցիներուն Մէջ Համերգ Պիտի Տայ

Անուանի ճեզ նուագող, դաշնակահար Տիգրան Համասեան վերջերս աշխատանքներ կը տանի Երեւանի պետական սենեկային երգչախումբին հետ (գեղարուեստական ղեկավար` Յարութիւն Թոփիկեան)` ձայնասկաւառակ ձայնագրելու: Լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին ան դիտել տուած է, որ արդէն շաբաթէ մը ի վեր աւարտած են աշխատանքները:

«Ալպոմը ձայնագրած է «ECM» ընկերութիւնը: Ամբողջ ձայնասկաւառակը հոգեւոր ստեղծագործութիւններ կ՛ընդգրկէ` 5-20-րդ դարու գործեր, որոնք մշակած եմ երգչախումբի եւ դաշնամուրի համար: Ձայնասկաւառակը լոյս պիտի տեսնէ 2015-ի աշնանը: Այս ծրագիրը նուիրուած է Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին, եւ մենք այս խումբով կը ծրագրենք 100 համերգ ունենալ այն երկիրներուն մէջ, ուր հայերը սփռուած են Ցեղասպանութենէն ետք», նշած է դաշնակահարը:

«Երկիր»-ի թղթակիցը յիշեցուցած է, թէ որոշ ժամանակ առաջ Համասեան փափաք յայտնած էր Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ Արեւմտեան Հայաստանի հայկական եկեղեցիներուն մէջ համերգներ տալու, հարցնելով, որ արդեօք փափաքը կեանքի կոչելու ուղղութեամբ քայլերու ձեռնարկա՞ծ է: Համասեան պատասխանած է, որ կարգ մը քայլերու դիմուած է. «Չեմ ուզեր անոր մասին շատ խօսիլ, որովհետեւ տակաւին ծրագրման հանգրուանին մէջ է, բայց կը վստահեցնեմ, որ այսպիսի համերգներ պիտի իրագործուին»:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութիւնը Հիւրընկալեց
Իտալացի Հայագէտ Վալենթինա Կալցոնարին

Հոկտեմբեր 14-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց Հայագիտական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ընկերակցութեան նախագահ, Ժընեւի համալսարանի գրականութեան բաժանմունքի հայագիտական հետազօտութիւններու կեդրոնի ղեկավար, ազգութեամբ իտալուհի Վալենթինա Կալցոնարիին:

Հանդիպման ընթացքին խօսուեցաւ հայագիտական հարցերու, մասնաւորապէս հայագիտական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ընկերակցութեան հերթական` 13-րդ համաժողովի մասին, որ կարեւոր քայլ համարուեցաւ հայագիտութեան զարգացման եւ գիտական տեղեկատուութեան փոխանակման դիտանկիւնէն: Համաձայնութիւն գոյացաւ հետագայ համագործակցութեան, հայագիտական լաւագոյն աշխատանքներու մրցոյթ կազմակերպելու մասին:

Միջազգային մեծ հեղինակութիւն վայելող այս ընկերակցութիւնը հիմնադրուած է 1981-ին` հայագէտներ Մայքլ Սթոունի (Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանի հայկական հետազօտութիւններու ծրագրի բաժնի ամպիոնի վարիչ)  եւ Եոս Վայթենպերկի (Լէյտենի համալսարանի ընկերային գիտութիւններու բաժանմունքի համեմատական լեզուաբանութեան բաժանմունքի հայկական ուսումնասիրութիւններու ծրագրի ղեկավար) նախաձեռնութեամբ: Ընկերակցութիւնը կը միաւորէ աւելի քան 20 երկրէ (1988-ին նաեւ Հայաստանէն) 400-է աւելի հայագէտներու եւ յարակից մասնագիտութիւններու ներկայացուցիչներու: Ընկերակցութեան հիմնական կորիզը կը կազմեն եւրոպական բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններու մէջ գործող հայագիտական կեդրոններու առաջատար ուժերը` օտար եւ հայ գիտնականներ:

Ընկերակցութեան հիմնական նպատակներէն է` հայագիտութեան զարգացումը իր բոլոր բնագաւառներով խթանելը, նորագոյն ուսումնասիրութիւններու արդիւնքները ի մի բերելը եւ գիտական շրջանառութեան մէջ դնելը, ինչպէս նաեւ` այս ոլորտի մասնագէտներու փորձի փոխանակում կազմակերպելը:

Ընկերակցութիւնը կապեր ստեղծած է աշխարհի տարբեր հայագիտական կեդրոններու, այդ թիւին մէջ` Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի եւ Մատենադարանին հետ:

Հայագիտական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ընկերակցութիւնը (AIEA/ՀՈՒՄԸ) իր հերթական` 13-րդ համաժողովը կայացուց Երեւանի մէջ` «Մատենադարան» Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու գիտական հետազօտական հիմնարկին հետ միատեղ, 2014 թուականի հոկտեմբեր 9-11-ին:

Համաժողովը կարեւոր նկատուեցաւ, որովհետեւ AIEA-ի գոյութեան 33 տարիներու ընթացքին առաջին անգամ ըլլալով  տեղի կ՛ունենայ Հայաստանի մէջ, ինչպէս նաեւ լաւագոյն առիթը կը հանդիսանար եւրոպական տարբեր համալսարաններ ներկայացնող գիտնական-հայագէտներուն հայագիտութեան բնօրրանին մէջ համախմբելուն համար:

Հայաստանի Վերանկախացման Առիթով`
Սփիւռքահայ Գործիչներու Պարգեւատրում

Սեպտեմբեր 21-ին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան` Հայաստանի վերանկախացման տօնին առթիւ, ինչպէս նաեւ ծաւալած հայանպաստ ակնառու գործունէութեան, Հայաստան-սփիւռք կապերու ամրապնդման իմաստով ներդրած մեծ աւանդին համար շարք մը սփիւռքահայ գործիչներ պարգեւատրեց մետալներով:

«Մխիթար Գոշ» մետալով պարգեւատրուեցան Քեսապի  քաղաքապետ, ՀԲԸՄ¬ի Քեսապի Շրջանային վարչութեան ատենապետ Վազգէն Չափարեանը (Սուրիա), Քալիֆորնիայի նահանգային խորհրդարանին մէջ 35-րդ ընտրատարածքի  ներկայացուցիչ Խաչօ Աչաջեանը (Միացեալ Նահանգներ), Քալիֆորնիոյ նահանգային խորհրդարանին մէջ 46-րդ ընտրատարածքի  ներկայացուցիչ Ատրին Նազարեանը (Միացեալ Նահանգներ), Ամերիկայի հայկական խորհուրդի Լուիզիանայի նահանգային մարմինի նախագահ Վազգէն Կալթակճեանը (Միացեալ Նահանգներ), Լիբանանի  նախկին պետական նախարար, զօրավար Փանոս Մանճեանը, ՀՅԴ Հայ դատի Եւրոպայի յանձնախումբի գրասենեակի նախագահ, Գասպար Կարապետեանը (Պելճիքա):

Պոսթընի համալսարանի նախագահ, բժիշկ Արամ  Չոպանեանը պարգեւատրուեցաւ «Մխիթար Հերացի» մետալով:

«Մովսէս Խորենացի» մետալով պարգեւատրուեցան Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան (Սուրիա), Միացեալ Նահանգներու Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան հոգաբարձութեան խորհուրդի անդամ  Էդուարդ  Աւետիսեանը, Իտալիոյ Հայոց միութեան նախագահ Պայքար Սվազլեանը, Կիպրոսի Հայ դատի գրասենեակի ղեկավար, «Կիպրահայեր» թերթի գլխաւոր խմբագիր Սիմոն Այնէճեանը, Հոլանտայի Ալմելօ քաղաքի հայկական եկեղեցւոյ խորհուրդի վարչութեան նախագահ,  բարերար Քրիստիան  Վարդան-ֆերմանի Կելիճին, Փարիզի Ֆրանսահայ կազմակերպութիւններու համակարգող խորհուրդի համանախագահ, «Նուվէլ Տ՛Արմենի» ելեկտրոնային օրաթերթի եւ տպագիր պարբերականի հիմնադիր, գլխաւոր խմբագիր Արա Թորանեանը (Ֆրանսա), Փարիզի Սորպոնի համալսարանի դասախօս, փրոֆ. Հիլտա Գալֆայեան-Փանոսեանը, Համազգային հայ կրթական մշակութային միութեան  «Բագին» պաշտօնաթերթի գլխաւոր խմբագիր, ազգային գործիչ, Ֆրանսայի Մարսէյ քաղաքի Համազգային ամէնօրեայ հայկական վարժարանի հիմնադիր Յակոբ Պալեանը, «Ռուս-հայկական համագործակցութիւն» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ, հասարակական-քաղաքական գործիչ  Եուրի Նաւոյեանը (Ռուսիա), Սենթ Փեթերսպուրկի «Ռոսուվենստրօ» կեդրոնի տնօրէն, հասարակական գործիչ, բարերար Հրաչեայ Պօղոսեանը, Սան Մարինոյի գիտութիւններու եւ արուեստի միջազգային ակադեմիոյ դոկտոր-փրոֆեսէօր Օֆելեա Առաքելեանը (Ռուսիա), Պոլսոյ Ազգային կեդրոնական վարժարանի տնօրէն Սիլվա Գույումճեանը (Թուրքիա), Թեհրանի Հայոց թեմի պատգամաւորական  ժողովի ատենապետ Գէորգ Վարդանը (Իրան), Սպահանի Հայոց Թեմի թեմական խորհուրդի ատենապետ Նոէլ Մինասեանը (Իրան), Հայ մարզական-մշակութային «Արարատ» միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ,  Իրան-Հայաստան մշակութային եւ մարզական կապերու յանձնախումբի նախագահ Համլէտ Խալոյեանը (Իրան), Իրաքի Ազգային Կեդրոնական վարչութեան  նախկին ատենապետ Պարոյր Յակոբեանը, Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան «Մասիս» քաղաքական ամսաթերթի խմբագիր եւ պատասխանատու տնօրէն Սարգիս Նաճարեանը (Լիբանան):

Պարգեւատրուածները շնորհակալութիւն յայտնեցին նախագահ Սերժ Սարգսեանին` իրենց աշխատանքը բարձր գնահատելուն եւ արժեւորելուն համար` հաստատելով, որ յառաջիկային եւս պիտի շարունակեն առաւելագոյնս կատարել Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան զարգացման ու հայրենիքի բարօրութեան նպաստելուն համար:

Բակօ Սահակեան Մասնակցած Է Ազգային
Հերոս Բեկորին Նուիրուած Հանդիսութեան

Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեան 15 հոկտեմբերին Ստեփանակերտի երիտասարդութեան եւ մշակոյթի պալատին մէջ ներկայ գտնուած է Արցախի հերոս, հրամանատար Աշոտ Ղուլեանի (Բեկոր) ծննդեան 55-ամեակին նուիրուած ձեռնարկին:

Երկրի ղեկավարը կարեւոր նկատած է հայրենիքի համար նահատակուած հերոսներուն յիշատակը վառ պահելը, անոնց սխրանքները նոր սերունդին ներկայացնելը` քաղաքական, բարոյական եւ դաստիարակչական տեսանկիւններէ:

Հանդիսութեան մասնակցած են` Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ արք. Մարտիրոսեանը, պաշտպանութեան նախարար Մովսէս Յակոբեանը եւ պաշտօնատար այլ անձեր:

Ստեփանակերտի Սայաթ Նովայի Քոլեճին Մէջ
Մոնսերաթ Քապալիէի Անուան Դասարանի Բացում

Ստեփանակերտի Սայաթ Նովայի անուան պետական երաժշտական քոլեճին մէջ հիւրընկալուած են սպանացի օփերայի նշանաւոր երգչուհի Մոնսերաթ Քապալիէն եւ Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարար Նարինէ Աղաբալեանը: Դպրոցին սաները նշանաւոր երգչուհին դիմաւորած են ծաղիկներով եւ ծաղկեփունջերով: Ապա անոր ընկերակցութեամբ ուղղուած են երաժշտական կրթօճախի նորակառոյց մասնաշէնքին մէջ գտնուող եւ Մոնսերաթ Քապալիէ անունը կրող երգեցողութեան մասնագիտական դասարանը:

Այնուհետեւ մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարարը եւ երաժշտական քոլեճի տնօրէն Կարինէ Դադամեանը շնորհակալութիւն յայտնած են Մ. Քապալիէի այցելութեան համար` յոյս յայտնելով, որ անիկա խթան պիտի հանդիսանայ Արցախի մէջ օփերային երգեցողութեան զարգացման, որովհետեւ այդ առումով առկայ են համապատասխան տուեալներ եւ ներուժ: Երգչուհին հաստատած է, որ պիտի աջակցի Արցախի մէջ օփերային արուեստի զարգացման նպատակով եղած բոլոր մտայղացումներուն: «Յառաջիկային բոլորը պիտի լսեն ձեր օփերային երգի մասին եւ պիտի իրականանան ձեր բոլոր յոյսերը», յայտնած է ան:

Սայաթ Նովայի անուան պետական երաժշտական քոլեճի սաներու կատարմամբ ներկայացուած են աշխարհահռչակ երգահաններու ստեղծագործութիւններ: Քոլեճի տնօրէն Կարինէ Դադամեանը տեղեկացուցած է, որ Մոնսերաթ Քապալիէն վարպետութեան դասեր պիտի տայ քոլեճին մէջ` իր նախընտրած ուսանողներուն:

«Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ի Մէջ Բաց Դռներու Օրեր`
Դպրոցականներուն Եւ Ուսանողներուն Համար

«Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.» այցելած են Երեւանի Եղիշէ Չարենցի անուան դպրոցի 25 աշակերտներ: Ընկերութեան գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան պատանի հիւրերուն ներկայացուցած է բջիջային կապի զարգացման պատմութիւնը` ստեղծումէն մինչեւ հեռահաղորդակցութեան ոլորտի վերջին զարգացումները, ներկայացուցած է հիմնական կայաններու աշխատանքի հիմքերը եւ նրբութիւնները, բջիջային կապէն եւ համացանցէն օգտուելու առաւելութիւնները, վտանգներն ու կենցաղավարական կանոնները: Աշակերտները լսած են նաեւ «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ի ստեղծման պատմութիւնը: Ռալֆ Եիրիկեան անոնց հետ բաժնեկցած է յաջողութեան հասնելու գաղտնիքները: Հիւր աշակերտները Եիրիկեանի ընկերակցութեամբ շրջագայած են ընկերութեան մէջ, ծանօթացած են գործունէութեան, աշխատանքային տարբեր հանգրուաններուն:

«Կը կարծեմ, թէ օգտակար պիտի ըլլայ, եթէ մենք երիտասարդ սերունդին հետ կիսենք երկար տարիներու գործունէութեան ընթացքին ձեռք բերուած մեծ փորձառութիւնը եւ գործնական հմտութիւնները: Սեփական ուժերով յաջողութեան հասնիլը եւ կատարած սխալներէն սորվիլը, անշուշտ, կարեւոր է, բայց կան պահեր, երբ կը զգացուի խորհրդատուութեան եւ ուրիշին փորձառութենէն օգտուելու կարելիութիւն: Կան որոշ սկզբունքներ եւ գաղափարներ, զորս պէտք է փոխանցել պատանիներուն եւ սերմանել անոնց մէջ, անկախ անկէ, թէ ան մասնագիտական ինչ բնագաւառ պիտի ընտրէ ապագային», յայտնած է Ռալֆ Եիրիկեան:

Աշխարհահռչակ Սոփրանօ Մոնսերաթ Քապալէն Եւ
Եւրոերեսփոխան Տոքթոր Էլենի Թէոխարուս Արցախի Մէջ

Հակառակ ազրպէյճանական սպառնալիքներուն` երկու հրաշք կիներ Արցախ այցելեցին:  Աշխարհահռչակ սոփրանօ Մոնսերաթ Քապալէն եւ եւրոերեսփոխան տոքթոր Էլենի Թէոխարուս իրարու հանդիպեցան Ստեփանակերտի մէջ եւ Արցախի ապագային հետ կապուած ստեղծագործական նախաձեռնութիւններ ծրագրեցին: ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի եւ պետական շրջանակներու հետ իրենց հանդիպումներուն ընթացքին անոնք առիթը ունեցան վերանորոգելու իրենց կապուածութիւնը Արցախի հետ:

Կարեւոր է այս երկու հռչակաւոր կիներուն այցելութիւնը Արցախ, մանաւանդ երբ անոնք գիտեն, թէ Ազրպէյճան իր «սեւ ցուցակներուն» մէջ պիտի առնէ իրենց անունները` հակաքարոզչութիւն կատարելով իրենց անձին եւ գործունէութեան դէմ:

Մոնսերաթ Քապալէ եւ Էլենի Թէոխարուս կը փորձեն իրենց հասանելի բեմերուն վրայ միշտ ներկայացնել իրական Արցախը` իբրեւ ազատութեան համար պայքարի խորհրդանիշ:

Հրանուշ Յակոբեան Ընդունեց Հայ Ժողովուրդի Յոյն Դուստրը

Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց Կիպրոսի Քրիստոնեայ ազատատիրական կուսակցութեան անդամ, Կիպրոսէն ընտրուած ԵԺԿ անդամ Էլենի Թէոխարուսը,  Հայագիտութեան միջազգային ընկերութեան կոմիտէի տնօրէն, Պելճիքա-Հայաստան առեւտրական արդիւնաբերական պալատի պատուոյ նախագահ Պեռնար Քուլիէին եւ ՀՅԴ Հայ դատի Եւրոպայի յանձնախումբի գրասենեակի ղեկավար Գասպար Կարապետեանին:

Բարձր գնահատելով Էլենի Թէոխարուսի` Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման եւ դատապարտման ուղղուած քայլերը, նախարարը նշեց, որ Եւրոպայի խորհրդարանին մէջ Հայաստանի հետ բարեկամական խումբի անդամ Էլենին հայ ժողովուրդի մեծ բարեկամներէն է եւ  պատահական չէ, որ ան արժանացած է Արցախի հերոսի կոչումին: Ազգային փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու նուիրեալ պաշտպան, բժիշկ  Էլենի Թէոխարուսը 18 անգամ գտնուած է արցախեան ռազմաճակատի վրայ:

Նախարար Հրանուշ Յակոբեան յոյս յայտնած է, որ Էլենի Թէոխարուս` իբրեւ Արցախի դուստրը, պիտի նպաստէ Լեռնային Ղարաբաղի անկախութեան ճանաչման եւ արցախեան հիմնական հարցին խաղաղ կարգաւորման գործընթացին: Նախարարը ներկայացուցած է նաեւ Հայաստան տեղափոխուած սուրիահայերուն հիմնական դժուարութիւններուն լուծման ուղղութեամբ պետութեան կողմէ իրականացած աշխատանքները, ինչպէս նաեւ` «Նոր Հալէպ» բնակարանաշինութեան ծրագիրը:

Հրանուշ Յակոբեան ներկայացուցած է նաեւ Հայ կանանց միջազգային ընկերակցութեան 7-րդ համաժողովին մէջ արծարծուած հարցերը: Քննարկուած են նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման, դատապարտման եւ հետեւանքներու վերացման ուղղութեամբ իրականացուելիք միացեալ ջանքերը: Ան շեշտած է Եւրոմիութեան դերը այդ գործընթացին մէջ:

Էլենի Թէոխարուս շնորհակալութիւն յայտնած է այս ջերմ ընդունելութեան համար: Ան նշած է, որ համակրանքով լեցուած է հայ ժողովուրդին հանդէպ եւ միշտ պիտի գտնուի անոր կողքին, նաեւ հաւաստիացուցած է, որ միշտ պիտի աջակցի հայ ժողովուրդին առջեւ ծառացած շատ մը հարցերու լուծման:

Հայաստանի Տաղաւարը Հետաքրքրութիւն Ստեղծած Է
Ֆրանսախօսութեան Գիրքի Միջազգային Ցուցահանդէսին

Հայկական տաղաւարը մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծած է Ֆրանսախօսութեան գիրքի միջազգային 66-րդ ցուցահանդէսին, որ տեղի ունեցաւ 8-12 հոկտեմբերին, եւ որուն ընթացքին Հայաստան անջատ տաղաւար ունէր:

Հայաստանեան տաղաւարին մէջ ներկայացուած էին պետական եւ սեփական հրատարակչատուներու կողմէ վերջին տարիներուն հրատարակուած լաւագոյն նմուշները: Առանձին բաժինով ներկայացուած էին Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող գիրքերը:

Հայաստանեան պատուիրակութեան մաս կը կազմէին` Հայաստանի մշակոյթի նախարարի տեղակալ Ներսէս Տէր Վարդանեանը, «Զանգակ», «Անտարես», Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւններու ղեկավարները, Գիրքի եւ հրատարակչական գործի կեդրոնի ներկայացուցիչները եւ ոլորտի այլ մասնագէտներ:

Ներսէս Տէր Վարդանեան 17 հոկտեմբերին տուած մամլոյ ասուլիսին ընթացքին գիրքի ցուցահանդէսին մասնակցութեան արդիւնքներուն մասին խօսելով` յայտնած է. «Այս տարի հայկական տաղաւարին մէջ տեղի ունեցաւ երկու գիրքի շնորհահանդէս: Ներկայացուեցաւ հայկական խոհանոցի վերաբերող Սուսաննա Սարգսեանի «Խոհանոցային ճամբորդութիւն Հայաստանով» գիրքը: Հեղինակը կը բնակի Գերմանիա: Գիրքը հրատարակած է գերմանական հրատարակչութիւնը: Ասկէ բացի, տեղի ունեցաւ Գերմանիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Վահան Յովհաննիսեանի «Մանդիլիոն» գիրքին շնորհահանդէսը: Իրադարձութեան մասնակցեցաւ նաեւ հեղինակը», յայտնած է Ներսէս Տէր Վարդանեան:

Ըստ մշակոյթի փոխնախարարին, հայկական տաղաւարին մէջ ներկայացուած էին քանի մը հարիւր գիրքեր: «Հիմնականօրէն շեշտադրումը դրուած էր այն գիրքերուն վրայ, որոնք հրատարակուած են նաեւ այլ լեզուներով: Արտասահմանի մէջ ապրող հայերը հիմնականօրէն կը հետաքրքրուին լեզուին, երկրի մշակոյթին եւ պատմութեանը վերաբերող գիրքերով, օտարները` ժամանակակից գրողներու ստեղծագործութիւններով: Մասնագէտները կը հետաքրքրուին այն նիւթերով, որոնք կրնան թարգմանուիլ այլ լեզուներով», դիտել տուած է Ներսէս Տէր Վարդանեանը:

Ան նշած է, որ հայկական տաղաւարին մէջ մեծ աշխուժութիւն կը տիրէր, այցելուներուն թիւը բաւական մեծ էր: «Առանձին քննարկում տեղի ունեցաւ` «Ցեղասպանութեան կանխման գործում գրականութեան դերը» խորագրով, որուն մասնակցեցան «Բելգէ» հրատարակչութեան ղեկավար Ռագիփ Զարաքոլուն եւ թուրք գրող Կուլչիչեք Կիւնել Թեքինը: Քննարկումը բաւականին աշխուժ անցաւ: Միջազգային բեմերու վրայ այսպիսի քննարկումներ շատ կ՛ըլլան: Ցուցադրուող գիրքերուն զուգահեռ` այս նիւթով քննարկումներ կայացան: Վստահ եմ, որ շատ մը բաներ խօսուեցաւ ոչ միայն Հայոց ցեղասպանութեան, այլեւ` այլ ցեղասպանութիւններու մասին եւս: Երեւոյթը պէտք է դիտարկել իբրեւ յանցագործութիւն` ցեղասպանութիւնները կանխելու համար: Լռելը յաջորդին հիմքը կը ստեղծէ», յայտնած է փոխնախարարը: Ըստ անոր, դրացի Ազրպէյճանի տաղաւարին մէջ քաղաքական բնոյթի գիրքերը աւելի մեծաթիւ էին, քան` գեղարուեստականները: Հայկական տաղաւարին մէջ պատկերը այլ էր` գերակշռող էին գեղարուեստական գիրքերը:

Արցախի Սօս Գիւղին Մէջ Դպրոց Պիտի Կառուցուի

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը կը տեղեկացնէ, որ Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունիի շրջանի Սօս գիւղին մէջ դպրոց մը պիտի կառուցէ: Ծրագիրը իրականութիւն կը դառնայ հիմնադրամի Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան շրջանի տեղական մարմինին հովանաւոր Ճերրի Թրփանճեանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան միացեալ ֆինանսաւորմամբ:

Երկյարկանի դպրոցը, 830 քառակուսի մեթր ընդհանուր տարածքով, նախատեսուած է 200 աշակերտի համար: Նոր կառոյցը պիտի ունենայ ընդարձակ դասարաններ, գրադարան, դարմանատուն, ուսուցչարան: Հիմնական շէնքին կից պիտի կառուցուի մարզական սրահ: Կը նախատեսուի նաեւ բացօթեայ մարզական դաշտ` մարմնակրթութեան համար: Ներկայիս կը կատարուին հողը փորելու աշխատանքները:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը Կը Հովանաւորէ
«Ռոպոթներն Առօրեայում» Փառատօնը

3-5 հոկտեմբերին «Դիճի Թեք» 2014 միջազգային արհեստագիտութեան ցուցասրահին մէջ տեղի ունեցած է «Ռոպոթներն առօրեայում» փառատօնը, որուն մասնակցած են դպրոցներուն մէջ ստեղծուած ճարտարագէտներու խմբակներու սաներ: «Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկութիւնների միութեան» (ԻՏՁՄ) նախաձեռնութեամբ 2012-էն սկսեալ դպրոցներուն մէջ բացուած են մարդամեքենաներու շինութեան խմբակներ, որոնց տրամադրուած են յատուկ այդ նպատակով նախագծուած մարդամեքենայի կառուցանողներ:

Մարդամեքենայի կառուցանողներու ստեղծման եւ, ընդհանրապէս, Հայաստանի մէջ մարդամեքենաներու արհեստագիտութեան զարգացման եւ աջակցման ծրագիրի կեանքի կոչման նպատակով` Հայաստանի հեռահաղորդակցութեան առաջատար ընկերութիւն «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը յատկացուցած է աւելի քան 73 միլիոն դրամ:

Նման խմբակներ արդէն կը գործեն 60 դպրոցներու մէջ` 50-ը մարզերուն, անոնց ստեղծագործութիւնները տեղադրուած են փառատօնին:

«Ռոպոթներն առօրեայում» փառատօնը իր երիտասարդ այցելուներուն կ՛օգնէ մասնագիտական կողմնորոշման հարցին մէջ: Ինչպէս այս փառատօնը, մարդամեքենայի շինութեան բազմաթիւ այլ մրցոյթներ եւս կեանքի կոչուած են «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի աջակցութեամբ:

«Ռոպոթաշինութիւնը մեր երկրի մրցունակութեան ամրապնդման հիմնական ուղղութիւններէն մէկն է: Հայաստանը ունի մտաւոր հսկայական ներուժ, զոր անհրաժեշտ է օգտագործել երկրի հեռանկարային զարգացման գործին մէջ: Այս փառատօնը ռոպոթաշինութեամբ հետաքրքրուածներուն մօտ կը խթանենք բացայայտելու եւ նորը ստեղծելու ձգտումը», ըսած է «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեանը:

Այս փառատօնի իրականացման նպատակով «Վիվասել-Էմ.Թի. Էս.»-ը յատկացուցած է 25 միլիոն դրամ:

Հայագիտական Ուսումնասիրութիւններու
Միջազգային Ընկերակցութեան Համաժողով

Աւելի քան 20 երկիրներէ շուրջ 400 հայագէտներ միաւորող Հայագիտական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ընկերակցութեան (ՀՈՒՄԸ) եռօրեայ համաժողովը սկսաւ 9 հոկտեմբերին:

Ընկերակցութեան քարտուղար, Օքսֆըրտ համալսարանի փրոֆեսէօր Թէօ Վան Լինթ «Ազատութեան» հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին նշեց, որ առաջին անգամ Հայաստան եկած է 25 տարի առաջ` ժամանակակից հայերէնը սորվելու, իսկ յետոյ արդէն ամբողջ կեանքը նուիրած է հայագիտութեան:

«Մենք, ինչպէս միշտ, շատ նիւթ ունինք քննարկելիք: Հայագիտութիւնը կը զարգանայ: Երիտասարդներ կան, ինչ որ շատ կարեւոր է: Չեմ կարծեր, թէ հետաքրքրութեան պակաս պիտի ըլլայ», յայտնեց ան:

Մատենադարանի տնօրէն Հրաչեայ Թամրազեանն ու ՀՈՒՄԸ-ի ներկայի նախագահ Վալենթինա Քալցոլարին «Ազատութեան» հետ խօսելով` շեշտեցին, որ այս ընկերակցութեան ներկայ` 13-րդ համաժողովը, իսկապէս պատմական է, քանի որ առաջին անգամ ըլլալով տեղի կ՛ունենայ Հայաստանի մէջ:

Անուանի հայագէտ Ռիչըրտ Յովհաննէսեան «Ազատութեան» հետ զրուցելով նշեց, որ այս համաժողովին ընթացքին շատ աշխուժ կերպով կ՛աշխատին յատկապէս պատմութեան, գրականութեան եւ արուեստի բաժանմունքները: Ան ուրախալի նկատեց այն, որ մասնակիցներուն մէջ մեծ թիւ կը կազմեն արտասահմանցի հայագէտները:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ի՞նչ պէտք է ընել, որպէսզի հայագիտութիւնը զարգանայ` Յովհաննէսեան արձագանգեց. «Մեր հաստատութիւնները, արտասահմանի եւ Հայաստանի մէջ, յատկապէս իշխանութիւնները պէտք է հասկնան, որ հայագիտութիւնը կարելի չէ երեսի վրայ ձգել® Ատիկա մեծ կորուստ է. եթէ մենք մէկ սերունդ կորսնցնենք, կը նշանակէ, որ տարիներ պէտք է աշխատինք, որ ետ բերենք: Մենք գիտենք, որ յետխորհրդային տարիներուն այստեղ բաւական նահանջ եղաւ: Ուրախ եմ ըսելու, որ այս գիտաժողովին ընթացքին յոյսեր ներշնչուեցան,  քանի որ տեսայ քանի-քանի երիտասարդ Հայաստանի գիտնականներ, որոնք լրջօրէն իրենց նիւթը կը ներկայացնեն` իմանալով արաբերէն, թրքերէն, ռուսերէն, զանազան լեզուներ® Բայց առանց նիւթական օժանդակութեան թէ՛ արտասահմանի մէջ, եւ թէ՛ այստեղ սահմանափակ պիտի ըլլայ այդ զարգացումը»:

Հայ Կանանց Միջազգային Ընկերակցութեան
7-րդ Համաժողով

Հոկտեմբեր 10-ին` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի աջակցութեամբ իր աշխատանքներուն սկսաւ Հայ կանանց միջազգային ընկերակցութեան 7-րդ համաժողովը:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ սփիւռքի նախարար, Հայ կանանց միջազգային ընկերակցութեան հայաստանեան մասնաճիւղի նախագահ Հրանուշ Յակոբեանը: Նախարարը մասնաւորապէս նշեց. «Այս համաժողովը գումարուել է Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախաշեմին եւ Էրեբունի-Երեւանի 2796-րդ տարեդարձի օրերին: Յիրաւի հայ կինը մեր օճախների պահապան հրեշտակն է: Ի զուր չէ, որ Մովսէս Խորենացին հայ կնոջը համեմատում է Անահիտ աստուածուհու հետ: Մեծ է եղել հայ կնոջ դերը հայ ժողովրդի պատմութեան բոլոր հանգրուաններում: Մեծ էր հայ կնոջ դերը նաեւ 1915թ., երբ նա ցուցաբերեց կամային մեծ յատկանիշներ: Շատ հայ կանայք չընդունեցին իսլամ եւ գաղթի ճանապարհներին զոհուեցին անապատներում: Շնորհակալ ենք Միացեալ Նահանգների նախագահին, որ միլիոնաւոր տոլարներ յատկացրեց հայ մանուկների համար: Ցեղասպանութեան արդիւնքը դարձաւ սփիւռքը, որի ուծացումը մեծագոյն վտանգներից մէկն է: Համաշխարհայնացման վտանգներն առաւել շատ են սպառնում փոքր ազգերին ու ժողովուրդներին: Ուստի մեր գլխաւոր խնդիրը սփիւռքում մայրենիի, մեր ոգու, ազգային մշակոյթի ու աւանդոյթների պահպանութիւնն է: Հայ կանայք պէտք է պահպանեն հայկական անուն-ազգանունները, հայի տեսակը եւ շատ զաւակներ ունենան»:

Հայաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Արմինէ Գէորգեան ներկայացուց համաժողովի մասնակիցներուն ուղղուած նախագահ Սերժ Սարգսեանի ուղերձը. «Մեր ողջ պատմութեան ընթացքում հէնց հայ կինն է պատուով կրել հայապահպանութեան ազնիւ ու վեհ գործի պատասխանատուութիւնը` դաստիարակելով խելացի, բարեկիրթ, մրցունակ սերունդներ: Լինելով հայկական ինքնագիտակցութիւնը սերնդէ սերունդ փոխանցողը` դուք էք պաշտպանում ձեր օճախը օտարացումից եւ ուծացումից, ձեր համայնքներում ամուր պահում բարոյական, հոգեւոր եւ ազգային արժէքները, մասնակցում համազգային նշանակութեան խնդիրների լուծմանը»:

Գարեգին Բ. Ամենայն հայոց կաթողիկոսին օրհնութեան խօսքը մասնակիցներուն փոխանցեց Անուշաւան եպս. Ժամկոչեան:

ՀԿՄՄ համաժողովի ծրագրաւորման կոմիտէի ներկայացուցիչ Սիլվա Խաչիկեան կարեւոր նկատեց հայ կիներու նման հաւաք-համաժողովներու կազմակերպումը, որովհետեւ անոնք կարելիութիւն կու տան բացայայտելու կնոջական ներուժը: Սիլվա Խաչիկեան նշեց. «Եթէ չըլլար հայ կնոջ գոյատեւելու, վերապրելու կամքը, մենք այստեղ չէինք ըլլար: Հայ կնոջ յառաջընթացը պէտք է խարսխուի գիտելիքի ու հաւատքի վրայ»: Յաջողութիւն մաղթելով համաժողովի աշխատանքներուն` Խաչիկեան նշեց, որ անկախ անկէ, թէ ուրկէ եկած են, բոլոր կիները կը համախմբէ հայ ըլլալու գաղափարը եւ հայ մշակոյթը:

Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ճոն Հեֆըրն իր ուրախութիւնը յայտնեց, որ Հայ կիներու 7-րդ համաժողովը գումարուած է Հայաստանի մէջ: Դեսպանը Հայաստանի զարգացման իմաստով կարեւոր նկատեց հայ կիներու համախմբումը` նշելով, որ Միացեալ Նահանգներ կ՛ողջունեն Հայաստանի զարգացման նպատակաուղղուած ջանքերը:

Ելոյթ ունեցաւ նաեւ Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հաստատութեան տնօրէն Աշոտ Մելքոնեան: Ան անդրադարձաւ հայոց պատմութեան ողջ ընթացքին մեծ դերակատարութիւն ունեցող հայ կանանց:

Նայիրի Մկրտիչեան Նշանակուած Է Սփիւռքի
Նախարարութեան «Հայերն Այսօր» Կայքի Խմբագիր

Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Հայերն այսօր» եռալեզու (արեւելահայերէն-արեւմտահայերէն, անգլերէն, ռուսերէն) ելեկտրոնային պարբերականի (hayernaysor.am) գլխաւոր խմբագիր նշանակուած է Նայիրի Մկրտիչեանը:

Նայիրի Մկրտիչեան ծնած է Սուրիա, Գամիշլի: 2001 թուականին աւարտած է Պէյրութի Համազգայինի հայագիտական բարձրագոյն հիմնարկը:

2003 թուականին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի Բանասիրութեան բաժանմունքի «Կրթութեան կառավարում» բաժինը:

Նայիրի Մկրտիչեան եղած է Միացեալ Նահանգներու «Հայրենիք» եւ Քանատայի «Հորիզոն» շաբաթաթերթերու թղթակիցը Հայաստանի մէջ, հրապարակուած յօդուածներ եւ հարցազրոյցներ ունի սփիւռքի եւ Հայաստանի տարբեր թերթերու մէջ: Երկու տարի եղած է «Թերթ» լրատուական կայքի արեւմտահայերէն բաժինի խմբագիր:

2012 թուականին հիմնուած, Հայաստանի մէջ գործող միակ ու սփիւռքի առաջին արեւմտահայերէն «Եռագոյն» լրատուական կայքի հիմնադիրներէն է եւ երկու տարի եղած է նոյն կայքի խմբագիրը:

Նորանշանակ խմբագիրը 2001 թուականէն մինչեւ օրս կ՛ապրի Հայաստանի մէջ:

Հայաստանի Եւ Արցախի Պատուաստումներու Ծրագիրին
Աջակցող Բարերար Րաֆֆի Արտալճեան Կը Պարգեւատրուի

Հայաստանի Հանրապետութեան առողջապահութեան համակարգին անշահախնդիր օգնութիւն ցուցաբերելու, մեծ ներդրումներու, երկար տարիներու հայրենանուէր գործունէութեան, ինչպէս նաեւ «Անի եւ Նարօտ յիշատակի հիմնադրամ»-ի կազմաւորման 20-ամեակին առիթով հիմնադիր-ղեկավար Րաֆֆի Արտալճեան պարգեւատրուեցաւ Հայաստանի առողջապահութեան նախարարութեան յուշամետալով:

Նախարարի տեղակալ Սերգէյ Խաչատրեանը շնորհակալութիւն յայտնեց Րաֆֆի Արտալճեանին` Հայաստանի առողջապահական համակարգին ցուցաբերած շարունակական աջակցութեան համար:

Րաֆֆի Արտալճեան շնորհակալութիւն յայտնելով պարգեւին համար` նշեց, որ ինք, կարծես, Հայաստանի դեսպանն է աշխարհի մէջ: Ան յիշատակեց սփիւռքահայ բազմաթիւ բարերարներու անուններ, որոնք տարբեր տարիներու եղած են Հայաստանի կողքին` աջակցելով հայրենիքին ամէնէն դժուար օրերուն, նպաստելով տարբեր ոլորտներու զարգացման:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան համագործակցութեան հետագայ ծրագիրները: Անդրադարձ կատարուեցաւ դիմադրողականութեան եւ հիւանդութիւններու կանխարգիլման ազգային ծրագիրի իրականացման գործին մէջ Հայաստանի յաջողութիւններուն:

Նշենք, որ «Անի եւ Նարօտ յիշատակի հիմնադրամ»-ը հիմնուած է Րաֆֆի Արտալճեանի կողմէ` ի յիշատակ 1994 թուականին օդանաւային արկածով զոհուած կնոջ եւ դստեր: Հիմնադրամը իր կազմաւորման օրէն օգնած է Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան ժողովուրդին` իրականացնելով ընկերային եւ հանրային առողջապահութեան բնագաւառի բարելաւման ծրագիրներ:

Մեծ Եղեռնէն Փրկուածներուն Հիմնած
Թաւշուտը Կը Նշէ Իր 90-Ամեակը

Շիրակի մարզի Թաւշուտ գիւղին մէջ մեծ շուքով տօնած են գիւղի հիմնադրութեան 90-ամեակը, նաեւ` Մեծ եղեռնի 100-րդ տարելիցի ընդառաջ, որպէս երախտագիտութեան նշան գիւղին մէջ բարձրացուած են դրօշակները այն բոլոր երկիրներուն, որոնք ճանչցած են Հայոց ցեղասպանութիւնը:

Թաւշուտի նոր սերունդը լաւ գիտէ, թէ Արեւմտեան Հայաստանի ո՛ր շրջաններէն գաղթած են իրենց պապերը ու ինչ պատգամներ փոխանցած են իրենց: Ազգային երգ ու պարէն բացի, Թաւշուտի բացօթեայ բեմին վրայ առաջին անգամ ըլլալով հնչած է նաեւ շրջանի քայլերգը: Գիւղի տօնին նուիրուած ձեռնարկով թաւշուտցիները ի լուր աշխարհին կ՛ուզեն պատմել եղեռնագործութեան տարիներուն մարդկային ճակատագիրներու դառնութեան ու նոր սերունդի հայերուն ազգային անկոտրում ոգիին, ինչպէս նաեւ միասնականութեամբ չար ուժին հակազդելու վճռականութեան մասին:

Թաւշուտի դաշնակցական գիւղապետ Սուրէն Սարգսեան նախազգուշացուց, որ պիտի գայ հատուցման պահը եւ պիտի վերատիրանան այն ամէնուն, որ մեր պապերը թողած են «մեր Էրգրում»:

«Թուրքը պիտի իմանայ, որ էստեղ ամուր բռունցքուած մարդիկ կան: Մեր երեխեքն էլ ԷՐԳՐԻ կարօտով են մեծանում: Ցանկացած պահի դուք էլ թակէք ցանկացած թաւշուտցու դուռ, էդ կարօտը դուք էլ կը զգաք, արիւն է դա եւ սերնդէ սերունդ փոխանցուելու է», յայտնեց գիւղապետը:

Ապրիլ 2015-ին Փարիզի Մէջ Պիտի Կայանայ Հայոց
Ցեղասպանութեան Նուիրուած Բացառիկ Ցուցահանդէս

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ, 9 հոկտեմբերին տեղի ունեցաւ հանդիպում մը Փարիզի քաղաքապետի գրասենեակի ներկայացուցիչ Ժան Իվ Քամիւի հետ, որ Երեւան կը գտնուի ծանօթանալու համար յաջորդ տարի` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով Փարիզի քաղաքապետարանին եւ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին միջեւ համագործակցաբար կազմակերպուելիք ցուցադրութեան ցուցանմուշներուն հետ, որոնք պիտի ներկայացուին Փարիզի քաղաքապետարանի ցուցասրահներուն մէջ:

Ժան Իվ Քամիւն եւ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանը քննարկեցին համատեղ ցուցադրութեան կազմակերպման առնչուող հարցեր:

Ժան Իվ Քամիւն նշեց, որ Փարիզի նախկին քաղաքապետ Պերթրան Տելանօէն եւ անոր յաջորդը` Աննա Իտալկոն, որոշում տուած են, որ Փարիզի քաղաքապետարանը հիւրընկալէ Հայոց ցեղասպանութեան պատմութեան ու յիշողութեան նուիրուած ցուցահանդէսը, որուն բացումը պիտի կատարուի ապրիլ 2015-ին: Պիտի ներկայացուին ցուցանմուշներ եւ փաստաթուղթեր, որոնք պիտի տրամադրուին Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին կողմէ, որուն հետ սերտ համագործակցութիւն կայ:

Հայկ Դեմոյեան իր կարգին շատ կարեւոր նկատեց նման ցուցադրութեան կազմակերպումը Ֆրանսայի մայրաքաղաքին մէջ: Ան նշեց, որ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկը վերջին տարուան ընթացքին մեծ աշխատանք տարած է այս ցուցադրութեան նախապատրաստման ուղղութեամբ, եւ իր պատրաստակամութիւնը յայտնած է բացառիկ ցուցանմուշներ տրամադրելու` ցուցադրութիւնը յաւուր պատշաճի կազմակերպելու համար:

«Այս ցուցադրութիւնը բացառիկ է լինելու ե՛ւ ծաւալներով, ե՛ւ ներկայացուցչութեամբ: Այն կապուած է լինելու Հայոց ցեղասպանութեան, Ա. աշխարհամարտի, եւ, ի հարկէ, հայ-ֆրանսական յիշողութեան ու պատմութեան հետ», յայտնեց Դեմոյեան:

Փարիզի քաղաքապետի գրասենեակի ներկայացուցիչը այցելեց նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարանի ժամանակաւոր ցուցասրահ, ծանօթացաւ Ցեղասպանութեան վերաբերող փաստերուն:

Հետազօտութիւն. Հայաստանի Մէջ 10 Տոկոսը
Կը Հարստանայ, 30 Տոկոսը Չի Կշտանար

Հայաստանի բնակչութեան 30 տոկոսը կը շարունակէ ապրիլ աղքատութեան շեմին: Այս մասին նշուած է «Հայաստանի սննդային անվտանգութեան ասպեկտները» անուանումով հետազօտութեան մէջ, զոր պատրաստած է «Մրցունակ հասարակութիւն» հասարակական կազմակերպութիւնը` Օքսֆամի, Եւրամիութեան եւ Պիզնըս սըփորթ սենթըր  կազմակերպութեան աջակցութեամբ:

Նշենք, որ այս ցուցանիշը կը ներառէ ոչ թէ նուազագոյն սպառողական զամբիւղը (հագուստի, առողջական ծառայութիւններու եւ այլ ծախսերը հաշուի առնելով), այլ ընդամէնը նուազագոյն անհրաժեշտ սնունդի ծախսերը: Եւ, հակառակ անոր, որ ընդհանուր առմամբ, 2012 թուականի արդիւնքներով իւրաքանչիւր բնակիչի եկամուտը (վիճակագրական տուեալներուն համաձայն` շուրջ 40 հազար դրամ ամսական) գրեթէ կրկնակի կը գերազանցէ այդ շեմը (շուրջ 20,000 դրամ), իսկութեան մէջ բնակչութեան շուրջ 30 տոկոսին եկամուտը չի բաւեր օրական 460 կրամ հացի եւ ձաւարեղէնի, 200 կրամ բանջարեղէնի, 145 կրամ գետնախնձորի, 25 կրամ շաքարաւազի, 50 կրամ միսի եւ նման համեստ չափաբաժիններով անհրաժեշտ այլ մթերքի համար, որ ներառուած է Համաշխարհային դրամատան պատրաստած «քաղցի շեմի» կանոնակարգին մէջ:

Բնակչութեան շուրջ 80 տոկոսին եկամուտը 2002-2012 թուականներուն աճած է գրեթէ միանման տարողութեամբ: Սակայն պատկերը կտրուկ կը փոխուի բնակչութեան ամէնէն հարուստ 10 տոկոս կազմող խումբին մէջ: Եթէ 2002 թուականին ընտանիքին մէջ միջին եկամուտը մէկ անձի պարագային շուրջ 42-43 հազար դրամ էր, 2012 թուականի արդիւնքներով` արդէն 120 հազար դրամ (շուրջ 290 տոլար – Խմբ.): Հարստութեան առումով երկրորդ 10 տոկոսի պարագային 2012 թուականի աւարտին եկամուտը կազմած է 60 հազար դրամէն աւելի` մէկ անձի համար, երրորդ 10 տոկոսի պարագային` 46-47 հազար դրամ:

Սահմանափակ Կարողութիւն Ունեցող
Երեխաներուն Օժանդակող Կեդրոն

Մարտ 2014-էն «Արմենակ եւ Աննա Թադէոսեաններ» բժշկական կեդրոնին մէջ, «Վիվասէլ¬Էմ. Թի. Էս.»-ի օժանդակութեամբ, իր գործունէութեան սկսաւ մանկական վերականգնողական եւ ցերեկային խնամքի կեդրոնը, որ կը սպասարկէ մտային, ֆիզիքական, հոգեբանական¬ընկերային, ուսումնական եւ վարքագծային խնդիրներ ունեցող երեխաներու:

«Վիվասէլ¬Էմ. Թի. Էս.»-ի նիւթական աջակցութեան շնորհիւ կարելի եղաւ կեդրոնին մէջ երեխաներուն եւ սպասարկող անձնակազմին համար երկու անգամ սնունդ տրամադրել եւ կահաւորել ննջասենեակները: Այժմ կեդրոն կը յաճախեն 40 երեխաներ` 26-ը գիւղաբնակ, իսկ 14-ը` քաղաքաբնակ: Ընդհանուր առմամբ, 2013-2014 «Վիվասէլ¬Էմ. Թի. Էս.»-ը կեդրոնին տրամադրած է աւելի քան 23 միլիոն 850 հազար դրամ:

«Մենք ուրախութեամբ կը համագործակցինք այս կեդրոնին հետ, ուր յատուկ կարիք ունեցող երեխաները կը ստանան անհրաժեշտ հետեւողական մասնագիտական բուժում: Մենք համոզուած ենք, որ դրական տեղաշարժ եւ առաջընթաց կարելի է արձանագրել, եթէ այս երեխաները զգան մեր հոգատարութիւնը, ուշադրութիւնը եւ աջակցութիւնը,  ինչ որ կարեւորագոյնն է երեխաներուն հետ աշխատելու ընթացքին», յայտնած է «Վիվասէլ¬Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեանը:

Վերականգնողական ծառայութիւնները կը մատուցուին բազմամասնագիտական խումբի անդամներու համագործակցութեան շնորհիւ եւ կարելիութիւն կու տան սահմանափակ կարողութիւն ունեցող երեխաներուն` ստանալու բժշկական, հոգեբանական եւ մանկավարժական համակարգուած օգնութիւն:

«Գագիկ Ծառուկեան» Հիմնադրամը Պիտի Աջակցի
Արաքսի Հովիտի Զարգացման

Հոկտեմբեր 2-ին Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան` Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան նախագահ Գագիկ Ծառուկեանին հետ այցելած է հանրապետութեան հարաւային թեւ: Նախագահին կ՛ընկերակցէին փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեանը եւ պաշտօնատար այլ անձեր:

Լեռնային Ղարաբաղի նախագահի մամլոյ գրասենեակէն կը յայտնեն, որ նախագահ Սահակեան կարեւոր նկատած է Հայաստանի քաղաքական ուժերու ներկայացուցիչներու Արցախ կատարած պարբերական այցելութիւնները եւ անոնց մասնակցութիւնը Արցախի տարբեր ծրագիրներու իրականացման գործընթացին` նշելով, որ նման մօտեցում մեծապէս պիտի նպաստէ Լեռնային Ղարաբաղի ընկերային-տնտեսական զարգացման:

Արաքսաւան տրուած այցելութիւնը ընդգրկած է «Արաքս բերի» ընկերութեան արտադրամաս այցելութիւնը: Արաքսաւանի մէջ նախագահին մասնակցութեամբ կայացած է խորհրդակցութիւն, որուն ընթացքին փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեանը ներկայացուցած է Արաքսի հովիտին մէջ կատարուած աշխատանքները, ինչպէս նաեւ ներկայացուցած է այն ծրագիրները, որոնք իրականացնել նախատեսուած են այդ վայրին մէջ:

Փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեան խորհրդակցութեան ընթացքին տեղեկացուցած է, որ 10,000 հեկտար հողը մշակելի դարձնելու քաղաքականութիւնը արդէն իսկ արդիւնք կու տայ եւ միայն 2013-ին հողագործին տրամադրուած է 1000 հեկտար հողատարածք:

Ծանօթանալով Արաքսաւանի մէջ տարուող աշխատանքներուն` Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան նախագահ Գագիկ Ծառուկեան յանձն առած է «Գագիկ Ծառուկեան» հիմնադրամին միջոցներով աջակցիլ Արցախի հարաւային թեւին մէջ նախատեսուող աշխատանքներու իրագործման:

Արցախի Մէջ Սուրիահայերը Գլխաւորաբար
Կը Զբաղին Երկրագործութեամբ

Ներկայ դրութեամբ Արցախի մէջ բնակութիւն հաստատած է շուրջ 200 սուրիահայ` 30-35 ընտանիք: Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանին մէջ ուսանողներուն հետ ունեցած հանդիպման ընթացքին այս մասին յայտնած է Լեռնային Ղարաբաղի վարչապետ Արա Յարութիւնեանը` պատասխանելով դասախօսներէն մէկուն հարցումին: «Անոնք հիմնականին մէջ կը բնակին Քաշաթաղի շրջանին մէջ, կը զբաղին հողագործութեամբ: Մենք զանոնք ապահոված ենք բնակարանով, ստեղծած ենք պայմաններ, որպէսզի անոնք կարենան արդիւնաւէտ կերպով աշխատել», ըսած է վարչապետը:

Ան ընդգծած է, որ Քաշաթաղի շրջանին մէջ կան մեծ մակերեսով հողեր, որոնք չեն օգտագործուիր եւ անոնք տրամադրուած են սուրիահայերուն: «Սուրիահայերը շատ լաւ կ՛աշխատին, մանաւանդ որ անոնք հիմնականօրէն այն անձերն են, որոնք Սուրիոյ մէջ զբաղած են ցորենի արտադրութեամբ եւ հիմա իրենց փորձառութիւնը կ՛օգտագործեն Արցախի գիւղատնտեսութիւնը զարգացնելու նպատակով», դիտել տուած է Յարութիւնեան:

Ան շնորհակալութիւն յայտնած է այն սուրիահայերուն, որոնք Արցախի մէջ ապրելու փափաք յայտնած են, ընդգծելով, որ իրենք պարտաւոր կը զգան այդ մարդոց համար ապրելու եւ գործելու բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու: «Այս տարին այնքան ալ բարենպաստ չէր հողագործութեան համար, եւ մենք պէտք է քայլերու ձեռնարկենք, որպէսզի չէզոքացնենք այն տնտեսական վնասները, զորս կրնան կրել սուրիահայերը», յայտնած է վարչապետը:

Գառնիկ Սարգիսեանի Համերգները
Լեռնային Ղարաբաղի Մէջ

Սեպտեմբեր 29-ի երեկոյեան ժամը 19:30-ին, հակառակ յորդ անձրեւին, Ստեփանակերտի Վերածնունդի հրապարակին վրայ ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէին նախաձեռնութեամբ մեկնարկեց հայրենասիրական երգերու մեկնաբան Գառնիկ Սարգիսեանի մենահամերգը:

Երգահանդէսին ներկայ էին արցախցիներ, Հայաստանէն եւ սփիւռքէն հիւրեր, որոնք մեծ ոգեւորութեամբ ընդունեցին Գառնիկ Սարգիսեանը` առաջին իսկ կատարումներէն: Վերածնունդի հրապարակին վրայ ամէնուր կը թեւածէր հայրենասիրական ոգին: Արցախցիները տակաւին արցախեան պատերազմի տարիներէն ծանօթ են Գառնիկ Սարգիսեանի երգերուն, ուստի անոնք ձայնակցեցան անոր:

Համերգը կը հովանաւորէին Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարարութիւնը, Հրաչ Ճապրայեանը եւ «Ղարաբաղ տելեքոմ» ընկերութիւնը:

Սեպտեմբեր 28-ին յեղափոխական երգի մեկնաբան Գառնիկ Սարգիսեանը երգահանդէս ունեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունի քաղաքի մշակոյթի տան մէջ:

Երգահանդէսին ներկայ էին ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի անդամները, Մարտունիի շրջանային վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ Էդուարդ Բարսեղեանը, քաղաքապետ Մհեր Խաչատրեանը, Լեռնային Ղարաբաղի վերահսկիչ պալատի նախագահ Արթուր Մոսիեանը, Ազգային ժողովի պատգամաւոր Արմէն Սարգսեանը եւ այլ պաշտօնատար անձեր:

Մարտունիի մշակոյթի տունը ամբողջութեամբ լեցուն էր, աւելի քան երկու ժամ տեւած երգահանդէսին ընթացքին ամբողջ սրահը ոչ միայն ունկնդրեց յեղափոխական-ազգային երգերու իւրայատուկ մեկնաբանին կատարումները, այլ նաեւ մեծ ոգեւորութեամբ ձայնակցեցաւ անոր:

Սեպտեմբեր 27-ին յեղափոխական երգերու մեկնաբան Գառնիկ Սարգիսեան հանդիպում ունեցաւ ՀՅԴ Արցախի Երիտասարդական միութեան անդամներուն հետ: Հանդիպման մասնակցեցաւ ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Արմէն Սարգսեանը:

Հանդիպման ընթացքին Գառնիկ Սարգիսեան նշեց, որ մեծապէս յուզուած եւ ուրախ է, որ կարելիութիւն ունի ելոյթ ունենալու Արցախի մէջ: «Տարբեր բան է իմ երգերս կատարել սփիւռքի մէջ, ամբողջովին տարբեր բան` Արցախի մէջ, ուր ոգի ստացած են այս երգերը», ըսաւ Գառնիկ Սարգիսեան:

Այնուհետեւ Գառնիկ Սարգիսեան պատասխանեց երիտասարդներուն հարցումներուն` մասնաւորապէս զինեալ պայքարի, Հայ դատի եւ պահանջատիրութեան վերաբերեալ:

Երեւանի Մէջ «Ղարաբաղ Կարպետ» Խանութի Բացում

Սեպտեմբեր 22-ին Երեւանի մէջ (Մաշտոց 35.1) տեղի ունեցաւ Արցախի գորգերու արտադրութիւն կազմակերպող «Ղարաբաղ կարպետ» վաճառատան բացումը` արցախեան գորգերը նաեւ երեւանցիներուն եւ Երեւան այցելողներուն հասանելի դարձնելու նպատակով: «Ղարաբաղ կարպետ»¬ին նպատակն է հայկական գորգագործութեան հազարամեակներու պատմութիւնը տարածել ողջ աշխարհին մէջ: Ընկերութեան արտադրութիւնը կը վաճառուի նաեւ Միացեալ Նահանգներու եւ Եւրոպայի տարբեր երկիրներու մէջ:

«Այսօր Արցախի կառավարութիւնը հետեւողական է գորգագործութեան զարգացման առնչութեամբ: Գորգագործութիւնը հայկական եւ արցախեան տարածքի մշակութային կարեւոր բաղադրիչ է, այս իսկ պատճառով անոր զարգացման միտող նախաձեռնութիւններուն մեծ կարեւորութիւն կը տրուի: Ցաւ ի սիրտ, ազրպէյճանցիները, իրենց զեղծարար քաղաքականութեան իբրեւ հետեւանք, հայկական, նաեւ արցախեան գորգերը աշխարհին կը ներկայացնեն իբրեւ ազրպէյճանական: «Ղարաբաղ կարպետ» սրահի բացումը Երեւանի մէջ վկայութիւն մըն է այն մասին, որ ազգային, մշակութային ինքնութեան պահպանումն ու անոր կենսունակութիւնը մեծ կարեւորութիւն ունին մեզի համար», բացման ընթացքին ըսած է Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարար Նարինէ Աղաբալեանը:

Նշենք, որ «Ղարաբաղ կարպետ»¬ը հիմնադրուած է 2013 թուականին Ղարաբաղի մէջ, անիկա կ՛արտադրէ հայկական եւ յատկապէս արցախեան գործեր, ինչպէս նաեւ` տարբեր ոճերու, տարբեր քաղաքակրթութիւններու յատուկ գորգեր: Ընկերութեան մէջ կ՛աշխատին աւելի քան 150 գորգագործներ:

Յովհաննէս Չեքիջեանի 85-Ամեակին Նուիրուած
Գիրքի Շնորհահանդէս

Ազգային ժողովի նիստերու դահլիճին կից գտնուող սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ժողովրդական արուեստագէտ-գեղարուեստական ղեկավար, խմբավար Յովհաննէս Չեքիջեանի 85-ամեակին նուիրուած գիրք-ալպոմին շնորհահանդէսը:

Այս առիթով իր արտասանած խօսքին մէջ գիրքին հեղինակը` Սերգէյ Առաքելեան, վստահութիւն յայտնեց այն մասին, որ իր գիրքի շնորհահանդէսին ներկայ են «չեքիջեանասէր մարդիկ»: «Ես համոզուած եմ, որ բոլորս հոս համախմբած է ժողովրդական արուեստագէտ, առասպելական մարդ Յովհաննէս Չեքիջեանին նկատմամբ սէրն ու յարգանքը: Մայէսթրօ Չեքիջեանին ստեղծագործական կեանքը ներկայացնող այս աշխատութիւնը, որ այսօր ձեր դատին կը ներկայացուի, կրնար ստեղծուիլ երեք տարի առաջ, սակայն երբ մայէսթրոն ինծի առաջարկեց դառնալ այս գիրքին հեղինակը, ես մտածեցի եւ սկիզբը մերժեցի», ըսած է ան` ընդգծելով, որ աւելի ուշ, երբ առաջարկը կրկնուած է, ինք համարձակութիւն ունեցած է ստանձնելու այդ աշխատանքը եւ այսօր արդէն հանրութեան ներկայացուցած է մեծ մարդուն ստեղծագործական կեանքը:

Ելոյթ ունեցաւ նաեւ Յովհաննէս Չեքիջեանը` ընդգծելով, որ իրեն համար մեծ երջանկութիւն է կենդանութեան օրով այսպիսի հրաշալի գիրք կարդալու կարելիութիւն ունենալը: «Ի հարկէ, նման բախտի արժանանալու համար ես պարտական եմ մեր կառավարութեան, որ կ՛օժանդակէ նման կարեւոր նախաձեռնութիւններուն: Շատ կարեւոր կը նկատեմ նաեւ այն հանգամանքը, որ մենք գիրքին շնորհահանդէսը կը կատարենք Ազգային ժողովին մէջ: Կ՛ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել Սերգէյ Առաքելեանին, որ ինծի համար կատարած է բան մը, որ ինծի համար երբեք ոչ ոք ըրած է», նշած է ան` ընդգծելով, որ իրեն փոխանցած են, թէ որքա՛ն անքուն գիշերներ անցուցած է Սերգէյ Առաքելեանը` իր ստեղծագործական կեանքը ներկայացնող գիրքը գրելու ատեն:

Շնորհահանդէսին ներկայ էին Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակեանը, խումբ մը երեսփոխաններ` տարբեր խմբակցութիւններէ:

Հայագիտական Միջազգային Ընկերակցութեան
Համաժողովը Տեղի Պիտի Ունենայ Երեւանի Մէջ

Հայագիտական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ընկերակցութիւնը (AIEA/ՀՈՒՄԸ) իր հերթական 13-րդ համաժողովը պիտի գումարէ Երեւանի մէջ, 9-11 հոկտեմբերին, «Մատենադարան» Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու գիտահետազօտական հաստատութեան հետ համադրաբար:

Միջազգային մեծ հեղինակութիւն վայելող այս ընկերակցութիւնը հիմնադրուած է 1981-ին` հայագէտներ Մայքըլ Սթոնի եւ Եոս Վայթենպըրկի նախաձեռնութեամբ: Անիկա կը համախմբէ 20 երկիրներէ (1988-ին` նաեւ Հայաստանէն) 400-է աւելի հայագէտներ եւ յարակից մասնագիտութիւններու ներկայացուցիչներ: Ընկերակցութեան հիմնական կորիզը կը կազմեն եւրոպական բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններուն մէջ գործող հայագիտական կեդրոններու առաջատար ուժերը` օտար եւ հայ գիտնականներ:

Ընկերակցութեան հիմնական նպատակներէն է խթանել հայագիտութեան զարգացումը իր բոլոր բնագաւառներով, ի մի բերել եւ գիտական շրջանառութեան մէջ դնել նորագոյն ուսումնասիրութիւններու արդիւնքները, ինչպէս նաեւ` կազմակերպել ոլորտի մասնագէտներու փորձառութեան փոխանակման միտող հանդիպումներ:

Այս տարուան ժողովը կարեւոր է այն առումով, որ իր գոյութեան 33 տարիներուն ընթացքին առաջին անգամ ըլլալով կառոյցը իր ժողովը պիտի գումարէ Հայաստանի մէջ, ինչ որ առիթ պիտի ըլլայ եւրոպական տարբեր համալսարաններ ներկայացնող գիտնական-հայագէտներուն հայագիտութեան բնօրրանին մէջ համախմբելու:

Համաժողովի երեք օրերուն ընթացքին պիտի գումարուին 16 նիստեր, պիտի կարդացուին 70 զեկուցումներ, 50-ը` արտասահմանէն եկած հայագէտներուն կողմէ:

«Առաջին Աշխարհամարտը Եւ Հայ Ժողովուրդը» Թեմայով
Խորհրդաժողով

Հոկտեմբեր 1-ին Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) մէջ իր աշխատանքներուն սկսաւ «Ա. Աշխարհամարտը եւ հայ ժողովուրդը. պատմութիւն եւ արդիական խնդիրներ» նիւթը քննարկող միջազգային գիտաժողովը:

Դասախօսներու շարքին են ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ամպիոնի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը («Ա. Աշխարհամարտ-Հայոց ցեղասպանութիւն. պատճառներ եւ հետեւանքներ» զեկոյցով), ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտութեան ամպիոնի տնօրէն Ռուբէն Սաֆրաստեանը («Հայոց ցեղասպանութեան ծրագրի ձեւաւորումը. թուրքական փաստաթղթերի վերլուծութիւն» զեկոյցով), պատմաբան եւ հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Շուբինը («Օսմանեան արշաւանքը դէպի Արեւելք. 1918 թ.» զեկոյցով), Հայաստանի Ազգային արխիւի տնօրէն Ամատունի Վիրաբեանը («Հաղորդում Հայաստանի Ազգային արխիւի Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ փաստաթղթերի տարբեր լեզուներով հրատարակութեան մասին» զեկոյցով):

Գիտաժողովին ներկայացուած է եւս 45 գիտական զեկոյց:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարը Ընդունեց
Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի
Լիբանանի Կեդրոնական Մարմինի Անդամները

Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան սեպտեմբեր 22-ին ընդունեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Լիբանանի Կեդրոնական մարմինի անդամներ` Սեդա Խտըշեանը, Շահան Գանտահարեանը, Ռաֆայէլ Ուդումեանն ու Վաչէ Նաճարեանը:

Սփիւռքի նախարարը կարեւոր նկատեց սեպտեմբեր 19-20 կայացած Հայրենիք-սփիւռք 5-րդ համահայկական համաժողովին Լիբանանի Կեդրոնական մարմինին մասնակցութիւնը եւ ներկայացուցած կառուցողական առաջարկները:

Իրենց կարգին` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Լիբանանի Կեդրոնական մարմինի անդամները բարձր գնահատեցին Հայրենիք-սփիւռք 5-րդ համաժողովի աշխատանքներուն ընթացքը եւ համոզում յայտնեցին, որ համաժողովին հնչած բոլոր առաջարկները եւ հարցադրումները իբրեւ ծրագրային դրոյթներ եւ գործողութեան ուղենիշ` պիտի ամրագրուին եւ խորութեամբ քննարկուին սփիւռքի նախարարութեան մէջ:

Քննարկուեցան Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած Լիբանանի մէջ կատարուելիք աշխատանքները, «Իրաքի եւ Սուրիոյ իսլամական պետութեան» ահաբեկիչներուն կողմէն Տէր Զօրի Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին կառուցուած Սրբոց Նահատակաց հայկական եկեղեցին պայթեցնելու դէպքը, ինչպես նաեւ` սփիւռքի նախարարութեան հետ գործակցութեան վերաբերող հարցեր:

Մուշեղ Իշխանի 100-Ամեակի Նշում
Երեւանի Մէջ

«Մուշեղ Իշխանի 100-ամեակը պէտք է Հայաստանում նրա ստեղծագործութիւնները նորից տպագրելու առիթ դառնայ, որպէսզի նոր սերունդը աւելի լաւ ճանաչի բանաստեղծին»: Գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեան այս հաստատումը կատարած է 24 սեպտեմբերին Մուշեղ Իշխանի 100-ամեակին նուիրուած ցերեկոյթին ընթացքին: Ան դիտել տուած է, որ Մուշեղ Իշխան իր աշխատանքին ընդմէջէն միշտ միտած է պահպանել հայոց լեզուն, մշակոյթն ու պատմութիւնը` հաւատալով, որ այդպէս կարելի է երաշխաւորել հայութեան գոյատեւումը:

Այս առիթով սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանի ուղերձը փոխանցած է փոխնախարար Սերժ Սրապիոնեանը, որ նկատել տուած է, թէ բանաստեղծին «Տուներու երգը», «Հայաստան», «Կեանք ու երազ», «Տառապանք» եւ այլ ժողովածուներ ու բանաստեղծութիւններ տոգորուած են նուրբ քնարականութեամբ, խոհականութեամբ:

Մուշեղ Իշխան ծնած է 1914 թուականին: Ցեղասպանութեան օրերուն ընտանիքով աքսորուած է Տէր Զօր: 1928-ին աւարտած է Դամասկոսի Հայոց ազգային վարժարանը, 1941-1951 խմբագրած է Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթը, հայ գրականութիւն դասաւանդած է Պէյրութի Հայ ճեմարանին մէջ, ուր երկար տարիներ ստանձնած է նաեւ տնօրէնի տեղակալի պարտականութիւնները: Ճեմարանի մէջ Մուշեղ Իշխան աշխատած է մինչեւ իր կեանքի վերջին տարին` 1990 թուական:

Մուշեղ Իշխանի անունով դպրոց կայ Երեւանի մէջ, իսկ անոր կարգ մը բանաստեղծութիւններու հիման վրայ նաեւ երգեր յօրինուած են:

Նորարար Արհեստագիտութիւնը Հայաստանի Մէջ
Ունի 325,000 Տարուան Պատմութիւն

Հայաստանի Կոտայքի մարզի Նոր Գեղի գիւղի մերձակայքը կատարուած հնագիտական պեղումները յեղափոխական տեղեկութիւններ կը հաղորդեն քարէ դարու մասին: Լոնտոնեան Հալլօուէյ թագաւորական քոլեճի դասախօսներ Սայմըն Պլոքլիի ու Ալիսըն ՄըքԼէօտի ղեկավարութեամբ աշխատող արշաւախումբը յայտնաբերած է լըւալուազեան մեթոտով մշակած քարէ գործիքներ: Հրաբխային լաւայի շերտերու հետազօտութեամբ պարզուած է, որ գործիքները ստեղծուած են 325-335 հազար տարի առաջ: Հազարաւոր զէնքերու ու գործիքներու յայտնաբերումը, որոնք կ՛օգտագործուէին տարածաշրջանի բնակիչներուն կողմէ, հնարաւոր դարձուցած են մարդկութեան զարգացման նպաստող նորարար յայտնագործութիւններու ամբողջ գործընթացի վերանայումը:

«Մեր յայտնագործութիւնները կասկածի տակ են դնում բազմաթիւ հնագէտների կողմից ընդունուած տեսակէտը, թէ լըւալուազեան մեթոտը յայտնագործուել էր Ափրիկէյում ու այնտեղից տարածուել Եւրասիա` մարդկութեան թուաքանակի աճի հետ մէկտեղ: Հայաստանում արուած յայտնագործութիւնները ի մի բերելու շնորհիւ` մենք ունենք յստակ ապացոյց, որ մարդկութեան զարգացման այս կարեւորագոյն յայտնագործութիւնը տեղի է ունեցել տարբեր խմբերում, իրարից անկախ», յայտնած է Պլոքլին:

Նոյն շրջանին մէջ յայտնաբերուած են նաեւ աւելի պարզունակ` երկկողմանի մշակուած քարէ գործիքներ: Տարածաշրջանին մէջ կ՛օգտագործուէր քարի մշակման երկու մեթոտ, գրած է «Science 2.0»  ամսագիրը: Աւելի պարզունակ այդ մեթոտը կ՛օգտագործուէր կացիններու, իսկ լըւալուազեան մեթոտը` նիզակներու համար:

Կոմիտասն Ու Կոմիտասեան Երաժշտութիւնը`
Տիգրան Մանսուրեանի Ներկայացումով

«Կոմիտասը մեր ողջ պատմութեան ընթացքում ոգեղէն գոյութիւն է: Նա եկաւ ասելու, որ մենք մենք ենք, ունենք մեր երգը, որ` այդ երգը շատ նման է մեզ ու դա մեր հարստութիւնն է: Ընդ որում, ոչ միայն ասաց, որ երգ ունենք, այլ նաեւ ասաց, որ մեր երգն այնպիսի յատկութիւններ ունի իր ներսում, որ դրա հիմքի վրայ կարելի է կառուցել կոմպոզիցիոն ամբողջական մարմին, ինչպէս քարը, որ կարող է դառնալ ճարտարապետական կոթող, եկեղեցի», Կոմիտասի անուան պանթէոնին վարդապետի յիշատակին նուիրուած արարողութեան ընթացքին յայտնեց երգահան, Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ Տիգրան Մանսուրեանը:

Անոր խօսքով, «Կոմիտասը մեղեդուց ստեղծեց կոմպոզիցիոն կառոյց, ինչն աննախադէպ երեւոյթ էր: Պէտք է նկատի ունենալ մեր արեւելեան կողմում ապրող հարեւաններին, որոնց համար կոմպոզիցիոն կառուցուածքով զբաղուելը յաճախ ի հաշիւ մեղեդու նախնական մաքրութեան, պարզութեան շեղումի ուղղութեամբ է տեղի ունենում: Մեզնում այդ շեղումը Կոմիտասը ի չիք է դարձրել ու ասել է, որ ամբողջութեամբ նոյն մեղեդուց կարելի է ստանալ կառոյց: Ունենալով արեւելքին բնորոշ երաժշտական մտածողութիւն, կարողացել է դրա վրայ ստեղծել արեւմտեան մտածողութեան կոմպոզիցիա: Դա աննախադէպ մի բան է: Վառ օրինակ է Արեւելք-Արեւմուտք մշակութային, երաժշտական մերձեցումների եւ ընդհանրացման»:

Խօսելով կոմիտասեան ժառանգութեան մասին` արուեստագէտը աւելցուց. «Կոմիտասը մեզ թողել է պատարագ, հոգեւոր երաժշտութիւն, ժողովրդական երգերի մի մեծ հաւաքածու, դրանց վեր կառուցուած կոմպոզիցիոն մարմիններ, երգեր, խմբերգեր, դաշնամուրային գործեր: Երաժշտական ամբողջ տնտեսութեան տեսական հիմքերն են: Նա ստեղծել է կատարողական արուեստի այն հունը, որով այսօր մենք ապրում ենք եւ լսում ենք երգչախումբ, մեներգ, դաշնամուրային նուագ: Համապարփակ ակադեմական երեւոյթ է, որտեղ կայ եւ գիտական միտք, ստեղծագործական, բանահաւաքչական, կատարողական աշխատանք»:

Տ. Մանսուրեանի կարծիքով, Կոմիտասը «մի տեսակ եկեղեցու զաւակ է եղել, մանկութիւնից սկսած ապրել է հոգեւոր հսկայ աշխարհում, վայելել է Խրիմեան Հայրիկի, հոգեւոր միւս մեծերի աջակցութիւնը»:

«Կոմիտասը եղել է շատ դիւրահաղորդ, մարդամօտ, ուրախ, սրամիտ, կատակաբան մարդ, անշուշտ` մեծ խոկումների, հոգեական զգայնութիւնների տէր մարդ: Շատ է սիրել երեխաներին: Լուսաւոր անձ է: Երբեմն մենք իր կենսագրութեան այն էջերն ենք ցուցադրում, որոնք կապուած են մեր դաժան պատմական իրականութեան էջերի հետ: Դա կայ, անշուշտ, իր հոգեկան խանգարումը, հիւանդանոցային տարիների կեանքը: Գերադասելի է, որ իրեն յիշենք իր պայծառութեամբ: Բոլոր երգերի մէջ ներկայ է նրա պայծառութիւնը: Կոմիտասի մէջ աստուածատուր հանճարի լոյսը կար: Դա համակ սէր է դէպի ժողովուրդը, հայոց լեզուն, հայոց երգը, հայ շինականը, մեր բնութիւնը: Ինքն իրապէս լոյս է: Իր կոմպոզիցիաների մէջ ինչքան օդեղենութիւն կայ: Չէք գտնի այն տեխնիկական յագեցածութիւնը, որը նուազ չափով պէտք է խանգարի օդի ազատ շնչառութեանն իր մեղեդիրների, նուագակցութեան, խմբերգերի մէջ: Սա իր իւրայատուկ կոմպոզիցիոն մտածողութեան արտայայտութիւններից է` չծանրաբեռնել նիւթով, այլ` նիւթը ցնծացնել հիմքից, մեղեդուց, եթէ վրան բան ես աւելացնելու, լինի մեղեդու պահանջով, ոչ թէ նրան զարդարելու, ծանրութիւններ վրան հագցնելու համար: Սա իր լոյսի, գիտակցութեան արտայայտութիւնն է», այսպիսին է Կոմիտասն ու կոմիտասեան արուեստը տաղանդաւոր երաժիշտ  Տիգրան Մանսուրեանի նկարագրութեամբ ու մեկնաբանութեամբ:

«Քեսապի Երեք Օրերը» Եւ
«Քեսապի Շրջանի Պատմական Յուշարձանները»
Գիրքերու Շնորհահանդէս

Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ կայացած է նշանաւոր գիտնական, մանկավարժ, գրող Յակոբ Չոլաքեանի «Քեսապի երեք օրերը» եւ Րաֆֆի Քորթոշեանի «Քեսապի շրջանի պատմական յուշարձանները» գիրքերուն շնորհահանդէսը:

Բարձր գնահատելով 21-23 մարտ 2014-ին տեղի ունեցած Քեսապի դէպքերուն իբրեւ հետեւանք Հայաստան տեղափոխուած ականաւոր գիտնական, հայաբնակ Քեսապ գիւղի տարեգիր Յակոբ Չոլաքեանի «Քեսապի երեք օրերը» յուշագրութիւնը` Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան նշած է. «Այս գիրքը բերում է 2014թ. մարտին Քեսապի շրջանի ամբողջական հայաթափման ու այդ դէպքերին նախորդող իրավիճակներին ականատես հեղինակի վկայութիւնները: Տեղեկատուական, պատմական, ազգագրական տեղեկութիւնները տրուած են պահի ապրումի եւ մտածումի հետ»:

Հեղինակը մասնագիտական շրջանակներու մէջ ճանչցուած է իբրեւ Քեսապի եւ Անտիոքի շրջանի հայերուն նուիրուած պատմա-ազգագրական, բարբառագիտական, բանագիտական շարք մը ուսումնասիրութիւններով:

«Ցաւ է, որ Քեսապի դէպքերը առիթ դարձան այս յուշագրութեան ստեղծմանը, բայց յոյսով ենք, որ Յակոբ Չոլաքեանի յաջորդ գիրքը պիտի դառնայ «Քեսապի վերածնունդը», յայտնած է նախարարը:

Անդրադառնալով Րաֆֆի Քորթոշեանի «Քեսապի շրջանի պատմական յուշարձանները» գիրքին` նախարարը կարեւոր նկատած է հեղինակին կողմէ Քեսապի մէջ պատմական յուշարձաններու ուսումնասիրութեան նպատակով իրականացուած գիտարշաւներու աշխուժ մասնակցութիւնը եւ նիւթին առնչուող գրաւոր աղբիւրներու ամբողջական ուսումնասիրութիւնը, անոնց ամրակայումը` իբրեւ պատգամ յաջորդող սերունդներուն` իրենց մշակութային աւանդներուն տէր կանգնելու: «Այս գիրքը կարեւոր տեղեկատուական աղբիւր կը դառնայ շրջանի պատմութեանը նախանձախնդիր քեսապցիների, ոլորտի մասնագէտների, յատկապէս հայկական գաղթավայրերի պատմութեամբ ու մշակոյթով հետաքրքրուողների եւ ընթերցող լայն հասարակութեան համար», ըսած է նախարարը:

Շնորհակալութիւն յայտնելով Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան` գիրքերը արժեւորելուն համար, Յակոբ Չոլաքեան եւ Րաֆֆի Քորթոշեան հաստատած են, որ շատ ծանր էր Քեսապի դէպքերուն ականատես ըլլալը եւ նոյնքան դժուար` այդ ամէնը փաստերով գրի առնելն ու լուսանկարելը: Նշուած է, որ երկու գիրքերը կարծես մէկ միասնութիւն ըլլան:

Աշխատութիւններուն վերաբերեալ գնահատանքի խօսքով հանդէս եկած են սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանը, Հայաստանեայց Առաքելական Ս. եկեղեցւոյ Ուրուկուէյի հայոց թեմի առաջնորդ Յակոբ արք. Գլընճեանը, Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) լեզուի հիմնարկի տնօրէն Վիկտոր Կատուալեանը, ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը, ԵՊՀ պատմութեան ամպիոնի դասախօս Հայկազ Յովհաննիսեանը, ԵՊՀ հայ գրականութեան պատմութեան ամպիոնի վարիչ Սամուէլ Մուրադեանը, ԵՊՀ արեւելագիտութեան բաժնի նախագահի տեղակալ Ռուբէն Մելքոնեանը:

Շնորհահանդէսին մասնակիցները դիտած են նաեւ հայաբնակ Քեսապի պատմութիւնն ու տեղահանութիւնը ներկայացնող տեսերիզ մը:

«ԱՐՓԱ» Հաստատութեան «Նորարարութիւն»
Տարեկան Մրցանակաբաշխութիւնը Կայացաւ
Երեւանի Մէջ

23 սեպտեմբերին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ Երեւանի պետական համալսարանի նախաձեռնութեամբ ԵՊՀ Պալեաններու դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ Լոս Անճելըսի «Արփա» հաստատութեան «Նորարարութիւն» տարեկան մրցանակաբաշխութեան արդիւնքներու ամփոփման նուիրուած հանդիսութիւն:

Մրցանակաբաշխութեան ընթացքին ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանը: Կարեւոր նկատելով նախաձեռնութիւնը` Ս. Սրապիոնեան նշեց. «Այս մրցանակաբաշխութիւնը նպաստում է, որ բնագիտական բաժանմունքների ուսանողութեան թիւն աւելանայ, ինչը նկատելի է վերջին տարիներին»:

Շնորհակալութիւն յայտնելով սփիւռքի նախարարութեան եւ յատկապէս նախարար Հրանուշ Յակոբեանին` «Արփա» հաստատութեան տնօրէն Յակոբ Փանոսեան նշեց, որ մրցանակաբաշխութիւնը կը կատարուի հայրենիքի մէջ փորձագիտական գիտութիւնները զարգացնելու, Հայաստանի տնտեսութիւնը մրցունակ դարձնելու նպատակով:

Մրցանակաբաշխութեան 9 նիւթերու մասնակցութեան դիմում ներկայացուցած էին 19 ուսանողներ` Երեւանի պետական համալսարանէն, Հայաստանի պետական ճարտարապետական համալսարանէն (ՀՊՃՀ), ՀՊՃՀ-ի Գիւմրիի մասնաճիւղէն: Մրցանակային տեղերու եւ դրամական պարգեւի արժանացած է 3 ուսանող: Առաջին հանդիսացող չկայ: 2-րդ մրցանակը տրուած է Հրայր Հովնիկեանին, Պարոյր Աւետիսեանին` «Էլեկտրոլիտ լուծոյթների հաղորդակցութեան ոչ կոնտակտային չափման ֆերոէլեկտրոնային նանոթաղանթային տուիչի մշակում եւ հետազօտում» թեմային համար եւ Հրաչ Տօնէեանին, Արմինէ Գրիգորեանին` «Սիմիլարիտոնային ժամանակայաճախային Ֆուրիէ փոխակերպիչ գերարագ ֆոտոնիկայի համար» թեմային համար, 3-րդ մրցանակը Ովսաննա Զադոյեանին` «Գրաֆիկի լայնածաւալ արտադրութեան էժան, հեշտ եւ ոչ աւանդական տեխնոլոգիա» թեմային համար:

Ցեղասպանութեան 100-Ամեայ Տարելիցին Ընդառաջ
Հայաստանեայց Եկեղեցին 18 Ձեռնարկ Պիտի Իրականացնէ

Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի դիւանապետ Արշակ եպս. Խաչատրեան 24 սեպտեմբերին կայացած մամլոյ ասուլիսին ընթացքին ներկայացուցած է եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովին արդիւնքները` տեղեկացնելով, որ ժողովին քննարկուած է նաեւ Ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցի ձեռնարկներու հարցը:

Եպիսկոպոսին համաձայն, նախատեսուած է իրականացնել 18 ձեռնարկ, որոնց երկուքը` միւռոնօրհնէքը եւ Ցեղասպանութեան զոհերու սրբադասումը, ընդգրկուած են պետական ձեռնարկներու ցանկին մէջ:

«Նախատեսուած է նաեւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի մասնակցութեամբ միջեկեղեցական միջոցառումներ կազմակերպել հայաշատ կենտրոններում` Ուաշինկթըն, Թաւրիզ, Մոսկուա, ինչպէս նաեւ քոյր եկեղեցիների հոգեւոր կենտրոններում` Վրաստան, Քենթպերի», տեղեկացուցած է Արշակ եպս. Խաչատրեան:

Ան նաեւ ըսած է, որ եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովը ընդգրկուն կազմով էր` շուրջ 164 հոգի: Անիկա չափազանց կարեւոր էր այն առումով, որ որդեգրուած է ժողովի կանոնադրութիւնը. «Դա իրապէս կարելի է կարեւոր համարել: Նախատեսուած է այն գումարել երկու տարին մէկ անգամ: Ժողովն արդէն դարձել է համաեկեղեցական հաստատութիւն», ընդգծած է սրբազանը:

Անդրադառնալով Սիսի կաթողիկոսութեան վերադարձին` Արշակ սրբազանը հրաժարած է գնահատել իրատեսականութիւնը: «Մենք սա դիտարկում ենք նոյն պահանջատիրական ձգտումների պարունակում, եւ կարծում ենք, որ Մայր Աթոռը պէտք է ամէն կերպ աջակցի այդ գործընթացին», հաստատած է ան:

Իգական Սեռի Նկատմամբ Արձանագրուած Է
Բռնութեան 1501 Դէպք

Այս տարուան առաջին ութ ամիսներուն ընթացքին Հայաստանի մէջ արձանագրուած է իգական սեռի նկատմամբ բռնութեան 1501 դէպք, որմէ 374-ը ընտանեկան բռնութիւն է: Նոյն ժամանակաշրջանին արձանագրուած է անչափահասներու նկատմամբ բռնութեան 138 դէպք:

Ոստիկանութեան քրէական հետախուզութեան գլխաւոր վարչութեան պետ գնդապետ Նելլի Դուրեան այս տուեալներուն կողքին ներկայացուց նաեւ նախորդ տարուան տուեալները: Անցեալ տարուան ընթացքին արձանագրուած է իգական սեռի նկատմամբ բռնութեան 2054 դէպք, որմէ 580-ը` ընտանեկան: Անչափահասներու նկատմամբ արձանագրուած է բռնութեան 245 դէպք:

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը 34 Միլիոն Դրամ
Կը Յատկացնէ Եւրոպական Ակադեմիային

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ը աւելի քան 34 միլիոն դրամ յատկացուցած է` Եւրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիայի (ԵԿՏԱ) «Կապի միջոցների միքրօելեկտրոնային սխեմաներ եւ համակարգեր» ամպիոնին մէջ կրթական ժամանակակից չորրորդ գիտաշխատանոց ստեղծելու նպատակով:

Գիտաշխատանոցին բացումը կատարուած է 11 սեպտեմբերին, Հայաստանի հեռահաղորդակցութեան ընկերութեան, «Սինոփսիս Արմէնիա» ընկերութեան եւ ԵԿՏԱ-ի համագործակցութեան ծիրին մէջ: Երեք տարուան ընթացքին «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի օժանդակութեամբ ստեղծուած է ուսումնական չորս գիտաշխատանոց, որոնց համար ընկերութիւնը ընդհանուր առմամբ յատկացուցած է շուրջ 108 միլիոն դրամ: Իր հերթին, «Սինոփսիս Արմէնիա»-ն ԵԿՏԱ-ին անվճար տրամադրած է ելեկտրոնային ինքնաշխատ նախագծման` «Սինոփսիս»-ի համապարփակ, իրենց ոլորտին մէջ առաջատար ելեկտրոնային նախագծման համալսարանական ծրագրային ծրարներ:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի ներդրած նիւթական աջակցութեան շնորհիւ` լսարանային տարածքը պիտի համապատասխանեցուի արդի ուսումնական պահանջներուն եւ չափանիշներուն, անիկա պիտի ապահովուի համակարգչային սարքերով: Պիտի յատկացուին նաեւ ամպիոնի մասնագէտ դասախօսական կազմին աշխատավարձն ու հաւասարեցուած այլ վճարումները:

Առաջին Տիկինը Պիտի Հոգայ
150 Մանուկներու Բուժման Ծախսը

Սեպտեմբեր 8-ին տեղի ունեցած մանկական ուղեղային կաթուածէ տառապող երեխաներուն նուիրուած բարեսիրական համերգին ընթացքին մօտ 2500 տոլար հաւաքուած է, իսկ Հայաստանի Առաջին տիկին Ռիթա Սարգսեան խոստացած է հոգալ 150 փոքրիկներու մէկ տարուան բուժման ծախսերը: Այս մասին «Նիուզ»-ին յայտնած է «Հայ մայրեր» բարեսիրական հասարակական կազմակերպութեան հիմնադիր նախագահ Նարինէ Մանուկեան:

Ըստ անոր, համերգին ընթացքին հանգանակուած է շուրջ 1500 տոլար, 1000 տոլար ալ փոխանցած է հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանին դուստրը` Սաթիկ Սարգսեանը: «Բայց սա դեռ ամէնը չէ, քանի որ շատերը ցանկութիւն են յայտնել ոչ թէ կանխիկ գումար նուիրաբերել, այլ` դրամատնային փոխանցում անել. այնպէս որ, մօտակայ օրերի ընթացքում մանկական ուղեղային կաթուածով տառապող երեխաների բուժման համար հաւաքուող գումարը կարող է եւ կրկնապատկուել կամ եռապատկուել», տեղեկացուցած է Նարինէ Մանուկեան` խոստանալով բոլոր նուիրատուներուն եւ անոնց կատարած նուիրատուութեան մասին տեղեկացնել կազմակերպութեան եւ իր Դիմատետրի էջերով:

Համերգին հասոյթը, Նարինէ Մանուկեանի համաձայն, պիտի յատկացուի փոքրիկներու վերականգնողական բուժման: Յիշեցնենք, որ մանկական ուղեղային կաթուածէ տառապող երեխաները յաճախ պէտք է ենթարկուին վերականգնողական բուժման: 150 նման երեխաներու բուժման համար տրամադրուած էր Առաջին տիկնոջ յատկացումը:

Աւստրիոյ Կողմէ Յաւելեալ
600 Հազար Եւրօ`Սուրիահայութեան

Աւստրիոյ արտաքին գործոց նախարար Սեպասթիան Քուրց, որ պատուիրակութեամբ մը կը գտնուի Հայաստան, այցելած է Հայկական կարմիր խաչի կեդրոն եւ ծանօթացած է աւստրիական կառավարութեան կողմէ ֆինանսաւորուած «Աջակցութիւն սիրիահայերին» ծրագիրի արդիւնքներուն: Ան շնորհակալութիւն յայտնած է Կարմիր Խաչին տարած աշխատանքին համար եւ նշած է, որ ասիկա լաւ առիթ է տեղեկանալու իրենց կողմէ սուրիահայերուն յատկացուած օժանդակութեան ծրագիրի ընթացքին մասին: «Մենք քաջատեղեակ ենք, որ յատկապէս գաղթականները բաւական ծանր վիճակի մէջ են, եւ ծրագիրը օգտակար է անոնց կեանքի որակը բարելաւելու համար: Ես ուրախութեամբ կը յայտարարեմ, որ մենք պիտի շարունակենք օժանդակել այս ծրագիրին, որուն համար յաւելեալ 600 հազար եւրօ պիտի յատկացնենք», ըսած է Քուրց:

Աւստրիական կառավարութիւնը 600 հազար եւրօ փոխանցած էր Հայկական կարմիր խաչի ընկերութեան ու «Հայկական Քարիթաս»-ին, որպէսզի այս վերջինները իրականացնեն «Աջակցութիւն սիրիահայերին» ծրագիրը, որուն շնորհիւ 300 կարիքաւոր ընտանիքներ վեց ամիս շարունակ ստացած են մաքրութեան դեղեր, ձմեռնային հագուստ, կօշիկ, անոնցմէ ոմանք նաեւ օգտուած են առողջապահական եւ առեւտուրի աջակցութեան ծրագիրներէն: Այլ 100 ընտանիք վեց ամիս շարունակ ստացած է աջակցութիւն` բնակարաններ վարձելու նպատակով, ինչպէս նաեւ ստացած է տաք հագուստ, դեղորայք եւ սննդամթերք:

Ամերիկացի Բժիշկներ`
Ազատագրուած Տարածքներուն Մէջ

Միացեալ Նահանգներու երեք տարբեր նահանգներէ 6 բժիշկներ իրենց ծառայութիւնը պիտի մատուցեն Արցախի տարբեր շրջաններու մէջ` Կովսականի, Վանք գիւղի եւ Բերձորի մէջ: Բժիշկները Արցախի մէջ պիտի մնան 7 օր: Սեպտեմբեր 9-10 անոնք այցելեցին Քաշաթաղի շրջանի Կովսական քաղաք, ուր իրենց բժշկական օգնութիւնը ցուցաբերեցին աւելի քան 200 բնակիչներու` Կովսականէն եւ յարակից շրջաններէն:

Ծրագիրը կեանքի կոչուած է «Կլոպըլ հոփ փարթնըրզ»-ի շնորհիւ, Կովսականի եւ Միացեալ Նահանգներու Հայլենտի քոյր քաղաքներու համագործակցութեան ծիրին մէջ:

«Կլոպըլ հոփ փարթնըրզ» կազմակերպութեան ղեկավարներ Քրիստոֆըր եւ Կրեթչեն Պրաունները արդէն 7 տարիէ կ՛ապրին Հայաստան եւ նմանօրինակ բազում ծրագիրներ կ՛իրականացնեն: Կրեթչեն Պրաունի համաձայն, ասիկա նախ եւ առաջ լաւ կարելիութիւն է Արցախը ճանչնալու, իմանալու անոր խնդիրներուն ու մարդոց առօրեային մասին:

«Միացեալ Նահանգներու հայաշատ քաղաքներուն մէջ անշուշտ գիտեն Հայաստանի եւ Արցախի մասին, սակայն բոլոր նահանգներուն մէջ չէ, որ բաւարար տեղեկութիւն ունին այս մասին, մեր նպատակն է կարելի եղածին չափ շատ մարդ բերել այստեղ, մարդիկ, որոնք թէ՛ կրնան օգտակար ըլլալ ձեզի, թէ՛ հետագային ճիշդ քարոզչութիւն կրնան ընել», դիտել տուած է Պրաուն:

Անոր համաձայն, վերաբնակեցուած քաղաքներ ու գիւղեր այցելելը պատահական չէ , այնտեղ ապրող մարդիկ բժշկական օգնութեան եւ առհասարակ ուշադրութեան կարիք ունին աւելի քան այլ տեղ բնակողներ:

Երեւանի Մէջ` Թմրեցուցիչի Ապօրինի
Շրջանառութեան Դէմ Պայքարի Համաժողով

Սեպտեմբեր 11-ին Երեւանի մէջ սկսած է թմրեցուցիչի ապօրինի շրջանառութեան դէմ պայքարի տարածաշրջանային համաժողով:

Ժողովի բացման ընթացքին Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ճան Հեֆըրն նշած է, որ թմրեցուցիչի ապօրինի շրջանառութիւնը միջազգային խնդիր է եւ միջազգային լուծում կը պահանջուի, եւ ատոր համար կարեւոր է համագործակցութիւնը տարբեր երկիրներու հետ:

Հայաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգէն Սարգսեան դիտել տուած է, որ երկրին մէջ շարունակական աշխատանքներ կը տարուին թմրամիջոցներու ապօրինի շրջանառութիւնը յայտնաբերելու եւ կանխարգելելու ուղղութեամբ:

«Հայաստանը յաջողութեամբ համագործակցում է միջազգային կառոյցների, մասնաւորապէս` ՄԱԿ-ի Թմրամոլութեան եւ յանցաւորութեան հետ պայքարի վարչութեան հետ: Մենք կարեւորում ենք փորձի փոխանակումը, միջազգային կառոյցների հետ համագործակցութիւնն ու պետական կառոյցների գործունէութեան գիտական ու մեթոտաբանական ապահովումը, քատրերի վերապատրաստումը», յայտնած է Վիգէն Սարգսեանը:

Հայաստանի Քննչական կոմիտէի նախագահ Աղուան Յովսէփեան նկատել տուած է, որ թմրամիջոցներու դէմ պայքարին մէջ մեծ նշանակութիւն կրնան ունենալ իրաւապահ մարմիներուն թեքնիք խորհրդատուութիւնն ու աջակցութիւնը, ինչպէս նաեւ` անոնց շարունակական մասնագիտացումը:

Դիլիջանի Միջազգային Դպրոց Ընդունուած Է
97 Աշակերտ` 57 Երկիրներէ

«Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ» (Աշխարհի միացեալ քոլեճներ) ցանցի անդամ Դիլիջանի միջազգային դպրոցը այս տարի արդէն ընդունած է 50 երկիրներէ 97 աշակերտներ, որոնցմէ տասը` Հայաստանէն: Միեւնոյն ժամանակ Հայաստանէն 11 աշակերտ գացած է ուսանելու «Ունայթըտ ուըրլտ քոլիկ»-ի այլ քոլեճներու մէջ:

«Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ»-ի Հայաստան ազգային կոմիտէն կ՛ակնկալէ 2015-ին ցանցի տարբեր քոլեճներու մէջ ստանալ 20 դիմումի առիթ: «Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ»-ի ցանցի ընդունելութեան մասնակցելու համար անհարժեշտ է այցելել այս կայքը եւ ամբողջացնել դիմումը www.am.uwc.org:

Սեպտեմբեր 8-ին պաշտօնապէս մեկնարկած է քոլեճի ցանցի 14 դպրոցներ եւ քոլեճներ

2015-2017 ուսումնական տարիներու դիմումներու ընդունումը: Դիմումներու ընդունման վերջնական ժամկէտը 11 դեկտեմբերի 2014-ն է:

«Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ» ցանցի կրթական ծրագիրը 16-18 տարեկաններու համար նախատեսուած նախահամալսարանական երկամեայ Միջազգային պսակաւոր արուեստից ու գիտութեան ծրագիր է: Անիկա կը դասաւանդուի անգլերէնով` տարբեր երկիրներէ մասնագէտ դասախօսական կազմի կողմէ: «Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ»-ի քոլեճներ կ՛ընդունուին ընկերային ու տնտեսական հարցեր ունեցող, բայց գործունեայ եւ շնորհալի երիտասարդներ: Կայ կրթաթոշակային լայն համակարգ, որ առիթ կու տայ «Եունայթըտ ուըրլտ քոլիկ» ցանցին մէջ կրթութիւն ստանալ` անկախ ծնողներու նիւթական կարողութենէն:

ՀՅԴ Երիտասարդական Միութիւններու Կազմակերպուած
Ճամբարներուն Մասնակցած Է 800 Պատանի

ՀՅԴ Արցախի երիտասարդական միութեան անդամներուն համար ամառը բաւական աշխուժ գործունէութեան հանգրուան է: ԱԵՄ-ի անդամները սփիւռքի մէջ բնակող իրենց հայրենակիցները Արցախի մէջ հիւրընկալելէ բացի, նաեւ կ՛օժանդակեն անոնց, որպէսզի Արցախի պատանիներուն համար կազմակերպուին ամառնային ճամբարներ: ԱԵՄ-ի Վարիչ մարմինի ներկայացուցիչ Վահրամ Յովսէփեան «Ապառաժ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է, որ այս տարի ամառնային ճամբարներ կազմակերպուած են Արցախի չորս շրջաններուն եւ Ստեփանակերտի մէջ:

«Ճամբարների մեկնարկն այս տարի տրուել է յուլիսի 14-ին` ՀՅԴ Ամերիկայի Արեւմտեան շրջանի երիտասարդների նախաձեռնութեամբ ԼՂՀ Մարտունի քաղաքում անցկացուած ճամբարով:

Այնուհետեւ ճամբարներ են կազմակերպուել Քաշաթաղի շրջանի Բերձոր եւ Կովսական քաղաքներում` Լիբանանի ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութեան միջոցներով: Շուշի քաղաքում ամառնային ճամբար է կազմակերպուել ՀՅ Դաշնակցութեան Լիբանանի, իսկ Ասկերանում` ՀՅԴ Ամերիկայի Արեւմտեան շրջանի երիտասարդների միջոցներով:

Այս տարուայ ամառնային վերջին ճամբարը կազմակերպուել է Ստեփանակերտ քաղաքում Ֆրանսայի ՀՅԴ «Նոր սերունդ» երիտասարդական միութեան կողմից: Ընդհանուր առմամբ, այս տարի Արցախում կազմակերպուած 6 պատանեկան ճամբարներին մասնակցել է մօտ 800 պատանի», բացատրած է ան:

Վահրամ Յովսէփեան յայտնած է. «Սփիւռքի մեր հայրենակիցներն Արցախում կազմակերպելով ամառնային ճամբարներ` նպատակ ունեն արցախցի պատանիների ամառնային արձակուրդներն հետաքրքիր եւ բովանդակալից դարձնել: Միեւնոյն ժամանակ սփիւռքի եւ Արցախի երիտասարդների միջեւ ամուր կապ է հաստատւում: Ճամբարային ծրագրում ներառուած են եղել բազմազան հետաքրքրական եւ ուսուցողական միջոցառումներ»:

ԼՂՀ Ազգային Վիճակախաղի Տոմսերը
Կը Վաճառուին Նաեւ Առցանց

Լեռնային Ղարաբաղի ազգային վիճակախաղի տնօրէն Ալեքսանդր Արզումանեան նշած է, որ ասկէ ետք փափաքողները կրնան Լեռնային Ղարաբաղի ազգային վիճակախաղի տոմսեր գնել նաեւ առցանց` այցելելով ազգային վիճակախաղի պաշտօնական կայքը` nkrlottery.am:

Անոր համաձայն, ցարդ վաճառքի դրուած 300 հազար տոմսէն վաճառուած է 130 հազարը` հիմնականին մէջ Լեռնային Ղարաբաղի, Հայաստանի, Ռուսիոյ եւ Իրանի մէջ: Ան դիտել տուած է, որ տոմսերու առցանց վաճառքը կարելիութիւն պիտի տայ աւելի մեծ թիւով տոմսեր վաճառել սփիւռքի մէջ:

Յիշեցնենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի ազգային վիճակախաղի տոմսերու վաճառքէն գոյացած գումարը, ինչպէս անցած տարի, այս տարի եւս պիտի յատկացուի Լեռնային Ղարաբաղի Քաշաթաղի շրջանի Իշխանաձոր համայնքին մէջ վերաբնակեցման նպատակով բնակելի տուներ կառուցելու աշխատանքին: Այնտեղ արդէն իսկ կառուցուած են 10 բնակելի տուներ, իսկ 10 բնակելի տան շինարարութիւնը արդէն սկսած է: Կը նախատեսուի ընդհանուր առմամբ 37 բնակելի տուն կառուցել:

Ալեքսանդր Արզումանեանի համաձայն, եթէ կարելի ըլլայ այնտեղ պիտի կառուցուին ոչ թէ 37 բնակելի տուներ, այլ նաեւ` շատ աւելի:

Այսօր արդէն ցուցակագրուած են աւելի քան 100 ընտանիքներ, որոնք կը փափաքին վերաբնակիլ Իշխանաձոր համայնքին մէջ:

Յիշեցնենք, որ խաղարկութեամբ վիճակախաղի տոմսերէն բացի, կան նաեւ ոչ խաղարկութեամբ տոմսեր եւ SMS վիճակախաղ: Ոչ խաղարկութեամբ տոմսերը կը վաճառուին Լեռնային Ղարաբաղի եւ Հայաստանի մէջ եւ շահումը կը կազմէ մինչեւ 50 հազար դրամ: SMS-ի ճամբով վիճակախաղը առայժմ կարելի է խաղալ միայն Լեռնային Ղարաբաղի մէջ, եւ անով կարելի է շահիլ ԱյՖոն եւ ԱյՓատ, կայ նաեւ յաւելեալ խաղարկութիւն, որ կարելիութիւն պիտի տայ շահելու մինչեւ 500 հազար դրամ:

Ազգային վիճակախաղին շահողները պիտի տիրանան բնակարաններու եւ գորգերու: Գիւղանտնտեսութեան աջակցելու նպատակով այս տարի իբրեւ նուէր պիտի դրուի նաեւ տակառով թութի օղի:

«Թալինը Եւ Ընկերները»`
Արցախի Մէջ Ելոյթ Կ՛ունենան

Արցախի հանդիսատեսը Թալինին ելոյթները վայելելու հնարաւորութիւն դեռ չէր ունեցած: Չորեքշաբթի, սեպտեմբեր 10-ին, Ստեփանակերտի երիտասարդական պալատին մէջ ՀՕՄ-ի Արցախի միաւորին հրաւէրով եւ աջակցութեամբ կայացաւ «Թալինը եւ ընկերները» խումբին համերգները:

Թալինին երկու համերգները, որոնց ներկայ եղաւ խուռներամ բազմութիւն մը, մեծ որգեւորութիւն յառաջացուցին ոչ միայն փոքրիկ հանդիսատեսներուն, այլ նաեւ անոնց ծնողներուն եւ մանկավարժներուն մօտ:

ՀՕՄ-ի Արցախի մեկուսի միաւորի ատենապետ Արմինէ Յարութիւնեան նշեց, որ «Թալինը եւ ընկերները» խումբի համերգներուն կազմակերպումը Արցախի մէջ շարունակական բնոյթ պիտի կրէ, եւ որ խումբը նաեւ համերգներ պիտի տայ Արցախի տարբեր շրջաններու մէջ:

Ամերիկեան Համալսարանին Հետ Կապերու Ընդլայնումը
Օգտակար Է Արցախի Համար. ԼՂՀ  Նախագահ

Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան 3 սեպտեմբերին ընդունած է Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի (ՀԱՀ) նախագահ Արմէն Տէր Կիւրեղեանն ու փոխնախագահ Աշոտ Ղազարեանը: Նախագահ Սահակեան շնորհաւորած է Արմէն Տէր Կիւրեղեանը` ամերիկեան համալսարանի նախագահի պաշտօնին նշանակուելուն համար, յոյս յայտնելով, որ ան պիտի շարունակէ հաստատութիւնը զարգացնելու եւ Արցախի հետ կապերը խորացնելու քաղաքականութիւնը, աւելցնելով, որ ատիկա Արցախի համար պահանջուած է ու օգտակար:

Հերմեսը Ներկայացուցած Է Հայկական Տառերով Թիկնոց`
Lettres D’erévan

Սեպտեմբեր 1-ին SFPA բարեսիրական կազմակերպութեան հիմնադրութեան 25-րդ տարեդարձին առիթով Հերմես նորաձեւութեան տան տնօրէն Փիեռ Ալեքսիս Տիւման «Պետրոսեան» ճաշարանին մէջ ներկայացուցած է նոր Carré (քառակուսի) թիկնոցները` Lettres d’Erévan (Երեւանի տառերը):

Թիկնոցները կարած է Կարէն Պետրոսեանը` ի պատիւ Մեսրոպ Մաշտոցի: Նշենք, որ թիկնոցները շատ սահմանափակ քանակութեամբ են, եւ անոնցմէ գոյացած հասոյթը պիտի տրամադրուի SFPA ընկերութեան հայաստանեան գրասենեակին:

Հերմես նորաձեւութեան տունը արդէն երկրորդ անգամն ըլլալով կ՛աջակցի այս բարեսիրական ընկերութեան. տասը տարի առաջ անիկա ստեղծագործած էր Les Jardins d’Arménie (Հայաստանի այգիները) անուամբ վզնոցներ:

«Ես հիացած եմ այս` հազարաւոր փորձութիւններէ անցած ազգին աշխատունակութեամբ ու աշխատասիրութեամբ», յայտնած է Փիեռ Ալեքսիս Տիւման:

Թիկնոցները պիտի սկսին վաճառուելու ապրիլ 2015-ին եւ անոնց արժէքը պիտի ըլլայ 330 եւրօ:

Քուէյթի Ներդրումով` Նար Դոսի Անուան Դպրոցին Մէջ
Համակարգչային Սենեակ

Երեւանի Նար Դոսի անուան թիւ 14 հիմնական դպրոցին մէջ աշակերտները այսուհետեւ տեղեկատուութեան-արհեստագիտութեան նիւթը կրնան սորվիլ ժամանակակից սարքաւորումներով օժտուած դասարանին մէջ, որ իրականութիւն դարծած է Քուէյթի պետութեան տրամադրած նիւթական աջակցութեամբ: Դասարանի բացման ներկայ էին սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը, Հայաստանի մէջ Քուէյթի դեսպան Պասսամ Մոհամետ Քապանտին, Երեւանի քաղաքապետարանի հանրակրթութեան վարչութեան պետ Գայեանէ Սողոմոնեանը: Հիւրերուն համար գեղարուեստական յայտագիր պատրաստուած էր դպրոցի աշակերտներուն կողմէ, որոնք ասմունքեցին հայերէն եւ արաբերէն լեզուներով:

Նուիրուած են` 6 համակարգիչ, 1 ելեկտրոնային գրատախտակ, 3 նոթպուք, պատկերասփիւռ, տեսագրիչ:

Այս ուսումնական տարիէն սկսեալ Նար Դոսի անուան թիւ 14 դպրոցին մէջ նաեւ պիտի հետեւին արաբերէնի, քանի որ հոն կան 65 սուրիահայ երեխաներ: Նախապէս այդ դպրոցին մէջ կը գործէր Կիլիկեան վարժարանը, ուր կ՛ուսանէին շուրջ 350 սուրիահայ աշակերտներ: Քուէյթի պետութիւնը ցարդ 200 հազար տոլարի աջակցութիւն տրամադրած է սուրիահայութեան կարիքներուն համար:

Եզիտիներուն Նուիրուած Համերգ

Ազգային ժողովի պարտէզին մէջ 4 սեպտեմբերին կայացաւ «Դադարեցրէք եզիտիների կոտորածը» խորագիրով համերգը, որուն ընթացքին տեղի ունեցաւ երգի անդրանիկ ներկայացումը: «Շանգալ» անունով երգը նուիրուած է այս օրերուն Իրաքի մէջ կոտորածի ենթարկուող եզիտիներուն եւ միաժամանակ ահազանգ է աշխարհին, որ չդատապարտուած որեւէ ոճրագործութիւն միշտ կը կրկնուի:

Շանգալը հիւսիսային Իրաքի մէջ գտնուող եզիտիաբնակ այն տարածքն է, ուր ծայրայեղ իսլամները դաժանաբար կը սպաննեն եզիտիները: Եզիտի երգիչ Ճահանկիր Բրոյեանը այս երգը գրած է մէկ օրուան ընթացքին` տպաւորուած այն տեսարաններով եւ լուսանկարներով, որոնք փոխանցուած են Իրաքէն:

«Այս երգին միջոցով մենք մեր ձայնը կը բարձրացնենք ի լուր աշխարհին, որպէսզի օգնութեան հասնին եզիտիներուն եւ փրկեն ցեղասպանութենէ», յայտարարած է Բրոյեան:

Երգի ճամբով ան կը յայտարարէ, որ ցաւ ունի, սակայն աշխարհին մէջ ոչ ոք անոր ուշադրութիւն կը դարձնէ: Ճահանկիր երգը կատարեց Արթօ Թունճպոյաճեանին հետ:

Եզիտի ժողովուրդին կոտորածը անտարբեր չէր ձգած նաեւ հայ ռոք երաժիշտները, որոնք Ազգային ժողովի պարտէզին մէջ Ճահանկիր Բրոյեանին եւ Արթօ Թունճպոյաճեանին հետ «Դադարեցրէք եզիտիների կոտորածը» խորագիրով ռոք համերգին ընդմէջէն իրենց ձայնը բարձրացուցին:

Նշենք, որ 11 սեպտեմբերին, ժամը 20:00-ին այս առիթով տեղի պիտի ունենայ ջահերով երթ` Երեւանի Ազատութեան հրապարակէն Ծիծեռնակաբերդ:

«Գաֆէսճեան» Կեդրոնին Մէջ` Կոմիտասի 145-Ամեակին
Եւ Հայաստանի Վերանկախացման Նուիրուած Համերգներ

«Գաֆէսճեան արուեստի կեդրոն»-ին մէջ այս ամսուան նախաձեռնութիւնները ընթացք առին 4 սեպտեմբերին: «Գաֆէսճեան» դասական երաժշտութեան համերգաշարի ծիրին մէջ ելոյթ պիտի ունենան «Էտեն Սթել» կիթառի դասական զուգանուագողները` Մարք Էտեն եւ Քրիստոֆըր Սթել (Բրիտանիա):

Սեպտեմբեր 10-ին դաշնակահարուհի Լիլիթ Արտեմեան պիտի ներկայացնէ դաշնամուրային երաժշտութեան գոհարներ:

«Երաժշտութեան կասկադ» շարքի ծիրին մէջ 11 սեպտեմբերին տեղի պիտի ունենայ համերգ` նուիրուած Կոմիտասի 145-ամեակին: Համերգին ընթացքին ելոյթ պիտի ունենան Կիւրճիեւի անուան համոյթը (Լեւոն Իսկենեան` գեղարուեստական ղեկավար, դաշնամուրային եւ վոքալ-դաշնամուրային ստեղծագործութիւններէն գործիքաւորում ժողովրդական նուագարաններու համար):

Սեպտեմբեր 13-ին «Գաֆէսճեան արուեստի կեդրոն»-ին մէջ ելոյթ պիտի ունենան «Ջիւան եւ Պենտ»-ը (Ջիւան Գասպարեան կրտսեր` տուտուկ, Արսէն Թովմասեան` ստեղնաշար, Գագիկ Գագաս Խոդաւիրդի` ելեկտրոնային կիթառ, Արիկ Բաբայեան` պաս կիթառ, Գէորգ Չարչեան` հարուածային գործիքներ):

Սեպտեմբեր 17-ին արուեստի կեդրոնին մէջ պիտի կայանայ Հայաստանի անկախութեան տօնին նուիրուած համերգ: Դասական երաժշտութեան համերգաշարին ընթացքին դաշնակահարուհի Մարգարիտ Սարգսեանն ու սոփրանօ Աննա Պօղոսեանը հանդէս պիտի գան սիրուած մեղեդիներով:

Սեպտեմբեր 24-ին պիտի կայանայ վոքալ-երաժշտութեան համերգ` «Կադենցա» մենակատարներու համոյթին մասնակցութեամբ:

Սեպտեմբեր 26-ին «Գաֆէսճեան արուեստի կեդրոն»-ը կը հրաւիրէ բոլորը` հայկական աւանդական պարերու ուսուցման` «Կարին» համոյթին մասնակցութեամբ:

Սեպտեմբեր 27-ին կեդրոնին մէջ պիտի հնչէ ճազ երաժշտութիւն` Հայաստանի պետական ճազ նուագախումբին կատարմամբ (Արմէն Հիւսնունցի գեղարուեստական ղեկավարութեամբ):

Բնակարանաշինական Կամաւոր Աշխատանք
Սահմանամերձ Երուանդաշատի Մէջ

Սահմանամերձ Երուանդաշատ գիւղին մէջ բնակարանաշինական աշխատանքներ տանելու եւ հոն ապրող ընտանիքներուն երդիք տրամադրելու նպատակով համագործակցութիւն հաստատուած է «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ին, Հայաստանի «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ին եւ Միացեալ Նահանգներէն Հայաստան գտնուող «Կլոպըլ պիլտըրզ» կամաւորներու խումբին միջեւ:

Գիւղացիները երախտագիտութիւն յայտնած են այս նախաձեռնութեան եւ կամաւոր աշխատանքին համար, որովհետեւ ատիկա մտածել կու տայ եւ կը զգացնէ, թէ հակառակ դժուարութիւններուն, սահմանին վրայ գոյատեւող ու ապրող գիւղացին առանձին չէ:

Տարիներ առաջ գիւղացիները արդէն անձնական նախաձեռնութեամբ սկսած էին տուներ կառուցել, սակայն ընկերային-տնտեսական դժուար կացութիւնը պատճառ դարձած է, որ գործը յետաձգուի, կանգ առնէ:

«Բառերով չեմ կրնար նկարագրել այն երջանկութիւնը, զոր կը զգամ այսօր. այնքա՜ն երկար սպասած ենք այս օրուան, այնքա՜ն շատ աշխատած ենք, քարը քարին դրած ենք տուն ունենալու երազով: Բայց հակառակ մեր փափաքին եւ ջանքերուն` չենք կրցած աւարտին հասցնել անձնական մեր տուները», ըսած է Գոհար Ղազարեան` ստանձնելով իր նոր բնակարանը: Ան իր խոր շնորհակալութիւնը յայտնած է բոլոր կամաւորներուն եւ նման գաղափար յղացողներուն:

«Այստեղ իւրաքանչիւր քար դրուած է սիրով: Այդ սիրոյ մէջ կայ նաեւ լուսաւոր ապագայի հաւատք: Կարեւոր է, որ սահմանին վրայ ապրող գիւղացին զգայ, որ ինք մինակ չէ իր հոգերով, եւ որ տարբեր կազմակերպութիւններ ներկայացնող մարդիկ համախմբուած են, որպէսզի այս ընտանիքները իրենք զիրենք ամուր զգան իրենց հողին վրայ: Այդ զգացումը նոր յաջողութեան հասնելու երաշխիք է», ըսած է «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան:

«Հայուն համար տունը սոսկ բնակարան չէ: Տունը հոգին է ընտանիքին, ապահով ապագայի երաշխիքն ու արժանապատիւ կեանքի անկիւնաքարը: «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»ի ֆինանսաւորմամբ Հայաստանի սահմանամերձ գիւղերուն մէջ իրականացուող ծրագիրը նպատակ ունի ստեղծել բարեկարգ ու յարմարաւէտ պայմաններ իւրաքանչիւր ընտանիքի համար` կարելիութիւն ստեղծելով աշխատիլ, արարել սեփական հողին վրայ, սիրել տունը, հոն ունենալ երջանիկ ապագայի երաշխիքը», նշած է «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ի նախագահ Աշոտ Եղիազարեանը:

Նշենք, որ սահմանամերձ գիւղերուն մէջ բնակարանաշինութեան ծրագիրին համար «Վիվասէլ-Էմ.Թի.Էս.»-ը ցարդ կատարած է 55 միլիոն դրամի ներդրում, իսկ Հայաստանի «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ը ստանձնած է անոր իրականացումը: Այս համագործակցութեան շնորհիւ սահմանամերձ գիւղերու 25 ընտանիքներ մինչեւ տարեվերջ պիտի ունենան իրենց տան մէջ ապրելու երջանկութիւն:

Թագուհի Արզումանեան Կը Պարգեւատրուի

Սեպտեմբեր 4-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարը ընդունեց ամերիկաբնակ ասմունքող, լրագրող, հանդիսավար, «Լարք» երաժշտանոցի տնօրէն Թագուհի Արզումանեանը:

Հանդիպման ներկայ եղած է նաեւ դերասանուհի, ժողովրդական արուեստագէտ Վարդուհի Վարդերեսեանը:

Նախարարը յայտնեց, որ Թագուհի Արզումանեան ինքզինք նուիրած է հայապահպանութեան, մայրենի լեզուի, ազգային մշակոյթի պահպանման, հայակերտման սրբազան գործին: Ապա ան Թագուհի Արզումանեանը պարգեւատրեց նախարարութեան «Մայրենիի դեսպան» մետալով:

 Ողջունելի Են Հայրենիքի Մէջ Գործադրուող
Բարեսիրական Նախաձեռնութիւնները

Սեպտեմբեր 2-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունած է ամերիկահայ բարերար, Երեւանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի Խորէն եւ Շուշանիկ Աւետիսեաններու անուան աւագ դպրոցի հիմնադիր Էդուարդ Աւետիսեանն ու անոր գլխաւորած պատուիրակութիւնը:

Նախարար Յակոբեան կարեւոր նկատած է հայրենիքին մէջ կատարուած եւ անոր ապագային վերաբերող Աւետիսեանի բարեսիրական նախաձեռնութիւնները: Էդուարդ Աւետիսեան հիմնադրած եւ 15 տարիէ ի վեր կը հովանաւորէ Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքին մէջ գործող Խորէն եւ Շուշանիկ Աւետիսեաններու անուան աւագ դպրոցը:

«Ուրախ եմ, որ հոկտեմբերի 8-ին տեղի կ՛ունենայ «Խորէն եւ Շուշանիկ Աւետիսեան դպրոց եւ համայնքային կենտրոն» կրթօճախի հինգ մասնաշէնք ունեցող համալիրի հանդիսաւոր բացումը», ըսած է նախարարը` աւելցնելով. «Ձեր բարերարութեամբ 2008թ. շահագործման է յանձնուել նաեւ Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի նորակառոյց «Փարամազ Աւետիսեան» մասնաշէնքը, որտեղ այսօր գործում են Պիզնըսի հետազօտութեան եւ զարգացման «Փոլ Աւետիսեան» եւ Առողջութեան պահպանման գիտահետազօտական կենտրոնները»:

Շնորհակալութիւն յայտնելով սփիւռքի նախարարին ջերմ ընդունելութեան, մնայուն հոգածութեան եւ աջակցութեան համար` Էդուարդ Աւետիսեանը նախարարը հրաւիրած է հոկտեմբեր 8-ին կայանալիք Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի կրթօճախի հինգ մասնաշէնք ունեցող համալիրի հանդիսաւոր բացման: «Մենք շատ շնորհակալ կ՛ըլլանք, եթէ ձեր այցելութեամբ պատուէք մեզ եւ աշակերտական-ուսուցչական կազմին քանի մը օգտակար խորհուրդներ տաք», ըսած է Է. Աւետիսեան:

Քննարկուած են նաեւ սփիւռքի մէջ հայկական դպրոցներուն դիմագրաւած խնդիրները: Նախարար Յակոբեան դիտել տուած է. «Սփիւռքում գործող հայկական դպրոցները 3 խնդիր պէտք է լուծեն, նախ` երեխաներին կրթելը, ապա նաեւ` համայնքային կեանքին ծառայելը եւ մշակութային կենտրոնի վերածուելով` հայ մշակութային կեանքը տեղում զարգացնելը»:

Սփիւռքահայ Կամաւորներ` «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի
Գլխաւոր Գրասենեակին Մէջ

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.» ընկերութեան գլխաւոր մասնաշէնքի գրասենեակին մէջ հիւրընկալուած են սփիւռքէն Հայաստան մեկնած 20-30 տարեկան հայ երիտասարդ կամաւորներ, որոնք պատրաստ են իրենց մասնագիտական հմտութիւնները Հայաստանի մարզերուն մէջ կիրարկելու: Անոնց կարգին է լիբանանահայ, ԶՈՄ-ական Նազարէթ Գէորգեանը:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան կամաւորները ծանօթացուցած է ընկերութեան գործունէութեան գլխաւոր գործառոյթներուն, հիմնարար արժէքներուն, ինչպէս նաեւ որդեգրած համագործակցական ընկերային պատասխանատուութեան քաղաքականութեան:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը չափազանց կարեւոր կը նկատէ եւ կը քաջալերէ սփիւռքահայ երիտասարդներու` հայրենիքը բացայայտելու ցանկութիւնը: Այստեղ, սակայն, առաւելապէս կարեւոր է այն մօտեցումը, որ Հայաստանը լաւագոյնս ճանչնալու համար պէտք է երկիրը դիտել ոչ թէ զբօսաշրջիկի աչքերով, այլ` հայրենիք այցելել աւելի կարեւոր նպատակով. Հայաստանը ընկալել որպէս վայր մը, ուր կարելի է ծաւալել մասնագիտական գործունէութիւն կամ ընկերային տարբեր թիրախային խումբերու յատուկ ծրագիրներու մէջ կամաւոր աշխատանք տանելով` սեփական ներդրում ունենալ երկրի զարգացման մէջ: Բացայայտել Հայաստանը` կը նշանակէ դառնալ անոր մէկ մասնիկը, զգալ երկրի ոգին, անմիջական կապի միջոցով ծանօթանալ անոր բնակիչներուն, ճանչնալ անոնց ապրելակերպն ու առօրեան: Կարեւոր է նաեւ լաւ յարաբերութիւններ հաստատել տարեկիցներու հետ եւ ստեղծել անձնական ու գործնական ամուր կապեր:

«Ողջունելի եւ խոստմնալից է, որ տուած էք այս որոշումը եւ այցելած էք հայրենիք: Այժմ դուք մեր սիրելի Հայաստանին դեսպաններն էք աշխարհին մէջ», յայտնած է «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան` ողջունելով Միացեալ Նահանգներէն, Սուրիայէն, Լիբանանէն, Մեքսիքայէն եւ Քանատայէն եկած հայ երիտասարդները:

2004-էն ի վեր «Վիվասել-Էմ.Թի. Էս.»ի աջակցութեամբ «Դէպի Հայք» հիմնադրամը կազմակերպած է 32 երկիրներէ Հայաստան ժամանած հայ մասնագէտներու կամաւոր աշխատանքը` Հայաստանի տարբեր մարզերու մէջ: Հայաստանի մէջ յաջողելու Ռալֆ Եիրիկեանին օրինակը այն գործօններէն է, որոնք հետաքրքրութիւն կը յառաջացնեն սփիւռքահայ երիտասարդներուն մօտ` Հայաստան գալու եւ տարբեր նախագիծերու մասնակցելու:

«Ո՛ւր ալ որ ըլլան աշխարհով մէկ սփռուած հայերը, պէտք է կարեւոր նկատեն Հայաստանի տնտեսութեան զարգացումը: Ուրիշ ո՞վ պէտք է հոգայ երկրի տնտեսական յառաջընթացին եւ բարօրութեան մասին, եթէ ոչ` մենք: Մենք բոլորս պէտք է ըլլանք հաստատակամ, հետեւողական եւ աշխատասէր: Հարկաւոր է միայն յիշել, որ աշխարհի ոչ մէկ երկիր զերծ է խնդիրներէ: Յաջողութեան կը հասնին անոնք, որոնք կը ձգտին ստանալ շօշափելի արդիւնք: Մենք կրնանք յաջողիլ, եթէ առաջնորդուինք լաւատեսութեամբ եւ մեր երկրին հանդէպ անձնական ու համագործակցական պատասխանատուութեան զգացումով», աւելցուցած է Ռալֆ Եիրիկեան:

Կամաւորները կիսած են Հայաստանի մէջ իրենց ստացած տպաւորութիւնները: Ռալֆ Եիրիկեանի հետ հանդիպումը կայացած է հարցուպատասխանի ձեւաչափով` ընգրկելով տարբեր նիւթերու առնչուող հարցեր: Կազմակերպուած քննարկումը օգնած է երիտասարդներուն առաւել սպառիչ պատկերացում կազմելու առեւտուրի կառավարման եւ ղեկավարման սկզբունքներուն մասին:

Նախարար Յակոբեան Ընդունած Է
Գամիշլիէն Հայեր

օգոստոս 29-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունած է Սուրիոյ Գամիշլի քաղաքի հայ համայնքի ներկայացուցիչներ` բժիշկներ Զարեհ Սիմոնեանը, Սերոբ Բակօ Ազիզը, Հայկանուշ Սիմոնեանը, ինչպէս նաեւ` Վարդգէս Գէոնճեանը եւ Երուանդ Խաչատրեանը:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուած են Սուրիոյ մէջ հայերուն, յատկապէս Գամիշլիի հայութեան դիմագրաւած դժուարութիւնները, Հայաստան տեղափոխուած Գամիշլիի հայերուն հայրենիքի մէջ հաստատման համար անհրաժեշտ քայլերը, «Նոր Հալէպ» ծրագիրի իրականացման առնչուած հարցեր:

Անդրադարձ կատարուած է նաեւ «Հայրենիք-սփիւռք» 5-րդ համաժողովին մասնակցութեան, նախատեսուող նախաձեռնութիւններուն, սուրիահայերուն աջակցելու առնչութեամբ առկայ ծրագիրներուն եւ ապագայի աշխատանքներուն:

Կառավարութիւնը 110 Միլիոն Դրամ Պիտի Յատկացնէ
Երկու Ժապաւէններու Համար

Հայաստանի կառավարութիւնը իր պահեստային հիմնադրամէն մշակոյթի նախարարութեան պիտի յատկացնէ 110 միլիոն դրամ` երկար խաղարկային շարժապատկերի ժապաւէններու պատրաստութեան համար: Նման որոշում տրուած է 28 օգոստոսի կառավարութեան նիստին:

Ժապաւէններէն մէկը կը կոչուի «Վարդապետի լռութիւնը» եւ նուիրուած է Կոմիտասի գործունէութեան, իսկ երկրորդը ժապաւէնը` «Քարվաճառ» անունով, պիտի պատրաստուի իրանական ստեղծագործական խումբին կողմէ:

Մշակոյթի փոխնախարար Արթուր Պօղոսեանին խօսքով` ժապաւէնը որոշ չափով ունի քաղաքական նշանակութիւն եւ կը վերաբերի Արցախի ժողովուրդի կենսակերպին:

Սիւզի Կենտիկեան Յաջորդ Յաղթանակը Պիտի Նուիրէ
Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակին

Բռնցքամարտի գերթեթեւ ծանրութեան դասակարգի WBA, WBO, WIBF վարկերով աշխարհի ախոյեան Սիւզի Կենտիկեան յաջորդ մենամարտի յաղթանակը պիտի նուիրէ Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին:

«Յաջորդ մենամարտը ինծի համար շատ կարեւոր է, քանի որ յաղթելու պարագային զայն պիտի նուիրեմ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին: Ես շատ մեծ կարեւորութիւն կու տամ յաջորդ մենամարտիս:  Տակաւին մրցակիցս յստակ չէ, բայց անիկա տեղի պիտի ունենայ նոյեմբերին», յայտնած է Կենտիկեան:

Օգոստոս 25-ին Կենտիկեան այցելած է սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանին, որ շնորհաւորած է բռնցքամարտիկը եւ նորանոր յաջողութիւններ մաղթած է անոր: Այս առիթով նախարար Յակոբեան Ս. Կենտիկեանին նուիրուած է Ցեղասպանութեան 100-ամեակի խորհրդանիշ «Անմոռուկը»: Մարզիկը իր կարգին շնորհակալութիւն յայտնելով նախարարին` անոր նուիրած է խորհրդանշական ձեռնոցներ:

Սիւզի Կենտիկեան մասնագիտական բռնցքամարտով կը զբաղի 19 տարիէ ի վեր:

Բարեսիրական Համերգ Քեսապի Ազգային Ուսումնասիրաց
Վարժարանի Վերականգնման Նպատակով

Օգոստոս 26-ին «Քեսապ հայրենակցական միաւորում» հասարակական կազմակերպութեան նախաձեռնութեամբ եւ սփիւռքի նախարարութեան աջակցութեամբ «Արամ Խաչատրեան» համերգասրահին մէջ տեղի ունեցաւ բարեսիրական համերգ: Համերգէն ստացուած հասոյթը պիտի տրամադրուի վերականգնման Քեսապի Ազգային Ուսումնասիրաց վարժարանի, ուր կը յաճախեն 200 քեսապահայ երեխաներ:

Համերգին ներկայ էր սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան: Ողջունելով նախաձեռնութեան կազմակերպիչները, նախաձեռնութեան մասնակցած արուեստագէտներն ու հանդիսատեսը` նախարարը կարեւոր նկատած է նման նախաձեռնութիւններու կազմակերպումը նոր տարհանման, աղէտի մէջ յայտնուած մեր հայրենակիցներուն աջակցելու, հայրենասիրական ոգին արթնցնելու, ազգային միասնականութիւնը կերտելու գործին մէջ: Ան ըսած է. «Քեսապը Կիլիկեան Հայաստանի մէկ պատառիկն է, անոր մշակոյթի ու հերոսական ոգիի կրողն ու ժառանգորդը: Մենք պէտք է պահպանենք Քեսապի բարձր մշակոյթն ու մեծ աւանդոյթներ ունեցող համայնքը, աջակցինք աւերուած համայնքային կառոյցներուն ու կրթօճախներու վերականգնման, բարոյապէս սատարենք մեծ փորձութիւններու բովով անցած մեր հայրենակիցներուն»:

Համերգը վարեցին նշանաւոր հաղորդավարներ Նազենի Յովհաննիսեանը եւ Աւետ Բարսեղեանը:

«Սասնայ ծռեր» երգի-պարի համոյթին հետ հանդէս եկաւ Մրոն` Արսէն Գրիգորեանը: Իրենց կատարումներով հանդէս եկան հայկական էսդրատայի նշանաւոր ներկայացուցիչներ` Անտրէն, Արմինկան, Էմին, Սոֆի Մխէեանը, Գոհար Յովհաննիսեանը, Արամոն, Էրիկը, Մարտին Ահարոնեանը, Աղասի Իսպիրեանը:

Համերգը աւարտեցաւ «Ինտեր դանս» պարային համոյթի «Բերդ» պարով:

Համերգի կազմակերպման աջակցած էին «Արամ Խաչատրեան» համերգասրահը, «ATD» եւ «3 points» ընկերութիւնները:

Չորս Տարուան Ընթացքին Ցորենի Բերքը
Աւելցած Է 85 Տոկոսով

Վերջին 4 տարուան ընթացքին Հայաստանի մէջ ցորենի բերքը աւելցած է 85 տոկոսով: Օգոստոս 14-ի կառավարութեան նիստին այս տեղեկութիւնը փոխանցած է գիւղատնտեսութեան նախարար Սերգէյ Կարապետեան:

Ըստ անոր, եթէ 2010-ին բերքը կազմած էր 183 հազար թոն, ապա այս տարի կ՛ակնկալուի 340 հազար թոն բերք:

4 տարուան ընթացքին աւելցած է նաեւ միջին բերքատուութիւնը` մէկ հեկտարէն հասնելով 21,2-էն մինչեւ 32 քենթալի:

Մինչեւ 2010թ. հատիկեղէնի ցանքատարածքները տարուէ տարի կը նուազէին, իսկ վերջին 4 տարուան ընթացքին անոնք աւելցած են 29,3 հազար հեկտարով կամ 18 տոկոսով, յայտնած է նախարարը:

Ասիկա կարելի եղած է շնորհիւ Ռուսիայէն ներածուած եւ Հայաստանի կլիմային յարմարեցուած սերմերը գիւղացիներուն տրամադրելու ծրագիրին:

Իբրեւ արդիւնք` սերմնաբուծութիւնը սկսաւ զարգանալ նաեւ Հայաստանի մէջ. այս տարիներուն ընթացքին Հայաստանի մէջ կազմուեցան 20-է աւելի մասնագիտական մեծ գիւղատնտեսական տնտեսութիւններ:

Հայաստանի Մէջ Մթերքները Կը Սղին

Գարնան սկիզբը Հայաստանի մէջ տիրած անբարենպաստ եղանակային պայմաններուն պատճառով ակնկալուած բերքը, յատկապէս պտուղներուն մեծ մասը փճացաւ: Շուկան անմիջապէս արձագանգեց գիներու բարձրացումով: Մայրաքաղաքին մէջ յունիսին խնձորի փոքրաքանակի գինը աւելցաւ 1.4 անգամ, տանձին գինը` շուրջ 1.3 անգամ, դեղձին գինը` 1.2 անգամ:

Ցուցանիշ արձանագրեց ծիրանը, որուն գինը բարձրացաւ շուրջ 5 անգամ: Միջին գինը մայրաքաղաքին մէջ կը գերազանցէ 1.8 հազար դրամը` մէկ քիլոյին համար: Նաեւ` լաւագոյն որակի մթերքը գիւղատնտեսական շուկաներուն մէջ կ՛առաջարկուի 1 քիլոն 2 եւ աւելի հազար դրամով: Բաղդատութեան համար նշենք, որ նոյն ամսուան ընթացքին նարինջին գինը կը կազմէ` 700 դրամ, պանանին գինը` 900 դրամ` 1 քիլոյին:

Բանջարեղէնի բերքը, ըստ յունիսի գիներու պաշտօնական տուեալներուն, ցրտահարութեան իբրեւ հետեւանք` այնքան ալ չէր տուժած: Ամէն պարագայի, վիճակագրութեան համաձայն, մայրաքաղաքին մէջ արձանագրուած է կաղամբի, լոլիկի, վարունգի, ստեպղինի, ճակնդեղի, սմբուկի գինի նուազում: Սղած են սխտորը եւ սոխը, որոնց մէկ մասը կը ներածուի, անոնց գինը աւելցած է համապատասխանաբար 36.2 եւ 3.1 տոկոսով:

Պատկերը հետաքրքրական է մսամթերքի շուկային մէջ: Կովու միսը 8.4 տոկոսով աժանցած է, իսկ խոզի միսը` 22 տոկոսով սղած: Իբրեւ արդիւնք` կովու ու խոզի միսի գինի համայարաբերակցութիւնը 1.5 անգամ աւելցած է:

Հասկնալի է, որ սննդամթերքի առանձին տեսակներու գիները կը ճշդուին` ըստ բնակչութեան տարբեր խումբերու պահանջին: Օրինակ, հացին գինը տարուան ընթացքին աւելցած է ընդամէնը 0.1 տոկոսով: Բայց հետաքրքրական է այն, որ գինը չ՛աւելնար, սակայն կշիռքը կը նուազի, ինչ որ բողոք կը յառաջացնէ բնակիչներուն կողմէ:

Ձկնկիթի միջին գինը (այսպէս կոչուած` «կարմիր ձկնկիթի») մայրաքաղաքին մէջ աւելցած է 1.3 անգամ` յունիսին հասնելով 70.3 հազար դրամի` 1 քիլոյի համար: Պատճառը յստակ է. սղած է ռուսական կարմիր ձկնկիթը: Սակայն այս ուտելիքին գնորդները կրնան առաջնորդուիլ հետեւեալ կարգախօսով. «Գնել ենք, շարունակելու ենք գնել»: Սահմանափակ ընտանեկան պիւտճէ ունեցողներուն համար գիներու բարձրացումը, օրինակ` ելեկտրականութեան սակ, անդրադարձ ունեցած է անոնց գնողական մակարդակին վրայ:

Հայաստան Հատած Է Տարեկան 1 Միլիոն
Զբօսաշրջիկներու Սահմանը

Հայաստան այցելած զբօսաշրջիկներուն թիւը 2013 թուականին գերազանցած է 1 միլիոնի սահմանը: Այդ մասին կը վկայեն Հայաստանի մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւններուն արդիւնքները, զորս կատարած է ՄԱԿ-ի Զբօսաշրջութեան համաշխարհային կազմակերպութիւնը: Լրագրողներուն հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին տնտեսութեան նախարարութեան Զբօսաշրջութեան վարչութեան պետ Մեխակ Ապրեսեան յայտնած է, որ մինչեւ նախորդ տարի վիճակագրութիւնը կը կատարուէր այլ մեթոտաբանութեամբ, որուն պատճառով կան տուեալներու որոշ անճշդութիւններ, որոնք ուղղուած են նոր հետազօտութեան հիման վրայ: «Այս տարուան տուեալները հիմնուած են Հայաստանի սահմանային անցման կէտերուն մէջ իրականացուած հետազօտութեան արդիւնքներուն վրայ: Հետազօտութիւն կատարած է Հայաստանի ազգային վիճակագրական ծառայութիւնը` ՄԱԿ-ի Զբօսաշրջութեան համաշխարհային կազմակերպութեան մեթոտաբանութեան համաձայն: Հետազօտութեան արդիւնքներով, բացայայտուած է նաեւ 2013 թուականին Հայաստան ժամանած զբօսաշրջիկներուն թիւը եւ պարզուած է, որ նախորդ տարի Հայաստան այցելած է 1 միլիոն 90 հազար զբօսաշրջիկ: Այսինքն արդէն նախորդ տարի մենք հատած ենք մէկ միլիոնի սահմանը», նշած է Ապրեսեան:

Ան դիտել տուած է, որ ուսումնասիրութիւններու ճամբով գոյացած վիճակագրութեան համաձայն, 2014 թուականի առաջին վեց ամիսներուն Հայաստան այցելած են 495 հազար 965 զբօսաշրջիկներ, այսինքն նախորդ տարուան համեմատ ցուցանիշը աւելցած է 17.3 տոկոսով:

Ըստ Մեխակ Ապրեսեանի Հայաստանի զբօսաշրջային գրաւչութիւնը պայմանաւորուած է քանի մը գործօններով: «Հայաստանը տարուէ տարի հասանելի կը դառնայ համաշխարհային զբօսաշրջային շուկային, ինչ որ պայմանաւորուած է նաեւ բարենպաստ վիզային դրութեամբ եւ բաց երկինքի քաղաքականութեամբ: Այս տարուան առաջին կիսամեակին դէպի Հայաստան թռիչքներուն յաճախականութիւնը աւելացած է 28.7 տոկոսով: Բացի ատկէ, Հայաստանի մէջ կը պահպանուին նաեւ զբօսաշրջիկներու անվտանգութիւնն ու հանրային առողջութիւնը», յայտնած է Ապրեսեան:

Ան աւելցուցած է, որ Հայաստան այցելող զբօսաշրջիկներուն 34 տոկոսը 25-36 տարիքային խումբի երիտասարդներ են` նշելով, որ 2006-2007-ին երիտասարդ զբօսաշրջիկներուն ընդհանուր թիւը կը կազմէր միայն 6 տոկոս: Մեխակ Ապրեսեան դիտել տուած է, որ երիտասարդ զբօսաշրջիկներու թիւի յաւելման նպաստած է Հայաստանի մէջ երիտասարդներու պահանջներուն համապատասխան ենթակառոյցներու ստեղծումը: «Բացի մեր եկեղեցիներէն եւ դասական համարուող կոթողներէն Հայաստանի մէջ արդէն կան բազմաթիւ այլ կառոյցներ, որոնք կը գրաւեն երիտասարդները: Ներկայիս Հայաստանի մէջ կը կազմակերպուին  զբօսաշրջութեան տարբեր տեսակի շրջագայութիւններ, գիւղական եւ տօնական, լեռներու մագլցումները եւ արշաւները: Ասոնք կը գրաւեն այն զբօսաշրջիկները, որոնք կ՛ուզեն բնութեան մէջ արկածախնդրական պահեր անցընել», հաստատած է Ապրեսեան:

Ան տեղեկացուցած է, որ նոր ուսումնասիրութեան արդիւնքները ցոյց տուած են, որ Հայաստան այցելող զբօսաշրջիկներուն հիմնական մասը` շուրջ 44 տոկոսը, Ռուսիայէն են, 25 տոկոսը` Վրաստանէն, 14 տոկոսը` եւրոպական երկիրներէ, 7 տոկոսը` Իրանէն: Ապրեսեան նշած է, որ Հայաստանի մէջ արձակուրդ անցընելը այնքան ալ սուղ չէ, որքան կը ներկայացուի, դիտել տալով, որ կարելի է գտնել մատչելի պայմաններ: «Գնային առումով Հայաստանի մէջ կայ բազմազանութիւն, եւ կարելի չէ ըսել, որ հոս պանդոկները աւելի սուղ են: Համեմատելու ատեն պէտք է նկատի առնուին նոյն որակի ծառայութիւններ մատուցող կառոյցները եւ այն ատեն պարզ կը դառնայ, որ գնային տարբերութիւնը այդքան ալ զգալի չէ», աւելցուցած է ան:

 ՀՅԴ «Սերժ Գալուստեան» Բանակավայրի Բացում
Հայաստանի Կոտայքի Մարզի Քանաքեռաւանին Մէջ

Երկուշաբթի, 18 օգոստոս 2014-ին Հայաստանի Կոտայքի մարզի Քանաքեռաւանի շրջանին մէջ բացումը կատարուեցաւ ՀՅԴ «Սերժ Գալուստեան» բանակավայրին: Առաջին անգամ ըլլալով ՀՅԴ Հայաստանի պատանեկան միութիւնը 140 պատանիներով եւ 30 պատասխանատուներով սկսան իրենց բանակումին: Դրօշակի արարողութիւնը կատարուեցաւ «Մեր հայրենիք» եւ «Մշակ բանուոր» քայլերգներու երգեցողութեամբ: Եռագոյնը եւ Դաշնակցութեան դրօշը ծածանեցաւ բանակավայրի կայմին վրայ:

Բացման հանդիսութեան ներկայ էին` Հայաստանի Գերագոյն մարմինին ներկայացուցիչը, ՀՅԴ Հայաստանի պատանեկան միութեան ատենապետն ու վարչական անդամները, Սերժ Գալուստեանին ընտանիքը, հայրենիքէն եւ սփիւռքէն ժամանած հիւրեր եւ ընկերներ:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Հայաստանի պատանեկան միութեան Վարիչ մարմինի ատենապետ Սիմոն Գաֆալեան: Ան նշեց, թէ իրենց որոշումով Հայաստանի պատանեկան միութիւնը իր այս տարուան բանակումը կը նուիրէ Սերժ Գալուստեանի յիշատակին եւ առաջին անգամ ըլլալով կատարեց բանակավայրի բացումը:

Ապա խօսքը փոխանցեց Սերժ Գալուստեանի կնոջ` Արին Գալուստեանին: Ան իր խօսքին մէջ նշեց բանակավայրի գաղափարի յղացման տուն տուող պատճառները եւ ըսաւ, թէ Սերժի ապաքինման ծախսերուն համար գոյացած գումարով իրենց ընտանիքը որոշած է այդ հողատարածքը գնել եւ տրամադրել ՀՅԴ Լիբանանի պատանեկան միութեան Վարիչ մարմինին, որպէսզի գործածուի ՀՅԴ֊ի եւ անոր ուղեկից միութիւններու պատանեկան եւ երիտասարդական միութիւններու կողմէ` իբրեւ բանակավայր, եւ պատանիները հայրենի հողին վրայ դաստիարակուին հայրենաշունչ ոգիով, ինչ որ Սերժի եւ իր գաղափարակից ընկերներուն փափաքը եղած է: Ան շնորհակալութիւն յայտնեց, բոլոր այն ընկերներուն, որոնք նիւթապէս եւ բարոյապէս նեցուկ կանգնեցան Սերժի ապաքինման ջանքերուն: Իր շնորհակալական խօսքը ուղղեց ՀՅԴ Լիբանանի պատանեկան միութեան Վարիչ մարմինին, որ սիրայօժար ընդունեց առաջարկը եւ ստանձնեց իր միջոցներով նուիրատուներ գտնել, որպէսզի համագաղութային ջանքերով բանակավայրը ըլլայ արդիական, օգտագործելի բոլորին համար: Ան նաեւ շնորհակալական իր խօսքը փոխանցեց Հայաստանի պատանեկան միութեան Վարիչ մարմինին, որ 2014-ի բանակումը իրականացուց այդ  հողաշերտին վրայ եւ զայն նուիրեց Սերժի անթառամ յիշատակին:

Ապա Հայաստանի Գերագոյն մարմինին անունով խօսք առաւ Լիլիթ Գալստեան: Ան կարեւորութեամբ խօսեցաւ բանակումներու դաստիարակչական դերին մասին եւ ըսաւ, որ հայրենիքը պէտք ունի լաւ դաստիարակուած նուիրեալներու եւ ինք ուրախ է, որ այս բանակավայրի գոյութեամբ կարելի պիտի ըլլայ թէ՛ Հայաստանի, թէ՛ Արցախի, թէ՛ Ջաւախքի եւ թէ՛ ամբողջ սփիւռքի պատանիներն ու երիտասարդները ի մի խմբել եւ հայրենիքի հողին ջերմութեամբ թրծել զանոնք, որպէսզի ապագային իւրաքանչիւրը դառնայ հայրենիքի պաշտպան: Ան ըսաւ, որ Սերժ Գալուստեան իր կեանքի ընթացքին միշտ հաւատացած է պատանիներու եւ երիտասարդներու դաստիարակութեան կարեւոր գործին, իր ներդրումը ունեցած է եւ այս բանակավայրի գոյութիւնը լաւագոյն ձեւն է, որ ընկերոջ յիշատակը միշտ անթառամ մնայ սերունդներու մօտ: Ան ըսաւ, թէ վստահ է, որ մօտ ապագային միացեալ ճիգերով կարելի պիտի ըլլայ զարգացնել եւ կառուցել բանակավայրը:

Ապա խօսք առաւ Քանատայէն Հայաստան հաստատուած Հրաչ Ճապրայեան («Տանտի փրեշըս» ընկերութեան տնօրէն), որ սիրայօժար կերպով արդէն իսկ տրամադրած է շուրջ 6000 տոլար` բանակավայրի ցանկապատման աշխատանքներուն եւ լոգարաններու շինութեան համար: Ան իր խօսքը ուղղելով պատանիներուն` յաջողութիւն մաղթեց եւ կարեւոր նկատեց գիտակից հայու եւ հայրենիքի պաշտպանութեան պատրաստ ըլլալու հանգամանքը:

Ներկաներէն ոմանք կատարեցին նուիրատուութեան խոստումներ:

Սփիւռքի Նախարարը Ընդունեց
Քեսապահայ Միութեան Անդամները

Օգոստոս 21-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց «Քեսապ հայրենակցական միաւորում» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Գեղամ Սարմազեանը, համահիմնադիր Ռոպերթ Գազազեանը եւ քեսապահայ մտաւորական, լեզուաբան Յակոբ Չոլաքեանը:

Սփիւռքի նախարարը բարձր գնահատեց քեսապահայերու հարցերով զբաղող նորաստեղծ միութեան աշխատանքը, քեսապահայերը հաւաքագրելու եւ անոնց օժանդակելու առնչուող ազգանուէր գործունէութիւնը: Կազմակերպութեան նպատակն է համախմբել հայաստանաբնակ եւ սփիւռքահայ քեսապահայերը, աջակցիլ անոնց նիւթական  վիճակի բարելաւման:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան քեսապահայերու կեցութեան, առողջապահական, կրթական, իրաւական եւ այլ հարցեր:

«Քեսապ հայրենակցական միաւորում»-ը, համագործակցելով սփիւռքի նախարարութեան հետ, 5-ամսեայ գործունէութեան ընթացքին հոգեբարոյական, խորհրդատուական եւ նիւթական աջակցութիւն ցուցաբերած է Քեսապէն Հայաստան տեղափոխուած ընտանիքներուն: Միաւորումը մնայուն կերպով կը հետեւի քեսապահայ ընտանիքներու կարիքներուն եւ կ՛արձանագրէ անոնց տուեալները:

Լեւոն Անանեանի Ծննդավայր Կողբի Մէջ
Բացումը Կատարուեցաւ
Անոր Անունը Կրող Պուրակին

Հայ գրողներու միութեան նախագահ Լեւոն Անանեանի ծննդավայր Կողբ գիւղին մէջ բացումը կատարուեցաւ անոր անունը կրող պուրակին եւ յուշարձան-աղբիւրին: «Լոռուայ ձոր» եւ «Նոյեմբերեան» հայրենակցական միութիւններուն եւ Հայաստանի Գրողներու միութեան նախաձեռնութեամբ տեղի ունեցած այս ձեռնարկին ներկայ էին Անանեանի գրչակից ընկերները, անուանի մտաւորականներ, գրողի արուեստի երկրպագուներ եւ անոր բազում հայրենակիցներ: «Լոռուայ ձոր» հայրենակցական միութեան ղեկավար կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան Լեզուի պետական տեսչութեան պետ Սերգէյ Երիցեան բացման խօսքին մէջ ըսաւ, որ Լ. Անանեանի անունը կրող այդ պուրակը պէտք է վերածուի բանաստեղծութեան, երգի, երաժշտութեան նուիրուած վայրի մը: Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեանը, որ Լեւոն Անանեանի հետ աշխատած է թէ՛ Հայաստանի Գրողներու միութեան եւ թէ՛ «Գարուն» ամսագիրին մէջ, դիտել տուած է, որ ան ժրաջան աշխատող էր, ժողովուրդին տագնապներուն արտայայտիչը, դիտել տալով, որ 1990-ական ծանր պահերուն եւ դժուար ժամանակաշրջանին Լեւոն Անանեանը պահեց «Գարուն» ամսագիրը: Ան նաեւ անդրադարձաւ Հայաստանի Գրողներու միութեան համար Լեւոն Անանեանի տարած աշխատանքին: Անանեանին հայրենակից, գրող Սամուէլ Բեգլարեան եւս ընդգծեց, որ Լեւոն Անանեանին շուրջ համախմբուեցաւ գրողներու հրաշալի սերունդ, որ շատ լաւ աշխատեցաւ եւ ստեղծագործեց: Ելոյթ ունեցողները կարեւոր նկատեցին Լեւոն Անանեանին գործունէութիւնը, մարդկային տեսակը եւ մեծ ներդրումը` իր բազմակողմանի գործունէութեան բոլոր ոլորտներուն մէջ: Ներկաները դիտեցին նաեւ Կողբի գեղարուեստի դպրոցի սաներուն գեղանկարներու ցուցահանդէսը: Յուշարձանի բացման պատիւը վերապահուեցաւ Լեւոն Անանեանի կնոջ` Աղաւնի Գրիգորեանին:

«Մշակութային Վերածնունդ»
Գորգագործութեան Փառատօն Դիլիջանի Մէջ

Դիլիջանի մէջ 16 օգոստոսին բացումը կատարուեցաւ «Մշակութային վերածնունդ» գորգագործութեան եւ զարդարուն կիրառական արուեստներու փառատօնին:

Երկրորդ տարին ըլլալով կազմակերպուող այս փառատօնը Դիլիջանի մէջ համախմբած է Հայաստանի տարբեր մարզերու եւ սփիւռքի ներկայացուցիչներ, որոնք կը ներկայացնեն գորգեր, ասեղնագործ աշխատանքներ եւ հայկական խոհանոցը: Փառատօնին կը մասնակցին հայկական եւ միջազգային շուկային մէջ իրենց անունը ունեցող «Մեգերեան Կարպետ» եւ «Ղարաբաղ կարպետ» գորգագործական կազմակերպութիւնները, Արցախի գորգագործութեան թանգարանը, անհատ գորգագործներ:

«Հայկական գորգերը պատմականօրէն պաշտամունքային նշանակութիւն ունեցած են: Ի սկզբանէ գորգը ծիսապաշտամունքային առարկայ եղած է եւ ոչ թէ` առօրեայ օգտագործման առարկայ», «Արմենփրես»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է ազգագրագէտ Աշխունջ Պօղոսեանը:

«Հայկական գորգին բնորոշ է պայծառ գոյներու առկայութիւնը, եւ յօրինուածքներու` գեղազարդման տարրերու ոճաւորուածութիւնը, որ իր իմաստը ունի: Այդ պատճառով ալ հայկական գորգի գեղազարդումը կը տարբերի այլ գորգագործական կեդրոններու գորգերէն: Պատմական Հայաստանի գորգագործութեան մշակութային կեդրոններէն մէկը Արցախն է, եւ պատմական իրադարձութիւններէն մեկնելով` Արցախն ու Սիւնիքը մինչեւ վերջ մնացած են կիսանկախ, ինչ որ կարելիութիւն տուած է այդ շրջաններուն մէջ գորգագործական աւանդութիւններու երկարատեւ պահպանման համար», աւելցուցած է Աշխունջ Պօղոսեանը:

Դիլիջանի քաղաքապետ Արմէն Սանթրոսեան համոզուած է, որ փառատօնը պիտի աւելցնէ Դիլիջան քաղաքին մէջ արձակուրդի եկողներուն ու զբօսաշրջիկներուն թիւը:

Փառատօնի կազմակերպիչ Մարիամ Մինասեանին համաձայն, իրենց հիմնական խնդիրը զբօսաշրջային քաղաքներուն մէջ այցելուներուն հոսքը աւելցնելն է: «Դիլիջանի մէջ այս նպատակով որպէս միջոց ընտրած ենք գորգագործութիւնը: Բացի զբօսաշրջային խնդիրներու լուծումէն, այս նախաձեռնութիւնը կը միտի համախմբել այս ոլորտի առաջատարները եւ բոլոր անոնք, որոնք նոր սկսած են իրենց գործունէութիւնը յարդարային-կիրառական արուեստի ասպարէզին մէջ», դիտել տուած է Մարիամ Մինասեանը:

«Իմ Հայաստան» Փառատօնի Ծիրին Մէջ
Կայացած Է Սիամանթոյի Նուիրուած Երեկոյ

Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Իմ Հայաստան» համահայկական փառատօնի ծիրին մէջ Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգասրահին մէջ 16 օգոստոսին տեղի ունեցած է ասմունքի երեկոյ` նուիրուած Սիամանթոյի ծննդեան օրուան:

Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանին անունով հանդիսութեան մասնակիցները ողջունած է նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանը: «Առաջին անգամ «Իմ Հայաստան» փառատօնի ծիրին մէջ կը կազմակերպուի նաեւ ասմունքի օր, զոր նուիրած ենք իր տեսակով եզակիօրէն անկրկնելի Սիամանթոյին: Յուսանք, որ աւանդութեան վերածուող այս օրը հետագային կը դիմաւորենք ամբողջութեամբ լեցուն դահլիճներու մէջ», ըսած է ան` աւելցնելով, որ «Իմ Հայաստան» փառատօնը սոսկ մշակութային իրադարձութիւն չէ, այլ նաեւ հայ հաւաքական ինքնութեան ու ազգային ոգիի վառ արտայայտութիւն է: «Մշակոյթն է համահայկական միասնութեան հզօր երաշխիքը, որ համաշխարհայնացման այս դարուն էական դերակատարութիւն ունի` կամրջելով ազգին արմատները, անցեալը, ներկան եւ ապագան», նշած է ան:

Հանդիսութեան ընթացքին ելոյթ ունեցած են Հրանուշ Սարոյեան` Ուքրանիայէն, Լեւոն Չիդիլեան` Վրաստանէն, Մարիամ Թովմասեան` Քանատայէն, Տիրանուհի Մարգարեան-Կարապետեան` Սուրիայէն, Փիւնիկ Քէշիշեան` Իրանէն, եւ Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան խօսքի մշակոյթի կեդրոնին սաները:

Երեկոյի աւարտին «Իմ Հայաստան» համահայկական երկրորդ փառատօնի գեղարուեստական ղեկավար Սամուէլ Հարոյեան շնորհակալութիւն յայտնած է մասնակիցներուն եւ անոնց տուած է շնորհակալագիրներ:

Ուշիի Մէջ 90-Ականներէն Օգտագործուող
Ըմպելի Ջուրի Մատակարարման
Համակարգը Փոխուած Է

Ուշի շրջանին մէջ առկայ հարցերէն մէկուն` ըմպելի ջուրի մատակարարման համակարգի նորացման համար, «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեանի անձնական միջոցներէն յատկացուած է 16 միլիոն դրամ: Կամաւոր կերպով հայրենակիցներուն օգտակար ըլլալու մօտեցումը աշխատավայրին մէջ անձնական օրինակով առաջնորդելու լաւագոյն տարբերակներէն է: Այս ներդրման շնորհիւ փոխուած է աւելի քան 1600 մեթր երկարութիւն ունեցող մայր ջրագիծը: Այս ծրագիրը օգտակար պիտի ըլլայ 650 ընտանիքի կացութեան բարելաւման:

Գիւղի ըմպելի ջուրի մատակարարման համակարգը կառուցուած է 90-ականներուն: Նիւթականի չգոյութեան պատճառով համակարգին նորոգութիւնը կարելի չէ եղած տարիներ շարունակ:  Մայր ջրատարը ենթարկուած է միայն մասնակի վերանորոգման: Անձրեւներն ու ժամանակը իրենց անդրադարձը ունեցած են խողովակներուն վրայ, որոնք մեծամասնութեամբ քայքայուած են: Ռալֆ Եիրիկեանի դրսեւորած պատրաստակամութիւնն ու նոր համակարգի կառուցման կարելիութիւնը ոգեւորած են բնակիչները: Ամրան երկրորդ կիսուն մեկնարկած շինարարական աշխատանքներուն աշխուժ կերպով մասնակցած են ուշեցիները:

Բնակիչներուն մեծ մասին նախնիները, ի դէպ, այդ շրջանին մէջ հաստատուած են գաղթելով Արեւմտեան Հայաստանէն, որուն տարբեր նահանգներէն հարուստ մշակոյթ ժառանգած համագիւղացիները կարեւոր ձեռքբերում կը նկատեն նաեւ գիւղի մշակոյթի տան վերակառուցումը: Շէնքը կը ծառայէ որպէս գիւղապետարան, մշակոյթի տուն եւ գրադարան: Հոն կը գտնուի նաեւ նամակատան ծառայութեան գրասենեակը: Նախապէս աւերակներ յիշեցնող շէնքը ամբողջութեամբ վերափոխուած է: Ռալֆ Եիրիկեան միացած է նաեւ քանատահայ հայրենակից Մարգար Շարապխանեանի նախաձեռնութեան եւ շուրջ 12 միլիոն դրամ յատկացուցած է մշակոյթի տան վերանորոգման համար:

«Ուշիի մէջ վաղուց հաստատուած մեր հայրենակիցները «էրկրի» շէնացման երազը իրականութիւն կը դարձնեն հոս: Փոքրիկ Արեւմտահայաստան յիշեցնող այս գիւղը ուշագրաւ է իր բնակչութեան կազմով: Շատ կարեւոր է անոնց կողքին ըլլալը: Առհասարակ իրարու աջակցիլը մեր ազգային բնաւորութեան դրական գիծերէն է: Ատոր շնորհիւ նաեւ` հայը կը շարունակէ ապրիլ ու ապրեցնել հայրենիքը», ըսած է Ռալֆ Եիրիկեան:

Նախարար Միրզոյեան Ընդունած Է ՀՄԸՄ-ի
Կլենտէյլի Սկաուտական Խումբ Մը

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարար Կարէն Միրզոյեան 14 օգոստոսին ընդունած է ճանաչողական այցելութեամբ Արցախ գտնուող ՀՄԸՄ-ի Ամերիկայի Արեւմտեան շրջանի (Կլենտէյլ) «Արարատ» մասնաճիւղին սկաուտները:

Կարէն Միրզոյեան ողջունած է երիտասարդները եւ` շեշտած, որ նմանատիպ այցելութիւններ շատ կարեւոր են` Արցախի եւ անոր ժողովուրդին ծանօթանալու իմաստով: Արտաքին գործոց նախարարը սկաուտներուն ներկայացուցած է Լեռնային Ղարաբաղի արտաքին գործոց նախարարութեան հիմնադրման պատմութիւնը եւ արտաքին քաղաքականութեան հիմնական ուղղութիւնները, ինչպէս նաեւ պատասխանած է հանդիպման մասնակիցներուն հարցումներուն:

 Գետամէջ Գիւղի Միակ Դպրոցը Պիտի Վերանորոգուի
«Տը Պիութիֆուլ Փրոճեքթ» Խումբին Ջանքերով

Այս ամրան մեծագոյն երաժշտական փառատօներէն մէկը տեղի ունեցաւ 15-16 օգոստոսին, Գետամէջ գիւղին մէջ, նպատակ ունենալով երկօրեայ ռոք-փառատօնի միջոցով միջոցներ գոյացնել` տեղւոյն միակ դպրոցը վերանորոգելու համար: Ստացուած ամբողջ հասոյթը պիտի տրամադրուի դպրոցին` մասնաւորապէս պատուհաններու վերանորոգութեան: Նախաձեռնողներն են «Տը պիութիֆուլ փրոճեք» խումբի ռոք մենակատար Անտրէ Սիմոնեանը, ինչպէս նաեւ կազմակերպիչներ` Սարօ Հասասեանը եւ Անահիտ Գալստեանը: Ընդհանուր երգահանդէսը 30 ժամ է. այս նախաձեռնութեան նպատակն է ընկերային հարցերու լուծման եւ կացութեան բարելաւման համար օգտագործել արուեստը, նաեւ` կենդանի երաժշտութիւնը լսելի դարձնել բոլորին: «Ձեռնարկը տեղի ունեցած էր նաեւ նախորդ տարի եւ իր շուրջ համախմբած էր մօտ 350 անձ: Բարեգործական երգահանդէսի գաղափարը առաջարկուած է Հասասեան ընտանիքին կողմէ, քանի որ Սարօ Հասասեանը ուսանած է Գետամէջի այդ դպրոցին մէջ եւ քաջածանօթ է պայմաններուն», յայտնած է մենակատար Անտրէ Սիմոնեանը:

«Տը պիութիֆուլ փրոճեքթ» խումբէն բացի, երգահանդէսին կը մասնակցէին «Էքս. ֆեքթըր» եւ «Տը վոյս» յայտագիրներու կարգ մը մասնակիցներ, ինչպէս նաեւ` շուրջ 10 ակմբային խումբեր:

Քինզըսի Ազգային Պահակագունդը
Բարեսիրական Ծրագիրներ Կը Կատարէ

Այս տարի Քենզըսի Ազգային պահակագունդը Հայաստանի հետ իր գործակցութեան ծիրը ընդարձակած է` երկու մարդասիրական ու քաղաքացիական աջակցութեան այլ նախաձեռնութիւններով:

Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան մամլոյ ծառայութենէն յայտնած են, որ Քենզըսի Ազգային պահակագունդի օդուժի ներկայացուցիչներու ջանքերով վերանորոգուած են Սիւնիքի մարզի Դարբաս համայնքի դպրոցն ու բժշկական կեդրոնը, եւ 14 օգոստոսին Հայաստանի մօտ Միացեալ Նահանգներու փոխդեսպան Վ. Քլարք Փրայսը` Սիւնիքի մարզպետ Վահէ Յակոբեանի եւ Դարբասի համայնքապետ Մայիս Միրզոյանի հետ ներկայ գտնուած է այս կառոյցներու բացման արարողութեան:

Բացի ատկէ, Քենզըսի Ազգային պահակագունդի «KC-135» օդանաւով մարդասիրական նպատակով Հայաստան տարուած է Միացեալ հայկական հիմնադրամի դեղեր ու բժշկական պարագաներ, որոնց ընդհանուր արժէքը 4.1 միլիոն տոլար է:

Մարդասիրական նախաձեռնութիւնները կեանքի կոչուած են Քենզըսի Ազգային պահակագունդի, Միացեալ Նահանգներու դեսպանութեան Ռազմական համագործակցութեան գրասենեակի, Միացեալ Նահանգներու Միջազգային զարգացման գործակալութեան, պաշտպանութեան նախարարութեան, Միացեալ հայկական հիմնադրամի, կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան եւ առողջապահութեան նախարարութեան գործակցութեան իբրեւ արդիւնք: Դեսպանատան Ռազմական համագործակցութեան գրասենեակը հաղորդագրութեան մէջ յատուկ կերպով առանձնացուցած է «Զուարթնոց» միջազգային օդակայանի եւ «Քաղաքացիական ավիացիայի վարչութեան» ցուցաբերած օգնութիւնը:

«Իմ Հայաստան»-ի Ծիրին Մէջ Կայացած Է Կլենտէյլի
«Կոմիտաս» Երգչախումբին Երգահանդէսը

Օգոստոս 7-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Իմ Հայաստան» համահայկական երկրորդ փառատօնի խմբերգային արուեստի օրերու ծիրին մէջ առաջին անգամ ըլլալով Հայաստանի Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգասրահին մէջ տեղի ունեցաւ Կլենտէյլէն ժամանած «Կոմիտաս» երգչախումբին երգահանդէսը` գեղարուեստական ղեկավար Միքայէլ Աւետիսեանի խմբավարութեամբ:

Սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեան ներկաներուն փոխանցեց սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանին ողջոյնը եւ ափսոսանքը, որ հանգամանքներու բերումով մայրաքաղաքը չի գտնուիր եւ չի կրնար մասնակցիլ Երեւանի մէջ «Կոմիտաս» երգչախումբին առաջին երգահանդէսին: Նախարարի տեղակալը ըսած է. «Քալիֆորնիոյ Հայ երիտասարդաց միութեան «Կոմիտաս» երգչախումբը հիմնադրուած է 2004-ին` սփիւռքի մէջ հայ մշակոյթն ու հայ լեզուն պահպանելու նպատակով: 48 անդամ ունեցող երգչախումբը ամէն տարի հոկտեմբերին համերգային ծրագիրով կը մասնակցի մշակոյթի ամսուան նուիրուած ձեռնարկին: Համերգներ տուած է արդէն Քալիֆորնիոյ Ֆրեզնօ եւ Սան Ֆրանսիսքօ քաղաքներուն մէջ, մասնակցած է բազմաթիւ ձեռնարկներու եւ պարգեւատրուած` մրցանակներով ու պատուոյ գիրերով:

Հայապահպանութեան իմաստով ունեցած մեծ ներդրումին եւ ազգանպաստ մեծածաւալ աշխատանքներ կատարելու համար սփիւռքի նախարարին հրամանով երգչախումբը կը պարգեւատրուի նախարարութեան բարձրագոյն պարգեւով` ոսկի մետալով», յայտնած է ան:

Երգչախումբին ստեղծման դժուար գործին մէջ ունեցած մեծ աւանդին ու մեծն Կոմիտասի արուեստի անխոնջ քարոզչութեան համար սփիւռքի նախարարութեան «Կոմիտաս» մետալով պարգեւատրուեցաւ նաեւ երգչախումբին սիւներէն մէկը` Վարանդ Յովնանեանը:

Համերգին ներկայ էր եւ ոգեւորութեամբ ելոյթներուն հետեւեցաւ նաեւ մեծ բարերար Վահագն Յովնանեանը կնոջ` Յասմիկ Յովնանեանին հետ:

«Կոմիտաս» երգչախումբը, որուն երգացանկին մէջ ընդգրկուած են Կոմիտասի, Սայաթ Նովայի, Մ. Եկմալեանի, Բ. Կանաչեանի, Խ. Աւետիսեանի ստեղծագործութիւնները եւ հայկական ժողովրդական երգեր, ելոյթ ունեցաւ լեցուն դահլիճի մէջ եւ արժանացաւ հանդիսատեսի բուռն ծափահարութիւններուն ու բարձր գնահատանքին:

Հարիւրաւոր Հայ Երիտասարդներ
Միասնութեան Շուրջպար Բռնած Են
Ստեփանակերտի Մէջ

Ստեփանակերտի Վերածնունդի հրապարակին վրայ 12 օգոստոսի երեկոյեան միասնութեան շուրջպար բռնած են արցախցի, ինչպէս նաեւ Գորիսէն ու սփիւռքէն ժամանած հարիւրաւոր պատանիներ ու աղջիկներ: Երիտասարդութեան միջազգային օրուան առիթով կայացած այս շուրջպարը կազմակերպուած է մշակոյթի եւ երիտասարդութեան նախարարութեան կողմէ եւ բաղկացած է երեք մասէ` ազգային աւանդական խաղեր, ազգային պարեր, որոնց կարգին` միասնութեան շուրջպար եւ համերգային ծրագիր:

Լեռնային Ղարաբաղի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան նախարարութեան երիտասարդութեան հարցերու բաժինի պետ Դաւիթ Ղուկասեան յայտնած է, որ պարային կատարումներով, նաեւ միասնութեան շուրջպարով հանդէս եկած են «Արցախ ազգային պար» նախաձեռնութեան մասնակիցները, Հադրութի շրջանի Տող, Մարտունիի շրջանի Ճարտար գիւղերու արուեստներու դպրոցներուն սաները, մարտակերտցի եւ գորիսեցի, ինչպէս նաեւ Արցախի մէջ ամառնային արձակուրդի եկած սփիւռքահայ տղաներն ու աղջիկները` շուրջ 300 հոգի:

Հրապարակին վրայ հաւաքուած հազարաւոր ստեփանակերտցիներու եւ մայրաքաղաքի հիւրերուն ազգային-ժողովրդագրական երգերէ բաղկացած համերգային ծրագիր հրամցուցած է Արցախի «Մենք ենք, մեր սարերը» երգի-պարի պետական համոյթը:

«Այս նախաձեռնութիւնը արդէն աւանդական դարձած է եւ երրորդ տարին է, որ այսպէս շուքով կը նշուի Երիտասարդութեան միջազգային օրը` փորձելով ամէն տարի նորութիւն մը բերել», նշած է Դաւիթ Ղուկասեան` աւելցնելով, որ նման ձեռնարկներով հանդէս եկած են նաեւ զօրամասերուն մէջ: Հաստատելով, որ այս նախաձեռնութիւնը շարունակական պիտի ըլլայ, պատասխանատուն նշած է, որ իրենց նպատակն է ո՛չ միայն համախմբել հայ երիտասարդութիւնը եւ նպաստել անոր ռազմահայրենասիրական դաստիարակութեան, այլ նաեւ` օգնել, որպէսզի աճող սերունդը չմոռնայ ու պահպանէ ազգային եւ աւանդական երգերն ու պարերը, առհասարակ` հայկական մշակոյթը, օժանդակել, որպէսզի աշխարհասփիւռ հայ երիտասարդները անմիջական ու ջերմ մթնոլորտի մէջ կապ հաստատեն եւ ծանօթանան իրարու:

Իրենց Արձակուրդը Արցախի Մէջ Անցընող
Հայաստանցիներուն Թիւը Աւելցած Է

Հայաստանի մէջ 2013-ին զգալիօրէն աւելցած է ներքին զբօսաշրջութեան ուղեւորութիւններուն թիւը: 13 օգոստոսին մամլոյ ասուլիսին ընթացքին յայտարարած է Հայաստանի տնտեսութեան նախարարութեան զբօսաշրջութեան եւ տնտեսական զարգացման վարչութեան պետ Մեխակ Ապրեսեանը: Ըստ անոր, 2013-ին հայրենիքի մէջ արձակուրդ անցընել որոշած է շուրջ 670 հազար հոգի, ինչ որ 30 տոկոսով աւելի է 2012-ի ցուցանիշէն:

«Այստեղ իր դերը կը խաղայ նաեւ ընկերային թղթածրարը` կրտսեր եւ միջին օղակի պետական պաշտօնեաներուն համար, որ  կը գործէ 2012-էն: Եթէ 2012-ին այս թղթածրարի հիման վրայ Հայաստանի եւ Ղարաբաղի մէջ արձակուրդ անցուցած է 25 հազար մարդ, ապա 2013-ին` արդէն 60 հազար: Կ’ուզեմ նշել, որ մեկնողներու թիւի աճ նկատելի է ոչ միայն Հայաստանի, այլ նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ», հաստատած է Ապրեսեան:

Երեւանի Մէջ Պիտի Վերանորոգուի 727 Շէնքի Մուտք

Բազմաբնակարան բնակելի շէնքերու պահպանման եւ բնակիչներու յարմարաւէտութեան ապահովման նպատակով ի գործ դրուող ծրագիրներու ծիրին մէջ Երեւանի քաղաքապետարան-վարչական շրջան-համատիրութիւն համագործակցութեամբ մայրաքաղաքին մէջ կը շարունակուի շէնքերու մուտքերու վերանորոգման աշխատանքները:

«2014 թուականին նախատեսուած է վերանորոգել 727 մուտք: Աւելի քան 470 շէնքի մէջ այդ աշխատանքները արդէն աւարտած են: Մուտքերու վերանորոգման աշխատանքներու ծիրին մէջ կը կատարուին ներքին յարդարում, ինչպէս նաեւ` պատուհաններու փոփոխութիւն: Շէնքերու մեծ մասին մէջ նորոգութիւնները կը ներառեն բոլոր յարկաբաժինները:

Վերանորոգման պատշաճ որակ ապահովելու եւ մուտքերը բնակիչներուն երկար ծառայեցնելու համար կը կատարուի ամէնօրեայ հսկողութիւն», նշուած է քաղաքապետարանին կողմէ հրապարակուած հաղորդագրութեան մէջ:

Մայրաքաղաքին մէջ առկայ շուրջ 5 հազար բազմաբնակարան բնակելի շէնքերը, որոնց մէկ մասը թէեւ սեփական տարածք են, ունին իրենց կից բացատներ, բայց եւ այնպէս Երեւանի քաղաքապետարանը պարբերաբար կ’ուսումնասիրէ եւ ծրագիրներ կը գործադրէ բոլոր շէնքերուն համար` աւելի լաւ պայմաններու ստեղծման նպատակով:

Նաւասարդը Երեւանի Մէջ Նշուեցաւ
Ազգային Պարեղանակներով

Բուն հայոց տոմարին համաձայն, հայ ազգը թեւակոխած է 4506 թուական: Ազատութեան հրապարակին վրայ «Մենք» ազգային արժէքներու պահպանման հիմնարկը եւ «Նաւասարդ ազգային զարթօնք» հասարակական կազմակերպութիւնը այդ առիթով կազմակերպած են նաւասարդեան տօնակատարութիւններ: Հրապարակին վրայ կը տիրէր տօնական մթնոլորտ. «Կարին» ազգագրական երգի-պարի համոյթը ներկայացուցած է բազմաթիւ պարեր:

«Այսօր Նաւասարդի մէկն է` օգոստոսի 11-ը, եւ մենք Հայկի յաղթանակին նուիրուած տօնակատարութիւն կը կազմակերպենք: 1.5 ժամ կը պարենք: Ոչ միայն արհեստավարժ պարողները հանդէս կու գան, այլ նաեւ` բոլոր փափաքողները: Կը շնորհաւորեմ բոլորիս տօնը», յայտնած է «Նաւասարդ ազգային զարթօնք» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Սամուէլ Յունանեան:

«Կարին» ազգագրական երգի-պարի համոյթի գեղարուեստական ղեկավար Գագիկ Գինոսեանն ու ամբողջ համոյթը ողջ երեկոյեան կրեցին հայկական աւանդական տարազ: «Այսօր Հայկի եւ Բէլի ճակատամարտի օրն է: Անիկա  տեղի ունեցած է Վասպուրական աշխարհին մէջ, այդ պատճառով ալ մենք այսօր կը ներկայանանք տուեալ տարածաշրջանին բնորոշ տարազով: Հայկի եւ Բէլի ճակատամարտի օրը Հայկը հայկեան տոհմին համար ընտրեց անկախութեան ճանապարհը եւ մեր ազգը ազատեց Բէլին լուծէն», ընդգծած է Գագիկ Գինոսեան:

Ան ափսոսանքով նշած է, որ հայերը քիչ տեղեկութիւն ունին տօնին մասին: «Ասիկա բոլորիս բացթողումն է, հետագային նման ձեռնարկներ պէտք է աւելի մեծ տարողութեամբ կայանան», աւելցուցած է գեղարուեստական ղեկավարը:

Ծաղկաձորի Մէջ Կայացաւ Լէոնիդ Ենգիպարեանի
Անուան Մնջախաղի Չորրորդ Միջազգային Փառատօնը

Ծաղկաձորի մէջ կայացաւ Լէոնիդ Ենգիբարեանի անուան մնջախաղի չորրորդ միջազգային փառատօնը: 10-15 օգոստոսի հինգ երկիրներէ դերասաններ եւ թատերախումբեր երեկոները բաց ներկայացումներ եւ վարպետութեան դասեր տուին Ծաղկաձորի բնակիչներուն եւ հոն գտնուող այցելուներուն:

«Մայրաքաղաքէն դուրս կազմակերպուող այս նախաձեռնութիւնները պատճառ կը դառնան, որ հանդիսատեսի նոր շերտեր ձեւաւորուին, քանի որ մշակութային կեանքը նօսր է մարզերուն մէջ, եւ ատիկա կը լրացուի միջազգային փառատօնով: Մեր գերխնդիրն է ամրագրելով Ծաղկաձորը որպէս կեդրոն` փառատօնը տարածենք տարբեր մարզերու ուղղութեամբ», փառատօնի բացումէն ետք ըսած է փառատօնի գործադիր տնօրէն Ժիրայր Դադասեանը:

Հինգ օր անընդմէջ Ծաղկաձորի զով երեկոները զարդարեցին հայ աճպարարներու, ծաղրածուներու, աւազանկարիչի, ինչպէս նաեւ թայլանտցի կատակերգուներու, փուչիկներէ անասուններու կերպարներ պատրաստող ֆրանսացի միմոսին, գերմանացի ու ճափոնցի մնջախաղի դերասաններու ներկայացումները:

Փառատօնը իրականութիւն դարձած է մշակոյթի նախարարութեան աջակցութեամբ: Պիւտճէն կազմած է 9 միլիոն դրամ:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի Նոր Հիմնական Կայան
«Խոսրովի Անտառ Պետական Արգելոց»-ի
Յարակից Տարածքին Մէջ

Շարունակելով Հայաստանի հեռաւոր, լեռնային եւ նօսր բնակչութիւն ունեցող տարածքներուն մէջ շարժական հաղորդակցութեան ծառայութիւններ ապահովելու ծրագիրը` «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը «Խոսրովի անտառ պետական արգելոց»-ին յարակից սեփական «Կովկասեան կենսաբազմազանութեան ապաստարան» կոչուող պահպանուող տարածքին մէջ հիմնական կայան տեղադրած է:

Նորակառոյց կայանը պիտի ծառայէ Վայրի բնութեան եւ մշակութային արժէքներու պահպանման հիմնադրամի «Կովկասեան կենսաբազմազանութեան ապաստարան»-ին մէջ անխափան բջիջային կապի ապահովման, ինչպէս նաեւ պիտի նպաստէ անձնակազմի եւ այցելու-գիտնականներու կողմէ արգելոցի տարածքին մէջ հետազօտութիւններու կազմակերպման: Բարձր լեռնային գօտիին մէջ բջիջային կապէն օգտուելու կարելիութիւններէն բացի, նորակառոյց կայանը կարելիութիւն պիտի տայ ճիշդ ժամանակին անհրաժեշտ տուեալներ փոխանցել Ուրցաձորի բնակրթական կեդրոնի սիմ-քարտի կարելիութիւն ունեցող թուային տեսախցիկներու միջոցով, զորս տրամադրած էր «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը: Շատ արագ համացանցին շնորհիւ կեդրոն այցելողները կրնան կապ հաստատել արտաքին աշխարհին հետ:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը նաեւ կ՛օժանդակէ մեկուսացած այդ վայրին մէջ ելեկտրականութեան հոսանքի ապահովման` գետի ջուրին միջոցով:

«Նորարարութիւնը ինքնանպատակ կ՛ըլլար, եթէ չծառայէ մարդկութեան յառաջընթացին: «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ին դերը մեր հասարակութեան մէջ չի սահմանափակուիր բնակչութեան հեռահաղորդակցութեան ծառայութիւններու տրամադրման շնորհիւ շահ ստանալով: Շրջակայ միջավայրը վտանգուած է: Հայաստան այն եզակի երկիրներէն է, որոնք ունին տեղայատուկ տեսակներու հարուստ կենսաբազմազանութիւն: Մենք պէտք է հոգ տանինք մեր բնական ժառանգութեան պահպանման, որովհետեւ վաղն իսկ կրնայ ուշ ըլլալ», ըսած է «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան:

Ազատամարտիկներու Այգիի Վերաբացման
Հանդիսութիւն

Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան 8 օգոստոսին ծաղկեպսակ զետեղած է Ազատամարտիկներու այգիին մէջ տեղադրուած Համաշխարհային Բ. պատերազմին եւ արցախեան ազատամարտին ընթացքին զոհուածներու յիշատակին կառուցուած յուշարձանին առջեւ: Քաղաքապետը մասնակցած է Աջափնեակ վարչական շրջանի Սեբաստիա-Արա Սարգսեան փողոցներու հատման վայրին մէջ գտնուող վերակառուցուած հանրապարտէզին բացման արարողութեան: Հանրապարտէզին մէջ կը տիրէր խանդավառ մթնոլորտ, հանդիսութեան կը մասնակցէին նաեւ բազմաթիւ զինուորներ, ազատամարտիկներ եւ վարչական շրջանի բնակիչներ: Հանրապարտէզին բարեկարգման իբրեւ արդիւնք` տարածքը ամբողջութեամբ նոր տեսք ստացած է: Վերակառուցուած եւ սալապատուած են ճեմուղիները, առանձնացուած են ծաղիկներու տարածքներ: Ամբողջութեամբ վերանորոգուած է ոռոգման ցանցը: Հանրապարտէզին մէջ տեղադրուած են նոր նստարաններ եւ լուսամփոփներ:

Սահմանակից Գիւղերու Գիւղացիներուն
20 Միլիոն Դրամ Պիտի Յատկացուի

Հայաստանի Հանրապետութեան Տաւուշի մարզի սահմանամերձ 31 գիւղերու բնակիչներ 20 միլիոն դրամ (49 հազար տոլար) ընդհանուր չափով աջակցութիւն պիտի ստանան: Այդ մասին 7 օգոստոսին կառավարութեան նիստին ընթացքին յայտարարած է տարածքային կառավարման փոխնախարար Վաչէ Տէրտէրեան: Անոր համաձայն, օգնութիւնը պիտի յատկացուի այն գիւղացիներուն, որոնց հողը կը գտնուի ազրպէյճանական կողմի գնդակոծութեան գօտիին մէջ, եւ այդ պատճառով չեն կրնար մշակել:

Որոշման մանրամասնութիւնները պիտի յստակացուին յառաջիկային, երբ անիկա ուժի մէջ մտնէ:

«Փառք Հերոսներին». Զոհուած Զինուորներու Յիշատակին
Մոմավառութիւն Կապանի Մէջ

Կապանի երիտասարդները 5 օգոստոսին մոմավառութիւն կազմակերպած են` ի յիշատակ ազրպէյճանական ներթափանցման գործողութիւններուն իբրեւ հետեւանք զոհուած հայ զինուորներուն:

Երիտասարդները կլոր շրջան կազմած մէկ վայրկեան լռութեամբ յարգած են հայ հերոսներուն յիշատակը` ձեռքներին զոհուածներուն լուսանկարները:

Նշենք, որ զոհուած զինուորներ` Ազատ Ասոյեանը, Արարատ Խանոյեանը, Սարգիս Մովսիսեանը, Զօրիկ Գէորգեանը եւ Արամ Գրիգորեանը յետմահու պարգեւատրուած են նախագահ Սերժ Սարգսեանի կողմէ:

Բաց Երկինքի Քաղաքականութեան Շնորհիւ`
Ուղեւորահոսքի 35 Տոկոսի Աճ

Յուլիս 2014-ին, 2013-ի նոյն ժամանակաշրջանին հետ բաղդատելով, «Զուարթնոց» օդակայանին մէջ ուղեւորահոսքը աւելցած է 35 տոկոսով: Եթէ նախորդ յուլիսին «Զուարթնոց» միջազգային օդակայանի ծառայութիւններէն օգտուած է 179,620 ուղեւոր, ապա այս տարուան յուլիսին ցուցանիշը կը կազմէ 242,098 ուղեւոր: Այս տեղեկութիւնը փոխանցած է «Արմէնիա միջազգային օդակայաններ» ընկերութիւնը:

Թռիչքներու թիւին աճը այդ ժամանակաշրջանին հասած է 34 տոկոսի: 2014-ի յուլիսին կատարուած է 2208 թռիչք` նախորդ տարուան նոյն ժամանակաշրջանին 1652 թռիչքի փոխարէն:

Եթէ յուլիս 2013-ին դէպի «Զուարթնոց» կանոնաւոր թռիչքներ կը կատարէին 27 օդանաւային ընկերութիւններ, ապա ներկայիս անոնց թիւը 33 է: Բացի ատկէ, օդանաւային ընկերութիւններէն շատեր աւելցուցած են իրենց թռիչքներուն յաճախականութիւնը բոլոր ուղղութիւններով` իբրեւ արդիւնք մրցակցութիւն եւ տոմսերու գինի նուազում արձանագրելով:

Արմատներուն Վերադառնալու Մեծ Շարժում
Տիգրանակերտի Մէջ

Օգոստոս 4-ին տեղի ունեցած է «Արի տուն» ծրագիրի 6-րդ հանգրուանի բացման արարողութիւնը: Մասնակիցներուն թիւը 182 է` 15 երկիրներէ, որոնց կարգին են Տիգրանակերտէն եկած իսլամացած հայեր:

Խումբի ղեկավար Կաֆուր Թուրքայը` Օհաննէս Օհանեանը, ըսած է, որ Ցեղասպանութենէն մազապուրծ եղած եւ աշխարհով մէկ տարածուած հայերուն մէջ ամէնէն դժուարը իրենց` Արեւմտեան Հայաստանի մէջ մնացածներուն համար էր, որովհետեւ իրենք իրենց հողին վրայ կորսնցուցած են իրենց անունը, մականունն ու կրօնը: Թուրքայ նշած է, որ Տիգրանակերտի մէջ արմատներուն վերադառնալու մեծ շարժում սկսած է: Ինք եւս վերջերս վերադարձած է քրիստոնէական արմատներուն` վերագտնելով իր հայկական` Օհանեան մականունը:

Տիգրանակերտի հայերը «Արի տուն» ծրագիրին մասնակցելու կարելիութիւն ունեցած են քանատահայ երկրաչափ, բարերար Րաֆֆի Պետրոսեանի աջակցութեամբ:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան
Հռչակման 23-րդ Տարեդարձի Նշում

Օգոստոս 5-ին տեղի ունեցած է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակման 23-րդ տարեդարձի տօնական նախաձեռնութիւններու կազմակերպման եւ համակարգման կառավարական յանձնաժողովին առաջին նիստը, զոր վարած է յանձնաժողովի նախագահ, Լեռնային Ղարաբաղի փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեանը:

Համապատասխան նախարարութիւններու պատասխանատուներուն մասնակցութեամբ քննարկուած են ձեռնարկներու նախապատրաստութեան առնչուող հարցեր:

Տօնական օրերուն կը նախատեսուի տարաբնոյթ նախաձեռնութիւններ կազմակերպել երկրի բոլոր շրջաններուն մէջ: Պիտի կազմակերպուին պաշտօնական ընդունելութիւններ եւ պարգեւատրման արարողութիւններ:

Արցախի ուսումնական հաստատութիւններուն մէջ 2014-2015 ուսումնական տարեշրջանի առաջին դասապահը պիտի նուիրուի Լեռնային Ղարաբաղի հռչակման օրուան. արիութեան դասին պիտի մասնակցին երեսփոխաններ, կառավարութեան անդամներ, արցախեան գոյամարտի վեթերաններ: Շուշիի մէջ պիտի բեմադրուի Ա. Տէրտէրեանի «Կրակէ օղակ» օփերան: Համերգային եւ մարզական նախաձեռնութիւններ եւ ժողովրդական զբօսահանդէսներ պիտի կայանան մայրաքաղաքին ու շրջաններուն մէջ: Տօնական ձեռնարկները պիտի աւարտին 2 սեպտեմբերին, Ստեփանակերտի Վերածնունդի հրապարակին վրայ` համերգով եւ հրավառութեամբ:

Նիստի աւարտին Արթուր Աղաբեկեան համապատասխան նախարարութիւններու ղեկավարներուն յանձնարարականներ տուած է` նախաձեռնութիւնները պատշաճ մակարդակով կազմակերպելու նպատակով:

Համահայկական Կրթական 6-րդ Խորհրդաժողովին
Կը Մասնակցին 134 Մասնագէտներ` 19 Երկիրներէ

Տասնինը երկիրներէ աւելի քան 130 ներկայացուցիչներ 4-8 օգոստոսին Հայաստանի մէջ մասնակցեցան Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան կազմակերպած Համահայկական կրթական 6-րդ խորհրդաժողովին:

Այս տարի խորհրդաժողովը նուիրուած է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ կազմակերպուող դպրոցական նախաձեռնութիւններու կայացման եւ համապատասխան նիւթերու դասաւանդման հարցերուն:

Օգոստոս 4-ին Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգասրահին մէջ ընթացք առած խորհրդաժողովին կը մասնակցին սփիւռքի ազգային կրթութեան եւ դաստիարակութեան խնդիրներով զբաղող մարմիններու, կազմակերպութիւններու, հաստատութիւններու ներկայացուցիչներ` ի դէմս թեմական կրթական խորհուրդներու, կրթական կառոյցներու հոգաբարձուներու, տնօրէններու, ուսուցիչներու:

Խորհրդաժողովի բացման հանդիսութեան ընթացքին մասնակիցներուն իր ուղերձը յղած էր Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան, իսկ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ. փոխանցած էր իր օրհնութիւնը:

Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան փոխնախարար Կարինէ Յարութիւնեան ողջունեց ներկաները:  Հայաստանի արտաքին գործոց փոխնախարար Սերգէյ Մանասարեան իր խօսքին մէջ յայտնեց, որ իւրաքանչիւր ազգի հիմքը անոր լեզուն ու մշակոյթն է:

«Հազարամեակներու ընթացքին պետականութիւնը կորսնցուցած մեր ազգը գոյատեւեց եւ իր պետականութիւնը ստեղծեց իր մշակոյթի եւ լեզուի, գիրի ու գրականութեան շնորհիւ: Այդ արժէքներու պահպանումը դուք էք, սիրելի՛ ուսուցիչներ», նշեց Սերգէյ Մանասարեան:

«Առաջին անգամ ըլլալով չէ, որ Հայաստան կու գամ. մասնակցած եմ տարբեր ծրագիրներու: Ամէն տարի նոր ակնկալութիւններով կու գամ Հայաստան: Կ՛ուզեմ գիտնալ, թէ ինչպէ՛ս կրնամ շաբաթը անգամ մը դասաւանդութեամբ մանուկին ամէն բան սորվեցնել: Նախ ես պէտք է գիտնամ այդ բոլորը, որպէսզի աշակերտներուն փոխանցեմ: Իւրաքանչիւր դասարանի մէջ ունիմ 4-5 աշակերտ, իսկ, ընդհանուր առմամբ, 12 դասարան կայ», յայտնեց Նիւ Եորքի Ուայթ Փլէյնզ քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ միօրեայ վարժարանի մանկավարժ Եւա Քոչեանը:

Խորհրդաժողովի բացման հանդիսութեան աւարտին ներկայացուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր: