Սուրիա

Զօրակցութիւն Հալէպի
Հայ Համալսարանականներուն

Ուրբաթ, 19 դեկտեմբեր 2014-ի կէսօրին, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան, Ամանորի նախօրեակին, հանդիպում մը ունեցաւ Հալէպի շուրջ 300 հայ համալսարանականներուն հետ, Ս.Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ:

Սրբազան հայրը նախ իր ուրախութիւնը յայտնեց Սուրիոյ տագնապի այս թէժ պայմաններուն մէջ այսքան մեծ թիւով հալէպահայ համալսարանականներու առկայութեան համար եւ խրախուսական արտայայտութեամբ ըսաւ.

«Սուրիահայ համալսարանականներն ու երիտասարդները մեր ներկան են եւ մեր ժողովուրդին մարդկային, իմացական ուժը կը ներկայացնեն»:

Փառք տալով Աստուծոյ` սրբազան հայրը յատկապէս շնորհակալութիւն յայտնեց հեռաւոր եւ մերձաւոր բոլոր բարերարներուն, որոնք, առանց տեսնելու եւ անձամբ ճանչնալու, անվարան իրենց օժանդակութիւնն ու բարոյական զօրակցութիւնը կը բերեն հալէպահայ համալսարանականներուն: Այնուհետեւ սրբազան հայրը հոգեւոր հօր խրատականով թելադրեց համալսարանական մեր տղոց ու աղջիկներուն` գերազանց ըլլալու նախանձախնդրութիւնը ունենալ, միաժամանակ, երկրի ծանր պայմաններուն մէջ յայտնուած ըլլալով հանդերձ, չկորսնցնել ուսման տենչն ու առիթը:

Աւարտին, հալէպահայ ուսանողներուն օժանդակութիւններ տրամադրուեցան:

Յիշեցնենք, որ ամիսներ առաջ հայ համալսարանականներուն օժանդակելու ծրագրով արձանագրութիւններ տեղի ունեցան, ուր յստակ դարձաւ, թէ ներկայիս Հալէպի մէջ գոյութիւն ունին համալսարան եւ ուսումնարան յաճախող 600 հայ ուսանողներ: Ուսանողներուն օժանդակութիւններու յատկացման աշխատանքը 2 հանգրուանով տեղի պիտի ունենայ` առաջինը Նոր Տարուան եւ Ս. Ծնունդին առիթով, իսկ երկրորդը` Ս. Յարութեան եւ Զատկուան տօնին առիթով:

Ամանորեան Նուէրներ Հալէպահայ
Նախակրթարաններու Աշակերտութեան

Դեկտեմբեր 16-ին, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան եւ հալէպահայ արձակագիր Պերճուհի Աւետեան տօնական օրերու նախօրեակին այցելեցին ազգային նախակրթարաններ եւ աշակերտներուն նուիրեցին հեղինակ Պերճուհի Աւետեանի Բերիոյ հայոց թեմի «Մանկական» մատենաշար-5 «ՍՓԱՅՏԻԿ ՆՈՐ ՀԱՆԳՐՈՒԱՆԻ ՄԷՋ» գրքոյկն ու գունազարդման յատուկ մատիտներ:

Սրբազան հայրը աշակերտներուն թելադրեց յաճախակիօրէն կարդալ հայերէն գիրքեր` լաւ իմանալու համար մեր մայրենի լեզուն եւ վայելելու ընթերցանութեան հաճոյքը:

Այս առիթով անոնք նաեւ մտերմիկ զրոյցներ ունեցան վարժարաններու հոգաբարձութեանց եւ տնօրէնութեանց հետ, որոնց ընթացքին անոնք շեշտեցին մանկական գրականութեան կարեւորութիւնը:

Նշենք, որ սոյն գրքոյկը պիտի նուիրուի սուրիահայ բոլոր նախակրթարաններու աշակերտութեան` Ամանորի եւ Ս. Ծնունդի զոյգ առիթներով:

* Դեկտեմբեր 18-ին, Հալէպի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահին մէջ, Շահան արք. Սարգիսեան, Ամանորի նախօրեակին, յատուկ նուէրներով շնորհաւորեց 2014-ի ծնունդ շուրջ 110 հալէպահայ երեխաներու ընտանիքներն եւ խաղաղ ու բարի տարի մաղթեց բոլորին: Ան  շեշտեց, որ իրարու նեցուկ կանգնելով երկրի ներկայ դժուարին պայմանները միասնաբար պիտի յաղթահարենք :

Հալէպի Մէջ «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց»
Մանկապատանեկան Երգչախումբին Ելոյթը

Երկամեայ ակամայ բացակայութենէ ետք, Հալէպի մէջ չորս տասնամեակներու երթ ունեցող Բերիոյ հայոց թեմի Ուսումնական խորհուրդի «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» մանկապատանեկան երգչախումբը, արհամարհելով ամէն դժուարութիւն, շաբաթ 20 եւ կիրակի 21 դեկտեմբերին կրկին բեմ բարձրացաւ 103 պարման-պարմանուհիներով, գեղարուեստական ղեկավարութեամբ Գայեանէ Սիմոնեան-Տէրեանի, դաշնամուրի ընկերակցութեամբ Լիզեթ Սերայտարեան-Աւընեանի, երգերու երաժշտական գործիքաւորմամբ բժշ. Րաֆֆի Ապեճեանի :

Ելոյթի հայերէն եւ արաբերէն բացման խօսքերը յաջորդաբար ներկայացուցին Ուսումնական խորհուրդի  անդամներ Շանթ Ղազարեան եւ Մինաս Ապաճեան, որոնք մանուկներու ներաշխարհի ձեւաւորման մէջ երաժշտութեան կարեւոր դերին անդրադառնալէ ետք նշեցին, որ «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» երգչախումբը եղաւ այն երաժշտական դարբնոցը, որ իրերայաջորդ սերունդներուն փոխանցեց երաժշտական ոգեղէն եւ իմացական ունակութիւն, որ իր անջնջելի դրոշմը պիտի քանդակէ մատղաշ փոքրիկներու հոգեմտաւոր աշխարհին մէջ:

Երգչախումբը երկու արարներով ներկայացուց հայերէն, արաբերէն եւ անգլերէն քսան երգեր: Կոմիտասեան «Մանկական աղօթք»-ով սկիզբ առած եւ Ռ. Ամիրխանեանի «Նոր տարուայ հանդէս» երգով փակուած սոյն համերգով:

Աւարտին, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան մեծ ցնծութեամբ եւ ոգեւորութեամբ ողջունեց երգչախումբին անդամները, խմբավարն ու բոլոր անոնք, որոնք սատարեցին սոյն ձեռնարկի յաջողութեան, ապա հաստատեց, որ այս փոքրիկները քով քովի գալով` մեր մէջ ամրագրեցին ապրելու եւ գոյատեւելու յոյսը, անոնց դէմքերու հետաքրքրական արտայայտութիւնները ինքնավստահ եւ իւրայատուկ կեցուածքներ էին, որոնք վտանգներով լեցուն մեր կեանքին աղ տուին, համ ու հոտ տուին:

Հուսկ, սրբազան հօր «Պահպանիչ» աղօթքով վերջ գտաւ օրուան հանդիսութիւնը:

Գամիշլիի Ս. Յակոբ Եկեղեցւոյ
Անուանակոչութեան Տօնակատարութիւնը

Սուրբ Յակոբ Մծբնացի հայրապետին տօնին առիթով, Գամիշլիի Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ Թաղական խորհուրդին կազմակերպութեամբ, շաբաթ, 13 դեկտեմբեր 2014-ի երեկոյեան ժամը 3:30-ին, հոգեւոր հովիւ Պսակ քհնյ. Պէրպէրեանի գլխաւորութեամբ, տեղի ունեցաւ կիւրակամտից ժամերգութիւն: Ժամերգութեան աւարտին եկեղեցւոյ գաւիթին մէջ կատարուեցաւ աղի օրհնութիւն եւ ոչխարներու զենում, ապա եկեղեցւոյ Աղքատախնամ մարմինի անդամներ, եկեղեցասիրաց տիկնանց միութեան անդամներ եւ օժանդակ կիներ աշխատեցան եւ մատաղի պատրաստութեան իրենց մասնակցութիւնը բերին:

Կիրակի,14 դեկտեմբեր 2014-ի առաւօտեան ժամը 8:30-ին, ժամերգութենէն ետք, Պսակ քահանայ Ս. պատարագ մատուցեց: Պատարագի երգեցողութիւնը կատարուեցաւ եկեղեցւոյ դպրաց դասին կողմէ, միաձայն երգեցողութեամբ:

Պատարագի աւարտին, թափօրով, քահանայ հօր գլխաւորութեամբ, հաւատացեալներ ուղղուեցան եկեղեցւոյ գաւիթ, ուր տեղի ունեցան մատաղօրհնէք եւ հոգեհանգստեան պաշտօն ննջեցեալներու հոգիներուն համար: Ապա դպրաց դասը «Կիլիկիա» մաղթերգը երգեց ու քահանայ հօր «Պահպանիչ»-ով, հաւատացեալ ուխտաւորները սրտի անհուն բերկրանքով համբուրեցին Սուրբ Աւետարանը եւ ճաշակեցին աւանդական հերիսան:

Անդրանիկ Մելիքեան Կը Պարգեւատրուի

Հայաստանի Հանրապետութեան 23-րդ տարեդարձին առիթով Դամասկոսի «Շամ» պանդոկին մէջ տեղի ունեցած ընդունելութեան ընթացքին Դամասկոսի ազգայիններէն Անդրանիկ Մելիքեան պարգեւատրուած է Հայաստանի Սփիւռքի նախարարութեան պատուոյգիրով:

Անդրանիկ Մելիքեան հասարակական գործունէութիւնը ծաւալած է Դամասկոսի  ՀՄԸՄ-ի եւ Համազգայինի ընտաիքներուն մէջ:

Ան Ազգային Միացեալ վարժարանի հոգաբարձութեան  անդամ եղած է երկար տարիներ եւ աշխուժ մասնակցութիւն բերած է աշակերտական գեղարուեստական յայտագիրներու պատրաստութեան:

Մելիքեան հիմնած է Դամասկոսի Համազգայինի մասնաճիւղին առաջին պարախումբը եւ իր մասնակցութիւնը բերած երգչախումբի ու երաժշտանոցի հիմնադրութեան աշխատանքներուն:

Անդրանիկ Մելիքեան իր գործունէութեամբ նպաստած է հայրենիք-սփիւռք մշակութային համագործակցութեան աշխատանքներուն:

Յունաստան

Սփիւռքի Նախարարին Աշխատանքային Այցը
Յունաստան

Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան դեկտեմբեր 18-20 աշխատանքային այցով մեկնած էր Յունաստան:

Ան հանդիպումներ ունեցած է համայնքային կառոյցներու ներկայացուցիչներուն հետ: Այցելած է` Ս. Թերեզա, Ս. Կարապետ, Ս. Յակոբ, ինչպէս նաեւ հայ աւետարանական եկեղեցիներ, Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան, Ճենազեան, Գալփաքեան եւ Զաւարեան վարժարաններ, աշակերտներուն եւ մանկավարժներուն հետ քննարկած հայկական դպրոցներու հիմնախնդիրներուն վերաբերող հարցեր:

Դեկտեմբեր 18-ին սփիւռքի նախարարը Յունաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան Գագիկ Ղալաչեանի ուղեկցութեամբ ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի կեդրոնին մէջ հանդիպած է Կ. կոմիտէի ներկայացուցիչներուն: Անոնք նախարարին ներկայացուցած են Հայոց  ցեղասպանութեան ճանաչման, դատապարտման եւ հետեւանքներու վերացման գործին մէջ համայնքին մէջ տարուող աշխատանքները, ինչպէս նաեւ` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռարկներու իրականացման ընթացքը:

Խօսուած է յունահայ համայնքի ներկայ խնդիրներու, համայնքին մէջ գործող կառոյցներու եւ ազգային, քաղաքական, լրատուական, բարեսիրական, մշակութային եւ մարմնակրթական ոլորտներուն մէջ անոնց ծաւալած աշխատանքներուն մասին:

Դեկտեմբեր 19-ին Հրանուշ Յակոբեան Նէա Զմիւռնիոյ Լէոնտիօ վարժարանի ամփիթատրոնին մէջ մասնակցած է Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան հովանաւորութեամբ եւ Յունաստանի մէջ Հայաստանի դեսպանութեան, Համազգային Հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Շրջանային վարչութեան, ՀԲԸՄ-ի Երիտասարդ արհեստավարժներու համագործակցութեամբ կազմակերպուած Հայաստանի երգի պետական թատրոնի «Կոմիտաս. եկել եմ» երաժշտական ներկայացման:

Ողջունելով դահլիճին մէջ հաւաքուած հայ հանդիսատեսն ու ձեռնարկի մասնակիցները` նախարար Յակոբեան ըսած է. «Այս տարի ազգովի նշեցինք Կոմիտաս վարդապետի ծննդեան 145-ամեակը: Մենք ծանօթ ենք Կոմիտասի ստեղծագործութիւններին քառաձայն երգչախմբերի կատարմամբ: Սակայն այսօր բոլորովին այլ Կոմիտաս պիտի ունկնդրենք: Կոմիտասը կարող է նաեւ ժամանակակից եւ մաքուր, երիտասարդների սրտից խօսող հնչեղութիւն ունենալ»:

Ան անդրադարձած է սփիւռքի մարտահրաւէրներուն, նշած, որ հայ մշակոյթի եւ մշակութային մեր ինքնութեան պահպանումն ու զարգացումը, ինչպէս նաեւ ազգային միասնութիւնն ու մեր համազգային արժէքներու գերակայութիւնը կ՛իմաստաւորուին այսօրինակ նախաձեռնութիւններով իսկ:

Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ Արթուր Գրիգորեանի բեմականացումով, երգիչներ Ռուսլան Էլեազեանի, Անուշ Պատալեանի, Գրիգոր Կէօքճեանի, Միլենա Մելիքեանի եւ Նարէ Գրիգորեանի կատարմամբ ներկայացուած են Կոմիտաս վարդապետի քսանմէկ ստեղծագործութիւններ:

Աթէնքի հայ համայնքի ներկայացուցիչները հաւաստիացուցած են, որ Երգի պետական թատրոնի ներկայացումը եզակի առիթ էր` ներկայացնելու կոմիտասեան երգերու գեղեցիկ համադրութիւն` ճազային եւ դասական մշակումներով:

«Ազատ օր» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Հռիփսիմէ Յարութիւնեան շնորհակալութիւն յայտնած է սփիւռքի նախարարին` ձեռնարկի կազմակերպման եւ նմանօրինակ նախաձեռնութիւններով հայրենիք-սփիւռք գործակցութիւնը խթանելու համար: Ան նշած է, որ մշակութային առիթները աւելի կը զօրացնեն սփիւռքի մէջ հայապահպանութեան ուղղուած ջանքերը:

Դեկտեմբեր 20-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարը Հայաստանի դեսպանութեան մէջ հանդիպումներ ունեցած է ՌԱԿ-ի Յունաստանի Շրջանային վարչութեան, «Հայաստան» Համահայկական հիմնադրամի յանձնախումբի, Յունահայկական առեւտրա-արդիւնաբերական պալատի եւ «Հայաստան» հասարակական մշակութային կեդրոնի ներկայացուցիչներուն հետ:

Նախարար Հրանուշ Յակոբեան, բարձր գնահատելով համայնքին մէջ կատարած հայապահպանման գործունէութիւնը, սփիւռքի նախարարութեան ոսկիէ մետալով պարգեւատրած է յունահայ բժիշկ, Յունահայոց ազգային վարչութեան նախկին ատենապետ դոկտոր Արմէն Տէրեանը:

Դեկտեմբեր 20-ին նախարար Հրանուշ Յակոբեան մեկնած է Կիպրոս:

Ատրպատական

Հոգեհանգստեան Արարողութիւն Հայաստանի
Երկրաշարժի 26-րդ Տարելիցին Առիթով

Հայաստանի երկրաշարժի զոհերու հոգիներուն խաղաղութեան համար 7 դեկտեմբերին Ատրպատականի հայոց եկեղեցիներուն, ինչպէս նաեւ Թաւրիզի եւ Ուրմիոյ մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի տեղի ունեցան հոգեհանգստեան արարողութիւններ:

Հոգեւոր հայրերը իրենց քարոզներուն մէջ յիշեցին անմեղ զոհերը եւ աղօթեցին անոնց յիշատակին:

Թաւրիզի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ պատարագի աւարտին Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ  Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան անդրադարձաւ 26 տարիներ առաջ բնութեան ահեղ աղէտի հետեւանքներուն, որ խլեց աւելի քան 25 հազար անմեղ մարդոց կեանքը: Ան խօսեցաւ նաեւ վերականգնողական աշխատանքներու մասին, որոնք ամբողջ քառորդ դար իրականացուեցան համահայկական ջանքերով` սփիւռքի ու Հայաստանի միջեւ եղբայրութեան կապը առաւել եւս սերտացնելով: Եզրափակելով իր խօսքը` սրբազանը նկատել տուաւ, որ ներկայիս պիտի աղօթենք նաեւ երկրաշարժէն վերապրողներուն  համար, որոնք մեծ դժուարութիւններով, իրենց կեանքը շարունակեցին ամբողջ 26 տարիներ վայելելով  մեր ազգին, եկեղեցւոյ, պետութեան ու համայն հայութեան սէրն ու գուրգուրանքը, աւելցնելով, որ դժուարութիւններ մինչեւ այսօր ալ գոյութիւն ունին, սակայն շնորհիւ մեր հայրենիքի պետականութեան եւ մեր ժողովուրդի միասնականութեան` այդ բոլորը կը հարթուին»:

Միացեալ Նահանգներ

Հայոց Ցեղասպանութեան Հարիւրամեակին
Նուիրուած Ձեռնարկ

Նախաձեռնութեամբ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչման Ծովածոցի համագաղութային միացեալ յանձնախումբին, մինչեւ ապրիլ 15, 2015 տեղի ունենալիք ձեռնարկներու շարքին առաջինը` ընթրիք-հանգանակային երեկոն, տեղի ունեցաւ 6 դեկտեմբերին, «Խաչատուրեան» Հայ կեդրոնի «Սարոյեան» սրահին մէջ:

Երեկոյթի պաշտօնական բացումը կատարեց օրուան հանդիսավար, շրջանի «Քէյ. Թի. Վի. Եու. Չենըլ 2»-ի երկարամեայ հաղորդավար-խօսնակ Կասիա Միքայէլեան:

Տնտեսական յանձնախումբի անունով Ադամ Գափլանեան շեշտեց, թէ «Յիշէ ու պահանջէ» կարգախօսը  հարիւրամեակի մեր հաւատքի եւ ուժական խօսքի հանգանակը պիտի ըլլայ, աւելցնելով, որ 2015 տարեշրջանին զանազան ձեռնարկներ կազմակերպուած  են` ի խնդիր մեր ազգային Դատի ճանաչման, մեր շրջապատի գիտակցութեան կոչ ընելու նպատակով:

Հայոց Ցեղասպանութեան ոգեկոչման հարիւրամեակի յանձնախումբի ատենապետ փրոֆ. Ստեփան Աստուրեան անդրադարձաւ Եղեռնէն ի վեր անցած 100 տարիներուն` շեշտելով, որ աշխարհի չորս անկիւնները տարագրուած վերապրողները եւ իրենց ժառանգորդները դիմագրաւեցին ամէն տեսակի դժուարութիւններ, սակայն երբե՛ք չմոռցան իրենց նախնիներու յիշատակը եւ այժմ եւս կը շարունակեն պաշտպանել արդար Դատը:

Գործադրուեցաւ նաեւ գեղարուեստական յայտագիր:

Արեւելեան Ամերիկայի Հայ Դատի
Յանձնախումբի Տարեկան Մեծարանքի
Հանդիսութիւնը Նիւ Եորքի Մէջ

Դեկտեմբեր 7-ին, Նիւ Եորքի Պեթըրի Փարք շրջանի «Ռից Քարլթըն» պանդոկի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Արեւելեան Ամերիկայի շրջանի Հայ դատի յանձնախումբին կազմակերպած մեծարանքի ութերորդ հանդիսութիւնը:

Օրուան հանդիսավար Կարօ Նազարեան նշեց, թէ Հայ դատի մեկնարկման, հետապնդման թուականը հին է եւ ունի խոր արմատներ, աւելցնելով, թէ Հայ դատի հետապնդման գործունէութեան ընդհանուր ծիրը եւ անոր միջոցներու որդեգրումը 1945-ական թուականներէն արդէն իսկ որդեգրուած կացութիւն մըն է եւ կը պահէ իր այժմէականութիւնը, միշտ ալ քայլ պահելով ներկայ պայմաններուն եւ յարափոփոխ ընթացքին հետ:

Մերձաւոր Արեւելքի նպաստամատոյցի պատասխանատու տնօրէն Շանթ Մարտիրոսեան իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ  Ցեղասպանութեան եւ հայ ժողովուրդի ճակատագրին:

Այնուհետեւ կատարուեցաւ մրցանակաբաշխում: Իրաւաբան Ռապըրթ Մորկընթաու ստացաւ «Ազատութեան» մրցանակ,  Ալիս Մովսէսեան` «Վահան Քարտաշեան» շքանշանը:

Արեւելեան շրջանի Հայ դատի յանձնախումբի անունով խօսք առաւ Ճէյմզ Սահակեան, որ շեշտեց, թէ Հայ դատի յանձնախումբը նաեւ ժողովուրդէն պիտի լսէ տեսակէտները եւ հունաւորէ իր աշխատանքը:

Արեւելեան շրջանի ՀՅ Դաշնակցութեան ներկայացուցիչ Ռիչըրտ Սարաճեան յայտնեց, թէ Հայ դատի համար օժանդակութեան արշաւներուն եւ  Հայ դատի նուիրահաւաքներուն հայորդին անվերապահ եւ ամբողջական գիտակցութեամբ կ՛ընդառաջէ, որովհետեւ հաւատացած է, որ այս մէկը գոյութեան իմաստն է:

Քանատա

Սիրուն Մելքոնեան Պարգեւատրուեցաւ
Քեպեքի Կառավարութեան Կողմէ

Կիրակի, դեկտեմբեր 14-ին, Լավալի Հայ կեդրոնին մէջ կայացած ընդունելութեան մը ընթացքին, Քանատայի Քեպեք նահանգի խորհրդարանի անդամ Կի Ուելեթ Քեպեքի նահանգային խորհրդարանի յատուկ յուշամետալով պարգեւատրեց Սիրուն Մելքոնեանը` համայնքային կամաւոր երկարամեայ  ծառայութեան համար:

Մելքոնեան երկար տարիներ անդամ եղած է Լավալի Հայ դատի յանձնախումբին:

Վրաստան

Հայաստանի Վարչապետը Եւ Անոր Գլխաւորած
Պատուիրակութեան Անդամները
Այցելեցին Թիֆլիսի Հայոց Եկեղեցին

Հայաստանի վարչապետ Յովիկ Աբրահամեան Վրաստան կատարած պաշտօնական այցելութեան  ծիրէն ներս 12 դեկտեմբերին այցելեց Թիֆլիսի հայ գրողներու եւ հասարակական գործիչներու Խոջիվանքի պանթէոն, ուր տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում եւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն:

Այնուհետեւ վարչապետը եւ իր պատուիրակութիւնը ուղղուեցան դէպի Հաւլաբարի Ս. Էջմիածին եկեղեցի: Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան ներկայացուց եկեղեցւոյ պատմութիւնը:

Ապա  պատուիրակութիւնը այցելեց «Հայարտուն» կրթա-մշակութային եւ երիտասարդութեան կեդրոն եւ հոն  գործող «Սուրբ Մովսես Խորենացի» նախակրթարանը, ուր «Գալուստ Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ  կազմակերպուած էր Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցի հիմնադրման 190-ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս: Առաջնորդը խօսք առնելով` շնորհակալութիւն յայտնեց եւ արժեւորեց մայր հայրենիքի ուշադրութիւնը վիրահայոց համայնքի նկատմամբ:

Վրաստանի խորհրդարանի հայազգի երեսփոխան Սամուէլ Պետրոսեան խօսք առնելով` անդրադարձաւ ջաւախահայութիւնը յուզող հարցերուն:

Հայաստանի վարչապետը կարեւոր նկատեց Հայաստան-Արցախ-սփիւռք համագործակցութիւնը եւ վարչապետի հրամանագրով ոսկի յուշամետալներ յանձնեց վիրահայոց համայնքի արժանաւոր գործիչներուն:

Վիրահայոց թեմի առաջնորդը իր կարգին Հայաստանի վարչապետին նուիրեց գեղանկար մը:

Չինաստան

Չինաստանի Մէջ Մատուցուեցաւ
Հայկական Պատարագ

* Դեկտեմբեր 13-ին Չինաստանի եւ Հոնկ Քոնկի հայկական համայնքին համար տեղի ունեցաւ դասախօսութիւն` Չինաստանի մէջ հայերու պատմութեան մասին: Ելոյթ ունեցաւ Ռութկերս համալսարանի Ցեղասպանագիտության եւ մարդու իրաւունքներու կեդրոնի` Հայոց ցեղասպանութեան ծրագրի համակարգող Խաչիկ Մուրատեան:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Չինաստանի եւ Հոնկ Քոնկի մէջ հայկական համայնքի նախագահ Հենրի Արսլանեան, որ ներկայացուց համայնքի Գործադիր կոմիտէին ամէնամեայ հաշուետուութիւնը եւ անդրադարձաւ ապագայ ծրագիրներուն: Խօսք առաւ նաեւ Հնդկաստանի եւ Ծայրագոյն Արեւելքի հայրապետական պատուիրակ, Աւստրալիոյ եւ Նոր Զելանտայի հայոց թեմի առաջնորդ Հայկազուն եպս. Նաճարեան:

* Դեկտեմբեր 14-ին Չինաստանի Քուանկճու քաղաքին մատուցուեցաւ հայկական պատարագ` ներկայութեամբ Չինաստանի տարբեր քաղաքներու` Քուանկճոուի, Հոնկ Քոնկի, Նանճինկի, Շենժենի եւ Շանկհայի հայեր: Պատարագը մատուցեց Հնդկաստանի եւ Ծայրագոյն Արեւելքի հայրապետական պատուիրակ, Աւստրալիոյ եւ Նոր Զելանտայի հայոց թեմի առաջնորդ Հայկազուն եպս. Նաճարեան:

Կարեւոր է նշել, որ Չինաստանի մէջ վերջին անգամ հայկական պատարագ մատուցուած էր տասնամեակներ առաջ, Հարպինի հայկական եկեղեցւոյ մէջ:

Չինաստանի ու Հոնկ Քոնկի հայկական համայնքը կը շարունակէ իր աշխուժ գործունէութիւնը` նպաստելով հեռաւոր արեւելքի մէջ հայապահպանման գործին:

Սուրիա

ՀՄԸՄ-ի Դամասկոսի Մասնաճիւղի
Հիմնադրութեան 90-Ամեակի Տօնակատարութիւն

Հովանաւորութեամբ ՀՄԸՄ-ի Դամասկոսի մասնաճիւղի վարչութեան եւ կազմակերպութեամբ Սկաուտական խորհուրդին, ուրբաթ, 12 դեկտեմբերին տեղի ունեցաւ ՀՄԸՄ-ի Դամասկոսի մասնաճիւղի հիմնադրութեան 90-ամեակի տօնակատարութիւն` ներկայութեամբ ՀՄԸՄ Շրջանային վարչութեան ներկայացուցիչ Սարգիս Պասմաճեանի եւ քոյր միութիւններու ներկայացուցիչներու:

Հակառակ տիրող ապահովական իրավիճակին եւ անձրեւին` «Ա. Ահարոնեան» կեդրոնին մէջ հաւաքուած էին ՀՄԸՄ-ի ընտանիքի անդամներն ու ծնողները:

Սուրիոյ, Հայաստանի եւ ՀՄԸՄ-ի քայլերգներէն ետք վարչութեան խօսքը փոխանցեց ատենապետ Աւօ Աճեմեան, որ ըսաւ. «90 տարի ջղուտ տղաք տողանցեցին, 90 անգամ բաժակ ու մետալ մտաւ մեր տուն: Մեր միութիւնը եղաւ բարութեան, հաւատարմութեան, հնազանդութեան, մեծարանքի միութիւն: Ողջո՛յն ՀՄԸՄ-ի 90-ամեայ կայտառ բանակին, անոր մարզիկին, արծուեբիբ նայուածքին, դրօշին ու երդումին, ողջո՛յն միութեան եւ միութենականութեան»:

Սկաուտական խորհուրդին խօսքը արաբերէնով փոխանցեց Հայրապետ Գարակէօզեան, որ անդրադարձաւ ՀՄԸՄ-ի պատմականին եւ թուային մանրամասնութիւններ տալով` ներկայացուց աշխարհի վրայ տարածուած ըլլալուն հանգամանքը:

Նուագով եւ երգով գեղարուեստական յայտագիրին մաս կազմեցին Սէրլի Խաճարեան, Արթիկ Երէցեան, Ռիթա Քալամքերեան, Սարին Գաթքլեան, Վերժին Ապաճեան, Քարոլ Արիսեան եւ  Լեւոն Տեմիրճեան, իսկ խումբ մը արենուշներ տարբեր ձեւի բուրգեր ներկայացուցին: Տօնակատարութեան ընթացքին 25 արի-արենուշներու երդման արարողութիւնը կատարուեցաւ եւ գայլիկական շարքերէն փոխանցուեցան դէպի սկաուտական շարքերը:

Օրուան պատգամը փոխանցեց Սօսի Յովսէփեան-Քիւրտեան, որ պատմական ակնարկով ներկայացուց Դամասկոսի մէջ մասնաճիւղի կազմութիւնը 1924-ի վերջաւորութեան, Լ. Ագբարեանի ներկայութեամբ: Ան անդրադարձաւ սկզբնական շրջանին կազմուած մարզական մարմիններուն` ֆութպոլի եւ աղջիկներու պասքեթպոլի խումբերու կազմութեան, եւ` այդ պայմաններուն մէջ տարուած գործունէութեան:

Քիւրտեան շեշտեց, որ 1930-1950 եղած է բեղուն շրջան` մարզական գետնի վրայ, իսկ 1947-ին սկաուտական շարժումը կը զարգանայ ձեռամբ Տիգրան Ոսկերիչեանի: Ան խօսքը աւարտեց` ըսելով. «Յարգա՛նք ՀՄԸՄ-ականներուն յիշատակին, որոնք երկարաշունչ կերպով պահեցին Դամասկոսի գաղութն ու միութիւնը, յիշելով մեր նշանաբանը` «Բարձրացի՛ր բարձրացո՛ւր»:

Նշենք, որ ներկաները ըմբոշխնեցին նաեւ անցեալն ու ներկան կապող ցուցահանդէս մը, ուր ցուցադրուած էին Դամասկոսի մասնաճիւղի հրատարակութիւններ, լուսանկարներ, յուշանուէրներ եւ տարազներ: Տօնակատարութիւնը փակուեցաւ «Յառա՛ջ, նահատակ» քայլերգով:

ՍՕԽ-ի «Էրեբունի» Մասնաճիւղի Վարչութեան
Տարեկան Ցուցահանդէս-Վաճառքը

Նոյեմբեր 29-ին «Օմայեատ» պանդոկի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՍՕԽ-ի «Էրեբունի» մասնաճիւղի վարչութեան կազմակերպած տարեկան ցուցահանդէս-վաճառքը:

Ցուցահանդէսին բացումը կատարեցին Սուրիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան դոկտ. Արշակ Փոլատեան, եւ Սուրիոյ բնապահպանութեան հայազգի նախարար Նազիրա Սարգիս, որոնք բարձրօրէն գնահատեցին վարչութեան այս նախաձեռնութիւնը հակառակ երկրին մէջ տիրող դժուարին պայմաններուն. երեւոյթ մը, որ կը բնորոշէ խաչուհիին սրբազան առաքելութիւնը`  բարեսիրական զանազան աշխատանքներու միջոցով հասնելու համար հայ ժողովուրդի կարիքներուն, ինչպէս նաեւ` պահպանել հայ ժողովուրդի ազգային մշակութային ժառանգութիւնը եւ  փոխանցելու զայն յաջորդող սերունդներուն:

Դամասկոսի Թագուհի Տիեզերաց Եկեղեցւոյ Մէջ
Սարկաւագական Ձեռնադրութիւն

Դեկտեմբեր 7-ին Դամասկոսի հայ կաթողիկէ Թագուհի Տիեզերաց եկեղեցւոյ մէջ, տեղի ունեցաւ կիսասարկաւագ Սարգիս Պուռունսուզեանի սարկաւագական ձեռնադրութիւնը` ձեռամբ Դամասկոսի կաթողիկէ հայոց առաջնորդ Յովսէփ եպս. Առնաութեանի:

Առաջնորդը իր քարոզին մէջ վեր առաւ սարկաւագներու ունեցած դերակատարութիւնը եկեղեցւոյ արարողութեանց մէջ, հաստատելով, որ անոնք նուիրեալ ծառաներն են եկեղեցւոյ. այնուհետեւ ան իր հայրական խրատներն ու թելադրութիւնները տուաւ նորօծ սարկաւագին եւ շնորհաւորեց անոր ձեռնադրութիւնը:

Աւարտին Զմմառեան միաբանութեան դպրեվանքի տեսուչը կարդաց Ներսէս Պետրոս ԺԹ. կաթողիկէ պատրիարքին յղած օրհնութեան գիրն ու շնորհաւորանքները:

Ապա եկեղեցւոյ դահլիճին մէջ ընդունուեցան շնորհաւորութիւնները, որմէ ետք, ի պատիւ Սարգիս սրկ. Պուռունսուզեանի, սարքուեցաւ հացկերոյթ մը:

Միացեալ Նահանգներ

Յարութ Սասունեան Կը Մեծարուի

Հովանաւորութեամբ «Մարթայեան կրուփ»-ի եւ անոր գլխաւոր գործավար Կրեկ Մարթայեանի,  20 նոյեմբերին Պոլսահայ միութեան սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ մը` մասնակցութեամբ աւելի քան 250 ներկաներու, որոնց շարքին բարձրաստիճան ոստիկաններ` գլխաւորութեամբ Լոս Անճելըսի ոստիկանապետի տեղակալ Ճորճ Վիյեկասի, Լոս Անճելըս քաղաքի դատախազի գրասենեակի, ինչպէս նաեւ` հայկական եկեղեցիներու եւ կազմակերպութեանց ներկայացուցիչներու:

Բացման խօսքը արտասանեց  օրուան հանդիսավար եւ Լոս Անճելըսի քաղաքի դատախազի տեղակալ Րաֆֆի Աստուածատուրեան, իսկ բացման աղօթքը` Վեն Նայսի Սուրբ Պետրոս Հայց. եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Շնորհք Ա. քհնյ. Տեմիրճեան:

Ձեռնարկի  ընթացքին շեշտը դրուեցաւ  համայնքին եւ ապահովական մարմիններուն միջեւ յարաբերութիւնները սերտացնելու կարեւորութեան վրայ:

Աւարտին տեղի ունեցաւ գնահատագիրներու յանձնում մեծարեալներուն:

Գլխաւոր մեծարեալը եղաւ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» շաբաթաթերթի հրատարակիչ Յարութ Սասունեան, որ Մարթայեանի կողմէ ներկայացուեցաւ իբրեւ «տիպար սփիւռքահայը», մինչ Ճորճ Վիյեկաս լուսարձակի տակ առաւ Սասունեանի կողմէ աշխարհի տարածքին իրականացուած մարդասիրական սպասարկութիւնները:

Մեծարանքի արժանացան  նաեւ Էնսինոյի «Թերաս» ճաշարանի սեփականատէրեր Արա եւ Րաֆֆի Յովակիմեանները:

Պօղոս Սնապեանի Յիշատակին Նուիրուած
Ձեռնարկ

Կազմակերպութեամբ Նիւ Եորքի Համազգայինի մասնաճիւղին, 14 նոյեմբերին Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ յիշատակի հանդիսութիւն նուիրուած «Բագին» ամսագիրի տարիներու խմբագիր, գրաքննադատ եւ գրականագէտ Պօղոս  Սնապեանի յիշատակին:

Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով Աստղիկ Սեւակի բարի գալուստի խօսքերէն ետք Հայր Մեսրոպ Լաքիսեան ամփոփ կէտերու մէջ ներկայացուց Պօղոս Սնապեանի կենսագրական գիծերը:

Այնուհետեւ դոկտ. Արա Գաբրիէլեան ներկայացուց օրուան բանախօս գրագէտ, «Բագին» ամսագիրի խմբագիր Յակոբ Պալեանը:

Պալեան մանրամասնօրէն ներկայացուց Սնապեանի տածած գրական գործունէութիւնը շեշտը դնելով անոր ունեցած ներդրումին լիբանանահայ գաղութէն ներս: Ան անդրադարձաւ նաեւ Սնապեանի մօտեցումին հայ մշակոյթի եւ գրականութեան նկատմամբ, որ յաջողած է փոխանցել իր աշակերտներուն անոնց մէջ արթնցնելով սէրը դէպի ազգութիւն եւ գրականութիւն:

Աբուսէֆեանի Ձեռնարկը
Ի Նպաստ Սուրիահայութեան

Կազմակերպութեամբ Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու մէջ գործող Սուրիահայութեան օժանդակութեան միացեալ գործադիր մարմինին (ՍԱՐՖ) եւ կատարողութեամբ դոկտ. Մարի Ռոզ Աբուսէֆեանի, 19 նոյեմբերին Կլենտէյլի մէջ 400 մշակութասէր ունկնդիրներու ներկայութեամբ իրականացաւ թատերական արուեստի երեկոյ մը` ի նպաստ տասնեակ հազար սուրիահայերու, որոնք տակաւին կ՛ապրին պատերազմի արհաւիրքին մէջ:

ՍԱՐՖ-ի ատենապետ Ժան Թիթիզեան բարի գալուստ մաղթելէ ետք ներկաներուն վերահաստատեց, թէ այնքան ատեն որ կան հայեր, որոնք կարիք ունին, պիտի օգնենք:

Դոկտ. Աբուսէֆեան իր անզուգական արուեստով ներկայացուց «Տիգրան Մեծ» արքայից արքայի պատմական ժամանակաշրջանը` հայ ժողովուրդի անցեալի ու ներկայի քաղաքական ներկայացուցիչներու համեմատական չափանիշներով եւ իր մասնագիտական մենակատարութեամբ: Դոկտ. Աբուսէֆեան, որ ծնած է Սուրիոյ Հալէպ քաղաքը, ազգային ու քաղաքացիական ազնիւ պարտաւորութեամբ մը իր պատրաստակամութիւնը յայտնած էր իր իսկ արուեստի ճամբով նիւթաբարոյապէս օժանդակելու իր հայրենակիցներուն տագնապը մեղմացնելու բարեգործութեան:

Աւարտին արուեստագիտուհիին յանձնուեցաւ ծաղկեփունջ մը եւ թռչնագիր շնորհակալագիր մը:

Տնօրէն Կրէյս Անտոնեան Կը Պատուըւի

Քալիֆորնիոյ միջնակարգերու միութիւնը որոշած է «Տարուան դաստիարակը» մրցանակով մեծարել Գռուզեան-Զաքարեան-Վասպուրական ազգային վարժարանի տնօրէն Կրէյս Անտոնեանը:

Մրցանակը պիտի յանձնուի չորեքշաբթի, 7 յունուար 2015-ին, «Սէյնթ Մերիզ» համալսարանին մէջ կայանալիք ձեռնարկի մը ընթացքին:

Քալիֆորնիոյ միջնակարգերու միութիւնը ամէն տարի, նահանգի տարբեր շրջաններու մէջ կրթական յատկանշական բարեկարգումներ եւ իրագործումներ կատարած դաստիարակներու կը շնորհէ հեղինակաւոր այս մրցանակը:

Միութիւնը լուսարձակի տակ առած է յատկապէս տնօրէն Կրէյս Անտոնեանի նուիրումը` կրթական նորարարական եւ յառաջդիմական միջոցներ որդեգրելու ջանքերուն, ինչպէս նաեւ աշակերտներուն մօտ հայ մշակոյթին նկատմամբ սէր ու յարգանք սերմանելու նպատակով անոր որդեգրած քայլերը, որոնց շնորհիւ` աշակերտները կը հասնին այն համոզումին, թէ իրենցմէ իւրաքանչիւրը հայութիւնը ներկայացնող «դեսպան» մըն է:

ՀՄԸՄ «Արարատ»-ը 26 Հազար Տոլարի
Կրթանպաստներ Կը Յանձնէ

Դեկտեմբեր 7-ին «Ֆինիսիա» ճաշարանին մէջ տեղի ունեցաւ հաւաք մը, որուն ընթացքին Կլենտէյլի ՀՄԸՄ «Արարատ» մասնաճիւղին կողմէ 26 հազար ամերիկեան տոլարի կրթանպաստներ տրամադրուեցան 19 համալսարանական ուսանողներու:

Ձեռնարկին ընթացքին մեծարուեցան նաեւ ՀՄԸՄ «Արարատ» մասնաճիւղի երկարամեայ կամաւոր սպասարկութիւններ մատուցած խումբ մը ՀՄԸՄ-ականներ:

Յայտնենք, որ աւելի քան 2500 անդամներ ունեցող Կլենտէյլի «Արարատ» մասնաճիւղը աշխարհի տարածքին գործող ՀՄԸՄ-ի մեծագոյն մասնաճիւղն է: Անիկա 15-րդ տարին ըլլալով նման կրթանպաստներ կը տրամադրէ շրջանի համալսարանական ուսանողներու:

Կի Մանուկեանի Ելոյթը

Համազգայինի Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային վարչութեան եւ «Էլ. Էյ. Քոնսըրթ կրուփ»-ի հրաւէրով, 29 նոյեմբերին, «Սեն Կապրիէլ Միշըն Փլէյհաուս»-ի շքեղ հանդիսասրահին մէջ իր առաջին եւ միակ նուագահանդէսով ելոյթ ունեցաւ միջազգային ճանաչումի արժանացած լիբանանահայ արուեստագէտ Կի Մանուկեան` ներկայութեամբ աւելի քան 1200 հանդիսատեսի:

Շրջանային վարչութեան անունով Անիթա Հաւաթեան բարի գալուստ մաղթելէ ետք ներկաներուն, ներկայացուց Կի Մանուկեան արուեստագէտը ու անոր արուեստին նկատմամբ Համազգայինի գնահատանքն ու արժեւորումը, մանաւանդ երբ շեշտը կը դրուի, հայկականին կողքին, ա՛յլ մշակոյթներու ծանօթացման եւ ներթափանցման, յատկապէս հայկական սփիւռքի պարագային, իր բազմաշերտ ու աշխարհացրիւ դրուածքով, ու իբրեւ այդպիսին` ենթակայ իր գտնուած վայրի մշակութային փոխազդեցութիւններուն, առանց զիջելու իր ազգային մշակութային ժառանգութենէն:

Ելոյթի աւարտին, ծերակոյտի ներկայացուցիչ ծերակուտական Քեւին Տէ Լիոնի կողմէ գնահատագիր մը յանձնուեցաւ  Կի Մանուկեանին` առ ի գնահատանք այդ բացառիկ արուեստի երեկոյին, որ աննախընթաց էր իր տեսակին մէջ:

Յիշատակի Երեկոյ` Նուիրուած Զահրատի Եւ
Նուպար Ակիշեանի

Կազմակերպութեամբ Լոս Անճելըսի Թէքէեան մշակութային միութեան, 5 նոյեմբերին Կլենտէյլի Հանրային կեդրոնական գրադարանի հանդիսասրահին մէջ տեղի ունեցաւ բանաստեղծ Զահրատի ծննդեան 90-ամեակին եւ արձակագիր Նուպար Ակիշեանի ծննդեան 80-ամեակին նուիրուած երեկոյ:

Մասնաճիւղի անդամ Բարսեղ Գարթալեանի բացման խօսքէն ետք ելոյթ ունեցաւ Պոլսահայ միութեան մշակութային յանձնախումբի ատենապետ Յովհաննէս Գուլակ-Աւետիքեան, որ գնահատեց Զահրատը մեծարելու գաղափարը եւ հաստատեց Զահրատ բանաստեղծին ու մարդուն ձգած սքանչելի ազդեցութեան` պոլսահայ երիտասարդ սերունդին վրայ:

Ապա վարչութեան անդամ Լիլիթ Քէհէեան չորս ընթերցումներ կատարեց Զահրատի «Մեծ քաղաքը» գործէն:

Նկարիչ, քանդակագործ եւ բանաստեղծ Արմէն Պօղոսեան ներկայացուց Զահրատի բանաստեղծական աշխարհը:

Արձակագիր Նուպար Ակիշեան  հասարակական գործիչին մասին խօսք առաւ Արա Ահարոնեան, որ անդրադարձաւ Ակիշեանի հասարակական-խմբագրական արժէքաւոր վաստակին:

Մասնաճիւղի վարչական Նազիկ Գոճայեան ընթերցում մը կատարեց Ակիշեանի «Հայու սպիները» պատմուածքէն, ապա Ակիշեանի գրական հարուստ վաստակը ներկայացուց մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետ, հանրածանօթ հրապարակագիր Վաչէ Սեմերճեան:

Վարչական անդամ Տիգրան Էքիզեան ներկայացուց Ակիշեան ժողովականը:

Աւարտին, փակման խօսքով եւ աղօթքով ելոյթ ունեցաւ դոկտ. Զաւէն Ա. քհնյ. Արզումանեան:

Գործադրուեցաւ նաեւ գեղարուեստական յայտագիր:

Առաջնորդ Սրբազանը Ընդունեց Հալէպահայ
Ազգայիններու Այցելութիւնը

Նոյեմբեր 26-ին թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան Ազգային առաջնորդարանի «Սիւլահեան» սրահին մէջ ընդունեց այցելութիւնը խումբ մը հալէպահայ ազգայիններու, որոնք Լոս Անճելըս հաստատուած էին վերջին շրջանին, Սուրիոյ վիճակուած ահաւոր տագնապին  պատճառով:

Հանդիպման ընթացքին անոնք յայտնեցին, թէ Հալէպի խաղաղութեան վերահաստատման ու գաղութի վերականգնումի յոյսերով, Լոս Անճելըսի շրջանի հայ կեդրոններուն մէջ պիտի կազմակերպեն ընկերային հաւաքներ, օժանդակութիւններ ապահովելու հալէպահայութեան: Անոնք նաեւ հրաւիրեցին սրբազանը` ներկայ գտնուելու այդ հաւաքներուն:

Առաջնորդը գնահատեց ազգայիններուն նախանձախնդիր ու կարեկից մօտեցումը, պատրաստակամութիւն յայտնեց ընդառաջելու հրաւէրին եւ մաղթեց, որ անոնց նուիրաբերումը ծառայէ ճշդուած նպատակին, իսկ Սուրիան ու Հալէպը վերագտնեն բնականոն վիճակը:

Հանդիպումի աւարտին առաջնորդ սրբազանը յուշանուէրներ փոխանցեց հիւրերուն:

Փարիզ

Ֆրանսայի Հայոց Թեմի Առաջնորդ Վահան
Եպս. Յովհաննէսեան Մատուցեց
Իր Անդրանիկ Պատարագը

Դեկտեմբեր 6-ին Լիոնի Ս. Յակոբ մայր եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ, նախագահութեամբ Ֆրանսայի թեմի նորընտիր առաջնորդ Վահան եպս. Յովհաննէսեանի, տեղի ունեցաւ Ֆրանսայի թեմի Պատգամաւորական ժողովը, որուն ընթացքին Փաթրիս Ճոլոլեան վերընտրուեցաւ նախագահ Թեմական խորհուրդին: Ընտրուեցան նաեւ Ֆրանսայէն երեք ներկայացուցիչներ, որոնք պիտի ներկայացնեն Ֆրանսայի թեմը Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ Ներկայացուցչական ժողովին:

Դեկտեմբեր 7-ին, Փարիզի Ս. Յովհաննէս-Մկրտիչ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ սրբազան հայրը մատուցեց իր անդրանիկ պատարագը: Ան իր քարոզին մէջ նշեց, որ գիտէ, թէ իր պարտականութիւնը ծանր պիտի ըլլայ, սակայն ջանք պիտի չխնայէ աշխուժացնելու եկեղեցական կեանքը: Ան յայտարարեց, որ իր դուռը բաց է բոլորին առջեւ եւ պատրաստ է բոլոր տեսակի խնդիրները քննարկելու, ծանօթանալու, ծրագիրներ մշակելու:

Լոնտոն

Ս. Ծննդեան Տօնին Նուիրուած
Երգահանդէս

Կազմակերպութեամբ HART (Humanitarian Aid Relief Trust) հասարակական բարեգործական կազմակերպութեան, գլխաւորութեամբ պարոնուհի Քերոլայն Քոքսի, 4 դեկտեմբերին Լոնտոնի Ս. Կիպրիան եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Ս. Ծննդեան տօնին նուիրուած երգահանդէս, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին չորս երգչախումբեր` Թէքէեան հիմնադրամի նորաստեղծ «Կոմիտաս», Ուկանտական «Աքոլի», Ս. Մարթին եկեղեցւոյ եւ Լոնտոնի համալսարանի սենեկային երգչախումբերը:

Ս. Կիպրիան եկեղեցւոյ հովիւ հայր Տէյվիտ  ներկայացուց Կոմիտասի կեանքը եւ ստեղծագործութիւնները` անդրադառնալով 1915 թուականին Հայոց ցեղասպանութեան դէպքերուն, որոնց ականատեսը ըլլալով` Կոմիտաս կորսնցուց իր բանականութիւնը եւ երկարատեւ տառապանքներէն ետք վախճանեցաւ  Փարիզի հոգեբուժարանին մէջ:

Երգահանդէսին «Կոմիտաս» երգչախումբը, գեղարուեստական ղեկավար ունենալով Սիփան Յակոբեանը, մեկնաբանեց Կոմիտասի ստեղծագործութիւններէն փունջ մը:

Այնուհետեւ պարոնուհի Քերոլայն Քոքս գնահատեց կատարուած նախաձեռնութիւնը: Ան ներկայացուց թրքական ներկայ կառավարութեան ժխտողական քաղաքականութիւնը Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ եւ դատապարտեց զայն: Ան անդրադարձաւ նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի անցեալին ու ներկային, պատմական անարդարութիւններուն, հայ ժողովուրդի զրկանքներուն, ներկայ մարտահրաւէրներուն:

ՀՅ Դաշնակցութեան 124-Ամեակի Նշում

Նոր Ջուղա

Նոյեմբեր 26-ին, Նոր Ջուղայի Հայ Մ. Մ. «Արարատ» միութեան սրահին մէջ նշուեցաւ ՀՅԴ-ի հիմնադրման 124-ամեակը: Խօսքեր արտասանեցին` «Թադէոս Թադէոսեան» պատանեկան միութեան անդամ Լուսին Մինասեան, «Ռուբէն» երիտասարդական միութենէն Լալագէ Իսաղուլեան, հասարակական ու ազգային գործիչ Վրէժ Շիրւանեան եւ Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեան:

Այնուհետեւ յեղափոխական երգերով ելոյթ ունեցան Արթին Քէշիշեան եւ Րաֆֆի Խուդաբախշեան` ընկերակցութեամբ «Անի» նուագախումբին:

Քուէյթ

Հովանաւորութեամբ թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ  Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեանի եւ կազմակերպութեամբ Քուէյթի «Քրիստափոր» երիտասարդական միութեան (ՔՔԵՄ), 15 նոյեմբերին «Քաշշաֆա» թատերասրահին  մէջ տեղի ունեցաւ երգահանդէս` նուիրուած ՀՅԴ-ի հիմնադրութեան 124-ամեակին:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ ՔՔԵՄ-ի անդամ Ժանօ Քեթենճեանը, որ ներկայացուց ՀՅԴ-ի ազգային ու յեղափոխական դերը հայ ժողովուրդի դարաւոր պատմութեան ընթացքին: Օրուան խորհուրդը փոխանցեց Քուէյթի Հայ դատի ներկայացուցիչ Յակոբ Էմրազեան, բարձրօրէն գնահատելով ՀՅԴ-ի դերը հայ ժողովուրդի անցեալին ու ներկային մէջ:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցան Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներէն ժամանած երգիչ Քրիստափոր Արապեան եւ լիբանանահայ երաժիշտ, երգեհոնահար Խաչիկ Մալխասեան:

Քուէյթ

Կաթողիկոսական Փոխանորդին
Այցելութիւնները

Նոյեմբեր 23-ին թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Մասիս ծ. վրդ. Զօպուեան, ընկերակցութեամբ պատուիրակութեան մը,  այցելեց Քուէյթի Կարմիր մահիկի կազմակերպութեան կեդրոնը:

Կարմիր մահիկի տնօրէն Տոքթ. Հիլալ Սայէր ամփոփ կէտերու մէջ ներկայացուց Քուէյթի տարած մարդասիրական օժանդակութիւնները աշխարհի զանազան երկիրներու տարածքին, յատկապէս վերջին երկու տարուան ընթացքին` սուրիացիներու գաղթակայաններուն մէջ Քուէյթի յատուկ օժանդակութիւններուն մասին:

Մասիս ծ. վրդ. Զօպուեան ամփոփ ձեւով պատմականը ըրաւ Քուէյթի հայ համայնքին, Ազգային վարժարանի եւ Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ մասին: Տոքթ. Հիլալ նշեց, որ Քուէյթի մէջ հայութեան մասին իրենց տեղեկութիւնները միշտ ալ դրական եղած են, ապա իր աջակցութեան պատրաստակամութիւնը յայտնեց հայ համայնքի կարիքներուն: Հայր սուրբը Հիլալիին նուիրեց Արամ Ա. կաթողիկոսին անգլերէնով լոյս տեսած  «Իշուզ էնտ Փրսփեքթիվզ» վերջին գիրքը, ուր վեհափառ Հայրապետը կարեւորութեամբ անդրադարձած է, կրօններու երկխօսութեան եւ ժողովուրդներու համակեցութեան մասին:

Այնուհետեւ Մասիս ծ. վրդ. Զօպուեան այցելեց Քուէյթի նախկին վարչապետ շէյխ Նասեր Մոհամմատ Ահմատ Ժապեր Սապահի: Ան խօսեցաւ Քուէյթի հայ համայնքի, Ազգ. վարժարանի ու եկեղեցւոյ ներկայ պայմաններուն եւ դժուարութիւններուն մասին: Շէյխ Նասեր յատուկ թելադրանքներ տուաւ` գնահատելով հայ համայնքին ներկայութիւնը Քուէյթի մէջ: Հայր սուրբը անոր նոյնպէս նուիրեց «Իշուզ էնտ Փրսփեքթիվզ» գիրքը:

Փարիզ

Խաչքարի Եւ Եզակի Ցուցահանդէսի Մը
Բացումը

Շաբաթ, նոյեմբեր 22-ին, փարիզեան Սեւր արուարձանի Սամուէլ-Մուրատ վարժարանի եւ Շաւիլի եկեղեցւոյ հրաւէրին ընդառաջելով` տեղի ունեցաւ դպրոցի պարտէզին մէջ զետեղուած խաչքարին բացումը, որ հանդիսացաւ նաեւ, ձեւով մը, «Սեւր-2015» նախագիծին խորհրդանշական հիմնարկէքը:

Շաւիլի եկեղեցւոյ կրօնական ընկերակցութեան անունով  Հրայր Հրաչեան բացատրեց, թէ ծանօթ նկարիչ Էտկար Շահինի տղան` Փիեռ Շահին, սոյն խաչքարը նուիրած էր Շաւիլի եկեղեցւոյ, եւ եկեղեցին ալ արդէն ունենալով խաչքար մը` իր կարգին զայն նուիրած էր Սեւրի վարժարանին:

Փիեռ Շահին այդ խաչքարը պատրաստած էր 1997-ին, իր հօր մահուան 50-ամեակին առթիւ:

Ապա ներկաները այցելեցին վարժարանին մէջ կազմակերպուած ցուցահանդէս-վաճառքը, ուր ներկայացուած էին Էտկար Շահինի եւ Տիգրան Փոլատի փորագրանկարները, ինչպէս նաեւ Փոլատի աւելի մեծ չափով պատկերազարդումներու շարքով պատրաստուած «Յիսուսի խաչի Ճամբուն 14 կայանները» ալպոմը:

Յունաստան

Ատիկէի Նահանգապետը Եւ Վիրոնայի Քաղաքապետը
Այցելեցին Քարէայի «Ազատամարտ» Ակումբը

ՀՅԴ Աթէնքի «Գաբրիէլ Լազեան» կոմիտէին հրաւէրով, 18 նոյեմբերին Ատիկէի նահանգապետ Ռենա Տուրուի գլխաւորած պատուիրակութիւնը այցելեց Քարէայի «Ազատամարտ» ակումբ:

«Գաբրիէլ Լազեան» կոմիտէի անունով Յովհաննէս Ղազարեան խօսեցաւ հայ եւ յոյն բարեկամական կապերու մասին անդրադառնալով շրջանի մէջ հաստատուած հայութեան իրավիճակին գաղթականութեան առաջին տարիներուն: Ան խօսեցաւ նաեւ  շրջանի մէջ միութենական աշխատանքին եւ ծաւալած գործունէութեան մասին:

ՀՅԴ Յունաստանի ԿԿ-ի ներկայացուցիչ Քերոբ Էքիզեան ներկայացուց Հայ դատի եւ համահայկական նպատակներու հարցերը` այս բոլորին մէջ նշելով յունահայ գաղութին դերակատարութիւնը եւ գործունէութիւնը: Ան անդրադարձաւ նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով կազմակերպուելիք ձեռնարկներուն:

Շնորհակալական խօսքերով հանդէս եկաւ նահանգապետ Ռենա Տուրու, որ յայտնեց, թէ քաջատեղեակ է հայութեան պատմութեան եւ ծանօթ ու սիրահար է հայկական մշակոյթին: Խօսեցաւ Ատիկէի նահանգապետութեան հովանաւորութեամբ ամէն տարի կազմակերպուող ապրիլեան ոգեկոչական ձեռնարկներու մասին` հաստատելով իր զօրակցութեան եւ գործնական ձեւով հայութեան աջակցելու իր նպատակը: Ան շեշտեց, թէ մարդիկ երբեք պէտք չէ մոռնան իրենց պատմութիւնը, այլ պահպանեն իւրայատկութիւնը եւ մշակութային յատկանիշները:

Վիրոնայի քաղաքապետ Աքիս Քաթոփոտիս խօսք առնելով` անդրադարձաւ շրջանին մէջ քաղաքապետութեան յառաջիկայ գործունէութեան:

Միացեալ Նահանգներ

Օծում Ս. Սարգիս Եկեղեցւոյ Գաւիթի Դրան
Ապակենկարի Եւ Երեք Սրբապատկերներու

Նոյեմբեր 23-ին, Փասատինայի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ պատարագի աւարտին թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան օծեց գաւիթի նոր դրան խաչի ապակենկարն ու եկեղեցւոյ երեք սրբապատկերները:

Օծման արարողութեան աւարտին` ան իր հայրական պատգամը ուղղելով ժողովուրդին` անդրադարձաւ Ս. Էջմիածնի մէջ Հայ եկեղեցւոյ զոյգ հայրապետներուն նախագահութեամբ կայացած Հայց. Առաք. Ս. եկեղեցւոյ Եպիսկոպոսաց Բ. ժողովին, որուն ընթացքին քննարկուեցան հայ ազգը եւ Հայաստանեայց Առաք. եկեղեցին յուզող հարցերը, յատկապէս` վերատեսութեան ենթարկուած Ս. մկրտութեան եւ դրոշմի արարողակարգը, Ցեղասպանութեան 100-ամեակի առիթով մեր նահատակներուն հաւաքական սրբադասման եւ այլ հարցերը:

Այնուհետեւ «Անտոն Անտոնեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ հիւրասիրութիւն:

Արժանթին

Հայկական Փառատօն

Նոյեմբեր 29-ին, Պուէնոս Այրեսի Պելկրանօ քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ «Պուէնոս Այրեսը կը տօնախմբէ Հայաստանը» թեմայով հայկական փառատօն, որուն այցելուներուն թիւը հասաւ աւելի քան հինգ հազարի:

Տաղաւարներուն ընդմէջէն այցելուները ծանօթացան հին հայկական պատմութեան եւ մշակոյթին, համտեսեցին  հայկական ուտելիքները: Ներկայացուեցան նաեւ հայկական պարեր:

Հիւկօ Գույումճեան նկատել տուաւ, որ ներկայացուած արուեստը եւ մշակոյթը նոյնն էր, ինչ որ 100 տարի առաջ թուրքը ուզեց ոչնչացնել: Այս առիթով այցելուներուն բաժնուեցան փոքրիկ ծաղկեկողովներ «Զիս մի՛ մոռնար» ծաղիկով, որ կը խորհրդանշէ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը:

Քանատա

ՀՅԴ ՔԵՄ-ի «Սիմոն Զաւարեան» Մասնաճիւղի
50-րդ Յոբելեան

Վերջերս Թորոնթոյի Հայ կեդրոնին մէջ նշուեցաւ ՀՅԴ ՔԵՄ-ի «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին 50-ամեակը:

Օրուան հանդիսավար Լուսին Մովսէսեան բացատրեց, որ երեկոյի ընթացքին պիտի ներկայացուին մասնաճիւղին անցեալը, ներկան ու ապագան: Ապա ցուցադրուեցաւ մասնաճիւղին գործունէութիւնը ներկայացնող տեսերիզ մը:

ՀՅԴ ՔԵՄ-ի «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին խօսքը արտասանեց Զանի Բորբոսեան, որ հաստատեց, թէ ձուլող եւ օտարացնող այդ քաղաքին մէջ, ուր հայախօսութիւնը տեղի կու տայ եւ հայկական աւանդութիւնները կը նահանջեն, մասնաճիւղը կրցաւ կէս դար ապրիլ ու  տակաւին պիտի գոյատեւէ: Այս 50-ամեայ երթը ան համարեց իսկական հերոսութիւն եւ ազգային հպարտանք:

ՀՅԴ,  «Քրիստափոր» պատանեկան միութեան անդամ Մհեր Գարաճեան փոխանցեց ՔԵՄ-էն իր ակնկալութիւնները, որով ՔԵՄ-ական ըլլալը կը նշանակէ Հայ դատին համար նուիրուած ըլլալ: Ան յոյս յայտնեց, որ նոր սերունդին աւելի մանրամասն բացատրուի ՀՅԴ-ի ներկայ գործունէութիւնը, որպէսզի անոնք շարունակեն նպաստել Հայ դատին: Նայիրի Շարապխանեան հետաքրքրական մօտեցումով ներկայացուց ամչկոտ ու անփորձ պատանիի մը ուղին` ՔԵՄ-ի անդամակցութեան իր առաջին օրէն մինչեւ ներկայ ժամանակ:                                                    Մասնաճիւղէն շրջանաւարտ Յարութ Մանուկեան ներկայացուց իր յուշերը:

ՀՅԴ ՔԵՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան խօսքը արտասանեց Ռազմիկ Չաքմաքեան, որ մասնաճիւղի հիմնադրութեան հակիրճ պատմականը ներկայացնելէ ետք յայտնեց, որ «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղը 50 տարիներ շարունակ յաջողութիւն ապահոված է միութեան աշխատանքներուն նաեւ եղած է խրախուսիչ ուժը Թորոնթոյի հայ գաղութին:

Աւարտին, ներկաները այցելեցին ՔԵՄ-ի սենեակ, ուր ցուցադրուած էր մասնաճիւղի  յիսուն տարիներու գործունէութիւնը:

Ձեռնարկի ընթացքին գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:

Չեխիա

«Օրեր» Ամսագրի 15-Ամեակի Նշում

Նոյեմբեր 14-ին Փրակայի քաղաքային գրադարանի սրահին մէջ նշուեցաւ «Օրեր» եւրոպական ամսագրի 15-ամԵակը:

Ամսագրի կայքէջի գլխաւոր խմբագիր Աննա Կարապետեան ներկայացուց ամսագրին պատմականը: Ամսագրի գլխաւոր խմբագիր Յակոբ Ասատուրեան անդրադարձաւ ամսագրին իրակնացուցած եւ ապագայ ծրագիրներուն, «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարակութեան հետ իրականացուելիք նոր նախագիծին:

Խօսք առին նաեւ` Չեխիոյ, Սլովաքիոյ եւ Հունգարիոյ հոգեւոր հովիւ Բարսեղ վրդ. Փիլաւճեան, Չեխիոյ եւ Սլովաքիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սէյրանեան, Հայաստանի մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեան, Հայաստանի մէջ Չեխիոյ գործերու ժամանակաւոր հաւատարմատար Պետր Միկիսկան: Հայաստանի դեսպանը «Օրեր»-ու գլխաւոր խմբագիրին յանձնեց սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանին կողմէ տրուած «Մայրենիի դեսպան» մետալը: Հայաստանի մշակոյթի նախարարը Յակոբ Ասատուրեանին յանձնեց նախարարութեան պատուոյ գիրը եւ «Գրիգոր Նարեկացի» յուշամետալը` հայ մշակոյթը արտերկրի մէջ տարածելուն եւ  հայապահպանման զարգացման գործին մէջ ունեցած զգալի աւանդին համար:

Կարլի համալսարանի երգչախումբի եւ նուագախմբի գլխաւոր ղեկավար Հայկ Ութիճեան խօսեցաւ ամսագիրի հայապահպան նշանակութեան մասին` «Միւզիքա պոէտիքա» երգչախումբի հետ կատարելով հայ հոգեւոր երգեր:  Խօսելով Հայկ Ութիճեանի կատարած երաժշտական եւ հայագիտական լայն աշխատանքի մասին` Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սէյրանեանի յանձնեց Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Կոմիտաս» մետալը:

Գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:

Մոսկուա

Արցախի Զարգացման Նուիրուած Ֆորում

Վերջերս Մոսկուայի «Ռումս» պանդոկի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ հայկական կազմակերպութիւններու եւ գործարար շրջանակներու ֆորում` Ղարաբաղի նկատմամբ նոր ալիքի ձեւաւորման հզօր ազդակ դառնալու նպատակով:

ԼՂՀ փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեան հանդէս եկաւ «Արցախի ներդրումային հնարաւորութիւնները եւ տնտեսական զարգացման հեռանկարները. ծրագրեր եւ համագործակցութեան հնարաւորութիւններ» զեկուցումով: Ան նկարագրեց, թէ ի՛նչ բարդ իրավիճակի մէջ հարկադրուած է աշխատելու Ղարաբաղի ղեկավարութիւնը եւ բնակչութիւնը: Պատերազմի վերսկսման մնայուն վտանգը ի վիճակի չէ կանգնեցնելու տնտեսութեան աճը, ինչ որ կը հանդիսանայ Ղարաբաղի իրական անկախութեան առարկայական հիմքը:

Արթուր Աղաբեկեան յայտնեց, թէ  28  դեկտեմբերին տեղի պիտի ունենայ Ազգային վիճակախաղին երկրորդ խաղարկութիւնը: Անցեալ տարուան մէջ վիճակախաղի միջոցներով կարելի եղաւ Իշխանաձորի մէջ կառուցել տուներ եւ բազմանդամ ընտանիքներու համար ստեղծել նոր աշխատատեղեր:

Ֆորումի կազմակերպիչ «Ռուս-հայկական համագործակցութիւն» կազմակերպութեան նախագահ Եուրի Նաւոյեան նշեց, որ ԼՂՀ փոխվարչապետի հետ երկխօսութիւնը, ԼՂՀ կառավարութեան ծրագիրներու հետ ծանօթութիւնը ցոյց կու տան, որ կան բազմաթիւ ձեւեր, որոնք թոյլ կու տան իրացնելու այն բարոյական ու հոգեւոր պարտքը, որ իւրաքանչիւր հայ կը զգայ Արցախի նկատմամբ:

Սուրիա

Հայաստանի Անկախութեան 23-Ամեակի
Նշում Եւ Շքանշաններու Տուչութիւն

Դեսպան Փոլատեան Արմէն Ուրֆալեանին կը յանձնէ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան Արշիլ Կորքի շքանշանը:

Սուրիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան դոկտ. Արշակ Փոլատեանի հրաւէրով, հինգշաբթի, 27 նոյեմբեր 2014-ին, «Շամ» պանդոկին մէջ տեղի ունեցաւ ընդունելութիւն` Հայաստանի անկախութեան 23-րդ տարեդարձին առթիւ:

Ներկայ գտնուեցան Սուրիոյ ելեւմուտքի, տնտեսութեան եւ ներքին առեւտուրի, բնապահպանութեան նախարարները, պետական  նախարարներ, ինչպէս նաեւ արտաքին գործոց փոխնախարարը, երեսփոխաններ, դիւանագիտական անձնակազմեր, պետական հաստատութիւններու եւ Դամասկոսի հայ գաղութի ներկայացուցիչներ:

Իր խօսքին մէջ դեսպան Արշակ Փոլատեան անդրադարձաւ Հայաստանի անկախութեան հռչակման եւ Հայաստանի գրաւած տարածաշրջանային եւ համաշխարհային դիրքին: Ան կարեւոր նկատեց հայ սուրիական յարաբերութիւնները, որոնք դարաւոր պատմութիւն ունին եւ կը շարունակեն զարգանալ բարձրագոյն մակարդակով: Սուրիոյ դիմագրաւած տագնապին անդրադառնալով` դեսպանը նշեց, թէ Հայաստան կ՛ողջունէ քաղաքական նախաձեռնութիւն մը, որ ապահովութիւնն ու կայունութիւնը կը վերադարձնէ, մաղթելով, որ Սուրիան կը վերագտնէ իր բնական կեանքը, նաեւ` տարածաշրջանային ու միջազգային դերակատարութիւնը:

Ընդունելութեան ընթացքին տեղի ունեցաւ շքանշաններու տուչութիւն` սուրիացի շարք մը անձնաւորութիւններու, որոնք ներդրում ունեցած են հայ-սուրիական կապերու զարգացման եւ դեսպանատան աշխատանքին մէջ: Դեսպանատան ոսկի մետալ ստացան` Սամիր Արպաշ, Նազիհ Խուրի, Նապիլ Թոմէ, իսկ Հայաստանի սփիւռքի եւ մշակոյթի նախարարութեան շքանշաններ ստացան հայ համայնքի ներկայացուցիչներ` Արմէն Ուրֆալեան, Նազարէթ Եագուպեան, Պատրիկ Այտնեան, Շանթ Քէշիշեան, Սողոմոն Ելենեան եւ Գէորգ Կէօնճեան:

Շահան Արք. Սարգիսեան Կ՛այցելէ
Քեսապի Աշակերտութեան

Երեքշաբթի, 25 նոյեմբեր 2014-ին, Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանն ու Ազգային վարչութեան անդամ Զարեհ Փոլատեանը այցելեցին Քեսապի Ազգային Ուսումնասիրաց ճեմարան, խրախուսեցին աշակերտութիւնը եւ հանդիպում ունեցան ճեմարանի տնօրէնութեան, հոգաբարձութեան եւ ուսուցչական կազմին հետ: Անոնք զրուցեցին վարժարանի ուսումնակրթական ընթացքին, դժուարութիւններուն եւ աշակերտներուն ընդհանուր վիճակին մասին: Սրբազան հայրը յորդորեց զանոնք` մշտանորոգ թափով ու կորովով իր լրումին հասցնելու ուսումնական տարին եւ խաղաղութիւն մաղթեց սուրիական հայրենիքին ու Քեսապին` բարձր գնահատելով աշակերտներուն հետեւողական ընթացքը:

Սրբազան հայրը շեշտեց, որ ամբողջ հայութիւնը ամբողջականօրէն զօրավիգ կը կանգնի սուրիահայ վարժարաններուն եւ աշակերտութեան:

Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Ազգայիններէ
Բաղկացած Պատուիրակութեան Մը Հետ
Կ՛այցելէ Ճեզիրէի Շրջան

Քեսապ այցելութենէն ետք, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան, ազգայիններէ բաղկացած պատուիրակութեան մը ընկերակցութեամբ, 26 նոյեմբեր 2014-ին այցելեց Գամիշլի, ուր կազմուեցաւ նոր թաղականութիւն մը, ինչպէս նաեւ ամբողջացաւ տեղւոյն Ազգ. Եփրատ վարժարանի հոգաբարձական կազմը:

Նոյն օրը Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ ժամերգութիւն, ուր քարոզեց Շահան սրբազան, որ յորդորեց ժողովուրդը դժուարութիւնները համբերութեամբ յաղթահարելու եւ հաւատքով զինուելու: Այնուհետեւ սրբազան հայրը հանդիպում ունեցաւ Ճեզիրէի հոգեւորականաց դասուն եւ Գամիշլիի քրիստոնեայ յարանուանութիւններու ներկայացուցիչներուն հետ, ապա հանդիպում մը կայացաւ Ճեզիրէի շտապ օգնութեան գործադիր մարմինին եւ ՀԲԸՄ-ի ներկայացուցիչներուն հետ. հանդիպման ներկայ էին Սուրիահայութեան շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինի անդամ Կարօ Իւզպաշեան եւ Հալէպի Շտապ օգնութեան գործադիր մարմինի ատենապետ Զարեհ Փոլատեան:

Աւելի ուշ սրբազան հայրը հանդիպում մը ունեցաւ Գամիշլիի մեր երիտասարդ ազգանուէր տղոց եւ աղջիկներուն հետ, որոնք տագնապի դժնդակ պայմաններուն մէջ նուիրուած են մեր ժողովուրդի զաւակներու ծառայութեան եւ անմիջական կարիքներու ապահովման աշխատանքին:

Առաջնորդ սրբազան հայրը հանդիպում ունեցաւ նաեւ Ճեզիրէի առաջնորդական փոխանորդութեան քարտուղարութեան հետ, ներկայութեամբ Ազգ. իշխանութեան ներկայացուցիչ Զարեհ Փոլատեանի եւ Ազգ. առաջնորդարանի դիւանապետ Գրիգոր Տունկեանի` վարչական որոշ տնօրինումներ կատարելու օրակարգով:

Սուրիոյ տագնապին բերումով հաղորդակցական միջոցներու բացակայութեան լոյսին տակ սոյն հանդիպումը յատուկ նշանակութիւն կը ստանայ եւ կը վերահաստատէ ազգային մարմիններուն կապը, միաժամանակ կը յուսադրէ մեր ժողովուրդին զաւակները` շարունակելու իրենց ազգային առաքելութիւնը:

27 նոյեմբեր 2014-ին սրբազան հայրն ու ազգային պատուիրակութիւնը այցելեցին Գամիշլիի Ազգ.  Եփրատ վարժարանի մանկապարտէզի, նախակրթարանի եւ միջնակարգի աշակերտութեան. սրբազանը օրհնեց եւ գնահատեց աշակերտները իրենց ուսումնական անխափան ընթացքին համար, թելադրեց գիտութեամբ զինուիլ եւ լրջօրէն աշխատիլ` լաւագոյն արդիւնքներով բոլորելու ուսումնական տարեշրջանը: Աշակերտները բարձր տրամադրութեամբ դիմաւորեցին սրբազան հայրն ու անոր ընկերակցող ազգայինները:

Այնուհետեւ սրբազան հայրն ու պատուիրակութիւնը խորհրդակցական հանդիպումներ ունեցան վարժարանի ուսուցչական կազմին, տնօրէնութեան, հոգաբարձական կազմին հետ, ուր խօսուեցաւ ուսումնական ընթացքին, երկրի ապահովական վիճակին բերումով յառաջացած դժուարութիւններուն եւ կազմակերպչական աշխատանքներուն մասին:

Սրբազան հայրն ու Ազգ. իշխանութեան ներկայացուցիչները հանդիպումներ ունեցան նաեւ Գամիշլիի Պսակ քահանային, Հասիչէի թաղականութեան ատենապետին եւ շրջանի Մեսրոպ քահանային, ինչպէս նաեւ Տէրիքի Տաճատ քահանային հետ, ուր կազմակերպչական աշխատանքներու շուրջ խորհրդակցութիւններ տեղի ունեցան:

Կիպրոս

ՀՄԸՄ-ՀԵՄ-ի Նորակառոյց Մարզադաշտին
Պաշտօնական Բացում

Նոյեմբեր 28-ի երեկոյեան հանդիսաւոր կերպով պաշտօնական բացումը կատարուեցաւ ՀՄԸՄ-ՀԵՄ-ի նորակառոյց մարզադաշտին:

Հանրապետութեան նախագահ Նիկոս Անաստասիատիսի ներկայացուցիչ` նախագահական յանձնակատար Ֆոտիս Ֆոտիուի կողմէ ժապաւէնի հատումով եւ թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Նարեկ արք. Ալեմէզեանի աղօթքով եւ օրհնութեամբ բացուեցաւ հանդիսութիւնը:

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի փողերախումբի հնչեցուցած Կիպրոսի եւ Հայաստանի օրհներգներով սկսաւ օրուան յայտագիրը, որուն բացման խօսքը կատարեց Վարդենի Գասապեան-Կոստանեանը: Ապա միութեան վարչութեան ատենապետ Յակոբ Գազանճեան հակիրճ պատմականը տուաւ ՀՄԸՄ-ՀԵՄ-ին, որ իր հիմնադրութենէն` 1934-էն ի վեր կիպրահայ գաղութին մէջ հիմնական դերակատարութիւն ստանձնած է` համախմբելով երիտասարդութիւնն ու պատանեկութիւնը իր մարզական, սկաուտական եւ ընկերային գործունէութեան մէջ:

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Գառնիկ Մկրտիչեան իր խօսքին մէջ նշեց, թէ այսօր ուրախ է ՀՄԸՄ-ը, քանի որ Կիպրոսի մէջ տարիներու երազը իրականութիւն կը դառնայ: Կիպրոսի խորհրդարանին մէջ հայ համայնքի ներկայացուցիչ Վարդգէս Մահտեսեան իր յուզումը եւ հիացումը արտայայտեց ու ըսաւ. «Այսօր մեր մեծ հայրերուն եւ հայրերուն սկսած գործն է, որ նոր թափ կը ստանայ այս շքեղ մարզադաշտին բացումով»:

Հանրապետութեան նախագահի ներկայացուցիչ Ֆոտիս Ֆոտիու կարդաց նախագահին ուղերձը, որուն մէջ ան իր շնորհաւորութիւնն ու բարեմաղթութիւնները ընելով` միեւնոյն ատեն ցաւ կը յայտնէր, որ հանդիսութեան չէր կրնար ներկայ գտնուիլ առողջական պատճառներով:

Խօսքերէն ետք ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Գառնիկ Մկրտիչեան ՀՄԸՄ-ի «Ծառայութեան շքանշան»-ով պատուեց Սեպուհ Արմենակեանը, որուն անձնուէր աշխատանքն ու անձնական օրինակը վճռական դերակատարութիւն ունեցան մարզադաշտի ծրագիրի իրականացման մէջ:

Հանդիսութենէն ետք ակումբին մէջ տեղի ունեցաւ ընդունելութիւն, որուն ընթացքին ՀՄԸՄ Լիբանանի փողերախումբն ու թմբկահարները հնչեցուցին ազգային սիրուած եղանակներ` աննախընթաց խանդավառութիւն ստեղծելով ներկաներուն մօտ:

Ատրպատական

Թաւրիզի Ս. Սարգիս Եկեղեցւոյ Հովիւի Մատուռի
Գմբեթի Նորակերտ Խաչին Օծումը

Նոյեմբեր 16-ին ձեռամբ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի, տեղի ունեցաւ Թաւրիզի Լիլաւա թաղամասի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ  Ջուլֆայի Ս. Անդրէորդու (Հովուի մատուռ) վերանորոգուած եկեղեցւոյ գմբեթի խաչին հանդիսաւոր օծումը: Խաչը, որ գործն է ղարաբաղցի Մարտիրոս Չալումեանի, յառաջիկայ օրերուն պիտի տեղադրուի մատուռի գմբեթին վրայ, իսկ աւելի ուշ պիտի կատարուի նաեւ եկեղեցւոյ վերաօծումը:

Առաջնորդ սրբազանը իր քարոզին մէջ անդրադարձաւ Հովիւի մատուռի վերանորոգման աշխատանքներուն` բարձր գնահատելով բոլոր անոնք, որոնք սատար հանդիսացած էին սոյն նախաձեռնութեան:

Քուէյթ

Դասախօսական Երեկոյ

Հովանաւորութեամբ թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեանի եւ կազմակերպութեամբ Քուէյթի Հայ դատի յանձնախումբին, 19 նոյեմբերին Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ դասախօսական երեկոյ մը, «21-րդ դարու երիտասարդութեան յաջողութեան նպաստող հմտութիւններ» խորագիրով:

Քուէյթի Հայ դատի յանձնախումբի ատենապետ Տիգրան Բայաթեան, իր բացման խօսքին մէջ տեղեկացուց, թէ յանձնախումբը մտահոգ ըլլալով երիտասարդ սերունդի հարցերով, կը ծրագրէ զանոնք յուզող թեմաներուն մասին կլոր սեղաններ ու դասախօսական երեկոներ կազմակերպել:

Օրուան դասախօսներն էին Սօսի Սիմիկեան ու Յակոբ Էմրազեան: Անոնք ներկայացուցին 21-րդ դարու ընձեռած հնարաւորութիւններն ու կարելիութիւնները, որոնց ճիշդ կիրարկման պարագային, կարելի է ունենալ յաջող ընթացք ու առաւել հաստատուն քայլերով ընթանալ աննախընթաց յառաջխաղացքով ընթացող դարուս մէջ:

Սօսի Սիմիկեան ներկայացուց նաեւ աշխարհի շարք մը երկիրներու մէջ որդեգրուած կրթական համակարգերը, որոնք կը միտին լաւապէս ապահովել պատանիներու եւ երիտասարդներու հոգեմտաւոր զարգացումը:

Քուէյթի Ազգային վարժարանի նախկին տնօրէն եւ վերոնշեալ հարցերով մասնագիտական ուսումնասիրութիւններ կատարած Մինաս Հանսքէհեան ներկայացուց իր բանաձեւը` կոչ ուղղելով ունենալ հաւատք, յոյս ու դարուս առաջարկած բարեփոխումները ընդունելու պատրաստակամութիւն:

Աւարտին Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեան  բարձրօրէն գնահատեց Հայ դատի նախաձեռնութիւնն ու ելոյթ ունեցող դասախօսները` վեր առնելով ազգային պատկանելիութեան հարցը, յիշեցնելով, որ համաշխարհային մակարդակի բոլոր նուաճումներուն մէջ մեծ դեր ունի ազգային գործօնը: Ան ուրախութեամբ տեղեկացուց, որ միջինարեւելեան երկիրներուն մէջ ապրող հայ երիտասարդութիւնը կը մնայ ապահով, որովհետեւ անոր գլուխը կը շարունակեն մնալ` Հայ եկեղեցին, հայ դպրոցն ու հայկական միութիւնները:

Միացեալ Նահանգներ

Արցախի Նախագահը Կը Պարգեւատրէ
Դոկտ. Վիգէն Յովսէփեանը

Նոյեմբեր 26-ին, Միացեալ Նահանգներ իր այցելութեան ընթացքին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան Հայաստանի հիւպատոսարանին մէջ տեղի ունեցած յատուկ արարողութեան մը ընթացքին  պարգեւատրեց սփիւռքահայ եւ ամերիկացի խումբ մը հասարակական եւ քաղաքական գործիչներ, Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիոյ նահանգային խորհուրդին եւ ծերակոյտին կողմէ Արցախի անկախութեան մասին բանաձեւի ընդունման գծով իրենց տարած աշխատանքին  համար:

Պարգեւատրեալներու շարքին էր  ՀՅԴ Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ դոկտ. Վիգէն Յովսէփեան, որ ստացաւ «Մխիթար Գօշ» շքանշանը իր նշանակալի ներդրումին համար` Արցախի միջազգային ճանաչման եւ անոր տնտեսութեան ու մշակութային զարգացման գործին մէջ:

Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական Ընկերակցութեան
Եւ Հայկազեան Համալսարանի Ճաշկերոյթին Հասոյթը
Կը Հասնի Աւելի Քան 400 Հազար Տոլարի

Առաջին անգամ ըլլալով, Ամերիկայի հայ աւետարանչական ընկերակցութիւնը (ԱՀԱԸ)  եւ Հայկազեան համալսարանը միասնաբար կազմակերպեցին ճաշկերոյթ մը` ի նպաստ զոյգ հաստատութիւններուն: Ճաշկերոյթը, որ տեղի ունեցաւ 15 նոյեմբերին, «Պեւըրլի Հիլզ» պանդոկի սրահին մէջ, նաեւ յարգանքի երեկոյ մըն էր` նուիրուած դոկտ. Միհրան Աղպապեանի եւ Ճորճ Ֆիլիփսի, որոնք մեծ ներդրում ունեցած են այս զոյգ հաստատութիւններուն մէջ:

Ճաշկերոյթի յանձնախումբի ատենապետներ` Ճոյս Ապտուլեան եւ Քեն Գէորգեան, ինչպէս նաեւ ԱՀԱԸ-ի Արեւմտեան շրջանի գործադիր տնօրէն Լեւոն Ֆիլեան, իրենց յարգանքի խօսքը յայտնեցին երկու պատուոյ հիւրերուն եւ անդրադարձան զոյգ հաստատութիւններու առաքելութեան:

Սաւի Թիւֆենքեան ներկայացուց դոկտ. Միհրան Աղպապեանին կենսագրական գիծերը եւ անոր ունեցած գործունէութիւնը, իսկ Ճոյս Սթայն  ներկայացուց Ճորճ Ֆիլիփսը: Ապա ցուցադրուեցան անոնց կենսագրութիւնը ներկայացնող կարճ տեսերիզներ:

ԱՀԱԸ-ի գործադիր տնօրէն Զաւէն Խանճեան իր ելոյթին մէջ ողջունեց դոկտ. Աղպապեանը եւ Ֆիլիփսը` անոնց անձնուէր ծառայութեան համար: Ան նաեւ անդրադարձաւ ԱՀԱԸ-ի եւ անոր փրկարար գործունէութեան:

Հայկազեան համալսարանի նախագահ վեր. դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան, անդրադառնալով պատուուող անձերուն, շեշտեց աշխարհին դրական օրինակներ ըլլալու կարեւորութիւնը: Ան Հայկազեան համալսարանը դասեց որպէս եզակի կառուցողականութիւն եւ շնորհակալութիւն յայտնեց դոկտ. Աղպապեանին,  Ֆիլիփսին եւ բոլոր ներկաներուն` Հայկազեան համալսարանին հանդէպ իրենց ցուցաբերած աջակցութեան համար:

Շնորհաւորական խօսքեր արտասանեցին նաեւ Միացեալ Նահանգներու Հայ աւետարանական միութեան նախագահ վեր. Ռան Թովմասեան եւ Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեան:

Գործադրուեցաւ նաեւ գեղարուեստական յայտագիր:

Աւարտին յատուկ պատուոյ գիրեր յանձնուեցան դոկտ. Աղպապեանին եւ Ֆիլիփսին:

Ճաշկերոյթէն գոյացած աւելի քան 400 հազար տոլարի հասոյթը պիտի յատկացուին աւետարանչական եւ կրթական ծրագիրներու:

Լոնտոն

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարի
Աշխատանքային Այցը

Նոյեմբեր 18-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան աշխատանքային այցելութիւն մը տուաւ Լոնտոն, ուր հանդիպումներ ունեցաւ գաղութի պատկան մարմիններուն հետ: Քննարկուեցան հայապահպանման, լեզուի եւ մշակոյթի պահպանման, ինչպէս նաեւ համայնքային հարցեր: Անդրադարձ կատարուեցաւ նաեւ Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ կազմակերպուող ձեռնարկները համակարգելու մասին, որուն համար  ան հանդիպում ունեցաւ պատասխանատու մարմինին հետ:

Նոյեմբեր 19-ին նախարարը այցելեց Ս. Եղիշէ եկեղեցի, հանդիպում ունեցաւ Ուելսի արքայազուն Չարլզի եւ բրիտանահայ համայնքի ներկայացուցիչներու հետ:

Պուտափեշտ

Եղեռնի Ճանաչման Համար Ձեռնարկ

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ «Երիտասարդական աշխատանք` յանուն խաղաղութեան» համահայկական ուսուցողական ծրագրի շրջագիծէն ներս, 22 նոյեմբերին Համաշխարհային հայկական երիտասարդական ոստայնի ներկայացուցիչները, մասնակցութեամբ աւելի քան 25 երկիրներէ ժամանած 60  երիտասարդներու, Պուտափեշտի  եւրոխորհուրդի երիտասարդական կեդրոնի բակին մէջ  ձեռք-ձեռքի տուած` կազմեցին 100-ամեակի խորհրդանիշը: Անոնք կը կրէին «Ճանչցէք եւ դատապարտեցէք Հայոց ցեղասպանութիւնը» մակագրութեամբ շապիկներ:

Ոստայնի նախագահ Աթոմ Մխիթարեան իր ելոյթին մէջ յայտնեց, թէ պատահական չէ ընտրուած օրը, որովհետեւ 22 նոյեմբերի 1920-ին հրապարակուեցաւ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ուիլսընի` Հայաստանի եւ Թուրքիոյ սահմանը որոշող իրաւարար վճիռը:

Հայ երիտասարդները շեշտեցին, որ 22 նոյեմբերը պէտք է դառնայ ոտնահարուած արդարութեան վերականգնման, ազգային պահանջատիրութեան եւ հայ ժողովուրդէն խլուած իրաւունքներու վերականգնման օրը:

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Տիթրոյիթի «Ազատամարտ» կոմիտէին, 1 նոյեմբերին Լիվոնիա շրջանի Պըրթըն Մայնըր սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՅԴ-ի 124-ամեակի ձեռնարկը:

Օրուան պատգամաբերն էր ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին անդամ եւ ՀՅԴ Ամերիկայի Արեւելեան շրջանի նախկին ներկայացուցիչ, Տիթրոյիթի նոր Հայ կեդրոնի կեդրոնական յանձնախումբի համանախագահ Հայկ Օշական: Իր պատգամին մէջ ան անդրադարձաւ ՀՅԴ-ի ներկայ լայնածաւալ գործունէութեան` հայրենիքէն ներս թէ դուրս: Ան անդրադարձաւ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի ՀՅԴ-ի եւ իր յարակից միութիւններուն ծաւալած աշխատանքներուն` քաղաքական, կրթական, մշակութային թէ մարզական մարզերէն ներս, հաստատելով, որ այս բոլորը արդիւնքն էին համեստ դաշնակցականներու անշահախնդիր զոհողութիւններուն` առանց երբեք գնահատանք ու վարձատրութիւն ակնկալելու:

Ապա ՀՅԴ «Ազատամարտ» կոմիտէի ներկայացուցիչ Րաֆֆի Ուրլեան փոխանցեց «Տարուան համակիր» մրցանակները Յակոբ Տաքէսեանին, Րաֆֆի Քիւրեճեանին ու Շաքէ Պասմաճեանին, որոնք երկար տարիներու ընթացքին միշտ նեցուկ կանգնած են գաղութի բոլոր միութիւններուն եւ հաստատութիւններուն ` նիւթապէս, բարոյապէս եւ գործնապէս:

Նշենք, որ սոյն ձեռնարկին հասոյթը ամբողջութեամբ յատկացուեցաւ Սուրիահայութեան օգնութեան ֆոնտին:

Քանատա

15 նոյեմբեր 2014-ին, թորոնթոհայութիւնը հաւաքուեցաւ Թորոնթոյի Հայ կեդրոնի սրահը` պանծացնելու համար 124 տարիներու անընկճելի կամքն ու հերոսական պատմութիւնը ՀՅԴ  «Ս. Թեհլիրեան» կոմիտէութեան, ՀՅԴ  «Արմէն Գարօ» ուսանողական միութեան, եւ ՀՅԴ. ՔԵՄ-ի  «Ս. Զաւարեան» մասնաճիւղին կազմակերպած ազգային-յեղափոխական երգերու երեկոյթով:

Սրահը զարդարուած էր ՀՅ Դաշնակցութեան դրօշներով, ֆետայիներու եւ ազգային գործիչներու նկարներով. իսկ իւրաքանչիւր սեղանի կեդրոնը զետեղուած էր ֆետայիի մը որմազդը, որ պատրաստութիւնն էր  ՀՅԴ  Քանատայի պատանեկան միութիւններուն:

Ձեռնարկը վարեց Շանթ Նաճարեան, որ բարի գալուստի խօսքէն եւ հակիրճ պատմականի մը ներկայացումէն ետք, ներկաներու փոխանցեց, որ` «հարկ է շարունակել վեհ գործը, մեր նպատակը տկարութիւն պէտք չէ՛ ճանչնայ մինչեւ ազատ, անկախ ու միացեալ Հայաստանի իրականացումը»:

Ապա սրահ մուտք գործեցին ՀՅԴ «Քրիստափոր» եւ «Ռոստոմ» պատանեկան միութիւններու անդամները, որոնց յաջորդեց վաստակաւոր դաշնակցական Սերոբ Վեսոյեանի յուզիչ եւ տպաւորիչ ՀՅԴ-ի ջահով մուտքը սրահ եւ ջահի փոխանցումը պատանի Մհեր Գարաճեանին: Առյաւէտ բաժնուած ֆետայիներու, գործիչներու, ազատամարտիկներու եւ դաշնակցական ընկերներու յիշատակը յոտնկայս` մէկ վայրկեան լռութեամբ յարգելէ ետք, պատանիները ձեռնարկին բացումը կատարեցին «Մեր հայրենիք» եւ «Մշակ, բանուոր» քայլերգներու խմբային երգեցողութեամբ:

Պատանիներու երգեցողութեան յաջորդեց պատանեկանէն ՀՅԴ Քանատայի երիտասարդական միութեան շարքերը փոխանցուող երիտասարդներու խոստման արարողութիւնը, որ վարեց ՔԵՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ Ռազմիկ Չաքմաքեան:

Ապա բեմ հրաւիրուեցաւ ՀՅԴ «Ս. Թեհլիրեան» կոմիտէի անդամ Անի Շարապխանեան, որ վեր առաւ Դաշնակցութեան արժէքը` 124 տարիներու իր գործունէութեան ընդմէջէն: Ան ըսաւ. «Սուրը, բահը, գրիչը կեանք առին դաշնակցական երիտասարդ ղեկավարութեամբ ու մարմնացան մարտական, քաղաքական, դիւանագիտական, քարոզչական ու դաստիարակչական աշխատանքներուն մէջ»: Շարապխանեան աւելցուց, թէ հայ ժողովուրդը պիտի չկարենար շրջանցել Ցեղասպանութեան արհաւիրքը ու կազմակերպել իր գաղութները, հիմնել իր ակումբներն ու դպրոցները, շինել իր եկեղեցիները, ամուր պահել իր մշակոյթը, կերտել քաղաքական միտքեր ու երազել ազատ, անկախ ու միացեալ Հայաստանի մասին` առանց Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան: Մէկ խօսքով, 124-ամեայ ՀՅԴ-ն հայոց ժամանակակից պատմութեան հիմնական ու կարեւորագոյն մասնիկն է, այնքան մը, որ սփիւռքեան իրականութիւնը կը նոյնանայ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան զարգացման հոլովոյթին հետ:

Ապա Շարապխանեան հաստատեց, որ այսօր Դաշնակցութեան առջեւ ծառացող  մարտահրաւէրները շատ են`  թէ՛ ներքին եւ թէ՛ արտաքին ճակատներուն վրայ: Իսկ Թորոնթոյի պարագային, այդ բոլորին վրայ կու գան աւելնալու Հայ կեդրոնի պահպանումն ու նիւթական օժանդակութիւնը: Սակայն «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէն վստահութիւն ունի թորոնթոհայ գաղութին վրայ ու հպարտ է անով:

Պաշտօնական բաժինի աւարտին բեմ հրաւիրուեցաւ Էլի Պէպէրեան, որ ազգային ու յեղափոխական երգերով ելոյթ ունեցաւ մինչեւ ուշ ժամեր:

Յաջորդ օրը, նոյեմբեր 16-ին, Ս. Աստուածածին Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի,  հոգեհանգստեան արարողութիւն կատարուեցաւ «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէութենէն առյաւէտ բաժնուած ընկերներու հոգիներուն յիշատակին:

Թեհրան

Նոյեմբեր 19-ին Հ. Մ. «Արարատ» կազմակերպութեան «Կոմիտաս» սրահին մէջ  տեղի ունեցաւ ՀՅԴ-ի 124-ամեակին նուիրուած տօնակատարութիւն:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Մելան Սեֆեան, որ հաստատեց, թէ հայ ժողովուրդի պատմութեան ամենաերկարակեաց ուղեւորներէն մէկն է ՀՅԴ-ն, որ անգամ մը եւս կը նշէ իր հիմնադրութեան տարեդարձը: Ան նկատել տուաւ, որ  տարեդարձները առիթներ են գործունէութիւններ գնահատելու:

Օրուան բանախօս ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Լեւոն Մկրտչեան իր ելոյթին մէջ շեշտը դրաւ աշխարհաքաղաքական ներկայ բարդ իրավիճակին, ՀՅԴ-ի առաքելութեան եւ իր քաղաքականութեան մէջ որդեգրած ուղիին վրայ: Ան նաեւ մատնանշեց Դաշնակցութեան համար երեք հիմնական առաքելութիւններ. ա) Տեսլական, երբ հայ յեղափոխականները համախմբուեցան հայրենիքի ազատագրման շուրջ, երբ հայրենիքը կը գտնուէր սարսափելի ծանր իրավիճակի մէջ, անոնք իրենց վրայ պատասխանատուութիւն առին պահպանելու տեսլականը, բ) Գործի կուսակցութիւնը, որ ձեւաւորուեցաւ Քրիստափոր Միքայէլեանի ձեռքով, գ) Տուրք չտալ ամբոխային տրամաբանութեան եւ թոյլ չտալ, որ անիկա յաղթէ կուսակցութեան եւ հայ ժողովուրդին:

Բանախօսը նաեւ կարեւորութեամբ անդրադարձաւ Հայաստանի դիմաց ծառացող մարտահրաւէրներուն` անդրադառնալով Հայաստանի անվտանգութեան յանգեցնող ռազմավարական քայլերուն:

ԹՀԹ-ի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան իր ելոյթին մէջ հաստատեց, որ անցնող 124 տարիներու ընթացքին ՀՅԴ իր նուիրաբերող ծառայութեամբ մեր ժողովուրդին նուիրեց այն, ինչ որ ոչ մէկ քաղաքական կազմակերպութիւն չկրցաւ մինչ այդ տալ, աւելցնելով, որ մենք մեր գիտակցութեան մէջ կը վերակենդանացնենք պատկերը եւ տիպարը բոլոր այն անձերուն ու պատմական դէպքերուն, որոնք մեր ժողովուրդի կեանքին մէջ վճռական ու ճակատագրական դեր ունեցած են:

Ձեռնարկին ընթացքին գործադրուեցաւ նաեւ  գեղարուեստական յայտագիր:

Քուէյթ

Քուէյթի Մէջ Ամերիկեան Դեսպանատան
Քաղաքական Բաժնի Ղեկավարին Այցելութիւնը
Ազգային Առաջնորդարան

Նոյեմբեր 12-ին թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ  Մասիս ծ. վրդ. Զօպուեան Ազգային առաջնորդարանի իր գրասենեակին մէջ ընդունեց Քուէյթի մէջ ամերիկեան դեսպանատան քաղաքական բաժնի ղեկավար Ճենիֆըր Հեճիսթընպըրկը: Այցելութիւնը առիթ մը հանդիսացաւ խօսելու Քուէյթի եւ շրջանի հայ համայնքներուն մասին: Մասիս ծ. վրդ. Զօպուեան տեղեկութիւններ փոխանցեց Քուէյթի հայ համայնքի բազմաբնոյթ աշխատանքներուն մասին` ըլլան անոնք կրօնական, ուսումնական, մշակութային ու մարզական: Խօսելով Միջին Արեւելքի եւ Արաբական ծոցի երկիրներու հայ գաղութներու մասին` ան շեշտեց, որ անոնք կազմակերպուեցան 1915-ի ջարդէն ետք, երբ հայ ժողովուրդը հաւաքական ցեղասպանութեան ենթարկուեցաւ Թուրքիոյ կողմէ: Ամերիկեան դեսպանատան քաղաքական բաժնի ղեկավարը դեսպանատուն հրաւիրեց կաթողիկոսական փոխանորդը ծանօթանալու համար նորանշանակ դեսպանին:

Մանկական Երգերու Մեկնաբան Մակիին Ելոյթը

Քուէյթի Ազգային վարժարանի Շրջանաւարտից միութեան վարչութեան հրաւէրով 15-18 հոկտեմբերին մանկական երգերու մեկնաբան Մակի այցելեց Քուէյթ: Հոկտեմբեր 15-ին ան հանդիպում ունեցաւ թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեանին հետ: Յաջորդ օրը այցելեց Քուէյթի Ազգային վարժարան, ուր հանդիպեցաւ վարժարանի աշակերտներուն հետ եւ ուրախ մթնոլորտ մը պարգեւեց անոնց: 17 հոկտեմբերին «Քաշշաֆա» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ համերգ: Համերգի աւարտին Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեանի ձեռամբ Մակիին փոխանցուեցաւ Շրջանաւարտից միութեան յուշանուէրը: Այնուհետեւ կաթողիկոսական փոխանորդը արտասանեց սրտին խօսքը եւ յաջողութիւն մաղթեց բոլորին:

Հոկտեմբեր 18-ին ան միացաւ Կիրակնօրեայ յաճախող փոքրիկներուն եւ քաջալերեց անոնց  քրիստոնէական դաստիարակութիւնը եւ շեշտելով անոր դերը: Հանդիպման աւարտին Մակին իր վերջին խտասալիկները նուիրեց առաջնորդարանին եւ Ազգային վարժարանին:

Թեհրան

Առաջնորդարան Տրուած Այցելութիւններ

* 6 նոյեմբերին Թեհրանի Հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան ընդունեց Շուէտի դեսպանութեան երկրորդ քարտուղար Պիր Լինները, որ նոր պաշտօն ստանձնած էր դեսպանատան մէջ: Պիր գոհունակութիւն յայտնեց այս հանդիպումին համար, իսկ սրբազանը շնորհաւորեց զինք եւ յաջողութիւն մաղթեց իր ապագայ գործունէութեան մէջ: Ան նաեւ որոշ բացատրութիւններ տուաւ  հայ համայնքի ազգային-հոգեւոր կեանքին մասին:

* Նոյն օրը սրբազան հայրը ընդունեց Թեհրանի Հայ եկեղեցասէր կանանց միութեան վարչութիւնը: Ան շնորհաւորեց նոր վարչութիւնը, յաջողութիւն մաղթեց անոր անդամներուն եւ թելադրեց, որ նոր ուժերով օժտեն միութիւնը: Սրբազանը միաժամանակ գնահատեց եկեղեցասէր միութեան գործունէութիւնը` վեր առնելով հայ կնոջ դերը մեր ժողովուրդի կեանքին մէջ:

* Դարձեալ նոյն օրը Սեպուհ արք. Սարգիսեան ընդունեց Թեհրանի Հայ կանանց բարեգործական ընկերութեան վարչութեան ներկայացուցիչները, որոնք սրբազան հօր զեկուցեցին իրենց աշխատանքներուն մասին: Առաջնորդ հայրը մեծապէս գնահատեց զիրենք` անդրադառնալով Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ գործող ծերանոցին  եւ «Սօսէ Մայրիկ»-ին, որոնք կը գտնուին իրենց հոգածութեան ներքեւ եւ գնահատեց երկու ծերանոցներու նկատմամբ անոնց ունեցած պատասխանատու վերաբերմունքը:

Դոկտ. Ռ. Փիրումեանի Դասախօսութիւնը

Հոկտեմբեր 27-ին «ՀՈՒՍԿ» հաստատութեան կեդրոնին մէջ, նախաձեռնութեամբ նոյն հաստատութեան, տեղի ունեցաւ դասախօսութիւն` «Հայոց ցեղասպանութեան արտացոլումը` հայ գրականութեան մէջ» թեմայով: Օրուան դասախօսն էր գիտաշխատող, ցեղասպանագէտ եւ «Եու. Սի. Էլ. Էյ.» համալսարանի նախկին դասախօս, դոկտ. Ռուբինա Փիրումեան:

Դոկտ. Ռ. Փիրումեան իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ իր աշխատանքներու նախապատմութեան, որ վերածուեցաւ գիտական գործի` իր այլ փուլերով: Ան նկատել տուաւ, որ յուշագրութիւնը կը դառնայ վաւերագրութիւն եւ ան կ՛ազդէ հասարակական կարծիքի վրայ` ըլլալով քաղաքականութեան սկիզբ, որ յաջողութեան եւ մտաւոր պայքարին մէջ ունի իր ուրոյն դերը:

Փիրումեան նաեւ անդրադարձաւ այն ընթացքին, որ կը բանեցնեն Թուրքիոյ իշխանութիւնները` չէզոքացնելու համար Հայ դատի յաջողութիւններու  ընթացքը, յատկապէս` 100-ամեակի սեմին:

«Յոնան Դաւթեան»-ի Նախաձեռնութեամբ
Դասախօսական Երեկոյ` Նուիրուած
Ցեղասպանութեան 100-Ամեակին

Հոկտեմբեր 21-ին «Արարատ» մարզաւանի «Շահպազեան» սրահին մէջ «Յոնան Դաւթեան» ուսանողական միութեան նախաձեռնութեամբ տեղի ունեցաւ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի առիթով դասախօսական-գեղարուեստական ձեռնարկ:

Օրուան բանախօս Ազատ եւ Ղազուինի միջազգային համալսարաններու դասախօս-իրաւաբան դոկտ. Ազին ներկայացուց  ցեղասպանութիւն եզրոյթի առումներով գոյութիւն ունեցող տարաբնոյթ ուղղուածութիւնները:

Բանախօսը ընդգծելով Հայոց ցեղասպանութեան կազմակերպիչներուն անպատիժ մնալու փաստը` շեշտեց կարեւորութիւնը հատուցման պահանջներու իրաւական ձեւով քննարկելու հարցին:

Խորհրդարանի մէջ իրանահայութեան երեսփոխան դոկտ. Կարէն Խանլարեան անդրադառնալով պատմութեան նմանօրինակ փաստերուն` նկատել տուաւ, որ Ցեղասպանութեան գործադրման ընթացքին բազմաթիւ փաստեր եւ արձանագրութիւններ կան կապուած հայերուն ապաստան տուած թուրք ու քիւրտ ընտանիքներու մասին, աւելցնելով, որ այս գործողութիւնը պէտք է դիտարկել ոչ թէ թուրք ժողովուրդին ուղղուած ընթացք, այլ Թուրքիոյ պետութեան` իր ամենաիրաւական հասկացողութեամբ:

Յունաստան

Կոմիտաս Վարդապետի Կիսանդրիի Բացում

Նոյեմբեր 2-ին Քոքինիոյ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ պատարագի աւարտին տեղի ունեցաւ Կոմիտաս վարդապետի ծննդեան 145-ամեակին առիթով` Կոմիտասի կիսանդրիի բացում: Կիսանդրիին բացումը կատարեցին թեմի առաջնորդ Խորէն արք. Տողրամաճեան եւ քանդակագործ Լութֆիկ Զատիկեան:

Բացման խօսքը արտասանեց Միլենա Ասլանեան, որմէ ետք Քոքինիոյ հոգեւոր հովիւ  Յովհաննէս աբղյ. Սաղտըճեան ներկայացուց հայ ազգային երաժշտութեան եղերաբախտ վարպետին կենսագրական գիծերն ու գործունէութիւնը: Ապա Յովսէփ Ասատուրեան ասմունքեց Կոմիտաս վարդապետին նուիրուած բանաստեղծութիւն մը:

Քանդակի հեղինակ Լութֆիկ Զատիկեան խօսք առնելով` իր ուրախութիւնն ու յուզումը յայտնեց իրեն վստահուած գործին համար:

Առաջնորդ սրբազանը իր ելոյթին մէջ վեր առաւ Կոմիտաս վարդապետին վաստակը ու համազգային արժէքը` նշելով, որ 100-ամեակի սեմին գտնուելով, առաջին քայլը առնուած է` զետեղելով Կոմիտաս վարդապետին կիսանդրին, որպէսզի մեր ժողովուրդին զաւակները տեսնելով Կոմիտասի դէմքը` առաւել եւս փարին եւ կառչած մնան հայ մշակոյթին, Հայ եկեղեցւոյ եւ մանաւանդ մեր ազգային ժողովրդական երգերուն:

Վրաստան

 Վրաստանի Կրօնական Հարցերով Պետական
Գործակալութեան Նախագահը Եւ Աշխատակիցները
Հանդիպում Ունեցան Թեմի Առաջնորդին Հետ

Հոկտեմբեր 14-ին վիրահայոց թեմի առաջնորդարանին մէջ տեղի ունեցաւ հանդիպում` Վրաստանի Կրօնական հարցերով պետական գործակալութեան նախագահ Զազա Վաշախմածէի եւ անոր ղեկավարած գործակալութեան աշխատակազմի անդամներուն հետ:

Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան գոհունակութիւն յայտնեց այցելութեան համար:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան երկու հիմնական հարցեր` Վրաստանի մէջ գործող աւանդական կրօնական համայնքներու ֆինանսաւորման հարցը եւ  խորհրդային տարիներուն վիրահայոց թեմէն բռնագրաւուած եկեղեցիներու պահպանութեան եւ թեմին վերադարձնելու հարցը:

Թեմի առաջնորդը իր պատրաստակամութիւնը յայտնեց համագործակցելու գործակալութեան հետ` ի նպաստ Վրաստանի կրօնական համայնքներու խաղաղ եւ միասնական գործունէութեան:

Իր հերթին Վրաստանի կրօնական հարցերով պետական գործակալութեան ղեկավար Զազա Վաշախմածէն յայտնեց, որ սոյն հարցերը միշտ գործակալութեան ուշադրութեան առարկայ են եւ իրենք աշխատանք կը տանին Վրաստանի մէջ պատմամշակութային ժառանգութիւնը պահպանելու եւ պետութեան կողմէ կրօնական աւանդական համայնքներուն նիւթական օժանդակութիւն ցուցաբերելու համար:

Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի
Վրաստանի Յանձնախումբին Հերթական Ժողովը

Նոյեմբեր 4-ին վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Վրաստանի յանձնախումբին հերթական ժողովը` ներկայութեամբ  թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեանի:

Նկատի ունենալով Վրաստանի մէջ հասարակական, պետական կառոյցներու եւ անհատ գործիչներու` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի շրջագիծին մէջ ծրագիրներ կազմակերպելու ցանկութիւնը, յանձնախումբը այսուհետեւ պիտի ստանձնէ առաջարկուող ծրագիրները համակարգելու եւ անոնց աջակցելու պարտաւորութիւնը եւ այս կապակցութեամբ յայտարարութեամբ հանդէս պիտի գայ վրացահայ հասարակութեան առջեւ:

Նիստին ընթացքին քննարկուեցաւ նաեւ ՄԱԿ-ի կողմէ ընդունուած «Ցեղասպանութեան յանցագործութեան կանխման եւ պատժման» շրջագիծին մէջ, Վրաստանի մէջ Հայաստանի դեսպանութեան, Վրաստանի պետական եւ հասարակական կառոյցներու հետ համագործակցութեամբ, կազմակերպել եւ նշել այդ օրը, որուն ընթացքին ներկայացնել ազգային եւ կրօնական հողի վրայ իրականացուած ոճրագործութիւնները` հիմնական շեշտը դնելով Հայոց ցեղասպանութեան վրայ:

Որոշուեցաւ յատուկ շնորհակալագիրներ փոխանցել այն երկիրներու դեսպանութիւններուն, որոնք ընդունած եւ դատապարտած են Հայոց ցեղասպանութիւնը: Նաեւ շարունակել դիմել տարբեր երկիրներու դեսպանատուներուն` Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման եւ դատապարտման խնդրանքով: Անհրաժեշտ նկատուեցաւ նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին վրացերէնով գրքոյկ հրատարակելու անհրաժեշտութիւնը:

Յանձնախումբը որոշեց յաջորդ ժողովը կայացնել դեկտեմբերին:

Միացեալ Նահանգներ

«Տալու Հոգիով» Բարեսիրական Ճաշկերոյթը

Վերջերս «Ուէլեսլի քաունթրի քլապ»-ի սրահին մէջ Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան Պոսթընի շրջանի Մանուկներու եւ որբերու յանձնախումբը նշեց իրենց այս տարուան «Տալու հոգիով» բարեսիրական ճաշկերոյթը:

Օրուան հանդիսավար Միշել Սիմուրեանի բարի գալուստի խօսքին յաջորդեց Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան գործադիր տնօրէն Զաւէն Խանճեանին ելոյթը: Յանձնախումբի անդամ Ճոյս Ճանճիկեան ներկայացուց նշանաւոր աճուրդավարը եւ հեռատեսիլի 5-րդ կայանի խօսնակ Մայք Ուէնքըմը, զոր նաեւ անուանեց տարուան «Պատուաւոր հայ»-ը:

Ճաշկերոյթին հասոյթը պիտի յատկացուի ԱՀԱԸ-ի մանուկներու եւ որբերու ծրագիրներուն` Հայաստանի եւ Արցախի մէջ:

Հայկական Խաչքար` Քոլորատոյի
Խորհրդարանի Շէնքի Շրջափակին Մէջ

Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբը կը տեղեկացնէ, թէ շնորհիւ Քոլորատոյի հայ համայնքի ջանքերուն, Քոլորատոյի խորհրդարանի շէնքին շրջափակին մէջ պիտի հաստատուի «Հայկական այգի» մը, որուն մէջ պիտի տեղադրուի Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած խաչքար մը, որ արդէն իսկ հասած է Հայաստանէն:

Ֆրանսա

Ֆրանսայի «Հայաստան» Հիմնադրամին
Նոր Նպաստը Սուրիահայութեան

Հալէպի հայութիւնը եւ քեսապահայերը պահպանելու անոնց դպրոցները, համայնքային հիմնարկները եւ ընկերա-առողջապահական ենթակառոյցներու գոյատեւումը երաշխաւորելու համար անոնք կարիքը ունին օժանդակութեան:

Այդ նպատակին սատարելու համար, «Հայաստան» հիմնադրամի Ֆրանսայի մասնաճիւղը 40 հազար եւրոյի նոր օժանդակութիւն մը կը յատկացնէ սուրիահայութեան: Ասիկա կու գայ աւելնալու այն 250 հազար եւրոյին վրայ, զոր Ֆրանսայի «Հայաստան» հիմնադրամը Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միջոցով արդէն տրամադրած է այդ համայնքներուն:

Նշենք, որ «Ֆոնեթոն»-ի ծիրին մէջ, որ պիտի կազմակերպուի Փարիզի, Լիոնի, Մարսէյի եւ Թուլուզի մէջ 19-23 նոյեմբերին, սուրիահայութեան օժանդակութեան ծրագիրը պիտի շարունակուի:

Իրան

Արամ Ա. Կաթողիկոսն Ու Սփիւռքի Նախարարը
«Ալիք» Կ՛այցելեն

* Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին Իրան կատարած պաշտօնական այցելութիւններու շրջագիծին մէջ, Իրան ժամանած Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան 22 հոկտեմբերին այցելեց «Ալիք»: Հրայր Մարուխեանի անուան սրահին մէջ հաստատութեան անունով խօսք առաւ Թովմաս Թովմասեան, որ անդրադարձաւ ՀՅԴ-ի կողմէ ազգային արժէքներու պահպանման ի խնդիր կատարուած աշխատանքներուն:

«Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Դերենիկ Մելիքեան կարեւորութեամբ անդրադարձաւ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան Հայաստան-սփիւռք կառուցողական համագործակցութեան զարգացման` գնահատելով Հայաստանի սփիւռքի նախարարին անխոնջ ջանքերը` Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններու աւելի զարգացման եւ աշխուժացման կապակցութեամբ:

Իր կարգին, Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան կարեւորութեամբ անդրադարձաւ իրանահայութեան ունեցած դերակատարութեան` Իրան-Հայաստան սերտ յարաբերութիւններու աւելի ամրապնդման գործին մէջ: Ան նաեւ տեղեկութիւններ փոխանցեց Հայաստան-սփիւռք խորհրդաժողովի նպատակներուն մասին եւ կարեւոր նկատեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներուն գծով տարուած աշխատանքները:

Յայտնենք, որ  Հայաստանի սփիւռքի նախարարը այցելեց նաեւ  Սասուն քաղաքամասի «Ա. Աւետիսեան» ազգ. բուժարան, ՀՄ «Սիփան» միութիւն, ՀՄՄ «Րաֆֆի» համալիր եւ ծանօթացաւ անոնց  գործունէութիւններուն:

* Հոկտեմբեր 25-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. վեհափառ հայրապետ այցելեց «Ալիք»: «Հրայր Մարուխեան» սրահին մէջ տեղի ունեցած ընդունելութեան ընթացքին «Ալիք» հաստատութեան ներկայացուցիչ Գեւիկ Մկրտչեան կարեւորութեամբ անդրադարձաւ պատմութեան ընթացքին ՀՅԴ սերտ համագործակցութեան` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հետ, եւ կարեւոր նկատեց Հայ դատի գծով Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան անժխտելի դերը:

«Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Դերենիկ Մելիքեան կարեւորութեամբ անդրադարձաւ վեհափառ հայրապետին Իրան այցելութեան` շեշտելով Հայաստան-սփիւռք 5-րդ խորհրդաժողովի ընթացքին վեհափառ հայրապետի ներկայացուցած գործնական առաջարկներու ընդմէջէն, նաեւ միջազգային բեմին եւ յատկապէս Հայ դատի ուղղութեամբ անոր անժխտելի դերակատարութիւնը:

Իսլ. խորհրդարանին մէջ Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան երեսփոխանը անդրադարձաւ վեհափառ հայրապետին Իրան կատարած այցելութեան քաղաքական ձեռքբերումներուն:

Թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան իր ելոյթին մէջ հաստատեց, որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը միշտ նեցուկ կանգնած է բոլոր այն կազմակերպութիւններուն եւ հաստատութիւններուն, որոնք մեր ժողովուրդի ամբողջական տեսիլքի ու երազներու հեռանկարով կը գործեն:

Վեհափառ հայրապետը իր խօսքին մէջ հաստատեց, որ «Ալիք»-ը համապարփակ, համատարած, բազմատարած առաքելութիւն մըն է Իրանի հայութեան կեանքին մէջ եւ իբր այդպիսին` Իրանի հայութեան կեանքին մէջ առանցքային տեղ ու դեր ունի: Ան նաեւ կարեւոր նկատեց առաջնորդներուն դերը, որոնք  հաւատքի առաքելութեամբ եւ ազգային ծառայութեամբ լծուած »ն աշխատանքի: Վեհափառ հայրապետը անդրադարձաւ նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով տարուած աշխատանքներուն, յատկապէս` միջազգային բեմերու վրայ:

Միացեալ Նահանգներ

«Հայաստան» Համահայկական
Հիմնադրամի Մեկնարկ

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը  նոյեմբերին պիտի ունենայ իր տարեկան թելեթոնը, որուն պաշտօնական ընդունելութեան` 23 նոյեմբերին կայանալիք կալային համար մեկնարկի ձեռնարկ մը տեղի ունեցաւ 16 հոկտեմբերին, Կլենտէյլի «Ֆինիշիա» ճաշարանին մէջ: Պատուոյ հիւրն էր Արցախի փոխվարչապետ զօր. Արթուր Աղաբէկեան: Ներկայ էին առաջնորդներ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան, Յովնան արք. Տէրտէրեան, նաեւ` պաշտօնական եւ ներկայացուցչական դէմքեր:

Սրբազանը իր խօսքին մէջ վերահաստատեց թեմին զօրակցութիւնը մայր հայրենիքին եւ անոր բարգաւաճման ի խնդիր տարուող աշխատանքներուն` բարձր գնահատելով այս ծիրին մէջ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին գործունէութիւնը:

Խօսք առին նաեւ զօր. Ա. Աղաբէկեան, Միացեալ Նահանգներու մէջ Արցախի մնայուն ներկայացուցիչ Ռոպեր Աւետիսեան, «Հայաստան» հիմնադրամի Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու վարիչ Սարգիս Գոթանճեան եւ Կլենտէյլի քաղաքապետ Զարեհ Սինանեան:

«Հայրենիք»-ի 115-Ամեակի Եւ «Արմինիըն
Ուիքլի»-ի 80-Ամեակի Նշում` Պոսթընի Մէջ

Կիրակի, հոկտեմբեր 26-ին, Պոսթընի մէջ մեծ շուքով նշուեցաւ «Հայրենիք» շաբաթաթերթի 115-ամեակի ձեռնարկը` Աւօ եւ Քարմէն Պարմաքեաններու բնակարանին (Ուալթհամ) մէջ:

Ներկաներուն թիւը կը գերազանցէր 150-ը:

Ամերիկայի Արեւելեան շրջանի ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչներուն կողքին,  ներկայ էին այլ միութիւններու եւ հիմնարկներու ներկայացուցիչներ:

Ձեռնարկի Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով խօսք առաւ Հետըր Քրաֆեան, որ ներկաներուն շնորհակալութիւն յայտնելէ ետք, բեմ հրաւիրեց օրուան հանդիսավար Քրիսթի Ռենտալը:

Մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծած Ռենտալ 1997-էն 2002 գործած է Հայաստանի մէջ եւ ամէն տարի հետեւողականօրէն կը շարունակէ այցելել: Բարի գալուստ մաղթելէ ետք Ռենտալ բեմ հրաւիրեց ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի օրուան ներկայացուցիչ Անդրանիկ Գասպարեանը: Վերջինս բացատրեց օրուան հաւաքի միտք բանին` մանրամասնելով, թէ, հակառակ տնտեսական դժուար պայմաններուն, «Հայրենիք» կը շարունակէ գործել` շարունակ քայլ պահելով փոփոխութիւններուն հետ:

Ապա Գասպարեան բեմ հրաւիրեց օրուան բանախօս դոկտ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեանը, որ յուշեր պատմեց «Հայրենիք»-էն, յատկապէս քաղաքի կեդրոնին մէջ գտնուող նախկին կեդրոնէն` 212 Stuart Street: Յովհաննէսեան շեշտեց, թէ «Հայրենիք» թերթին կողքին յատկապէս յիշատակելի էին քանի մը տասնեակ տարիներ հրատարակուած ամսագիրները, որոնց թիւերը իրենց բովանդակութեամբ ցայսօր մեծ կարեւորութիւն ունին եւ շարունակ զանազան ուսումնասիրութիւններու աղբիւր կը հանդիսանան:

Ան կոչ ուղղեց ներկաներուն, որ շարունակեն իրենց թէ՛ բարոյական, եւ թէ նիւթական օժանդակութիւնը: Կարճ պատմականով մը ան նաեւ ներկայացուց «Հայրենիք»-ի անգլերէն բաժինի ծնունդը` «Արմինիըն Ուիքլի»-ն, որ իր կարգին այս տարի կը տօնէ իր 80-ամեակը:

Աւիկ Տէրենց արտասանեց «Հայրենիք»-ին նուիրուած բանաստեղծութիւն մը: Բեմ հրաւիրուեցաւ Թոմ Վարդապետեան, որ լրագրութեան մարզին մէջ ծառայած է տարիներ շարունակ: Ան իր սրտի խօսքը փոխանցելէ ետք, այս յիշատակելի օրուան առթիւ, Միտըլսեքս շրջանի շերիֆ Փիթըր Գութուճեանի կողմէ «Հայրենիք»-ի 115-ամեակն ու «Արմինիըն Ուիքլի»-ի 80-ամեակը նշող յատուկ յուշատախտակներ յանձնեց:

Ապա բեմ հրաւիրուեցան երկու թերթերուն խմբագիրները` Նանոր Պարսումեան («Արմինիըն Ուիքլի») եւ Զաւէն Թորիկեան («Հայրենիք»), որոնք փոխանցեցին իրենց սրտի խօսքը:

Այս առթիւ, պարգեւատրուեցան տարիներ շարունակ թերթին ծառայած հետեւողական աշխատակիցներ Կարիս Զերտէլեան («Հայրենիք»), Մայքըլ Մենսոյեան («Արմինիըն Ուիքլի») եւ տոքթ. Հենրի Ասթարճեան («Հայրենիք» եւ «Արմինիըն Ուիքլի»): Անոնք ստացան Հրայր Բազէի լոյս ընծայած կոթողական ալպոմը` նուիրուած հայկական եկեղեցիներուն:

Նմանօրինակ պարգեւ մը յանձնուեցաւ նաեւ հիւրընկալ Աւօ եւ Քարմէն Պարմաքեաններուն, որոնք իրենց երդիքին տակ ընդունած էին «Հայրենիք»-ի բարեկամները:

Աւելի քան երեք ժամ տեւած սոյն ձեռնարկի եզրափակման, կրկին խօսք առաւ Անդրանիկ Գասպարեան եւ անգամ մը եւս շնորհակալութիւն յայտնեց ներկաներուն, որոնք ձեռնարկի աւարտէն ետք շարունակեցին իրենց զրոյցները:

Շահան Արք. Սարգիսեան Արեւմտեան Թեմ Իր
Այցելութիւնը Աւարտեց` Պատարագելով
Ս. Աստուածածին Եկեղեցւոյ Մէջ

Թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի հրաւէրով Բերիոյ թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան  կիրակի, 19 հոկտեմբերին Ս. պատարագ մատուցեց Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ` իր լրումին հասցնելով թեմին տուած իր աւելի քան մէկ շաբթուան այցելութիւնը: Յայտնենք, որ հիւր սրբազանը թեմ ժամանած էր յատուկ առաքելութեամբ` զօրակցութիւն ապահովելու համար Սուրիոյ հայութեան ու մասնաւորապէս մեր վարժարաններուն:

Իր հրաժեշտի պատգամին մէջ Շահան սրբազան գոհունակութիւն յայտնեց գաղութին մէջ Սուրիոյ հայութեան ի նպաստ զօրակցական մթնոլորտին համար, որոնք արտայայտութիւն գտան հանդիպումներու ընթացքին եւ հանգանակային աշխատանքներով: Ան երկուշաբթի, 20 հոկտեմբերին, մեկնեցաւ Լոս Անճելըսէն` իր ամերիկեան շրջապտոյտը շարունակելու համար Արեւելեան եւ Քանատայի թեմերուն մէջ:

Սուրիոյ Հայութեան Ի Նպաստ` Շամլեան
Վարժարանի Աշակերտներու Քայլարշաւը
Դէպի Ազգային Առաջնորդարան

Սուրիոյ հայութեան եւ յատկապէս գաղութի  դպրոցներուն աջակցութիւն տրամադրելու վարժարանին նախաձեռնութիւններուն ծիրին մէջ, 22 հոկտեմբերին կազմակերպուեցաւ հանգանակային քայլարշաւ մը: Ազգային Վահան եւ Անուշ Շամլեան վարժարանի 4-րդ, 5-րդ եւ 6-րդ կարգի աշակերտները, ընկերակցութեամբ  վարժարանի փոխ տնօրէնուհի Ռիթա Գաբրիէլեանի եւ իրենց դաստիարակներուն, քալելով հասան Ազգային առաջնորդարան եւ դիմաւորուեցան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանին կողմէ:

Անոնք նախ այցելեցին «Ս. Տրդատ եւ Ս. Աշխէն» մատուռը, ապա անցան սրահ, ուր նախատեսուած էր առաջնորդ սրբազանին հետ հանդիպումը:

Առաջնորդ սրբազանը բարձր գնահատեց քայլարշաւի այս նախաձեռնութիւնը եւ աշակերտներուն պատրաստակամութիւնը` օգնութեան ձեռք երկարելու Սուրիոյ իրենց քոյրերուն եւ եղբայրներուն: Ան հակիրճ բացատրութիւններ տուաւ Ազգային առաջնորդարանի գործունէութեան եւ ազգային վարժարաններուն հետ կապին մասին` շեշտելով, որ երկու հաստատութիւններն ալ կը պատկանին հայ ժողովուրդին, եւ որովհետեւ աշակերտները մաս կը կազմեն հայութեան, Ազգային առաջնորդարանն ու ազգային վարժարանը կը պատկանին նաեւ իրենց:

Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ տեսերիզ մը, որ կը ներկայացնէր Հալէպի վիճակուած պատերազմական կացութիւնն ու հայկական դպրոցներու առօրեան:

Աւարտին առաջնորդ սրբազանը նկատել տուաւ, որ մինչ մեր աշակերտները խաղաղ ու հանգստաւէտ պայմաններու մէջ կ’ապրին, դպրոց կը յաճախեն, Հալէպի մէջ անոնց քոյրերն ու եղբայրները մատնուած են վտանգներու, կը տառապին ելեկտրականութեան եւ ջուրի տագնապներու պատճառով, սակայն հայեցի դաստիարակութիւնը կը շարունակուի` հակառակ աննպաստ պայմաններուն: Ան բարձր գնահատեց հանգանակային քայլարշաւի եւ այլ նախաձեռնութիւններու աշակերտներուն ու անոնց ծնողներուն մասնակցութիւնը եւ մաղթեց, որ Սուրիոյ հայութիւնը վերագտնէ իր խաղաղ պայմանները եւ հայակերտումի երթը ամէն տեղ շարունակուի աննահանջ կերպով:

Նշենք, որ նոյն օրը վարժարանի 7-րդ եւ 8-րդ կարգի աշակերտները նոյն նպատակով քայլարշաւ մը կատարած էին դէպի Լա Քրեսենթայի Հայ կեդրոնը, իսկ վարժարանը վերջին օրերուն կազմակերպած է հանգանակային այլ աշխատանքներ:

Հայաստանի Ամերիկեան Համալսարանին
Ի Նպաստ Դրամահաւաք` Ծովածոցի Մէջ

Սեպտեմբեր 28-ին Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի գիտութեան եւ ճարտարապետութեան բաժանմունքին ի նպաստ տեղի ունեցաւ դրամահաւաքի ձեռնարկ մը`  Ծովածոցի Հիլպորօ քաղաքը գտնուող Ճեք եւ Սիւզի Քումճեան ամոլի բնակարանին մէջ` մասնակցութեամբ մօտաւորապէս 100 համակիրներու:

Համալսարանի հոգաբարձութեան ատենապետ դոկտ. Լորընս Փից խօսք առնելով` անդրադարձաւ Հայաստանի ամերիկեան համալսարանին ու Քալիֆորնիոյ համալսարանի համակարգին միջեւ նմանութեանց մասին` նշելով, որ երկուքն ալ ոտքի կը մնան շնորհիւ պետական օժանդակութեանց եւ անհատական նուիրատուներու աջակցութեան:

Ելոյթներ ունեցան նաեւ Քալիֆորնիոյ մէջ քաղաքական եւ կրթական զանազան պաշտօններ ստանձնած Ճօ Սիմիթեան եւ համալսարանի շրջանաւարտներէն դոկտ. Լուսին Պօղոսեան: Ապա համալսարանի տնօրէն դոկտ. Արմէն Տէր Կիւրէղեան կանգ առաւ Հայաստանի քաղաքական եւ գործարար մարզերու ապագայ ղեկավարներ պատրաստելու համալսարանին առաքելութեան կարեւորութեան վրայ:

Յայտնենք, որ ընթրիքի մասնակիցներուն եւ այլ նուիրատուներու համագործակցութեամբ, կարելի եղաւ  գոյացնել աւելի քան 250 հազար տոլար:

ՀՄԸՄ-ի Ղեկավարման Սեմինար

17-19 հոկտեմբերի շաբաթավերջը, Արեւմտեան Ամերիկայի ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան անդամ Արիկ Գէորգեանի առաջնորդութեամբ, Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ տեղի ունեցաւ ղեկավարման սեմինար մը` Հիւսիսային Քալիֆորնիոյ ՀՄԸՄ-ի երեք մասնաճիւղերուն (Սան Ֆրանսիսքօ, Սանթա Քլարայի «Անի» եւ Ուոլնաթ Քրիքի «Կարս») համար:

Սեմինարին նպատակն էր կազմակերպական ու խմբային գործունէութեան ռազմավարութեան, անդամարշաւի եւ ընդհանրապէս ղեկավարման մարտավարութեանց մասին տեղեկութիւններ հայթայթել նշեալ մասնաճիւղերու անդամներուն:

Արիկ Գէորգեան ակնարկ մը նետեց ՀՄԸՄ-ի պատմութեան վրայ, ինչպէս նաեւ շեշտը դրաւ անդամարշաւի եւ անդամները շարքերուն մէջ պահելու աշխատանքներուն կարեւորութեան վրայ:  Սեմինարին ընթացքին քննուեցան տարակարծութիւններ լուծելու, պարտականութիւններ բաժնելու, «շրջանաւարտ» ՀՄԸՄ-ականներու եւ ՀՄԸՄ-ականներու ծնողներուն հետ յարաբերութիւններ հաստատելու եւ անոնց ներդրումը ապահովելու կարեւորութիւնը: Մասնակիցները նաեւ կատարեցին խմբային աշխատանքներ:

Վրաստան

Երեւանի Քաղաքապետարանի
Պատուիրակութեան Այցը Ս. Էջմիածին Եկեղեցի

25-26  հոկտեմբերին «Թիֆլիսոբա» տօնին առիթով Երեւանի քաղաքապետարանի պատուիրակութիւնը գլխաւորութեամբ փոխ քաղաքապետ Դաւիթ Օհանեանի այցելեց Թիֆլիս:

Հոկտեմբեր 26-ին Հավլաբարի Ս. Էջմիածին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ  Ս. պատարագ: Աւարտին պատուիրակութիւնը  հանդիպում ունեցաւ թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեանին հետ: Սրբազանը տեղեկութիւններ փոխանցեց տօնին առիթով կազմակերպուած  ձեռնարկներուն մասին: Ան անդրադարձաւ նաեւ Ս. Գէորգ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ  եւ Ս. Նորաշէն տաճարի վերականգնողական աշխատանքներուն:

Պատուիրակութեան անդամները այնուհետեւ այցելեցին «Հայարտուն» կրթամշակութային կեդրոն եւ  ծանօթացան կեդրոնի գործունէութեան, որմէ ետք այցելեցին հայ գրողներու եւ հասարակական գործիչներու Խոջիվանքի պանթէոն, ուր կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն եւ տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում: Ապա անոնք հանդիպում ունեցան Վրաստանի մէջ  Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպան  Եուրի Վարդանեանին հետ: Հանդիպումի ընթացքին անդրադարձ կատարուեցաւ երկու մայրաքաղաքներուն վերաբերող հարցերու մասին:

Ընթացքի Մէջ Են Սուրբ Նորաշէն Եկեղեցւոյ
Վերականգնման Աշխատանքները

Հոկտեմբեր 2-էն սկսեալ 15-րդ դարուն կառուցուած Սուրբ Նորաշէն եկեղեցւոյ վերանորոգութեան աշխատանքները սկսած են:

Եկեղեցիներու վերականգնման աշխատանքներու ծրագրաւորման եւ նախագիծերու մշակման նպատակով ստեղծուեցաւ աշխատանքային խումբ մը:

Յառաջիկայ մէկ տարուան ընթացքին պիտի իրականացուին եկեղեցւոյ հիմերու ամրապնդումը, իսկ այնուհետեւ` արտաքին տեսքի վերականգնողական աշխատանքները: Պիծինա Իվանիշվիլիի նախաձեռնութեան համաձայն, վերականգնման աշխատանքները կ՛իրականանան «Քարթու» պատմական յուշարձաններու պահպանութեան հիմնադրամի ֆինանսաւորմամբ: Եկեղեցւոյ վերականգնման աշխատանքներու նախագիծերու պատրաստութեան եւ շինարարութեան ընթացքին կը հետեւի վիրահայոց թեմը, իսկ Վրաստանի մշակոյթի նախարարութեան մշակութային ժառանգութեան պահպանութեան ազգային գործակալութեան կողմէ կ՛իրականացուի աշխատանքներու վերահսկողութիւնը: Վերականգնողական աշխատանքները պիտի տեւեն երեք տարի:

Նոր Ջուղա

Երկօրեայ Արարողութիւն` Նոր Ջուղայի
Ս. Գէորգ Եկեղեցւոյ Անուանակոչութեան Տօնի Առթիւ

Սեպտեմբեր 26-ին, Նոր Ջուղայի  Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ անուանակոչութեան առիթով, նախագահութեամբ Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեանի, տեղի ունեցաւ աղօրհնէք եւ ոչխարներու զենում: Արարողութեան աւարտին Սրբազանը ամփոփ կէտերու մէջ բացատրեց աղի օրհնութեան իմաստը: Երեկոյեան տեղի ունեցաւ հսկումի արարողութիւն:

Սեպտեմբեր 27-ին, Ս. Գէորգ  եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ Ս. պատարագ: Թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեան իր քարոզին մէջ շեշտեց վկայութեան կարեւորութիւնը` օրինակ տալով Ս. Գէորգ զօրավարը, որ իր կեանքին օրինակով ցոյց տուաւ ճշմարիտ քրիստոնեայի տիպարը: Աւարտին տեղի ունեցաւ  ջրօրհնէքի արարողութիւն եւ կատարուեցաւ մատաղօրհնէք:

Յունաստան

«Հայ Մանուկին Անձնական Աստուածաշունչը»
Տրամադրուեցաւ Յունահայ Աշակերտներուն

Նախաձեռնութեամբ Աստուածաշունչի Արաբական ծոցի երկիրներու ընդհ. քարտուղար Հրայր Ճէպէճեանի, հովանաւորութեամբ ու համագործակցութեամբ Յունաստանի Ազգային առաջնորդարանի, ազգային Սոֆիա եւ Լեւոն Յակոբեան եւ Զաւարեան դպրոցներու 5 – 9 տարեկան աշակերտներուն տրամադրուեցան «Հայ մանուկին անձնական Աստուածաշունչը» արեւմտահայերէն պարզ լեզուով գրուած: Հրայր Ճէպէճեանի նախաձեռնութեամբ 300 օրինակներ տրամադրուեցան Յունաստանի թեմին:

Երկուշաբթի, 20 հոկտեմբերի առաւօտուն, յաջորդաբար նախ Սոֆիա Յակոբեան եւ ապա Զաւարեան դպրոցներուն մէջ Հ. Ճէպէճեան Յունաստանի Հայոց թեմի առաջնորդ Խորէն արք. Տողրամաճեանի եւ Հայ Աւետարանական եկեղեցւոյ վերապատուելի Վիգէն Չոլաքեանի ընկերակցութեամբ, տնօրէնութեան  եւ ուսուցչական կազմերուն հետ առանձին հանդիպումներ ունեցան` բացատրելով մանկավարժական եւ դաստիարակչական նոր մեթոտով գրուած սոյն Աստուածաշունչի կիրարկումին անհրաժեշտութիւնը:

Յայտնենք, որ սոյն աստուածաշունչերը տրամադրուեցան Միջին Արեւելքի բոլոր գաղութներուն եւ Յունաստանի պարագային` Հայ Աւետարանական եկեղեցւոյ, Գալփաքեան վարժարանին եւ Թեսաղոնիկէի Ծաղկոց վարժարանին:

Երեքշաբթի, 21 հոկտեմբերի կէսօրին Հրայր Ճէպէճեան, ընկերակցութեամբ վեր. Վիգէն Չոլաքեանի, պաշտօնական այցելութիւն մը տուին Ազգային առաջնորդարան, ուր հանդիպում ունեցան առաջնորդ հօր հետ:

Ուրուկուէյ

Էրեբունի Թանգարանը Հասաւ Մոնթէվիտէօ

Ներսէսեան հիմնարկութեան «Երուանդ Քսաճըքեան» ազգային վարժարանի վերջին  դասարաններու սաները, իրենց մայրենի լեզուի դասատու Աննա Մարիա Մահսէրէճեանի աջակցութեամբ, 2011-2013 կրթական տարեշրջաններու ընթացքին, նախաձեռնեցին դասարանային եւ արտադասարանային ծրագիր մը` «Վարժութիւն եւ ծառայութիւն» անուան տակ, որ կը նպատակադրէր սերտել մեր դարաւոր պատմութեան զանազան երեսներն ու անոնց կարեւոր դէպքերը եւ զանոնք ներկայացնել ամավերջի հանդէսին` ցուցահանդէսով մը: Այդ երկու տարիներու ընթացքին Արտաշիսեան Հարստութենէն մինչեւ կիլիկեան հայկական պետութիւն, զանազան ցուցահանդէսներ կազմակերպեցին կրթարանին մէջ:

Վերջերս Երեւանի մասին ցուցահանդէս մը պիտի պատրաստէին եւ հետաքրքրուեցան Էրեբունի թանգարանին մէջ տեղ գտած նմուշներուն եւ հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած պատմական փաստերով: Առ այդ, խնդրեցին իրենց ուսուցչուհի Աննա Մարիա Մահսէրէճեանէն, որ կապ հաստատէ Էրեբունի թանգարանի պատասխանատուներուն հետ` աոաջարկելով Էրեբունիի մասին մեծ ցուցահանդէս մը կազմակերպել վարժարանէն դուրս, համագործակցաբար Մոնթէվիտէոյի Արուեստի պատմութեան թանգարանին հետ:

Ուսուցչուհին ընթացք տալով իր աշակերտներուն առաջարկին` կապ հաստատեց Մոնթէվիտէոյի Արուեստի պատմութեան թանգարանի տնօրէնին հետ, որ մեծ հետաքրքրութիւն ցուցաբերեց` յատուկ բաժին մը յատկացնելու Էրեբունիի պատմութեան: Ապա Էրեբունիի թանգարանի պատասխանատուներուն տեղեակ պահելով` խնդրեց, որ իրենց կարգ մը նմուշներ եւ պատմական տուեալները փոխանցեն ցուցահանդէս մը կազմակերպելու համար:

Էրեբունիի մասնագէտները ընդառաջելով` պատրաստեցին ցուցահանդէսին անհրաժեշտ նիւթեր:

Արդարեւ, հովանաւորութեամբ Հայաստանի դեսպանութեան, Ուրուկուէյի մշակոյթի նախարարութեան եւ Մոնթէվիտէոյի քաղաքապետարանին վերջերս կազմակերպուեցաւ «ՀԱՅ  ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻ ՀԱՐՈՒՍՏ ԱՆՑԵԱԼԸ» խորագիրը կրող ցուցահանդէսը` Մոնթէվիտէոյի Արուեստի պատմութեան թանգարանին մէջ:

Էրեբունիի թանգարանէն բերուեցան շարք մը նմուշներ` Արին Բերդի մէջ կատարուած պեղումներէն, տասնեակէ մը աւելի հսկայ պաստառներ, երեք լեզուներով, հայերէն, անգլերէն եւ սպաներէն, մանրակրկիտ բացատրութիւններով եւ նկարներու ընկերակցութեամբ:

Ցուցահանդէսը, որ Մոնթէվիտէոյի Արուեստի պատմութեան թանգարանին նուիրեց Էրեբունիի թանգարանը, պիտի տեւէ մինչեւ նոյեմբեր ամսուան վերջը, որմէ ետք իր տեղը պիտի գրաւէ թանգարանին մէջ նոր բացուելիք բաժինով, «Ուրարտուի թագաւորութիւնը» անուան տակ:

Միացեալ Նահանգներ

Անի Քերոբեանին Նուագահանդէսը Ի Նպաստ
Քաղցկեղէ Տառապող Երեխաներուն

Վերջերս Քալիֆորնիոյ համալսարանի Ըրվայնի մասնաճիւղի «Ուինֆրետ Սմիչ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ դաշնակահարուհի Անի Քերոբեանին նուագահանդէսը` ի նպաստ քաղցկեղով հիւանդ երեխաներուն: Ան  մեկնաբանեց Պրամսի, Ռախմանինովի, Լիստի, Շումանի եւ Ճելալեանի ստեղծագործութիւններէն: Ձեռնարկին իր մասնակցութիւնը բերաւ նաեւ սրնգահար Չինկ Էի Ճուտի:

Յայտնենք, որ Անի Քերոբեան ունեցած է զանազան բարեսիրական նուագահանդէսները` Լիբանանի, Երեւանի, Ֆրանսայի, Քանատայի եւ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններուն մէջ:

Առաջնորդ Սրբազանը Կը Շնորհաւորէ
Քալիֆորնիոյ Ծերակոյտի Նորընտիր
Նախագահ Քեւին Տը Լիոնը

Հոկտեմբեր 15-ին, «Ուոլթ տիզնի քոնսըրթ հոլ»-ին մէջ տեղի ունեցաւ Քալիֆորնիոյ ծերակոյտի նորընտիր նախագահ Քեւին Տը Լիոնի պաշտօնի ստանձման արարողութիւնը:

Առաջնորդ սրբազանը հրաւէր ստացած էր ներկայ ըլլալու արարողութեան, սակայն չկրցաւ ընդառաջել, որովհետեւ հանդիսութիւնը կը զուգադիպէր Բերիոյ թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի հետ ժողովրդային հանդիպումին:

Առ այդ, սրբազանը շնորհաւորական գիր մը յղեց ծերակուտական Տը Լիոնին եւ յանուն թեմի հոգեւորականաց դասուն, Ազգային վարչութեան եւ հաւատացեալներուն` շնորհաւորեց նորընտիր նախագահը, նշելով, որ ան հաւատարմութեամբ ու պատուաւոր կերպով տարած է իր  ծառայութիւնները` իբրեւ Քալիֆորնիոյ խորհրդարանի երկու տուներուն անդամ  եւ յոյս յայտնեց, որ նմանապէս պատուաբեր ընթացքով պիտի շարունակէ իր  աշխատանքը` իբրեւ ծերակոյտի նախագահ: Առաջնորդ սրբազանը նաեւ գոհունակութիւն յայտնեց հայ համայնքին հետ անոր բարեկամութեան եւ գործակցական կապերուն համար:

Արժանի Յարգանք Տարեցներուն Եւ
Թարգմանիչ Հայրերուն

Ընդառաջելով Արամ Ա. կաթողիկոսի տարեսկիզբի պատգամին, որ 2014-ը կը հռչակէր «Տարեցներու տարի», Ազգային առաջնորդարանի Տիկնանց օժանդակ մարմինը 9 հոկտեմբերին Ազգ. առաջնորդարանի «Տիգրան եւ Զարուհի Տէր Ղազարեան» սրահին մէջ կազմակերպեց  յատուկ հանդիսութիւն մը, որ ֆիզիքական սնունդի կողքին հոգեկան սնունդ ալ տրամադրեց աւելի քան 100 մասնակիցներուն` այսպիսով պահպանելով տարիներէ ի վեր հաստատուած աւանդութիւն մը:

Օրուան բանախօս, բազմավաստակ դաստիարակ եւ Շամլեան վարժարանի ուսուցչուհի Անի Պէրպէրեան յիշատակելով վեհափառ հայրապետին «Տարեցներու տարուան» պատգամը` կեդրոնացաւ անոր չորս գլխաւոր մտածումներէն երկուքին` տարեցները յարգելու եւ զանոնք գնահատելու, անոնց հանդէպ հոգածու ըլլալու յորդորներուն վրայ:

Այնուհետեւ  գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր մը` կատարողութեամբ  «Շամլեան»ի 7-րդ եւ 8-րդ կարգի աշակերտներուն:

Աւարտին, առ ի գնահատանք աշակերտներու մատուցումներուն, առաջնորդ սրբազանը անոնց նուիրեց «Մայրերու տարուան» առիթով Ազգ. առաջնորդարանի հրատարակութիւններէն` Սարգիս Փանոսեանի կազմած «Ձօն հայ մայրերուն» գրքոյկէն օրինակներ:

Ձեռնարկին եզրափակիչ խօսքը արտասանեց առաջնորդը: Ան հանգամանօրէն կանգ առաւ այն իրողութեան վրայ, որ այս ձեռնարկը մտածուած ձեւով կազմակերպուած է Թարգմանչաց տօնի նախօրեակին` լուսարձակի տակ բերելու համար թարգմանիչներուն եւ տարեց սերունդի դերերուն զուգորդութիւնը` մեր ժողովուրդին ու անհատական կեանքերուն մէջ: Առաջնորդը անդրադարձաւ թարգմանիչ հայրերու դերին եւ ներգործութեան` քրիստոնեայ հայուն կերտումին ու պահպանումին մէջ:  Ան հաստատեց, որ երէցները նաեւ եղած են պահապաններն ու ուսուցողները կարգի ու կանոնի, օրէնքի, պատմութեան, սորվեցուցած են աղօթել եւ հաւատարիմ ըլլալ աւանդներուն ու ազգային արժէքներուն: Առաջնորդը իր խօսքը եզրափակեց` մաղթելով, որ դարերէն եկող արժէքները ժառանգուին ու նոր սերունդերը տէր կանգնին անոնց:

Հայ Օգնութեան Միութիւնը Կը Ստանայ Բերիոյ
Հայոց Թեմի Ծառայութեան Շքանշանը

Չորեքշաբթի, հոկտեմբեր 22-ին, ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութիւնը Պոսթոնի մէջ գումարած իր լիագումար ժողովի ընթացքին հանդիպում ունեցաւ Բերիոյ թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանին եւ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի առաջնորդ Օշական արք. Չօլոյեանին հետ:

Երեկոյեան Ուաթըրթաունի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցւոյ սրահին մէջ սուրիահայութեան կացութեան իր հրապարակային զեկոյցի առիթով, Շահան արք. Սարգիսեանը, յանուն հայոց թեմի Ազգային վարչութեան եւ համայն ժողովուրդին, Հայ օգնութեան միութեան շնորհեց Բերիոյ հայոց թեմի «Ծառայութեան» շքանշանը` առ ի երախտագիտութիւն Սուրիոյ տագնապալի օրերուն սուրիահայութեան տրամադրած մարդասիրական, բարեսիրական եւ կրթական նպատակային ու անմիջական օժանդակութիւններուն:

Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանի Շրջանաւարտից
Միութեան Կորիզներ` Միացեալ
Նահանգներու Տարբեր Նահանգներու Մէջ

Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան Միացեալ Նահանգներու Պոսթոն շրջան տուած այցելութեան առիթով հանդիպում մը ունեցաւ Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարանի շրջանաւարտներուն հետ: Հանդիպման ներկայ էին նաեւ ՖիլատելՖիայէն եւ Ուաշինկթընէն ճեմարանի շրջանաւարտներ, ճեմարանի 35 տարիներու վաստակաւոր ուսուցիչ ու ԱՔԵՃ-ի Շրջանաւարտից միութեան Պոսթոնի մասնաճիւղի ատենապետ` Կարպիս Գոճանեան: Հանդիպման ընթացքին ներկաները սրբազան հօր հետ զրուցեցին Հալէպի Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարանի ուսումնական ընթացքին, աշակերտներու, տնօրէնութեան եւ կրթական մշակներու անկոտրում կամքին ու ճեմարանին զօրակցելու իրենց պատրաստակամութեան շուրջ: Անոնք հաստատեցին ճեմարանի էական դերն ու կարեւորութիւնը` սերունդներու հայեցի դաստիարակութեան նուիրական գործին մէջ:

Հանդիպումը առիթ մը եղաւ ոչ միայն վերաշխուժացնելու ԱՔԵՃ-ի Շրջանաւարտից միութեան Պոսթոնի մասնաճիւղը, այլեւ` հիմնելու նոր կորիզ մը Արեւելեան Ամերիկայի մէջ:

Շեշտուեցաւ, որ շրջանաւարտներուն պարտականութիւնն է առնուազն կապի մէջ մնալ ներկայ ճեմարանականներուն հետ ու երկրի ծանր պայմաններուն մէջ թեւ ու թիկունք կանգնիլ ճեմարանին ու ճեմարանականներուն:

Սան Ֆրանսիսքոյի Համայնքը Կը Մեծարէ
Երկու Արժանաւոր Հայորդիներ

Սան Ֆրանսիսքոյի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին 4 հոկտեմբերին «Խաչատուրեան» հայ կեդրոնի «Սարոյեան» սրահին մէջ մեծարեց իր համայնքի հիմնադիր անդամներէն Նարեկ Ա քհնյ. Շրիգեանը եւ Խաժակ Սարգիսեանը:

Ընթրիքին ընթացքին տեղի ունեցաւ խտասալիկի ցուցադրութիւն, որ կը բովանդակէր երկու երախտաւորներուն հանրային թէ ընտանեկան կեանքերէն յիշատակելի պատկերներ: Ապա գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր մը:

Եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան անունով Ռոստոմ Այնթապլեան անդրադարձաւ մեծարեալներուն եկեղեցաշինական, կրթական եւ քաղաքական գործադաշտերուն մէջ իրագործած նուաճումներուն, եւ հիմնադրական աշխատանքներուն, ապա  Նարեկ Ա. քհնյ. Շրիգեանի շնորհեց «Հոգեւոր եւ նիւթեղէն տաճարներու շինարար» տիտղոսը, իսկ Խաժակ Սարգիսեանին` «Սան Ֆրանսիսքոյի եւ Ծովածոցի հայ գաղութի կնքահայր» տիտղոսը:

Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Խորէն Ա. քհնյ. Հապէշեան դրուատեց օրուան մեծարեալներն ու անոնց նուիրումի անշահախնդիր ծառայական կեանքը:

Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան բարձր գնահատեց ծխական համայնքին գործունէութիւնը: Անդրադառնալով օրուան մեծարեալներուն` ան մաղթեց, որ անոնց ծառայական կերպարը օրինակելի խթան հանդիսանայ բոլորին, որպէսզի շէն մնայ մեր ազգային-եկեղեցական կեանքը: Սրբազան հայրը իր խօսքի աւարտին բեմ հրաւիրեց հովիւն ու հոգաբարձութեան ատենապետը` մեծարեալները պարգեւատրելու համար: Այս աննախընթաց պարգեւատրումը պատմական պահ մըն էր, որովհետեւ իր տեսակին մէջ եզակի երեւոյթ էր գաղութի կեանքին մէջ, եւ սկիզբ` գալիք տարիներուն եւս պարգեւատրելու գաղութիս արժանաւոր զաւակները: Շքանշանը հետեւեալ գրութիւնը կը կրէր` «Սան Ֆրանսիսքոյի համայնքի վերելքին սատարման եւ օրինակելի ծառայութեան պատուանշան»:

Կիրակի, 5 հոկտեմբերին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ  մատուցուեցաւ Ս. պատարագ:  Սրբազան հայրը իր քարոզին մէջ գնահատեց բոլորին ներկայութիւնը, ինչպէս նաեւ յատուկ կերպով գնահատեց գործունէութիւնը ծխական համայնքի վարչակազմին` հոգաբարձութեան, երեսփոխաններուն, տիկնանց միութեան եւ յարակից միութեանց:

Ռումանիա

Հայաստանի Պատմութեան Նուիրուած
Ցուցահանդէս

2015-ին Ռումանիոյ Արուեստի ազգային թանգարանին մէջ տեղի պիտի ունենայ Հայաստանի պատմութեան նուիրուած մեծ ցուցահանդէս մը:

Ցուցահանդէսի նախապատրաստական աշխատանքներուն վերաբերող հարցեր քննարկուեցան ցուցահանդէսը համակարգող ֆրանսաբնակ հայագէտ Քլոտ Մութաֆեանին եւ Հայաստանի մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանին միջեւ հանդիպման ընթացքին: Մութաֆեան ներկայացուց արդէն կատարուած եւ հետագային կատարուելիք աշխատանքները:

Միացեալ Նահանգներ

Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ Շահան Արք. Սարգիսեան
Այցելեց Միացեալ Նահանգներ

Հոկտեմբերի կէսերուն Բերիոյ հայոց առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան այցելեց Միացեալ Նահանգներ` սուրիական ներկայ իրականութեան, սուրիահայութեան դիմագրաւած բազում դժուարութիւններուն եւ անմիջական կարիքներուն մասին տեղւոյն գաղութի զաւակները իրազեկ դարձնելու նպատակով:

Ստորեւ կը ներկայացնենք այս առիթով կազմակերպուած նախաձեռնութիւններուն եւ Շահան սրբազանին մասնակցած ձեռնարկներուն լրատուութիւնը:

* Կիրակի, 12 հոկտեմբերին, Սրբոց Թարգմանչաց տօնին առիթով Օրենճ Քաունթիի Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ մէջ  մատուցուեցաւ Ս. պատարագ: Պատարագը մատուցեց Բերիոյ թեմի առաջնորդ Շահան  արք. Սարգիսեան, որ  իր քարոզին մէջ անդրադարձաւ Սուրիոյ մեր գաղութին դիմագրաւած ահաւոր տագնապին ու անկէ բխող կարիքներուն: Ան կոչ ուղղեց մասնակցելու Սուրիոյ շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինին միջոցով տրամադրուելիք օժանդակութեանց գոյացման:

Ս. պատարագի աւարտին եկեղեցւոյ կից «Ղուկասեան» սրահին մէջ առաջնորդը բացումը կատարեց գիրքերու ցուցահանդէս-վաճառքին: Գործադրուեցաւ  գեղարուեստական կոկիկ յայտագիր մը` մասնակցութեամբ Արի Կիրակոս Մինասեան Ազգային վարժարանի աշակերտներուն:

* Հոկտեմբեր 14-ին Արեւմտեան թեմի Ազգային առաջնորդարանի «Տիգրան եւ Զարուհի Տէր Ղազարեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ընդունելութիւն` Բերիոյ թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի Միացեալ Նահանգներ այցելութեան առիթով:

Ազգային վարչութեան փոխատենապետ դոկտ. Տիգրան Պապիկեան իր ելոյթին մէջ վեր առաւ Հալէպի գաղութին բարերար դերը` սփիւռքի կազմաւորման եւ ոգեղէն սնունդով պարենաւորման մէջ: Ան յիշեցուց, որ անցեալ մէկ դարուն յատկապէս Հալէպը եղած է սփիւռքեան տարբեր գաղութներու հոգեւոր, կրթական եւ մշակութային մշակներ տրամադրող օճախը, իսկ այժմ, ժամանակն է, որ մենք զօրակցինք անոր:

Ազգային վարչութեան ատենապետ Վահէ Յովակիմեան նշեց, որ ամբողջ հայութիւնը վերջին տարիներուն խոր մտահոգութեամբ կը հետեւի Սուրիոյ ու Հալէպի վիճակուած ահաւոր իրադարձութեանց, աւելցնելով, որ Արեւմտեան թեմը պիտի շարունակէ տէր կանգնիլ  Սուրիոյ հայրենակիցներուն:

Ազգային կեդրոնական վարչութեան անդամ Խաժակ Տիքիճեան իր խօսքը կեդրոնացուց երեք գլխաւոր մտածումներու վրայ` քաջութիւն, տոկունութիւն եւ ազգային համահայկական կարեկցութեան ոգի, հաստատելով, որ Շահան սրբազանը մէկ մարմնաւորումն է քաջութեան այն արժանիքին, որ ունի շրջանի հայութիւնը: Ան նկատել տուաւ, որ վերջին տարիներուն սրբազանը ժողովուրդին հետ քաջաբար կը դիմակալէ ամէն դժուարութիւն, կ՛առաջնորդէ հայկական գաղութին դիմադրական պայքարը` շահելով ժողովուրդին համակրանքն ու յարգանքը: Ան նաեւ հաստատեց, որ թեմը պիտի շարունակէ  զօրակցիլ Սուրիոյ:

Հալէպի հայկական վարժարաններու շրջանաւարտից միութեանց անունով Զարուկ Տէր Դաւիթեան հաւաստեց, որ հայութիւնը մօտէն կը հետեւի ու քաջածանօթ է Սուրիոյ ծանրակշիռ դէպքերու զարգացումներուն, հաստատելով, որ  զօրակցական կեցուածքը պիտի մնայ անփոփոխ:

Սուրիոյ հայութեան օժանդակութեան մարմինին անունով խօսք առաւ Վազգէն Մատէնլեան: Ան շեշտեց, որ Սուրիոյ հայութեան տառապանքներուն բաժնեկիցի զգացումներու կողքին, անհրաժեշտ է գործնական աջակցութիւն ցուցաբերել: Վ. Մատէնլեան հաստատեց, որ յառաջիկայ օրերուն Քալիֆորնիոյ հայկական վարժարաններու աշակերտները հանգանակային արշաւներու պիտի դիմեն` գործնապէս զօրակցելու համար Սուրիոյ հայկական վարժարաններու իրենց ընկերներուն: Ան կոչ ուղղեց, որ գաղութի զաւակները մասնակցին հանգանակային այդ աշխատանքին:

Թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան իր կարգին շեշտեց, որ սրտակցութեան ու ցաւի զգացումներուն պէտք է ընկերացնենք գործնական զօրակցութիւնը: Ան պարզեց, որ Շահան սրբազան յատուկ եւ նուիրական առաքելութեամբ մը կը գտնուի Արեւմտեան թեմ, Սուրիոյ վարժարաններուն աշակերտներուն համար օժանդակութիւն ապահովելու նպատակով: Ան կոչ ուղղեց անսալու եւ ընդառաջելու Սուրիահայութեան օժանդակութեան միացեալ մարմինի բոլոր նախաձեռնութիւններուն ու զօրակցական արշաւներուն:

Աւարտին շնորհակալական եւ երախտագիտութեան խօսքով ելոյթ ունեցաւ Շահան արք. Սարգիսեան: Ան հաստատեց, որ հայկական սփիւռքը եւ մասնաւորաբար Միացեալ Նահանգներու հայութիւնը մեծ նպաստ տրամադրած է Սուրիոյ հայութեան, ուր սակայն կարիքը մեծ է: Ապա ընդհանուր գիծերու մէջ ներկայացուց ժողովուրդին դաժան առօրեան, հաստատելով, որ հակառակ այս ծանր վիճակին, ժողովուրդին մէջ վառ կը մնայ յոյսը եւ դիմադրական ոգին: Ան յատուկ կարեւորութեամբ վեր առաւ մեր վարժարաններուն դերն ու կարեւորութիւնը, ընդգծեց, որ հայ դպրոցը պէտք է բաց մնայ եւ շարունակէ մեր մշակոյթի օճախը ըլլալու իր վսեմ առաքելութիւնը:

* Հոկտեմբեր 15-ին, Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ ժողովրդային հանդիպում մը` Բերիոյ թեմի առաջնորդ եւ Սուրիոյ շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինի ատենապետ Շահան արք. Սարգիսեանի հետ, ներկայութեամբ աւելի քան 600 հայորդիներու:

Օրուան հանդիսավար  Քնար Գորթոշեան իր խօսքին մէջ ներկաներուն յիշեցուց, որ Ցեղասպանութենէն առաջ եւ մանաւանդ ետք, սուրիահայ գաղութը ապրած է հայ կեանքի կշռոյթով` դառնալով մշակոյթի դարբնոց, ազգապահպանման ամրոց, մայր գաղթօճախ եւ վերածնունդի առաջին օրրան, մեծ դեր կատարելով սփիւռքահայ գաղութներու կազմաւորման մէջ:

Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ «Հալէպ` ներկայիս» տեսերիզը, որմէ ետք Սուրիահայութեան օժանդակութեան միացեալ մարմինի  փոխատենապետ  Րաֆֆի Քենտիրճեան խօսք առնելով` լայնօրէն անդրադարձաւ վերոնշեալ մարմինին ցարդ կատարած իրագործումներուն, յայտնելով, թէ նոյն աշխատանքը պիտի շարունակուի աւելի մեծ թափով:

Ապա ներկաները դիտեցին «Սուրիոյ հայ դպրոցը` ներկայիս» տեսերիզը, որուն մէջ կը ներկայացուէր հինգ վարժարաններու աշակերտութեանց Ազգային Կիւլպէնկեան վարժարանի մէկ շէնքին մէջ հաւաքուելով դասաւանդութիւններու շարունակուիլը, որովհետեւ միւս վարժարանները ռմբակոծումներէ վնասուած են եւ կը մնան ամայի:

Ապա խօսք առին ժողովրդային հանդիպումի հովանաւոր յարանուանութեանց ներկայացուցիչները, Հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ կողմէ` հայր Թովմաս Կարապետեան եւ Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ կողմէ` պատուելի Հենրիկ Շահնազարեան, որոնք իրենց կարգին սրտակցութիւն յայտնեցին եւ հայ դպրոցը բաց պահելու զօրակցութիւն խոստացան:

Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեան խօսք առնելով` դրուատեց Բերիոյ թեմի առաջնորդին` Շահան արք. Սարգիսեանի անձը, շեշտելով, որ անոր կատարած հովւութիւնը հերոսական արարք է:

Տեսերիզի վերջին ցուցադրութեամբ, ներկաները ականատես եղան «Գ. Եսայեան» սրահին մէջ ներկայացուած գեղարուեստական յայտագիրին,  Ս. Թարգմանչաց Տօնի առիթով, ու վկայեցին հալէպահայ աշակերտին ու ծնողներուն յոյսի ու հաւատքի զօրութեան եւ տագնապալի օրերու բերումով` աւելի զօրացած նկարագիրն ու կամքը:

Շահան արք. Սարգիսեան խօսք առնելով` կեդրոնացաւ սուրիահայութեան ներկայ իրավիճակին, անոր կարիքներուն եւ մասնաւորաբար հայ դպրոցի ներկայ իրավիճակին վրայ: Ան սուրիահայութեան անունով երախտագիտութիւն եւ շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր մարմիններուն եւ անհատներուն, որոնք սատարած են դրամահաւաքին: Զօրաշարժի կոչով մը ան հրաւիրեց ներկաները հայութեան ողնասիւնը զօրաւոր պահելու, հայ կրթական օճախը վառ պահելու, որովհետեւ հայը հայ պահելու հիմնական սիւնը հայ վարժարանն է:

Աւարտին ելոյթ ունեցաւ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան, որ գնահատեց Սուրիահայութեան օժանդակութեան միացեալ մարմինին աշխատանքները եւ ժողովուրդի զաւակները, որոնք իրենց բաժինը ունեցան անցնող տարիներուն ուղարկուած օժանդակութեանց մէջ: Ան ցաւ արտայայտեց Սուրիոյ ու հայութեան վիճակուած տագնապալի կացութեան մասին եւ կոչ ուղղեց զօրակցելու հայ դպրոցին` վերահաստատելով գաղութին զօրակցութիւնն ու սրտակցութիւնը սուրիահայ գաղութին:

Հանդիպումի աւարտին եկեղեցւոյ «Արմենակ Տէր Պետրոսեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ հիւրասիրութիւն, որուն ընթացքին ներկաները  առիթ ունեցան Շահան սրբազանէն իմանալու յաւելեալ մանրամասնութիւններ` Հալէպի եկեղեցիներուն, ազգային կառոյցներուն եւ ընդհանրապէս իրենց հարազատներուն դիմագրաւած ներկայ դժուարութեանց մասին:

Ձեռնարկին ընթացքին գործադրուեցաւ գեղարուեստական  յայտագիր:

* Շահան արք. Սարգիսեան այցելեց նաեւ  Շամլեան,  Ֆերահեան, Ռոզ եւ Ալեք Փիլիպպոս, Գրուզեան-Զաքարեան-Վասպուրական վարժարանները:

Սուրիա

Հայաստան-Սփիւռք 5-րդ Համաժողովի Զեկոյց`
Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգային Մարմիններուն

Կազմակերպութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան  արք. Սարգիսեանի եւ Ազգային երեսփոխանական ժողովին, հրաւէրով` Ազգային վարչութեան,  6 հոկտեմբերին  Հայաստան-սփիւռք 5-րդ համաժողովի Սուրիոյ մասնակիցները ժողովին մասին համառօտ զեկոյց ներկայացուցին Հալէպի Ազգ. մարմիններու ներկայացուցիչներուն:

Ազգային վարչութեան ատենապետ մեթր Սունպուլ Սունպուլեան  յայտնեց, թէ սոյն հանդիպումը կը միտի թեմի ազգային մարմինները իրազեկ դարձնել հայրենիք-սփիւռք համաժողովի օրակարգին, Հայաստանի հիմնախնդիրներուն կապակցութեամբ տեղի ունեցած ելոյթներուն եւ կատարուած քննարկումներուն, ինչպէս նաեւ` ներկայացնել առաջնորդ սրբազան հօր յառաջիկայ շրջագայութեան նպատակը:

Բացման խօսքով Ազգային վարչութեան անդամ Մարալ Սեմերճեան անդրադարձաւ շրջանին քաղաքական, ապահովական, տնտեսական եւ կենցաղային ծանր պայմաններուն եւ անոնց լոյսին տակ ազգային մարմիններու շարունակուող գործունէութեան. ապա նշեց, որ սուրիահայութեան իրավիճակի քննութիւնը միայն մեր` սուրիահայերուս ուշադրութեան  առարկան չէ: Հայաստանի Հանրապետութիւնը եւս տարբեր մակարդակներու իր մարմիններով կարեւոր կը նկատէ սուրիահայութեան զօրավիգ կանգնելու հարցը:

Ազգային երեսփոխանական ժողովի ատենապետ, համաժողովի մասնակից Ժիրայր Րէյիսեան անդրադարձաւ համաժողովի նիստերուն, մասնակիցներուն, այցելութիւններուն, հանդիպումներուն Հայաստանի նախագահին եւ սփիւռքի նախարարին ջերմ ընդունելութեան, ինչպէս նաեւ սուրիահայութեան խնդիրներու լուծման նպաստելու անոնց անվերապահ պատրաստակամութեան ու զօրակցութեան: Ան յատկապէս անդրադարձաւ բացման հանդիսութեան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա.ի ելոյթին, ուր վեհափառ հայրապետը ներկաներուն ուշադրութեան յանձնեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի սեմին Սիսի հայապատկան եկեղեցական կալուածներուն գծով Թուրքիոյ դէմ դատական հայց ներկայացնելու որոշումը: Զեկուցաբերը մանրամասնօրէն անդրադարձաւ սուրիահայութեան հիմնախնդիրներու նիստին, այնտեղ կարդացուած զեկոյցին ու առաջադրանքներուն` սուրիահայերու իրավիճակին, սպասումներուն հետ կապուած, որմէ ետք նաեւ անդրադարձաւ տեղի ունեցած խորհրդակցութիւններուն, հարցադրումներուն, քննարկումներուն ու գործնական լուծումներու հետ կապուած առաջարկներուն, ինչպէս նաեւ հայրենիքի մէջ սուրիահայութեան օժանդակութեան առնչուող զեկոյցներուն: Ժիրայր Րէյիսեան անդրադարձաւ նաեւ սուրիահայութեան պատուիրակութեան Հայաստանի նախագահին հետ  ունեցած հանդիպման, նախագահին դրական եւ սրտակից մօտեցումին, ապա նաեւ` քննարկուած հարցերուն: Այնուհետեւ ներկաները լուսաբանական հարցումներ ուղղեցին` արդիւնքներուն եւ գործնական աշխատանքներուն հետ կապուած: Ապա խօսք առաւ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան, որ հաստատեց, թէ սուրիահայութեան հարցը այս ժողովին շնորհիւ համահայկական աւելի լայն հնչեղութիւն ստացաւ, շեշտելով, որ  անհրաժեշտ է կեդրոնացնել մեր ուժերը, կատարել ճշգրիտ քարոզչութիւն եւ առանց ընկրկումի հասնիլ  ժողովուրդի բազմապիսի կարիքներուն: Անդրադառնալով համաժողովին` սրբազան հայրը նշեց, թէ Սուրիոյ իրավիճակը, մարտահրաւէրները, առաջարկներն ու սպասումները ներկայացուեցան ամենայն մանրամասնութեամբ:

Եզրափակելով իր խօսքը` սրբազանը ներկայացուց յառաջիկայ շաբաթ սուրիահայութեան խնդիրներուն զօրակցութեան ի նպաստ իր նախատեսած շրջագայութիւններն ու անոնց ընթացքին իրականանալի կարգ մը աշխատանքներն ու հանդիպումները:

Մշակոյթի Օրուան Տօնակատարութիւններ

Թեհրան

* Հոկտեմբեր 9-ին Թեհրանի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ Հայ գիրքի 12-րդ ցուցահանդէս-վաճառքը` նուիրուած Մեծ եղեռնի 100-ամեակին:

Ձեռնարկի ընթացքին գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր, եւ ելոյթ ունեցաւ թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան:

* Հոկտեմբեր 10-ին, Հ. ուս. «Չհարմահալ» միութեան «Յ. Թումանեան» սրահին մէջ նշուեցաւ Հայ մշակոյթի օրը: Գեղարուեստական բաժնով ելոյթ ունեցաւ  Հ. ուս. «Չհարմահալ» միութեան «Լուսաբեր» ասմունքի խումբը, «Կակաչ» պարախումբը` ղեկավարութեամբ Արուս Սարգիսեան-Աւագեանի եւ «Ուրարտու» երգչախումբը` ղեկավարութեամբ Սերժիկ Միրզայեանի եւ դաշնամուրի ընկերակցութեամբ Ժոզեֆ Տէր Գալստանեանի: Օրուան բանախօս, բանաստեղծ Վարանդ անդրադարձաւ  մշակոյթ հասկացողութեան` շեշտելով սեփական մշակոյթին կառչած մնալու եւ նոր սերունդին դէպի ուրոյն մշակոյթ ուղղորդելու անհրաժեշտութիւնը: Շնորհաւորական եւ շնորհակալական խօսքով ելոյթ ունեցաւ միութեան կեդր. վարչութեան նախագահ Նիկոլ Մուսախանեան: Աւարտին թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան գնահատանքի խօսք ուղղեց Հ. ուս. «Չհարմահալ» միութեան` հայ մշակոյթին նուիրուած ձեռնարկներ կազմակերպելու կապակցութեամբ:

* Հոկտեմբեր 11-ին Ս. Թարգմանչաց տօնի եւ Թեհրանի Սասուն քաղաքամասի Ս. Թարգմանչաց եկեղեցւոյ  անուանակոչութեան տօնի առթիւ Ս. Թարգմանչաց եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ  Ս. պատարագ, որուն աւարտին եկեղեցւոյ կից «Շաղուլեան» սրահին մէջ  կատարուեցաւ Հայ գիրքի ցուցահանդէս-վաճառքի բացում` ձեռամբ սրբազան հօր:

Նոր Ջուղա

*Հոկտեմբեր 11-ին Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանքի Ս. Յովսէփ Արեմաթացու անուան եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ Ս. պատարագ, որուն յաջորդեց վանքի Խաչատուր վրդ. Կեսարացիի անուան թանգարանի մուտքին գործադրուեցաւ  գեղարուեստական յայտագիր: Աւարտին առաջնորդ սրբազան հայրը իր հայրական պատգամը ուղղեց ներկաներուն:

Վրաստան

* Հոկտեմբեր 11-ին Թիֆլիսի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ Ս. պատարագ: Աւարտին  ներկաները այցելեցին հայ գրողներու եւ հասարակական գործիչներու Խոջիվանքի պանթէոն, ուր կատարուեցաւ հոգեհանգստեան կարգ: Մանուկ քհնյ. Զէյնալեան խօսք առնելով` անդրադարձաւ հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ սուրբ թարգմանիչներուն ունեցած դերակատարութեան: Այնուհետեւ վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կեդրոնի Գալուստ Կիւլպէնկեան սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ: «Ներսէս Շնորհալի» պատանեկան երգչախումբը հանդէս եկաւ համերգով`  նուիրուած Թարգմանչաց տօնին եւ երգչախումբի կազմաւորման երրորդ տարեդարձին: Վիրահայոց թեմի մշակոյթի բաժնի տնօրէն եւ «Հայարտուն» կեդրոնի ղեկավար Լեւոն Չիդիլեան երախտագիտական խօսքեր ուղղեց մասնակիցներուն:

* Թարգմանչաց տօնին առիթով  պատարագ մատուցուեցաւ նաեւ Ախալքալաքի, Նինոծմինդայի, Ախալցխայի, Ծալկայի, Թեթրիծղարոյի, Մառնէուլիի եւ Պաթումի եկեղեցիներուն մէջ:

Սուրիա

Հալէպի Մէջ Նշուեցաւ Սրբոց
Թարգմանչաց Տօնը

Շաբաթ, 11 հոկտեմբեր 2014-ի առաւօտեան Հալէպի «Գէորգ Եսայեան» սրահին մէջ նշուեցաւ ազգային եւ եկեղեցական Սրբոց Թարգմանչաց տօնը` Բերիոյ Հայոց Թեմի հոգեւոր դասուն, Ազգային վարչութեան, Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանի, Ազգային Սահակեան, Զաւարեան, Կիւլպէնկեան եւ Հայկազեան վարժարաններու աշակերտութեան, տնօրէնութեանց եւ ուսուցչական կազմի ներկայութեան: Այս առթիւ մատուցուեցաւ Սուրբ եւ անմահ պատարագ, մասնակցութեամբ` Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ դպրաց դասին, խմբավարութեամբ` Գէորգ Գատէհճեանի: Զարեհ քհնյ. Շաքարեանի կողմէ օրուան պատգամը փոխանցեց առաջնորդի օգնական` Վահան Ծ. վ. Պէրպէրեան: Պատարագի աւարտին աշակերտները ներկայացուցին գեղարուեստական յայտագիր: Հանդիսութիւնը փակուեցաւ «Կիլիկիա» երգով եւ «Պահպանիչ» աղօթքով:

Կիպրոս

Կիպրահայոց Ներկայացուցիչներու Այցելութիւնը
Հանրապետութեան Նախագահին

Վերջերս, Կիպրոսի կաթողիկոսական փոխանորդ Նարեկ արք. Ալիեմէզեան եւ հայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ` Վարդգէս Մահտէսեան այցելութիւն մը տուին Կիպրոսի Հանրապետութեան նախագահ Նիքոս Անասթասիատիսի:

Վ. Մահտեսեանը ներկայացուցած  առաջնորդ սրբազան հայրը` յայտնելով, թէ ան միջեկեղեցական եւ միջկրօնական հարուստ փորձառութեամբ եկած է Կիպրոս եւ արդէն իսկ իր գործօն մասնակցութիւնը կը բերէ միջյարաբերական բոլոր նախաձեռնութիւններուն:

Հանրապետութեան նախագահը իր կարգին ամփոփ կէտերու մէջ պարզեց Կիպրոսի ներկայ քաղաքական եւ տնտեսական իրավիճակը եւ մեծ գովեստով խօսեցաւ կիպրահայութեան` երկրի յառաջդիմութեան բերած նպաստին մասին:

Յարութիւն Անմահունիի Պարգեւատրում

Վերջերս Նիկոսիոյ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ «Ութուճեան» սրահին մէջ , Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեանի կողմէ տրուած համապատասխան հրամանագիրով, «Մարշալ Բաղրամեան» գերատեսչական մետալով  պարգեւատրուեցաւ Կիպրոսի սկաուտական շարժման յայտնի գործիչ, աւագ արիապետ Յարութիւն Անմահունի, առ ի գնահատանք  Հայաստանի զինուած` ուժերուն համար դրսեւորած նախաձեռնութիւններուն:

Անցեալին եւս  Հայաստանի  զինուած ուժերուն տրամադրած մեծ նուիրատուութեան առ ի գնահատանք, ան պարգեւատրուած է «Անդրանիկ Օզանեան» մետալով:

Այս տարի պիտի նշուի բարերարի 80-ամեայ արիական յոբելեանը:

Ելոյթներ ունեցան կարգ մը ներկայացուցիչներ: Ապա շնորհակալական խօսք արտասանեց պարգեւատրեալը, որ հաստատեց, թէ հետագային եւս պիտի շարունակէ իր ազգանուէր նախաձեռնութիւնները:

Միացեալ Նահանգներ

Պարէտ Մարոնեանի «1915-ի Կիները»

13 սեպտեմբերին ազգային բարերար Էտուըրտ եւ Գարմէն Կիւլպէնկեան ամոլի  Նիւ Եորքի բնակարանին մէջ ցուցադրուեցաւ Պարէտ Մարոնեանի «1915-ի կիները» ժապաւէնի նախապատրաստական արձանագրութիւնը :

Ժապաւէնին մէջ ներկայացուած էր հայ կինը իր բոլոր երեսներով` մայրը, գեղջուկը, հայրենասէրը, ֆետային, հասարակական գործիչը, ուսուցիչը, դիւանագէտը, արուեստագիտուհին … եւ վերջապէս գաղթական հայ մայրը` ծոցին սեղմած իր զաւակը, երբեմն առանձինն անապատի աւազին վրայ քալելով մինչեւ Եփրատի ափերը … խօսելով ու երգելով իր զաւկին հայերէն  լեզուով, որպէսզի ան չմոռնայ իր մայրենին:

«1915-ի կիները» վաւերագրական ժապաւէնն է 1915-ի տառապեալ հայ իգական սեռին, իր բոլոր երեսներով:

Առաջնորդ Սրբազանը Ընդունեց
ՀՅԴ «Զաւարեան» Կոմիտէի
Ներկայացուցիչներուն Այցելութիւնը

Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան  9 հոկտեմբերին ընդունեց այցելութիւնը ՀՅԴ «Զաւարեան» կոմիտէի (Լա Քրեսենթայի շրջան) նորընտիր կազմի ներկայացուցիչներուն` Հրայր Շիրիքեանի, Օննիկ Հայրապետեանի եւ դոկտ. Գարմէն Օհանեանի:

Ներկայացուցիչները առաջնորդ սրբազանին ներկայացուցին կոմիտէի հանրօգուտ ծրագիրները` դաստիարակչական, մշակութային եւ ընկերային ծառայութեան մարզերուն մէջ: Խորհրդակցութիւնը ընդգրկեց Լա Քրեսենթայի հայ համայնքին առնչուող հարցեր եւ անոնց դիմագրաւման մէջ գործակցութեան կարելիութիւնները:

Առաջնորդը բարձր գնահատեց կոմիտէի գործունէութիւնը, որոնց շարքին` «Զաւարեան ամառնային ճամբարը», դաստիարակչական այլ աշխատանքեր ու պատանեկան ծրագիրներ, յաջողութիւն մաղթեց անոր աշխատանքներուն եւ վերահաստատեց Ազգային առաջնորդարանին զօրակցութիւնը ժողովրդանուէր գործունէութեան: Ան այս առիթով նաեւ յուշանուէրներ յանձնեց ներկայացուցիչներուն:

Հարաւային Քալիֆորնիոյ Համալսարանի
Հայագիտական Հիմնարկի Ղեկավարման Խորհուրդի
Հաստատման Տասնամեակի Տօնակատարութիւն

Վերջերս  Պեվըրլի Հիլզ քաղաքի «Պեվըրլի Հիլթըն» պանդոկին մէջ տեղի ունեցաւ Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանի Հայագիտական հիմնարկի Ղեկավարման խորհուրդի հաստատման տասնամեակին նուիրուած  տօնակատարութիւնը:

Ձեռնարկի ընթացքին մեծարուեցաւ նոյն համալսարանի կիպրածին տնօրէն Սի. Էլ. Մեքս Նիքիասը, որ ջատագով մըն է Հայագիտական հիմնարկին, անոր հաստատման առաջին օրերէն իսկ:

Հայագիտական հիմնարկի Ղեկավարման խորհուրդի ատենապետ եւ ձեռնարկի հիւրընկալ Չարլի Կալեան դրուատեց Նիքիասի դերակատարութիւնը եւ տարիներու ընթացքին անոր ցուցաբերած աջակցութիւնը:

Առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան շնորհաւորեց օրուան մեծարեալն ու համալսարանի Հայագիտական բաժանմունքի պատասխանատուները:

Համալսարանի տնօրէն Նիքիաս ելոյթ ունենալով` մատնանշեց կրթութեան կարեւորութիւնը անհատի մը զարգացման համար, ինչպէս նաեւ Հայագիտական հիմնարկին կարեւորութիւնը` համալսարանին համար:

Հայագիտական հիմնարկը մաս կը կազմէ Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանի «Տորնսիֆ» բաժանմունքին, որուն վարիչը` Սթիւ Քէյ, լուսարձակի տակ առաւ հիմնարկի առաքելութիւնը նշելով, թէ վերջերս համալսարանի «Թրբանճեան» ժամանակակից հայագիտական ուսմանց ամպիոնի վարիչ նշանակուած է փրոֆ. Ռիչըրտ Անթարամեան, Սալբի Ղազարեան ստանձնած է Հայագիտական հիմնարկի ղեկը, իսկ փրոֆ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեան պիտի աշխատի Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրողներու վկայութիւնները թուայնացնելու եւ զանոնք համալսարանի «Շօա» հիմնարկի արխիւին մէկ մասնիկը դարձնելու ծրագիրին վրայ:

Աւարտին, Սալբի Ղազարեան իր ելոյթին մէջ շեշտեց, որ հիմնարկը լրջութեամբ կը մօտենայ հարցերը կրթական միջոցներով լուծելու գաղափարին, միաժամանակ մատնանշելով հայութեան ու Հայաստանի դիմագրաւած մարտահրաւէրներու լրջութիւնը:

Ձեռնարկի ընթացքին կատարուեցան նուիրատուութիւններ:

Ազգային Մշակութային Ձեռնարկ

Կազմակերպութեամբ «Արարատ» հիմնարկութեան, հովանաւորութեամբ` Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ, Հոլիվուտի Հայ դատի յանձնախումբի, Թէքէեան մշակութային միութեան, Արշակ Տիգրանեան վարժարանի, Գարեգին Նժդեհ կոմիտէութեան, Ռոզ Եւ Ալեք Փիլիպոս ազգային վարժարանի, ՀԵԴ Հոլիվուտի ուխտի, ՀՕՄ-ի «Մայր» մասնաճիւղի, ռումանահայոց «Րաֆֆի» հայրենակցական մշակութային միութեան 11 հոկտեմբերին Ս. Կարապետ առաքելական եկեղեցւոյ «Կարապետեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկ` «Մեր հողերը, մեր հողերը» խորագիրով:

Ձեռնարկը բաղկացած էր քանի մը բաժիններէ: Բանախօս Մարտիկ Մատէնճեանը  ներկայացուց Հայոց ցեղասպանութենէն մազապուրծ Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ հաստատուած հայերու մասին պատմութիւններ, որոնք տեղ գտած են իր «Մեր հողերը, մեր հողերը» գիրքին մէջ:

Ձեռնարկի յաջորդ բաժինով ցուցադրուեցաւ Պարէտ Մարոնեանի «Հայ կինը» եւ Քէյ Մուրատեանի` «Մօրս Ձայնը» փաստավաւերագրական ժապաւէնները` հեղինակներու մեկնաբանութիւններով:

«Սուրբ Ներսէս Շնորհալի» Պատուոյ Շքանշան`
Իրաւաբան Արսէն Դանիէլեանի

12 հոկտեմբերին առաջնորդանիստ Սրբոց Ղեւոնդեանց Մայր տաճարին մէջ, մատուցուեցաւ Ս. պատարագ , որուն ընթացքին Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեան կարդաց Գարեգին Բ. Ամենայն հայոց կաթողիկոսին կոնդակը, ըստ որուն, ան «Սուրբ Ներսէս Շնորհալի» պատուոյ շքանշանով կը պարգեւատրէր հանրածանօթ իրաւաբան Արսէն Դանիէլեանը` առ ի գնահատանք  Հայց. եկեղեցւոյ եւ Արեւմտեան թեմին մատուցած իր նուիրեալ ծառայութեան:

Որպէս ցկեանս խնամակալ Արեւմտեան թեմի Խնամակալութեան ծրագիրին` Դանիէլեան իշխանավայել նուիրատուութիւն կատարած է եւ զանազան առիթներով եւս կը մասնակցի նուիրատուութիւններով: Նկատի ունենալով իր պատրաստակամ ծառայասիրութեան ոգին` առաջնորդը զինք նշանակած է իր կողմէ հաստատուած «Հաւատքի դեսպաններ» յանձնախումբի ատենապետ:

Դանիէլեան երկար տարիներէ ի վեր անսակարկ եւ բազմակողմանի ծառայութիւն մատուցած է Հայց. առաքելական եկեղեցւոյ:

Պուլկարիա

Վառնայի Ս. Սարգիս Եկեղեցիին
Հիմնադրութեան 170-Ամեակը

28 սեպտեմբերին, Վարագայ Ս. Խաչի տօնին մեծ շուքով նշուեցաւ Վառնայի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ օծման 170-ամեակը:

Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Բարթողիմէոս քհնյ. Յակոբեան շնորհաւորեց եկեղեցւոյ տօնը եւ անդրադարձաւ հայ ժողովուրդի Աստուծոյ կողմէ որպէս քրիստոնեայ ազգ ընտրուած ըլլալու հանգամանքին եւ միշտ Աստուծոյ օգնութիւնը վայելող ազգ ըլլալու մասին խօսեցաւ:

Վառնայի քաղաքապետ Իվան Պորտնիխ իր ելոյթին մէջ հաստատեց, որ հայ համայնքը քաղաքի հասարակութեան անքակտելի մասնիկն է:

Ծխական խորհուրդի անունով Էտմոն Մարտիրոսեան ամփոփ կէտերու մէջ  ներկայացուց 170-ամեայ պատմութիւնը:

Վրաստան     

Աշխարհահռչակ Գիտնականներ Օրբելի
Եղբայրներուն Նուիրուած Յուշ-Երեկոն

4 հոկտեմբերին Վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ յուշ երեկոյ` նուիրուած  Ռուբէն, Լեւոն եւ Յովսեփ Օրբելի եղբայրներուն:

Օրուան բանախօսներն էին Ծաղկաձորի տուն թանգարանի տնօրէն Մարինէ Բունիաթեանի եւ աւագ գիտաշխատող Գերասիմ Մկրտիչեան:

Անոնք ներկայացուցին Օրբելի երեք եղբայրներուն կեանքը եւ ունեցած գործունէութիւնները:

Իրենց գործունեութիւնը նուիրելով գիտնական եղբայրներու հսկայ աշխատանքին` Բունիաթեան-Մկրտիչեան ամոլը 35 տարիներու ընթացքին հաւաքած եւ 300 հազարի հասցուցած է  Օրբելի եղբայրներու անձնական նիւթերը, քայլ առ քայլ ուսումնասիրելով եւ ամրագրելով գիտական աշխատանքներու պատճէնները, նամակները, յուշերը, եւ ներկայիս տուն-թանգարանը դարձուցած է  գիտահետազօտական բաժիններով հաստատութիւն:

Ձեռնարկի ընթացքին ցուցադրուեցան «Օրբելի եղբայրներու թանգարան» եւ  «Օրբելիներու կոդ» ֆիլմերը, ուր ներկայացուած էին Ռուբէն, Լեւոն եւ Յովսեփ Օրբելի եղբայրներու մեծութիւնը եւ անջնջելի դրոշմը համաշխարհային գիտութեան մէջ:

Սուրիա

Բերիոյ Թեմի Հոգեւոր Առաջնորդը Օրհնեց
Ազգային Վարժարաններու Աշակերտները

Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան, Ազգ. վարչութեան անդամներուն ընկերակցութեամբ, հոկտեմբեր 3-ին, այցելեց Հալէպի Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանի, Սահակեան, Զաւարեան, Հայկազեան եւ Կիւլպէնկեան վարժարաններու աշակերտութեանց:

Շահան սրբազան օրհնեց, քաջալերեց աշակերտները, գնահատեց անոնց պարտաճանաչ հետեւողականութիւնն ու ժրաջան աշխատանքը, ապա հանդիպում ունեցաւ վարժարաններու ուսուցիչներուն, հոգաբարձութեանց եւ անոնց հետ զրուցեց ուսումնական ընթացքին եւ ընդհանուր դժուարութիւններուն մասին:

«Սիմոն Վրացեան» Կեդրոնը Պատուեց
Հալէպի Ազգային Վարժարաններու
Ուսուցիչներն Ու Պաշտօնէութիւնը

Նկատի ունենալով Սուրիոյ պատերազմական իրավիճակը եւ մասնաւորապէս Հալէպի անապահով կացութիւնը, ուր իբրեւ հայ գոյատեւելու եւ դաստիարակելու պարտականութիւնը կրկնակի ծանր է, 2014-2015 կրթական տարեշրջանը բարձր տրամադրութիւններով եւ քաջալերանքով դիմաւորելու համար «Սիմոն Վրացեան» կեդրոնի խնամակալութիւնը  Ազգային վարժարաններու` Քարէն Եփփէ Ազգային ճեմարանի, Զաւարեան, Սահակեան, Հայկազեան եւ Կիւլպէնկեան վարժարաններու ուսուցչական կազմերուն եւ պաշտօնէութեան յանձնեց ծաղիկներ:

Յունաստան

Հայ Մշակոյթի Երեկոյ Նէա Զմիռնիի
«Իոնիքես Եորթես» Փառատօնի Ծիրին Մէջ

Սեպտեմբեր 27-ին Նէա Զմիռնիի պուրակի կանաչապատ բացօթեայ թատրոնին մէջ տեղի ունեցաւ աւանդութիւն դարձած «Իոնիքես Եորթես» փառատօնը, որուն ընթացքին անգամ մը եւս տիրապետեց հայ երաժշտութիւնը:

Ձեռնարկին բացումը կատարեց Մարալ Գույումճեան, որ շեշտեց, թէ մշակոյթը համամարդկային հաղորդակցութեան լաւագոյն միջոցն է, տարբեր ազգութիւններու լեզուները շաղկապող ազդակ, նաեւ լուսաւոր եւ ջերմ ուժն է, որ մարդոց զիրար կը մօտեցնէ, նաեւ մարդը կը մօտեցնէ իր իսկ ինքնութեան: Ան նաեւ անդրադարձաւ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին եւ Հայ դատի առանցքը կազմող խնդիրներուն:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցան Համազգայինի «Նանոր» եւ «Նայիրի» երկսեռ պարախումբերը, որոնք պարուսոյց Էտկար Էկեանի հսկողութեան տակ պատրաստած էին յատուկ յայտագիր մը որ կը ներառէր  կենդանի պատկեր, երգեր ու պարեր` նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին:

Վրաստան

«Դէպի Հայք» Հասարակական Կազմակերպութիւնը
Ներկայացուց Իր Գործունէութիւնը

Սեպտեմբեր 28-ին վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կրթամշակութային եւ երիտասարդութեան կեդրոնի «Գալուստ Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ, տեղի ունեցաւ «Դէպի Հայք» հասարակական կազմակերպութեան շնորհահանդէսը:

Շնորհահանդէսը սկսաւ հիմնադրամի գործունէութեան մասին երկու տեսերիզներու ցուցադրութեամբ: Հիմնադրամի ներկայացուցիչներ Մարիաննա Վարդանեան եւ Բենօ Միշոյեան ներկայացուցին Միացեալ Նահանգներէն բարերար Էտիլ Յովնանեանին կողմէ հիմնադրուած եւ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ արձանագրուած ոչ շահութաբեր կազմակերպութեան գործունէութեան ծրագիրը, առաքելութիւնը եւ ձեռք բերած յաջողութիւնները:

Մարիաննա Վարդանեան կարեւոր նկատեց հայրենիքի հետ սփիւռքահայ երիտասարդներու կապը ամրապնդելու եւ Հայաստանի առօրեայ կեանքին մասնակցելու, կամաւորական աշխատանքի միջոցով հայրենիքի զարգացման գործին մէջ ներդրում ունենալու, երկարատեւ անձնական կապեր ստեղծելու եւ հայրենադարձութեան գործին օժանդակելու նպատակները: Անդրադառնալով իր գոյութեան 10 տարիներուն ընթացքին աշխարհի 32 երկիրներէ Հայաստան ժամանած հազար կամաւորականներու գործունէութեան` բանախօսը արժեւորեց այդ տարիներուն 65 հայորդիներու հայրենադարձութիւնը:

Անդրադարձ կատարուեցաւ կեցութիւնը ապահովելու, ընտանիքներու մօտ բնակելու, մայրենի լեզուն սորվելու, հայրենիքի տեսարժան վայրերը տեսնելու, ժողովրդական աւանդութիւններուն եւ սովորութիւններուն ծանօթանալու, աշխատանք գտնելու եւ,  վերջապէս, հայրենիքի մէջ հաստատուելու համար հիմնադրամի ընձեռած հնարաւորութիւններուն եւ կոչ եղաւ 20-32 տարեկան թիֆլիսահայ երիտասարդներուն` ընդգրկուելու կազմակերպութեան գործունէութեան մէջ:

Քանատա

Քաղաքական Հանդիպումներ Օթթաուայի Մէջ

30 սեպտեմբեր 2014-ին Քանատայի Հայ դատի գրասենեակի տնօրէն Ռուբէն Գույումճեան եւ Քանատահայ քաղաքական յարաբերութեանց գրասենեակի տնօրէն Յակոբ Արսլանեան Օթթաուայի մէջ ունեցան քաղաքական հանդիպումներ Քանատա-Հայաստան խորհրդարանական բարեկամութեան յանձնախումբի նախագահ Հարոլտ Ալպրեխթի եւ պաշտօնական ընդդիմութեան արտաքին յարաբերութեանց պատասխանատու` խորհրդարանական Փոլ Տիուըրի հետ:

Հանդիպումներու ընթացքին արծարծուեցան սուրիական տագնապին առնչուող եւ յատկապէս հայ ժողովուրդը յուզող վերջին իրադարձութիւնները: Քննարկուեցաւ 100-ամեակի Քանատայի կեդրոնական մարմինի քաղաքական բանաձեւի իրագործման աշխատանքը, ինչպէս նաեւ խօսուեցաւ նոյեմբեր ամսուն տեղի ունենալիք ձեռնարկի մը մասին, որուն ընթացքին քանատահայ համայնքի ներկայացուցիչներ առիթը պիտի ունենան հանդիպելու եւ զրուցելու Քանատայի խորհրդարանի անդամներու հետ:

Միացեալ Նահանգներ

«Հայերն Ու Յառաջդիմական
Քաղաքականութիւն»
Հիմնարկի Գիտաժողով

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական կոմիտէի եւ «Հայերն ու յառաջդիմական քաղաքականութիւն» հիմնարկի,  26-27 սեպտեմբերին «Էմ. Այ. Թի.» համալսարանին մէջ տեղի ունեցաւ գիտաժողով:

Առաջին օրուան յայտագրի բանախօսն էր Նաոմ Չոմսքի, որ Տէյվիտ Պարսամեանի հետ միասնաբար  արծարծեց Թուրքիոյ ներկայ քաղաքական իրավիճակը:

Երկրորդ օրը կատարուեցան չորս տարբեր նիստեր. քարոզչական` մասնակցութեամբ փրոֆ. Լեւոն Չորպաճեանի եւ բեմադրիչ Քարլա Կարապետեանի, հայ-թուրք յարաբերութիւններ` մասնակցութեամբ փրոֆ. Ռոնըլտ Սիւնիի, Փիթըր Պալաքեանի, Մարք Մամիկոնեանի եւ Գերմանիայէն ժամանած Պիլկին Այաթայի, հատուցում` մասնակցութեամբ փրոֆ. Ումիթ Քուրթի, Էտվին Մինասեանի եւ Երեւանի ամերիկեան համալսարանէն ժամանած Թոմ Սամուէլեանի: Եզրակացութիւն. դէպի ո՞ւր կ՛ընթանանք` մասնակցութեամբ Պիլկին Այաթայի, Քարլա Կարապետեանի, Անդրանիկ Գասպարեանի եւ Թոմ Սամուէլեանի:

Նիստերուն ներկայ գտնուեցաւ յատկապէս երիտասարդներու հոծ բազմութիւն մը,  որոնք մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծեցին:

Լոս Անճելըս Գաւառի Ոստիկանապետի
Պաշտօնի Թեկնածուին Այցելութիւնը
Իրանահայ Միութեան Կեդրոն

Սեպտեմբեր 24-ին, Լոս Անճելըս գաւառի ոստիկանապետի  պաշտօնի թեկնածու Ճիմ ՄըքՏանըլ այցելեց Լոս Անճելըսի Իրանահայ միութեան կեդրոնը եւ հանդիպում ունեցաւ միութեան խնամակալ մարմինին հետ:

Խնամակալ մարմինի ատենապետ իրաւաբան Արսէն Դանիէլեան յաջողութիւն մաղթեց թեկնածուին եւ զինք ծանօթացուց խնամակալ ու գործադիր մարմիններու անդամներուն:

Խնամակալ մարմինի անդամ եւ գործերու վարիչ Թոմիկ Ալեքսանեան եւ գործադիր մարմինի ատենապետ Սերժ Ադամեան տեղեկութիւններ փոխանցեցին Իրանահայ միութեան գործունէութեան մասին:

Այնուհետեւ, Ճիմ ՄըքՏանըլ այցելեց միութեան կեդրոնի տարբեր բաժանմունքները, ներկայ գտնուեցաւ լեռնագնացներու եւ երգչախումբի անդամներու աշխատանքային հանդիպումին եւ իր հիացմունքը յայտնեց նման ընդարձակ աշխատանքային դաշտ ունեցող միութեան եւ անոր կեդրոնին հանդէպ:

Խնամակալ մարմինին հետ հանդիպումին ընթացքին քննուեցան նաեւ Լոս Անճելըսի հայութիւնը յուզող շարք մը հարցեր:

Աւարտին ՄըքՏանըլ յայտնեց, որ Լոս Անճելըս գաւառի ոստիկանապետ ընտրուելու պարագային, հայութեան եւ ոստիկանապետութեան միջեւ կապերը աւելիով պիտի սերտացնէ:

Հայաստանի Պաշտպանութեան Նախարարի
Կնոջ Այցելութիւնը Առաջնորդարան

Սեպտեմբեր 25-ին Ազգային առաջնորդարան այցելեց Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար զօր. Սէյրան Օհանեանին կինը` Ռուզան Օհանեան, եւ հանդիպում ունեցաւ առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի հետ:  Ան Լոս Անճելըս ժամանած էր Հայ բժիշկներու ընկերակցութեան կազմակերպած միջազգային համագումարին առիթով:

Հանդիպումի ընթացքին խօսուեցաւ Հայաստանի ու Արցախի այժմու իրավիճակին, սահմանային իրադարձութեանց ու անոնցմէ բխող կարիքներուն վրայ: Օհանեան խօսեցաւ հայկական բանակի հայրենասիրական ու պաշտպանական առաքելութեան մասին` մասնաւորաբար կեդրոնանալով սահմանները պաշտպանող մեր քաջարի զինուորներու զոհաբերութիւններուն վրայ: Զրոյցին ընթացքին նշուեցաւ, որ բանակը ընդհանրապէս, իսկ սահմանային վտանգաւոր դիրքերը պաշտպանող քաջարի զինուորները` մասնաւորաբար, կարիք ունին ամէն տեսակի զօրակցութեան:

Հանդիպումի աւարտին Ռ. Օհանեան առաջնորդ սրբազանին յանձնեց Հայաստանի զինուած ուժերու «Զօրավար Անդրանիկ» շքանշանը: Առաջնորդ սրբազանը իր կարգին անոր  յանձնեց յուշանուէրներ:

Հնդկաստան

Կալկաթայի Մէջ` Աղջիկներու Դաւթեան
Դպրոցի Նոր Մասնաշէնքի Հիմնարկէք

Հոկտեմբեր 6-ին Հնդկաստանի Կալկաթա քաղաքին մէջ` նախագահութեամբ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին, տեղի ունեցաւ աղջիկներու Դաւթեան դպրոցի նոր մասնաշէնքի հիմնարկէքի արարողութիւնը:

Արարողութեան ներկայ էին Հնդկաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան Արա Յակոբեանը, Հնդկաստանի հայոց հոգեւոր հովիւ, Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանի կառավարիչ Զաւէն աբղյ. Եազիչեանը, եկեղեցական վարչութեան անդամներ Սիւզան Ռուբէնը եւ Սունիլ Սոբթին, Մայր Աթոռի դիւանատան Ներեկեղեցական յարաբերութիւններու գրասենեակի տնօրէն Պարոյր քհնյ. Աւետիսեանը եւ բազմաթիւ հիւրեր:

Օրհնութեան արարողութեան աւարտին` ձեռամբ Ամենայն Հայոց հայրապետին, կատարուեցաւ ծառատնկում: Յիշարժան այս առիթով տեղի ունեցաւ ճաշկերոյթ:

Նոր մասնաշէնքը, որուն կառուցումը պիտի սկսի յառաջիկային, ժամանակակից լաւագոյն պայմանները պիտի ապահովէ Կալկաթա ուսման մեկնող հայ աշակերտուհիներուն համար: Աշխատանքները նախատեսուած են աւարտել 2016-2017 ուսումնական տարեշրջանին:

Նշենք, որ աղջիկներու Դաւթեան դպրոցը հիմնադրուած է 1922 թուականին` բարերար Դաւիթ Դաւթեանի կողմէ: Աւելի ուշ` 1953-ին, դպրոցը միացուած է Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանին:

Յունաստան

Արամ Ա. Կաթողիկոսի Հանդիպումը ՀՅԴ
Յունաստանի Կեդրոնական Կոմիտէին Հետ

Քոմոթինիի մէջ անցնող շաբաթավերջին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին հետ առանձին հանդիպում մը ունեցաւ ՀՅԴ Յունաստանի Կեդրոնական կոմիտէի պատուիրակութիւն մը, որ կը բաղկանար ներկայացուցիչ ընկ. Քերոբ Էքիզեանէ եւ անդամներ Ատրիկ Ստեփանեանէ, ընկերներ Յակոբ Յովակիմեանէ եւ Յովհաննէս Մանկոյեանէ:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան յունահայ գաղութի իրավիճակին ու գործունէութեան վերաբերող հարցեր, դիմագրաւուած դժուարութիւններ եւ ապագայի հեռանկարներ ու կարելիութիւններ:

Զրոյցի առարկայ դարձաւ նաեւ վեհափառ հօր քաղաքական եւ կրօնական հանդիպումներուն արժեւորումը: Վեհափառ հայրապետը իր գոհունակութիւնը յայտնեց կատարուած աշխատանքներուն կապակցութեամբ` արդիւնաւէտ նկատելով իր ունեցած հանդիպումները Յունաստանի քաղաքական եւ կրօնական անձնաւորութիւններուն հետ:

Վեհափառ հայրապետը շեշտեց, թէ գոհունակութեամբ տեսաւ յունահայ գաղութին հանդէպ յարգանքի եւ համագործակցութեան մթնոլորտը, ինչ որ կը վկայէ գաղութի ուժականութեան եւ պետութեան հետ երկար ժամանակէ ի վեր մշակուած կապերուն մասին:

Թեհրան

Մարզաւանի Վերանորոգումներ

Հ. Մ. «Արարատ» կազմակերպութիւնը, Թեհրանի քաղաքապետարանի հետ  համագործակցութեամբ, վերափոխեց «Արարատ» մարզաւանի ֆութպոլի արհեստական դաշտը եւ օժտեց արդի յարմարութիւններով: Նաեւ տեղի կ՛ունենայ շաբաթական աղբափոխադրում եւ  ոռոգման ջուրի յատկացում:

Նոր Ջուղա

Սրբազան Պաշտպանութեան Շաբթուան Առթիւ
Հոգեհանգստեան Արարողութիւն

Նախագահութեամբ Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ  Բաբգէն եպս. Չարեանի, 26 սեպտեմբերին Նոր Ջուղայի Ս. Յովհաննու եկեղեցւոյ մէջ Սրբազան պաշտպանութեան շաբթուան առթիւ տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն` պատերազմի տարիներուն Իրանի հողային ամբողջականութեան ճամբուն իրենց կեանքը նուիրաբերած նահատակներու հոգիներու խաղաղութեան համար:

Ատրպատական

Ատրպատականի Հայոց Թեմի Առաջնորդին
Այցելութիւնը Ազգային Առաջնորդարան

Սեպտեմբեր 16-ին, Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան Ազգ. առաջնորդարանին մէջ ընդունեց Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանին այցելութիւնը: Հանդիպումը առիթ եղաւ խորհրդակցելու մեր եկեղեցին եւ Հայաստանն ու սփիւռքը յուզող հարցերու շուրջ:

Ատրպատականի Առաջնորդ Գրիգոր Եպս.
Չիֆթճեանին Հանդիպումը «Ճան Թաւրիզ»
Միութեան Վարչութեան Հետ

Սեպտեմբեր 21-ին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան հանդիպում ունեցաւ Լոս Անճելըսի «Ճան Թաւրիզ» միութեան վարչութեան հետ:

Առաջնորդ սրբազանը ներկայացուց Ատրպատականի հայոց թեմի եւ յատկապէս թաւրիզահայ կեանքի ներկան, Ազգային իշխանութեան հովանաւորութեամբ գործող բոլոր միութիւններու եւ կրթական հաստատութիւններու կենսունակ գործունէութիւնը ու մանաւանդ` նոր սերունդին կառչածութիւնը ազգային-եկեղեցական աւանդութիւններուն: Ան շեշտեց Իրանի բարեացակամ վերաբերումը` թեմի բազմերես գործունէութիւնը հեզասահ դարձնելու առումով, ինչպէս նաեւ` հայ համայնքին ընձեռուած բազմաթիւ առանձնաշնորհումները, հակառակ անոր փոքրաթիւ ըլլալուն: Սրբազանը նաեւ կարեւորութեամբ ընդգծեց արտասահման ապրող նախկին ատրպատականցիներուն եւ թեմէն ներս ապրող հայորդիներուն միջեւ հաղորդակցութիւնը կենդանի պահելու անհրաժեշտութիւնը:

Միութեան վարչութեան անդամները իրենց հետաքրքրութիւնը արտայայտեցին թաւրիզահայ կեանքի ներկային գծով, միաժամանակ իրենց տեսակէտները պարզեցին`

Ազգային առաջնորդարանին հետ յառաջիկային աւելի սերտ գործակցութիւն ունենալու միջոցներ առաջարկելով:

Քուէյթ

Շնորհահանդէս «Հայ Մանուկին Անձնական
Աստուածաշունչը» Գիրքին

Նախագահութեամբ Քուէյթի Հայոց թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Մասիս Ծ. վրդ. Զօպուեանին, ուրբաթ, 26 սեպտեմբեր 2014-ին, Ազգային առաջնորդարանի «Արագած» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հրայր եւ Արտա Ճէպէճեաններու պատրաստած «Հայ մանուկին անձնական Աստուածաշունչը» գիրքին շնորհահանդէսը: Ներկայ էին Քուէյթի աւետարանական եկեղեցւոյ հովիւ վերապատուելի Էմմանուէլ Ղարիպը, Ամերիկայի եւ Հոլանտայի Աստուածաշունչի ընկերութեանց համաշխարհային ծրագիրներու վարիչները, Արաբական ծոցի երկիրներու Աստուածաշունչի ընկերութեան հոգաբարձութենէն անդամներ եւ պաշտօնեաներ, Քուէյթի Ազգային իշխանութեան անդամները, միութենական ներկայացուցիչներ եւ խումբ մը հաւատացեալներ:

Ձեռնարկին բացումը կատարեց Արաբական ծոցի երկիրներու Աստուածաշունչի ընկերութեան ընդհանուր քարտուղար եւ գիրքին հեղինակը` դոկտ. Հրայր Ճէպէճեան: Ան նախ անդրադարձաւ գիրքի գաղափարի յղացումին եւ անոր ծնունդ առնելու հանգրուաններուն: Ան ըսաւ, որ գիրքը ձրիօրէն բաժնուեցաւ Լիբանանի եւ Սուրիոյ հայ համայնքներու աշակերտութեան` յիշեցնելով, որ գիրքը պիտի նպաստէ հայ մանուկի բարոյագիտական եւ քրիստոնէական ընդհանուր դաստիարակութեան: Ապա խօսք առաւ դոկտ. Արտա Ճէպէճեան, որ ներկայացուց գիրքին բովանդակութիւնը, նպատակը եւ զայն գործածելու կերպը, որովհետեւ գիրքը իր մէջ նաեւ կը բովանդակէ նկարներ, խաղեր, քարտէս: Ապա եկեղեցւոյ դպրաց դասէն խումբ մը սարկաւագներ երգեցին փունջ մը շարականներ:

Փակման խօսքը արտասանեց Մասիս Ծ. վրդ. Զօպուեան: Ան նախ գնահատեց դոկտ. Հրայր եւ Արտա Ճէպէճեաններուն աշխատանքը, որուն յաջողութեան համար ճիգ չէին խնայած մատչելի եւ դիւրին ոճով հայ մանուկին յատուկ Աստուածաշունչը պատրաստելու, աշխատանք մը, որուն լծուած էին հաւատքով, նուիրումով ու սիրով: Հայր սուրբը ըսաւ, որ գիրքը ասկէ ետք սեփականութիւնը պիտի դառնայ հայ աշակերտին, որ պիտի նպաստէ անոր հոգեմտաւոր աճման ու դաստիարակութեան: Աւարտին տեղի ունեցաւ «Հայ մանուկին անձնական Աստուածաշունչը» գիրքին գինեձօնը: Գիրքը տրամադրուեցաւ եւ պիտի տրամադրուի Լիբանանի, Քուէյթի, Սուրիոյ, Եգիպտոսի, Կիպրոսի, Յունաստանի եւ Պոլսոյ հայ մանուկներուն:

Լոնտոն

Հայաստանի Հանրապետութեան Վերանկախացման
23-րդ Տարեդարձին Նուիրուած Տօնակատարութիւն

Հովանաւորութեամբ  Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան, կազմակերպութեամբ Բրիտանահայ համայնքային խորհուրդին,  20 սեպտեմբերին Լոնտոնի Ս. Եղիշէ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր երեկոյ` նուիրուած Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման 23-րդ տարեդարձին:

Ելոյթ ունեցան Բրիտանահայ համայնքային խորհուրդի ատենապետ Արա Փալամուտեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան խորհրդական Արա Մարգարեան, որ կարդաց դեսպան Արմէն Սարգսեանի ողջոյնի խօսքը` ուղղուած հանդիսութեան մասնակիցներուն:

Ապա տեղի ունեցաւ համերգ` կատարողութեամբ երգչուհի Ալլա Լեւոնեանի: Ելոյթ ունեցաւ նաեւ համայնքային «Աղթամար» պարախումբը:

Միացեալ Նահանգներ

Շիրակ Խոճայեանի Երկու Ժապաւէնները
Ցուցադրուեցան Կլենտէյլի Գրադարանին Մէջ

Սեպտեմբեր 11-ին, Կլենտէյլի Հանրային կեդրոնական գրադարանին մէջ տեղի ունեցաւ բեմադրիչ Շիրակ Խոճայեանի արտադրած երկու վաւերագրական շարժապատկերներուն ցուցադրութիւնը` «Ծիրան. օրհնուած ծառը Հայաստանի» եւ «Արագիլ» ֆիլմերը: Բեմադրիչին կողքին, ներկայ էին գաղութի պատկան մարմիններու ներկայացուցիչներ:

Աշոտ Մուրատեան` Մոնթեպելլոյի Ծրագրումի Յանձնաժողովի Ատենապետ

Սեպտեմբեր 16-ին, Մոնթեպելլոյի ծրագրումի յանձնաժողովը նոր ատենապետ ընտրեց Աշոտ Մուրատեանը:

Մուրատեան երկու տարի առաջ սոյն յանձնաժողովին անդամ նշանակուած էր Մոնթեպելլոյի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ Ճեք Հաճինեանի կողմէ, իսկ անկէ առաջ անդամ եղած էր քաղաքի երթեւեկի ու ապահովութեան յանձնաժողովին:

Մուրատեան  գործարարութեան ճիւղին մէջ պսակաւոր արուեստից վկայական ստացած է Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանէն, իսկ իրաւաբանութեան վկայականը` իրաւագիտութեան «Սաութուեսթ» համալսարանէն, որմէ ետք իրաւաբանութեան ասպարէզ նետուած է 1998-ին:

2007-էն ի վեր ան կը պաշտօնավարէ Քալիֆորնիոյ իրաւաբանական միութեան մէջ ու դատավարութեանց բարձրաստիճան խորհրդատու մըն է:

Ս. Աստուածածին Եկեղեցւոյ Բարերարներու
Գնահատանքի Երեկոյ

Դոկտ. Վիգէն Յովսէփեան

Հովանաւորութեամբ Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի եւ կազմակերպութեամբ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւներուն ու հոգաբարձութեան, 18 սեպտեմբերին Կլենտէյլի «Ֆեմիսիա» ճաշասրահի նորակառոյց սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ` առ ի գնահատանք 2014 տարուան եկեղեցւոյ բարերարներուն:

Նկատի ունենալով եկեղեցւոյ կարիքները, բարեզարդման եւ վերանորոգութեան անհրաժեշտութիւնը` հոգեւոր հովիւներն ու հոգաբարձութիւնը որոշեցին դրամահաւաք կազմակերպել: Ուստի, սոյն նպատակի իրագործման համար յատուկ յանձնախումբ մը կազմուեցաւ:

Եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան եւ դրամահաւաքի յանձնախումբի անդամ Արա Շապանեան ողջունելէ ետք ներկաները, ամփոփ կերպով անդրադարձաւ ձեռնարկի նպատակին եւ կարեւորութեան:

Օրուան հանդիսավար, Կլենտէյլի քաղաքապետարանի քարտուղար Արտաշէս Քասախեան իր խօսքին մէջ շեշտեց Կլենտէյլի հայ գաղութի` Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ շուրջ հաւաքուելու եւ աղօթելու կարեւորութիւնը:

Ապա ցուցադրուեցաւ տեսերիզ մը, որ կը ներկայացնէր եկեղեցւոյ վերանորոգութեան աշխատանքները, ինչպէս նաեւ` յառաջիկային կատարուելիք նորոգութիւններու վայրերը:

Կլենտէյլի քաղաքապետ, իրաւաբան Զարեհ Սինանեան գնահատեց գաղութին մէջ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ունեցած դերակատարութիւնը, գործունէութիւնը եւ կարեւորութիւնը:

Հոգաբարձութեան ատենապետ Կարօ Էշկիեան շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր բարերարներուն եւ խոստացաւ նոյն հաւաքական ջանքերով եւ նուիրաբերման ոգիով շարունակել նախատեսուած ծրագիրներու իրագործումը:

ՀՅ Դ ԿԿ-ի ներկայացուցիչ դոկտ. Վիգէն Յովսէփեան իր ելոյթին մէջ կարեւոր համարեց եկեղեցւոյ դերը նաեւ մեր ազգային կեանքին մէջ:

Թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան մեծապէս գնահատեց բոլորին վաստակը եւ մաղթեց, որ նոյն թափով ու ոգիով շարունակուի եկեղեցաշինութեան ընթացքը:

Յայտնենք, որ կատարուած նուիրատուութիւններէն գոյացաւ 300 հազար տոլարի գումար մը:

Սերժ Թանգեան Առաջին Անգամ Ներկայացուց
Հայոց Ցեղասպանութեանը Նուիրուած
Ստեղծագործութիւնը

Երգիչ, երգահան Սերժ Թանգեան, համագործակցութեամբ «Լարք» երաժշտական ընկերակցութեան, 20 սեպտեմբերին «Էմպեսետըր օտիթորիում»-ի մէջ առաջին անգամ ըլլալով  ներկայացուց իր եւ նորզելանտացի երգահան Փսաթասի` «100 տարի» կոչուող սիմֆոնիք ստեղծագործութիւնը, որ նուիրուած է Հայոց ցեղասպանութեան:

Թանգեան նշեց, որ ստեղծագործութիւնը գրուած է Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին ընդառաջ: Ան փափաք յայտնեց, որ  «100 տարի»-ն ներկայացուի նաեւ Երեւանի մէջ, հայաստանեան նուագախումբի կողմէ:

«Յաւերժի ուխտագնացներ» խորագրով այս համերգով «Լարք» երաժշտական ընկերակցութիւնը մեկնարկեց իր մշակութային 100 ձեռնարկներու շարքը` նուիրուած Ցեղասպանութեան հարիւրամեակին: Երաժիշտ-խմբավար Վաչէ Պարսումեանի գլխաւորութեամբ «Լարք»-ի նուագախումբն ու երգչախումբը ներկայացուցին Տիգրանեանի, Պեթհովենի, Վակների, Վերտիի,Պելինիի, Մոցարթի օփերային ստեղծագործութիւններէն հատուածներ, նաեւ` Սերժ Թանգեանի «Օրքա» սիմֆոնին:

«Լարք»-ի տնօրէններու խորհուրդի նախագահ Անդրանիկ Թորոսեան գոհունակութիւն յայտնեց Սերժ Թանգեանին հետ համագործակցութեան համար:

Քանատա

Գրասէրներու Հաւաք` «Հայ Կին Գրողները
Տարիներու Ընդմէջէն Նիւթով»

Զանի Շահինեան-Մեսրոպեան

Համազգայինի Թորոնթոյի «Գլաձոր» մասնաճիւղի գրասէրներու խմբակի 27-րդ հաւաքին նիւթն էր «Հայ կին գրողները տարիներու ընդմէջէն»: Ձեռնարկը մաս կը կազմէ ամսական հաւաքներու շարքին, մաս կը կազմէ, ուր ամէն ամիս երիտասարդ գրասէրներ իրենց նախասիրած գրողը կը ներկայացնեն: Հաւաքը տեղի ունեցաւ 28 սեպտեմբերին, Թորոնթոյի Հայ կեդրոնի «Յարութիւն Մանուկեան» գրադարանին մէջ: Մեղրի Մեսրոպեան, Մեղեդի Էթիեմեզեան, Արփի Ագըլեան, Մեղեդի Գալուստեան, Արէն Մնացականեան, Մուշեղ Գարագաշեան, Վարագ Պապեան ու Ռուբէն Ճանպազեան յաջորդաբար ներկայացուցին Սրբուհի Տիւսաբ, Զապէլ Ասատուր (Սիպիլ), Զապէլ Եսայեան, Սիլվա Կապուտիկեան, Մետաքսէ Պօղոսեան, Ալիսիա Կիրակոսեան, Վեհանուշ Թեքեան եւ Լոլա Գունտաքճեան: Հաւաքը վարեց Թամար Տօնապետեան Գուզուեան: Աւարտին հանդիսավարը հրաւիրեց վերջերս գաղութս հաստատուած մանկական գիրքերու հեղինակ Զանի Շահինեան-Մեսրոպեանը. ան խօսք առաւ իր հրատարակած մատենաշարին մասին: Ներկաները բարձր գնահատեցին տարուած աշխատանքն ու ներկայացումները:

Վրաստան

Ֆրանսայի Պատուիրակութիւնը Այցելեց
Ախալցխայի Երիտասարդական Կեդրոն

Սեպտեմբեր 7-ին Ֆրանսայի պատուիրակութիւնը այցելեց Ախալցխայի Հայկական երիտասարդական կրթամշակութային կեդրոն: Պատուիրակութեան մաս կը կազմէին` Ֆրանսայի Ալֆորվիլ շրջանի քաղաքապետը, ծերակուտական Լիւք Քաւնաս, Ֆրանսայի խորհրդարանի երեսփոխան, Ֆրանսայի Եւրոխորհուրդի պատուիրակութեան նախագահ, Եւրոխորհուրդի փոխնախագահ Ռընէ Ռուքէ եւ Ֆրանսա-Ջաւախք յանձնախումբի նախագահ Ժիրայր Կարապետեան:

Երիտասարդական կեդրոնին մէջ հիւրերը դիմաւորուեցան Akhaltskha.Net-ի գլխաւոր խմբագիր, կեդրոնի գործունէութիւնը համակարգող Էդուարդ Այվազեանին եւ կեդրոնի գործադիր տնօրէն Նանուլի Յակոբեանին կողմէ:

Անոնք  ծանօթացան կազմակերպութեան գործունէութեան: Ֆրանսա-Ջաւախք յանձնախումբի նախագահ Ժիրայր Կարապետեան նկատել տուաւ, որ ինք առաջին անգամ չէ, որ կ՛այցելէ Ախալցխայի Հայկական երիտասարդական կեդրոն եւ շատ հաճելի է անգամ մը եւս հոն գտնուիլը:

Յունաստան

Հայկական Տաղաւար` Թեսաղոնիկէի
Միջազգային Ցուցահանդէսին

Վերջերս տեղի ունեցաւ Թեսաղոնիկէի Միջազգային 79-րդ ցուցահանդէսը, որուն իր մասնակցութիւնը բերած էր Հայ-յունական առեւտրական պալատը: Տաղաւարին մէջ  ցուցադրուած էին  հայկական խմիչքներ` «Քուալիթի ուայնզ» ընկերութեան եւ հայկական «Էյ. Տապլեու. Այ.» ժամացոյցներ` «Օրոֆազմա» ընկերութեան կողմէ, ինչպէս նաեւ` այլ իրեր:

Հայկական տաղաւարի բացման ներկայ գտնուեցան Յունաստանի առեւտրատնտեսական պալատի նախագահ Յարութ Պոյնիկեան, փոխնախագահ Սարգիս Տակազեան եւ գանձապահ Տանիէլ Աբիկեան: Այցելուներու ընդունելութեան պարտականութիւնը ստանձնած էր Սարգիս Տակազեան, իսկ  ցուցահանդէսի կազմակերպման պատասխանատուն էր Արաքսիա Կարապետեան:

Յայտնենք, որ Թեսաղոնիկէի Միջազգային ցուցահանդէսը երկրորդ անգամ ըլլալով յատկանշուած է հայկական ներկայութեամբ: Առաջին անգամը 1995-ին էր:

Սեպտեմբեր 10-ին ելոյթ ունեցաւ Թեսաղոնիկէի Համազգայինի երկսեռ պարախումբը` հայկական խանդավառ մթնոլորտ ստեղծելով այցելուներուն մօտ:

Միացեալ Նահանգներ

Ֆրեզնոյի Ս. Երրորդութիւն Մայր Եկեղեցւոյ
Նորակերտ Շրջափակի Բացում Եւ
Նոր Խաչքարի Օրհնութիւն

Սեպտեմբեր 5-ին, թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան ժամանեց Ֆրեզնօ, ուր նախագահեց Ս. Երրորդութիւն մայր եկեղեցւոյ նորակերտ շրջափակին բացման արարողութեան ու կատարեց հոն կանգնած նոր խաչքարին օրհնութիւնը: Այս նոր բաժինը ձօնուած է եկեղեցւոյ շէնքի 100-ամեակին:

Առաջնորդ սրբազանը գոհունակութեան եւ շնորհաւորութեան խօսք ուղղեց ներկաներուն` նշելով, որ եկեղեցւոյ պատմական շէնքին 100-ամեակը գեղեցիկ յուշեր կ՛արթնցնէ բոլորին մէջ: Ան մաղթեց, որ եկեղեցւոյ մեծ ընտանիքը շարունակէ ներշնչման աղբիւր եւ փարոս ծառայել յատկապէս նոր սերունդներուն համար, իբրեւ պահապան ու խորհրդանիշ` մեր հաւատքին, լեզուին, մշակոյթին, ազգային արժէքներուն ու աւանդներուն:

Հոգաբարձութեան ատենապետ Վարուժան Տէր Սիմոնեան շնորհակալութիւն յայտնեց Փառնակեան, Չաքալոզեան, Գազարեան, Սահաթճեան եւ Շամշոյեան ընտանիքներուն, որոնց նուիրատուութեանց շնորհիւ կարելի եղած էր իրագործել շրջափակին նորոգութիւնը:

Նշուեցաւ Ազգային Ֆերահեան Վարժարանի
Հիմնադրութեան 50-Ամեակը

Սեպտեմբեր 6-ին տեղի ունեցաւ Սրբոց Նահատակաց Ֆերահեան վարժարանի հիմնադրութեան 50-ամեակի տարեդարձի տօնակատարութեան նուիրուած ճաշկերոյթը: Ձեռնարկին ընթացքին յատուկ գնահատանքի արժանացաւ դպրոցի հիմնադիր տնօրէն Գաբրիէլ Ինճէճիկեանը:

Տօնակատարութեան կազմակերպիչ յանձնախումբը նախօրօք կատարուած աշխատանքով արդէն իսկ հանգանակած էր շուրջ 250 հազար տոլար նուիրատուութիւն: Իսկ ձեռնարկի ընթացքին Գրիգոր Չաքեան ամոլը դպրոցին նուիրեցին 200 հազար ամերիկեան տոլար:

Թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան գոհունակ սրտով շնորհաւորեց վարժարանի 50-րդ տարեդարձը, ոսկեայ յոբելեանը:

Ձեռնարկի յանձնախումբի նախագահ Րաֆֆի Մանուկեան իր խօսքին մէջ շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր անոնց, որոնք սատար կանգնած են վարժարանի յառաջընթացին: Ան նաեւ շնորհակալական խօսք ուղղեց անցեալի եւ ներկայի բոլոր ուսուցիչ-ուսուցչուհիներուն, տնօրէնութեան եւ պաշտօնէութեան, որոնք նուիրուածութեամբ եւ հոգատարութեամբ հայկական դաստիարակութիւն կը ջամբեն մատղաշ սերունդներուն: Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ վարժարանին պատմականը ներկայացնող տեսերիզ մը:

Լոս Անճելըսի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ Փոլ Գրիգորեան բարձր գնահատեց վարժարանին բերած նպաստը` հայ գաղութի նոր սերունդներու կրթական, մշակոյթի պահպանման եւ դաստիարակման աշխատանքներուն մէջ: Ապա բեմ հրաւիրեց վարժարանի հիմնադիր Գաբրիէլ Ինճէճիկեանը, որպէսզի ստանձնէ քաղաքապետարանին կողմէ իրեն շնորհուած պարգեւը, նաեւ բեմ հրաւիրեց վարժարանի առաջին շրջանաւարտներէն Քարմեն Լիպարիտեանը եւ Փիթըր Ագարակեանը, որպէսզի փոխանցեն իրենց սրտի խօսքերը:

Գաբրիէլ Ինճէճիկեան շնորհակալութիւն յայտնելէ ետք, անգամ մը եւս խօսեցաւ Միացեալ Նահանգներու մէջ հայկական վարժարան հիմնելու իր տարիներու աշխատանքին մասին, որ վերջապէս իրականացաւ Մատթէոս Ֆերահեանին կտակով: Ապա հպարտութեան զգացում յայտնեց այն բոլոր աշակերտներուն հանդէպ, որոնք շրջանաւարտ եղած էին վարժարանէն եւ արդէն իսկ հասած` հպարտալի դիրքերու:

Վարժարանի տնօրէն Ժան Գոսագեան իր ելոյթին մէջ նշեց, թէ հաւատքով հիմնուած կառոյց մը դարեր շարունակ կը գոյատեւէ` ներշնչելով սերունդներ շարունակ, ինչպէս` Մատթէոս Ֆերահեանի այն երազն ու հաւատամքը, թէ հայկական դպրոցը այն միջավայրն է, ուր հայ երիտասարդը կը փրկուի ձուլումէ: Ահա այդ հաւատամքը տակաւին կ՛ապրի եւ կը յարատեւէ: Տնօրէնը մեծապէս արժեւորեց հիմնադիր տնօրէն Գաբրիէլ Ինճէճիկեանին գործն ու կամքը:

Ապրիլ 2015-ը Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի
Ոգեկոչման Ամիս Հռչակուեցաւ
Կլենտէյլի Համայնքային Քոլեճին Կողմէ

Սեպտեմբեր 9-ին, Կլենտէյլի Համայնքային քոլեճի հոգաբարձութիւնը, հետեւելով Լոս Անճելըսի միացեալ կրթաշրջանի օրինակին` որոշեց Ապրիլ 2015-ը հռչակել «1915-ի Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ոգեկոչման ամիս»:

Բանաձեւը նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին դաստիարակչական ձեռնարկներու կը վերածէ քոլեճի գործունէութեան մէկ մասը` միաժամանակ կոչ ընելով Միացեալ Նահանգներու նախագահին, որ Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ յարաբերութեան բարելաւումը հիմնէ Թուրքիոյ կողմէ Ցեղասպանութեան ճանաչման ու վնասուց հատուցումներու յատկացման պայմաններուն վրայ:

Կլենտէյլի Հայ դատի յանձնախումբի ատենապետ Արթին Մանուկեան դրուատեց Կլենտէյլի համայնքային քոլեճի հոգաբարձութեան այս քայլը` նշելով, որ նման որոշումներ կը նպաստեն ցեղասպանութեանց կրկնութեան առաջքը առնելու ջանքերուն: Մանուկեան բանաձեւի քննարկման ընթացքին ելոյթ ունենալով` շեշտեց Հայոց ցեղասպանութիւնը մեր հաւաքական յիշողութեան մէջ պահելու կարեւորութիւնը եւ խօսեցաւ Ցեղասպանութեան հետեւանքներուն մասին: Ապա կոչ ուղղեց, որ հոգաբարձութիւնը միաձայնութեամբ վաւերացնէ բանաձեւը:

Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի գործադիր վարիչ Էլեն Ասատրեան իր  խօսքին մէջ տեղեկութիւններ տուաւ Հայ դատի նախաձեռնած «Շնորհակալութիւն, Ամերիկա» ծրագիրին մասին, որուն նպատակն է լուսարձակի տակ առնել Ցեղասպանութեան զոհ գացած հայութեան մատուցուած ամերիկացիներու օժանդակութիւնները` Մերձաւոր Արեւելքի նպաստամատոյց կազմակերպութեան կողմէ:

Կարծիքներ արտայայտեցին նաեւ քանի մը ուսանողներ` նեցուկ կանգնելով բանաձեւին, որմէ ետք, քոլեճի հոգաբարձութեան ատենապետ Վահէ Փիրումեան առաջարկեց վաւերացնել բանաձեւը: Հոգաբարձութեան անդամներ Արմինէ Յակոբեան եւ Անիթա Քուինոնեզ-Գաբրիէլեան, Թոնի Թարթակլիան եւ Էն Ռանսֆորտ շեշտեցին վաւերացման անհրաժեշտութիւնը, որմէ ետք բանաձեւը միաձայնութեամբ վաւերացուեցաւ:

Վահէ Փիրումեան եւ Արմինէ Յակոբեան կոչ ուղղեցին այլ համայնքային քոլեճներու, որ նման բանաձեւեր որդեգրեն:

Աւստրալիա

Ուիլիըմ Սարոյեանի Ծննդեան
105-Ամեակին Նուիրուած Գրական Երեկոյ

Հովանաւորութեամբ թեմի առաջնորդ Հայկազուն եպս. Նաճարեանի, կազմակերպութեամբ Համազգայինի Աւստրալիոյ Շրջանային վարչութեան գրական-գեղարուեստական յանձնախումբին, 30 օգոստոսին Ռայտ շրջանի Ս. Ակնէս Անգլիական եկեղեցւոյ սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Ուիլիըմ Սարոյեանի ծննդեան 105-ամեակին նուիրուած գրական երեկոյ:

Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով Զարուհի Մանուկեան բարի գալուստ մաղթելէ ետք ներկաներուն անդրադարձաւ Սարոյեան գրագէտի գլխաւոր արժանիքներուն:

Օրուան գլխաւոր բանախօս, գաղութի ծանօթ մտաւորական Մարի Նալպանտեան իր խօսքին մէջ հաստատեց, թէ Ուիլիըմ Սարոյեան հայ գրականութեան մեծութիւններէն մին է, հակառակ այն իրողութեան, որ ան գրած է անգլերէնով, որովհետեւ ծնած ու ապրած է Մ. Նահանգներու Ֆրեզնօ քաղաքին մէջ: Ան նկատել տուաւ, որ այս իրողութիւնը հաստատած է Սարոյեան ու իր կապերը երբեք չէ խզած հայկական միջավայրին հետ` միշտ կառչած մնալով իր արեան կանչին:

Ապա Լիլիկ Կոտոյեան ներկայացուց Ուիլիըմ Սարոյեանի ստեղծագործութիւններուն ազգային արմատները` ցոյց տալով գրողին ազգային հայկական ոգին:

Այնուհետեւ Մանուկ Կոտոյեան ներկայացուց Սարոյեանի «Սպիտակ ձիուն գեղեցիկ ամառը» պատմուածքը: Ալեքս Սահակեան դաշնամուրի վրայ նուագեց «Վաղարշապատի պար»-ը եւ այլ կտորները, իսկ Սարօ Գարատանեան եւ Նաթալի Պասթաճեան կարդացին հայերէնով ու անգլերէնով Սարոյեանի իր ցեղին տոկունութիւնը բնորոշող նշանաւոր ու հանրածանօթ խօսքը: Տեղի ունեցաւ տեսերիզի ցուցադրութիւն:

Աւարտին Համազգայինի Շրջանային վարչութեան ատենապետ Ասատուր Շուկայեան անդրադարձաւ համաշխարհային առումով հայազգի այս գրագէտի արժանիքներուն ու ապա իր գնահատանքը արձանագրեց կազմակերպիչ յանձնախումբին:

Պալթեան Երկիրներ

Էսթոնիոյ Մէջ Օծուած Է Հայոց Ցեղասպանութեան
100-րդ Տարելիցին Նուիրուած Խաչքարը

22 սեպտեմբերին Էսթոնիոյ Հաաբսալու քաղաքին մէջ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրին մէջ տեղի ունեցած է Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու եւ ցեղասպանութենէն մազապուրծ հազարաւոր հայ որբերը փրկած էսթոնացի միսիոնար Աննա Հետուիկ Պիւլի յիշատակին նուիրուած խաչքարի օծման հանդիսաւոր արարողութիւնը, որուն ներկայ եղած են Էսթոնիոյ մէջ պաշտօնական այցելութեամբ գտնուող Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան, Էսթոնիոյ մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպան Արա Այվազեան (նստավայրը` Վիլնիւս), Հաաբսալուի քաղաքապետ Ուրմաս Սուկլես, Պալթեան երկիրներուն մէջ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Տէր Խոսրով Ստեփանեան, Լաթվիայի, Լիթուանիոյ եւ Էսթոնիոյ հայ համայնքներու ներկայացուցիչներ, հիւրեր:

Նախաձեռնողներուն յայտնելով իր երախտագիտութիւնը` Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան եւ գիտութեան  նախարար Արմէն Աշոտեան մեծապէս կարեւոր համարած է պատմական ճշմարտութեան բարձրաձայնումը եւ դատապարտումը` իբրեւ մարդկութեան դէմ իրագործուած մեծագոյն ոճիր: «Մենք պարտաւոր ենք յիշել եւ մեր երախտագիտութիւնը յայտնել բոլոր այն մարդոց, որոնք հայութեան պատմութեան այդ դժուարագոյն պահուն եղած են մեր հայրենակիցներու կողքին», նշած է Արմէն Աշոտեան:

Իր կարգին, Հաաբսալուի քաղաքապետ Ուրմաս Սուկլես նշած է, որ Աննա Հետուիկ Պիւլի առաքելութիւնը հայ եւ էսթոնացի ժողովուրդներու դարաւոր բարեկամութեան վկայութիւնն է` խարսխուած մարդասիրութեան եւ հոգեւոր բարձրագոյն արժէքներու վրայ: Ան յոյս յայտնած է, որ այս յուշարձանին բացումը նոր առիթ պիտի հանդիսանայ, որպէսզի աշխարհի տարբեր մասերուն մէջ ապրող հայերը այցելեն Հաաբսալու քաղաք:

Թեհրան

Խորհրդակցական Հանդիպում Թեհրանի
Հայոց Թեմի Հայերէնագիտական
Երեկոյեան Դասընթացքներու Կապակցութեամբ

Թեհրանի հայոց թեմի Թեմական խորհուրդին հրաւէրով 19 օգոստոսին Ազգային առաջնորդարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ խորհրդակցական հանդիպում Թեմական խորհուրդի անդամներուն, Թեհրանի հայոց թեմի հայերէնագիտական երեկոյեան դասընթացներու տնօրէնութեան, ուսուցչական կազմին եւ դասընթացները յաճախած եւ շրջանաւարտ կարգ մը ուսանողներու հետ: Ներկայ էր նաեւ Թեհրանի հայոց թեմի Կրթական խորհուրդի ներկայացուցիչը:

Հանդիպումին նպատակն էր` աշխուժացնել դասընթացները, աւելի մեծաթիւ ուսանողներ ներգրաւել եւ 2014-15 ուսումնական տարեշրջանը աւելի աշխուժ կերպով սկսիլ:

Հանդիպման ընթացքին կարեւորութեամբ խօսուեցաւ դասընթացներուն երիտասարդներու ներգրաւման մասին: Նշուեցաւ նաեւ, որ հայերէնագիտական դասընթացներու տնօրէնութեան կողմէ ժամանակին կեանքի կոչուած ուսումնասիրական յանձնախումբին կատարած քննարկումները հասած են այն եզրակացութեան, որ այս դասընթացներուն նոր սերունդին մասնակցութիւնը աւելի եւս ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է արդի մեթոտներ կիրարկել, շրջանաւարտներուն վկայագիրը արժեւորել եւ աշխատանքային ոլորտ ստեղծել:

Սկաուտական Բանակում` Նուիրուած
Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակին

Նախաձեռնութեամբ Հայ Մ. Մ. «Արարատ» միութեան Սկաուտական միաւորի Գերագոյն մարմինին, 3-6  սեպտեմբերին  Նամակերտ գիւղի բանակավայրին մէջ  տեղի ունեցաւ միաւորին ընդհանուր բանակումը, որ այս տարի նուիրուած էր Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին, եւ կարգախօսն էր` «Պայքար մինչեւ յաղթանակ»:

Բանակումի աշխատանքներուն մաս կը կազմէին` ռալին բանակավայրին մէջ, հետախուզական եւ կողմնացոյցի դասընթացները, ՀՄԸՄ-ական 10-րդ բանակումի զեկոյցը, խարոյկ վառելու ձեւերը, նաեւ կարգ մը դասախօսութիւններ, ինչպէս` «Համբիկ Սասունեանի կենսագրութիւնը», «Ս. Ամենափրկչեան վանքի Յովսէփ Արեմաթացի եկեղեցու 350-ամեակը» եւ «Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը»: Բանակումի վերջին օրը տեղի ունեցաւ արշաւ` բանակավայրէն դուրս:

Ըստ սկաուտական բանակումներու աւանդութեան, գիշերները սկաուտները ունեցան խրախճանք, որուն ընթացքին  երգեցին ազգային-յեղափոխական երգեր: Բանակումի վերջին գիշերը տեղի ունեցաւ խարուկահանդէս:

Գերմանախօս Պատուելիին Այցը`
Առաջնորդ Սրբազանին

Սեպտեմբեր 6-ին Թեհրանի գերմանախօս եկեղեցւոյ վերապատուելի Ինկ այցելեց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեանին:

Այցելութիւնը առիթ եղաւ զրոյցի` ընդհանրապէս երկու եկեղեցիներու յարաբերութիւններուն մասին:

Սրբազան հայրը գնահատեց գերմանախօս եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւներու մարդասիրական, բարեգործական աշխատանքները, որոնք կը կատարուին անշահախնդիր կերպով:

Նոր Ջուղա

«Եկէք` Յիշենք Անցեալը Ջուղայի»
Խորագրով Ձեռնարկ

Նախաձեռնութեամբ Նոր Ջուղայի Հայ Մ. Մ. «Արարատ» միութեան Երէցներու միաւորի վարչութեան եւ համագործակցութեամբ միաւորի ամբողջ կազմին, 5 սեպտեմբերին միութեան բացօթեայ տարածքին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ, որուն նպատակն էր համախմբել համայնքին անդամները :

Անցեալը վերապրեցնելու համար միաւորը կազմակերպած էր ցուցահանդէս մը, որ կը ներկայացնէր ժամանակին օգտագործուող հագուստներ, կենցաղային իրեր, ձեռարուեստի նմուշներ եւ ընտանեկան ու անհատական հին լուսանկարներ. մատակարարուող ուտելիքները նոյնպէս կը ներկայացնէին աւանդական խոհանոցը:

Կազմակերպիչ միաւորին անունով Սեդա Բարղեան բնութագրեց ջուղացիներուն վարքն ու բարքը, սովորութիւններն ու աւանդութիւնները, ջուղացիներուն խոհանոցը, արուեստն ու արհեստը, եւ յատկապէս` հայրենասէր, հիւրասէր ու աւանդութիւնները պահպանող յատկանիշները:

Ատրպատական

Ուրմիոյ ՀՕՄ-ի Անդամուհիներուն
Ուխտագնացութիւնը Հայաբնակ Գիւղեր

Օգոստոս 24-ին, Ուրմիոյ ՀՕՄ-ը կազմակերպեց ուխտագնացութիւն մը դէպի Ուրմիոյ հայաբնակ գիւղերուն մէջ գտնուող եկեղեցիներ:

Նախ եւ առաջ անոնք այցելեցին Դիզաջ Թաքայի հայկական Մարիամ Աստուածածին եկեղեցի եւ ապա 2 ասորի եկեղեցիներ: Ապա հայկական գիւղ` Բալանէժի Ս. Յովհաննէս եկեղեցի: Կէսօրուան ճաշի դադարէն ետք ուղղուեցան այլ հայկական եկեղեցի մը` Պօղոս Պետրոս, որմէ ետք անոնք այցելեցին տեսարժան վայրեր եւ երեկոյեան վերադարձան շատ գոհ եւ ուրախ տպաւորութիւններով:

Ատրպատականի Հայոց Թեմի
770-Ամեակի Նշում

Ատրպատականի հայոց թեմի հիմնադրութեան 770-ամեակի ծիրէն ներս, 11 սեպտեմբերին, սկսաւ Դարաշամբի Ս. Ստեփանոս Նախավկայ վանքի տարեկան ուխտագնացութիւնը` տաճարին մէջ մատուցուած եպիսկոպոսական պատարագով:

Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան իր պատգամին մէջ, անդրադառնալով Վանքի դարաւոր պատմութեան, ներկայացուց Ս. Նախավկայ վանքի հիմնադրութենէն մինչեւ Համաշխարհային Ա. պատերազմի տարիները երկարող ժամանակահատուածը: Ան նաեւ վեր առաւ Ատրպատականի հայոց թեմի ներկայի յուսալի կացութիւնը, Իրանի պետութեան եւ ԵՈՒԵՆՍՔՕ-ի կողմէ իրագործուող վանքերու վերանորոգութիւններուն տրուած հովանաւորութիւններով, եւ թեմի հնարաւորութեան սահմաններուն մէջ, Ազգային  իշխանութեան կողմէ իրականացուող կալուածային աշխատանքներով:

Ս. պատարագէն ետք տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն, որմէ ետք մատուցուեցաւ սիրոյ սեղան:

Յունաստան

«Պարտքը»

Սեպտեմբեր 1-ին Ֆիլոփափուի բլուրին վրայ տեղակայուած յունական տոհմիկ պարերու «Տորա Սթրաթու» թատրոնին մէջ տեղի ունեցաւ  հայ եւ յոյն ժողովուրդներու պատմութեան ու մշակոյթին նուիրուած յատուկ երեկոյ մը` «Պարտքը» խորագիրը կրող, նուիրուած  երկու ժողովուրդներու երեք հազար տարուան վրայ երկարող աւանդական պատմութեան վրայ: Պոնտական եւ հայկական երգերուն ու պարերուն ընդմէջէն, ներկայացուեցան  Տրապիզոնի, Սեւ ծովու, Զմիւռնիոյ ու պատմական Հայաստանի շրջանները, հայոց եւ յունական ցեղասպանութեան թեմաները: Ելոյթին ծրագիրը մտայղացումն էր Մելիսիայի Պոնտական միութեան պարուսոյց Օմիրոս Փախաթուրիտիսի: Պարերը ներկայացուցին Համազգայինի «Նայիրի» պարախումբը` ղեկավարութեամբ Էտկար Էկեանի եւ հայրենի պարուսոյց Անահիտ Սարիբեկեանի:

Յայտագրի աւարտին շնորհաւորական եւ շնորհակալական խօսքով հանդէս եկաւ «Տորա Սթրաթու» յունական տոհմիկ պարերու նախագահ Ալքիս Ռափթիս, որ մեծապէս գնահատեց երեկոյի կազմակերպումը` նշելով, թէ նման նախաձեռնութիւններ կը նպաստեն հայ եւ յոյն ժողովուրդներու կապերու սերտացման ու կը խթանեն համագործակցութիւնը` մշակութային եւ քաղաքական դաշտերուն ընդմէջէն:

Միացեալ Նահանգներ

Արշօ Պէյլերեան` Հայ Դատի Ձեռնարկի
Յանձնախումբի Ատենապետ

Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբը որոշած է իր տարեկան ձեռնարկի կազմակերպիչ յանձնախումբին համար ատենապետ նշանակել Արշօ Պէյլերեանը, որ գոհունակութիւն յայտնած է աշխատելու խումբ մը նուիրեալ կամաւորներու հետ` լուսարձակի տակ առնելու համար Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբին իրագործումները:

Նոյեմբեր 2-ին Պեւըրլի Հիլզ քաղաքի «Պեւըրլի Հիլթըն» պանդոկին մէջ կայանալիք ձեռնարկը առիթ մըն է քննելու Հայ դատի վերջին մէկ տարուան գործունէութիւնը ու պատուելու Հայ դատին ի նպաստ գործունէութիւն ծաւալած գործիչներ, մտաւորականներ, արուեստագէտներ ու քաղաքական անձնաւորութիւններ:

Ձեռնարկին ընթացքին լուսարձակի տակ առնելիք իրագործումներէն են` «Հայ Վոթց» արշաւը, նահանգային մակարդակի վրայ շարք մը հայանպաստ բանաձեւերու վաւերացման ապահովումը, կրթական նախաձեռնութիւններ եւ «Շնորհակալութիւն Ամերիկա» արշաւը:

Մոնթէպէլլօ

Հայաստանի Վերանկախացման 23-րդ
Տարեդարձի Նշում Եւ Պարգեւատրութիւն

Նախաձեռնութեամբ Հայաստանի պատուոյ հիւպատոս Ռուբէն Աբրահամեանի, վերջերս նշուեցաւ Հայաստանի վերանկախացման 23-րդ տարեդարձը:

Ռուբէն Աբրահամեան իր խօսքին մէջ շեշտեց կարեւորութիւնը համայնքային կեանքի մէջ գործող բոլոր աշխատունակ եւ արհեստավարժ ուժերու համախմբումին` կազմակերպութիւններու գործունէութեանց շուրջ, որպէսզի միասնական ճիգով դիմագրաւեն բոլոր մարտահրաւէրներն ու դժուարութիւնները, յատկապէս` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան մէջ, որովհետեւ մեր թշնամին ամէն տեսակի սադրանքներ ի գործ կը դնէ խոչընդոտելու համար մեր ծրագիրներն ու աշխատանքները:

Այնուհետեւ Ռուբէն Աբրահամեան սփիւռքի նախարարութեան կողմէ պարգեւատրեց գաղութին մէջ երկար տարիներու վաստակ ունեցող եւ Հայաստանի ու հայութեան պայծառութեան ի խնդիր իրենց կարեւոր ներդրումը բերած երկու ազգայիններ` թեմի առաջնորդ Յակոբ արք. Գլընճեանը` ոսկի մետալով, իսկ «Կոմիտաս ռատիօժամ»-ի տնօրէն Կարօ Հեքիմեանը` մայրենիի դեսպան մետալով:

Իրենց արտասանած խօսքին մէջ երկու պարգեւատրեալները շնորհակալութիւն  յայտնեցին սփիւռքի նախարարութեան, յատկապէս` Հրանուշ Յակոբեանին, որ իրենց տարիներու գործունէութիւնը եւ շարունակուող աշխատանքը, համայնքային կեանքին մէջ նման գնահատանքի մը արժանի կը դարձնէ:

Ձեռնարկի ընթացքին յայտարարուեցաւ, թէ Հայաստան գտնուած օրերուն պատուոյ հիւպատոսն ալ իր կարգին արժանացած էր «Պօղոս Նուպար» մետալին, ինչպէս նաեւ իրեն յանձնուած էր Հայաստանի քաղաքացիի անցագիր` իբրեւ գնահատանք իր ունեցած ժրաջան գործունէութեան եւ բարեսիրական  նախաձեռնութիւններուն:

Չեխիա

Փրակայի Քարլի Համալսարանին Մէջ Կրկին
Հայագիտութիւն Պիտի Ուսումնասիրեն

16 սեպտեմբերին Չեխիոյ մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան եւ Փրակայի Քարլի համալսարանին միջեւ կնքուեցաւ համաձայնագիր` համալսարանի փիլիսոփայութեան բաժանմունքին մէջ  հայագիտութեան առարկաներու դասընթացքի վերաբացման վերաբերեալ:

Հայկական կողմէն համաձայնագիրը ստորագրեց Չեխիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սէյրանեան, չեխական կողմէն` համալսարանի տնօրէն Դոմաշ Զիման:

Քարլի համալսարանին մէջ հայագիտութեան դասաւանդումը աւանդոյթներ ունի: Տարբեր տարիներ (1953 թուականին եւ 1996 թուականին) բացուած է ամպիոն կամ իրականացած է դասախօսութիւններու շարք:

Կարեւոր նկատելով համալսարանին մէջ հայագիտութեան դասաւանդման աւանդութիւններու վերականգնումը` Հայաստանի կառավարութիւնը` Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան առաջարկով, որոշում տուած է նիւթական օժանդակութիւն տրամադրել Քարլի համալսարանին` դասաւանդումը վերսկսելու նպատակով:

2014-2015 թուականներու ուսումնական տարուան ընթացքին չեխ ուսանողներուն պիտի առաջարկուին հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան, մշակոյթի եւ աշխարհագրութեան դասընթացներ:

Ստորագրման պաշտօնական արարողութենէն ետք տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ ողջունելով հիւրերը` տնօրէն Զիման նշեց, որ չափազանց կարեւոր կը նկատէ հայագիտութեան առարկաներու դասաւանդման վերսկսումը եւ հայալեզու գրականութեան գրադարանի վերականգնումը համալսարանին մէջ:

Դեսպան Սէյրանեան, իր կարգին, շնորհակալութիւն յայտնեց հայագիտութեան առարկաներու դասաւանդումը սկսելու հարցով չեխական կողմի պատրաստակամութեան եւ հետաքրքրութեան համար` նշելով, որ անիկա մեծապէս պիտի նպաստէ երկու երկիրներուն միջեւ սերտ կապերու ամրապնդման ու զարգացման, յատկապէս կրթութեան եւ գիտութեան բնագաւառին մէջ: Դեսպանը առաջարկեց յառաջիկային ուսումնասիրել Փրակայի Քարլի համալսարանի եւ Հայաստանի բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններուն միջեւ ուղղակի կապ հաստատելու կարելիութիւնները` հետագային ուսանողներու միջեւ փոխանակման եւ փոխադարձ հետաքրքրութիւն ներկայացնող ծրագիրներու իրականացման նպատակով:

Արարողութեան եւ հանդիպման ներկայ էր նաեւ Չեխիոյ խորհրդարանի պատգամաւորներու պալատի պատգամաւոր, Չեխիա-Հայաստան միջխորհրդարանական բարեկամութեան խումբի ղեկավար Ռոպին Պէոհնիշ:

Իրաք

Հայկական Պատուիրակութեան Այցելութիւնը
Իրաքի Նախագահին

7 սեպտեմբերին Պաղտատի «Սալամ» պալատին մէջ Իրաքի նախագահ Ֆուատ Մահսում ընդունեց հայկական պատուիրակութիւն մը` գլխաւորութեամբ Իրաքի հայոց թեմի առաջնորդ Աւագ արք. Ասատուրեանի:

Պատուիրակութիւնը շնորհաւորեց նախագահը իր ընտրութեան առիթով եւ երախտագիտութիւն յայտնեց հայրենիքի համերաշխութեան առնչութեամբ իր ունեցած դերակատարութեան համար:

Նեղ կացութեան մատնուած քրիստոնեաներուն օգտակար հանդիսանալուն գծով սրբազանը հաստատեց նախագահին ունեցած գլխաւոր դերակատարութիւնը` այս ուղղութեամբ աւելցնելով, որ բոլոր հայերը, որոնք Մուսուլէն գաղթեցին դէպի Քիւրտիստան, արժանացաւ լաւ հոգատարութեան: Հանդիպումին ընթացքին արծարծուեցաւ նաեւ հայերու բարձր մակարդակի պաշտօններ ստանձնելուն հարցը:

Նախագահ Մահսում իր կարգին շնորհակալութիւն յայտնեց պատուիրակութեան անդամներուն` հաստատելով իր զօրակցութիւնը հայ համայնքին նկատմամբ եւ անոնց յարմարագոյն ապրուստը ապահովելու առումով: Ան նաեւ շեշտեց, որ պիտի շարունակէ իր կապերը Եւրոպական Միութեան եւ այլ պետութիւններուն հետ, որպէսզի անհրաժեշտ օգնութիւնը տրամադրեն ժողովուրդին:

Սուրիա

Քեսապահայերուն Հայաստանի Հանրապետութեան
Անձնագիրներ Յանձնուեցան

4-6 սեպտեմբեր Հալէպի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան գլխաւոր հիւպատոս Տիգրան Գէորգեան այցելած է Քեսապ եւ Լաթաքիա:

5 սեպտեմբերին Քեսապի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ սրահին մէջ գլխաւոր հիւպատոսը քեսապցիներուն յանձնած է Հայաստանի քաղաքացիի անձնագիրներ: Այս մասին կը հաղորդեն Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան մամուլի ծառայութենէն:

Շնորհաւորելով քեսապահայերը Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացի դառնալու առիթով` Տիգրան Գէորգեան բարձր գնահատած է քեսապցի հայ մարդը` իր հողին վրայ ապրելու եւ արարելու մեծ ցանկութիւնն ու անկոտրում կամքը:

Քեսապի քաղաքապետ Վազգէն Չափարեան ներկաներուն անունով շնորհակալութիւն յայտնած է Հայաստանի իշխանութիւններուն` քեսապահայութեան նկատմամբ ցուցաբերած յատուկ ուշադրութեան եւ հոգատարութեան համար:

Արարողութեան հետեւած առանձնազրոյցի ընթացքին Հայաստանի գլխաւոր հիւպատոսն ու Քեսապի քաղաքապետը քննարկած են քեսապցիներուն առջեւ ծառացած խնդիրները եւ անոնց լուծման ուղղուած քայլերու իրականացումը:

Յաջորդ օրը` 6 սեպտեմբերին, Լաթաքիոյ հայոց Ազգային առաջնորդարանին մէջ, Հալէպի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան գլխաւոր հիւպատոսութեան աշխատակիցները իրականացուցած են հիւպատոսական ընդունելութիւն` Սուրիոյ ծովափնեայ շրջաններուն մէջ բնակող հայերուն համար:

Յունաստան

Արցախէն 22 Պատանիներ Կը Հիւրընկալուին
Յունաստանի Մէջ

Վերջերս Արցախի տարբեր քաղաքներէ` Ստեփանակերտ, Ասկերան, Մարտունի, Մարտակերտ, Հադրութ, Բերձոր, Քաշաթաղ, Քարվաճառ, Շուշի,  Յունաստան կը գտնուէին 12-15 տարեկան 22 պատանիներ, որոնք 15-օրեայ արձակուրդի շրջան մը վայելեցին Սիրոս կղզիին մէջ: Սոյն ծրագիրը 19-րդ տարին ըլլալով կանոնաւորապէս կը գործադրուի` նախաձեռնութեամբ  ՀՅԴ Յունաստանի Հայ դատի յանձնախումբին, Սիրոս-Էրմուփոլիսի քաղաքապետութեան հրաւէրով:

Այս պատանիները առիթը կ՛ունենան տեսնելու Աթէնքն ու Փիրէան, ապա` Սիրոս կղզին: Պատանիները բազմանդամ կամ հաշմանդամ ընտանիքներու զաւակներ են, զոհուած ազատամարտիկներու զաւակներ, առաջնակարգ աշակերտներ կամ պարգեւատրուած փոքրիկներ:

Անոնց կ՛ընկերանային երկու պատասխանատու ուսուցչուհիներ` Լենա Ղազարեան եւ Գայեանէ Սարգիսեան, որոնք երախտագիտական զգացումներ արտայայտեցին ՀՅԴ Հայ դատի յանձնախումբին, յունահայ գաղութին եւ «Խածիքիրիաքիօ» հաստատութեան ու Սիրոսի քաղաքապետութեան շրջանակներուն` երկար տարիներէ ի վեր ստանձնուած այս օրինակելի նախաձեռնութեան համար:

Փիրէայի «Խածիքիրիաքիօ» հաստատութեան մէջ փոքրիկներուն այցելեց Յունաստանի թեմակալ առաջնորդ Խորէն արք. Տողրամաճեանը, որ զրուցեց պատասխանատուներուն եւ պատանիներուն հետ` անդրադառնալով  Արցախի մէջ հերոսական պայքարներու օրերուն: Պատանիները ելոյթ ունեցան հայրենասիրական երգերով եւ արտասանութիւններով:

ՀՅԴ Երիտասարդական Միութեան
«Օփըն-Քեմփ» – 2014

ՀՅԴ Երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութիւնը այս տարի եւս կազմակերպեց  «Օփըն Քեմփ»¬ը, Հայ գթութեան խաչի Շրջանային վարչութեան Խալքիտիքիի բանակավայրին մէջ, 13-19 օգոստոսին:

86 հայ երիտասարդներ, 19 հոգի հիւսիսային Յունաստանէն եւ 67 հոգի Աթէնքի շրջանէն, անմոռանալի շաբաթ մը անցուցին բանակավայրին մէջ:

Օրուան յայտագիրը կը ներառէր շատ մը զբաղումներ` ընկերային կեանք, դասախօսութիւններ, ծովու լոգանք եւ հաւաքոյթներ:

Քանատա

Մոնրէալի Հայ Կեդրոնին Մէջ
Յուշատախտակի Զետեղում

Նախաձեռնութեամբ Քանատայի Ուքրանական համայնքներու, 22 օգոստոսին Քանատայի ամբողջ տարածքին նշուեցաւ 100-ամեակը  Ա. Աշխարհամարտին Քանատայի մէջ յառաջացուած աքսորի ճամբարներուն:

Քանատայի Հայ դատի յանձնախումբը յանձն առած էր զետեղել յուշատախտակ մը Մոնրէալի Հայ կեդրոնին մէջ:

Հետեւաբար Մոնրէալի Հայ կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ բացումը յիշատակի  տախտակներէն մէկուն: Ա. Աշխարհամարտին Քանատայի մէջ թշնամի նկատուած եւ ճամբարներու մէջ տաժանակիր աշխատանքի տարուած էին Քանատա նոր հաստատուած կարգ մը հայեր, որովհետեւ Օսմանեան կայսրութեան քաղաքացիութիւն ունէին:

Հանդիպում Քանատայի Արտաքին Գործոց
Նախարար Լին Ելիչի Հետ

Օգոստոս 26-ին Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի Քանատայի մարմինը ներկայացնող պատուիրակութիւն մը, որուն մաս կը կազմէին` Մհեր Գարագաշեան, Ռուբէն Գույումճեան եւ Յակոբ Արսլանեան, հանդիպում մը ունեցաւ Քանատայի արտաքին գործոց նախարար Լին Ելիչի հետ: Հանդիպումին ներկայ էր նաեւ նախարար Ելիչի գրասենեակի վարչական պաշտօնատարներէն Սարօ Խաչատուրեան:

Հանդիպումի ընթացքին քննարկուեցան քանատահայութիւնը յուզող շարք մը հարցեր, յատկապէս` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ծիրին մէջ ծրագրուած եւ ընթացքի մէջ եղող աշխատանքները:

Նախարար Ելիչ իր բարձր գնահատանքն ու զօրակցութիւնը յայտնեց քանատահայութեան:

Ֆրանսա

ԼՂՀ Անկախութեան 23-րդ Տարեդարձին
Նուիրուած Ձեռնարկ

Սեպտեմբեր 2-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան` Արցախի անկախութեան 23-րդ տարեդարձին առթիւ Ալֆորվիլ քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ  Լեռնային Ղարաբաղին նուիրուած երեկոյ, որուն ընթացքին ցուցադրուեցաւ բեմադրիչ  Արտակ Հերիքեանի «Մեր Արցախը» ժապաւէնը:

Ֆրանսայի մէջ  ԼՂՀ ներկայացուցիչ Հ. Գէորգեան իր ելոյթին մէջ ներկայացուց անկախութեան հռչակումէն  ի վեր Արցախի մէջ արձանագրուած ձեռքբերումները եւ երկրի մէջ տիրող ներկայ իրավիճակը:

Միացեալ Նահանգներ

Նիւ Եորքի Մէջ Միջազգային Խորհրդաժողով
Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակին Առիթով

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի յանձնախումբին,  հովանաւորութեամբ Միացեալ Նահանգներու Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի յանձնախումբին, յառաջիկայ մարտ 13-15, Նիւ Եորքի «Մարիըթ Մարքի» պանդոկին մէջ տեղի պիտի ունենայ միջազգային խորհրդաժողով` նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին:

«Պատասխանատուութիւն 2015»  խորագիրը կրող  եռօրեայ խորհրդաժողովին ելոյթ պիտի ունենան շարք մը յայտնի պատմաբաններ, քաղաքականութիւն մշակող անձեր, գրողներ եւ արուեստագէտներ, հրաւիրուած` զանազան երկիրներէ: Յայտագիրը պիտի պարունակէ զուգահեռաբար գումարուող առաւօտեան եւ երեկոյեան զրոյցներ եւ քննարկումներ, որոնք պիտի կեդրոնանան Ցեղասպանութեան համար արդարութեան եւ հատուցման հարցերուն, պաշտպանելու պատասխանատուութեան, Ցեղասպանութեան ուսումնասիրութեան, արդարութեան եւ հաշուետուութեան գործընթացին, համերաշխութեան կառուցման եւ Ցեղասպանութեան ու զանգուածային բռնութեան դէմ արհեստագիտական պատասխաններուն վրայ:

Երեկոյեան նիստերը պիտի համախմբեն քաղաքականութիւն մշակող անձեր, քաղաքական ղեկավարներ, արուեստագէտներ եւ յայտնի անձնաւորութիւններ, որոնք պիտի շեշտեն անցեալի անարդարութիւնները դիմագրաւելու պատասխանատուութիւնը եւ նորերուն արգելք հանդիսանալու պայքարը:

Գոյատեւման նիւթ ունեցող լուսանկարչական եւ արուեստի ցուցադրութիւններ տեղի պիտի ունենան խորհրդաժողովի գումարման տեւողութեան ընթացքին:

Կազմակերպական յանձնախումբին մաս կը կազմեն համանախագահներ Խաչիկ Մուրատեան եւ Հայկ Օշական, իրենց կողքին ունենալով Ճորճ Աղճայեանը, Քիմ Հեքիմեանը, Անդրանիկ Գասպարեանը եւ Հենրի Թերիօն:

Առաջնորդ Մարտիրոսեան Իր Զօրակցութիւնը Կը Յայտնէ
Լիբանանի Բանակին

Օգոստոս 23-ին, Ամերիկացի տիւրզիներու ընկերակցութեան «Իկըլ Ռաք»-ի կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ Լիբանանի բանակի զօրակցութեան հաւաք մը` կազմակերպութեամբ Լիբանանի հիւպատոսարանին:

Ձեռնարկի աւարտին Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան Լիբանանի բանակին իր զօրակցութիւնը արտայայտեց Լոս Անճելըսի մէջ Լիբանանի գլխաւոր հիւպատոս Ճոնի Իպրահիմին եւ լիբանանցի հայրենակիցներուն:

Առաջնորդ սրբազանին կ՛ընկերանային հիւպատոսարանի խորհրդատու յանձնախումբի անդամներ` Վահան Պզտիկեան եւ Թորոս Քեչեճեան:

Միացեալ Հայկական Ֆոնտը 4,1 Միլիոն
Տոլար Նպաստ Կը Հայթայթէ Հայաստանին

Օգոստոս 16-ին, Քենզըսի ազգային պահակագունդին օդուժը, Միացեալ հայկական ֆոնտի գործակցութեամբ, 4.1 միլիոն տոլար արժողութեամբ դեղորայք եւ բժշկական պիտոյքներ փոխադրեց Հայաստան:

Քենզըսի ազգային պահակագունդին օդուժը նշեալ իրերը Հայաստան փոխադրեց ձրիաբար` իր Մարդասիրական օժանդակութեան թռիչքներու ծրագիրին ծիրէն ներս, «KC-135» մակնիշի օդանաւով մը: Քենզըսը Հայաստանի Հանրապետութեան համագործակից նահանգ մըն է:

Միացեալ հայկական ֆոնտը իր կողմէ տրամադրեց 4.1 միլիոն տոլար արժողութեամբ նպաստ, զոր նուիրած էին «Ամերիքէրզ» կազմակերպութիւնը (3.9 միլիոն տոլար) եւ «Տայրեքթ ռիլիֆ ինթրնեշընըլ» կազմակերպութիւնը (267,000 տոլար):

Անցեալ 25 տարիներուն Միացեալ հայկական ֆոնտը 159 թռիչքներով եւ 2185 ծովային արկղերով 696 միլիոն տոլար արժողութեամբ մարդասիրական նպաստ ուղարկած է Հայաստան եւ Արցախ:

Միացեալ հայկական ֆոնտը համատեղ աշխատանքն է Ամերիկայի հայ աւետարանական ընկերակցութեան, ՀՕՄ-ի, Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ Ամերիկայի առաջնորդարանին, Հայաստանեայց եկեղեցւոյ Հիւսիսային Ամերիկայի առաջնորդարանին եւ ՀԲԸՄ-ի:

«Լարք» Երաժշտական Ընկերակցութիւնը
Կազմակերպած Է Գրաբարի Դասընթացք

«Լարք»-ի հետեւորդները եւ գործօն անդամները հետաքրքրութիւն ցուցաբերելով գրաբար լեզուի նկատմամբ`  փափաք յայտնեցին գրաբար սովորելու, որպէսզի հասկանան եկեղեցական ծէսերը, շարականները, մատենագիրներուն գրածները եւ ընդհանրապէս` գրաբար լեզուն եւ քերականութիւնը:

Յայտնենք, որ «Լարք»-ը նախապէս  կազմակերպած էր «Հայագիտական դասընթացք»: Հետեւաբար, երբ գրաբար սորվելու առաջարկը ներկայացուեցաւ, տնօրէնութիւնը ուսանողներ հաւաքելով` ստեղծեց դասարան մը, եւ 6 սեպտեմբերին սկսաւ «Լարք»-ի գրաբարի դասընթացքը,  որուն ուսուցումը կը կատարէ Տաճատ Ծ. վրդ. Եարտըմեան:

Սուրիա

Հալէպի Տագնապէն Տուժածներուն Հետ Հանդիպում

2 օգոստոս 2014-ի երեկոյեան Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ  Շահան արք. Սարգիսեան` Կրթասիրաց վարժարանի շրջափակին մէջ ընդունեց Հալէպի տագնապէն տուժած ընտանիքներ` ներկայութեամբ  կղերական դասէն Տաթեւ Ա.քհնյ. Միքայէլեանի, Զարեհ քհնյ. Շաքարեանի եւ Մաշտոց քհնյ. Արապաթլեանի:

Տէր Մաշտոց ողջունելով Հալէպի տագնապի զոհերու ընտանիքներուն ներկայացուցիչները` շնորհակալութիւն յայտնեց իրենց ներկայութեան համար եւ անդրադարձաւ տագնապին իբրեւ հետեւանք ծնունդ առած ընկերային կարգ մը երեւոյթներու: Ան խօսքը ուղղեց այն այրի կիներուն, որոնք իրենց ողբերգութեան մէջ անգամ եկած էին եկեղեցի` ներշնչուելու դժուարութիւնները յաղթահարելու հաւատքով:

Եկեղեցին զիրենք չէր ձգած վհատ ու մոլորուն, այլ իր նպաստը բերած էր անոնց` իբրեւ հոգածութեան անսպառ շտեմարան: Հակառակ այս ծանր ու բարդ իրավիճակին, կորուստի ցաւին`անոնք կը հաւատային դժուարութիւնները յաղթահարելու մարդկային կամքին:

Քահանայ հայրը անդրադարձաւ մեր մայրերու հոգեվիճակին: Ան վերլուծելով ընկերային տարբեր դասակարգերու պատկացնող կիներու հոգեվիճակը` օրինակներով ցոյց տուաւ, թէ հոգիի մեծութիւնը կախեալ չէ մարդոց տնտեսական կացութենէն ու դիրքէն, այլ` անոնց մարդկային յատկանիշներէն:

Ապա ՍՕԽ-ի Ազգային պատսպարանի յանձնախումբին կողմէ խօսք առաւ Հռիփ Կանանեան եւ յայտնեց, թէ Ազգային պատսպարանի յանձնախումբը մեկնելով Սուրիոյ պատերազմական վիճակէն` յարմար նկատած է օժանդակութեան նոր համակարգ մը ստեղծել 3-12 տարեկան որբացած եւ կարիքաւոր հայ երեխաներուն համար, հնարաւորութիւն ստեղծելով յաղթահարելու եւ մեղմացնելու անոնց դժուարութիւնները, զանոնք վարժեցնելով խաղաղ ու կարգապահ կեանքի եւ ընկերային ուրախ մթնոլորտի, որպէսզի լոյս եւ յոյս սփռէ երեխաներու սրտերուն եւ մտքերուն մէջ, ժպիտ արձանագրէ անոնց դէմքերուն վրայ` զանոնք յանձնառու պատասխանատուներու եւ գիտակից ուսուցիչներու հսկողութեամբ վարժեցնելու օրինապահութեան, կամաւոր հնազանդութեան եւ հաւաքական կեանքի:

Ան յայտնեց, թէ անցեալին Ազգային պատսպարանը դարձած էր ապաստանարանը Եղեռնի իբրեւ հետեւանք անպատսպար մնացած հայորդիներուն, ապա դարձած ապաստան` որբերու եւ կարգ մը քայքայուած ընտանիքներու զաւակներուն: Ներկայիս եւս, մեկնելով երկրին պատերազմական վիճակին պատճառով ստեղծուած կացութենէն, որբացած կարգ մը երեխաներ կարիքը ունին յատուկ խնամքի, հետեւաբար անոնք պիտի ընդգրկուին պատսպարանի խնամատարական ծրագրին մէջ` վայելելով ՍՕԽ-ականներու հոգատարութիւնը:

Այսպէս, պատսպարանի յանձնախումբը կրթական մարզը առաջնահերթութիւն նկատելով` որոշած է նիւթական մտահոգութիւններէ զերծ պահել մեր մայրերը, որպէսզի անոնց զաւակները ուսանին ու յառաջիկային նպաստեն մեր ընկերային եւ մշակութային կեանքի վերելքին:

Օրուան եզրափակիչ պատգամը փոխանցեց թեմի առաջնորդը, որ մխիթարական խօսքերով յորդորեց այն մայրերը, որոնց կեանքի բաժինը եղաւ շատ տառապանք ու քիչ վայելք, սակայն այդ կեանքը կը շարունակէ ջերմանալ իրենց զաւակներուն հանդէպ տածած սիրոյ զգացումով: Իր խօսքին մէջ սրբազան հայրը նշեց, թէ Ազգային իշխանութիւնը կոչուած է անվերապահ հոգածութեամբ եւ սիրով ծառայելու իր զաւակներուն:

Սրբազան հայրը իր գոհունակութիւնը յայտնեց պատսպարանի եւ անոր ծառայող խաչուհիներուն հաւատարմութեան եւ օրինապահութեան համար: Ապա գնահատեց Ազգային պատսպարանին ձեռնարկած նոր ծրագիրն ու խոստացաւ նիւթաբարոյական օժանդակութեամբ ապահովել սաներու բարեկեցութիւնը:

Այրիացած կիներուն հանդէպ ցոյց տրուած անվերապահ հոգածութիւնը արտայայտութիւնն էր այն ջերմ սիրոյն, որ մարդ արարածը կը տածէ իր զաւակներուն հանդէպ, միաժամանակ խթան` յաղթահարելու դժուարութիւններն ու յոյս ներշնչելու իրենց զաւակներուն:

Պատսպարանի յանձնախումբը ներկայ մայրերու զաւակներուն յատուկ ժամանցի յայտագիր պատրաստած էր:

Հալէպի «Մեսրոպ Մաշտոց» Մանկապատանեկան
Երգչախումբը Վերսկսաւ Իր Գործունէութեան

Բերիոյ հայոց թեմի Ուսումնական խորհուրդի «Մեսրոպ Մաշտոց» մանկապատանեկան երգչախումբը վերսկսաւ իր գործունէութեան` խմբավարութեամբ Գայեանէ Սիմոնեան-Տէրեանի:

Օգոստոս 20-ին, «Մեսրոպ Մաշտոց» մանկապատանեկան երգչախումբը նոր ոգի ու շունչ պարգեւեց հալէպահայ պատանի-պարմանուհիներուն` վերսկսելով իր տարեկան համերգի յատուկ փորձերը, երկու տարուան ընդմիջումէ ետք, Հալէպի Ազգային Կիւլպէնկեան վարժարանին մէջ:

Բերիոյ հայոց թեմի «Մեսրոպ Մաշտոց» երգչախումբը հիմնուած է 1973-ին, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Սուրէն արք. Գաթարոյեանի հովանաւորութեամբ, Ուսումնական խորհուրդի կազմակերպութեամբ եւ գեղարուեստական ղեկավարութեամբ խմբավար Պօղոս Ապաճեանի, 15 տարիներու տեւողութեամբ: Մէկ տարի խումբը ղեկավարած է Կոմիտաս սրբազանը եւ տարի մըն ալ` Գէորգ Պէպէճեանը:

1991-2012 խումբը ղեկավարած է Գայեանէ Սիմոնեան-Տէրեանը:

Բերիոյ հայոց թեմի Ուսումնական խորհուրդը, շրջանցելով բոլոր դժուարութիւնները, որոշեց վերսկսիլ «Մեսրոպ Մաշտոց»-ի աշխատանքներուն:

Գայեանէ Սիմոնեան-Տէրեան հայրենի այն խմբավարուհին եղաւ, որ հակառակ Սուրիոյ տագնապին ու անապահով վիճակին` վերադարձաւ Հալէպ ու վերստանձնեց երգչախումբին գեղարուեստական ղեկավարութիւնը:

Ատրպատական

Թաւրիզահայ Արծաթագործներ Գնահատանքի
Արժանացան Պետութեան Կողմէ

Վերջերս, կազմակերպութեամբ Արեւելեան Ատրպատականի Պետական հնագիտական բաժանմունքին, Թաւրիզի արուեստներու դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ յատուկ հանդիսութիւն, որուն ընթացքին բարձր գնահատանքի արժանացան կերպարուեստի մէջ վաստակ ունեցող 17 անձնաւորութիւններ` Արեւելեան Ատրպատականէն, որոնց շարքին կը գտնուէին թաւրիզահայ վաստակաշատ արուեստագէտ արծաթագործներ` Վարդան Լուսինեան եւ Գուրգէն Շահնազարեան:

Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան գնահատելով պետական պատուոյ արժանացած թաւրիզահայ զոյգ արծաթագործ վարպետները` անոնց փոխանցեց իր բարձր գնահատանքը:

Յայտնենք, թէ Թաւրիզի մէջ տակաւին կը գործէ արուեստագէտ արծաթագործներու փաղանգ մը, որ մասնաւորաբար փորագրութեան իւրայատուկ մոթիֆներով կը հետեւի նախորդ սերունդներու հայկական ոճի դպրոցին` միշտ գնահատուելով տեղացի եւ օտար արուեստաբաններու կողմէ:

Ատրպատականի Առաջնորդը Ընդունեց
Փրոֆ. Արմէն-Քլոտ Մութաֆեանի Այցը

Օգոստոս 18-ին, Փարիզի Սորպոն աշխարհահռչակ համալսարանի դասախօս եւ անուանի հայագէտ-գիտնական, Հայկական Կիլիկիոյ պատմութեան մասնագէտ դոկտոր, փրոֆեսէօր Արմէն-Քլոտ Մութաֆեան, այցելեց Ատրպատականի հայոց թեմ եւ մտերմիկ հանդիպում ունեցաւ թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի հետ:

Հանդիպումը ընդգրկեց հայ մշակութային` բանասիրական, ճարտարապետական եւ կերպարուեստի ժառանգութեանց մասին քննարկում, որոնք հայ ժողովուրդի դարաւոր արժէքները կը ներկայացնեն:

Փրոֆ. Մութաֆեան արժեւորում կատարեց հնապահպանութեան կարեւոր գործին, որ ներկայիս Ատրպատականի հայոց թեմին կողմէ կ՛իրականացուի, թեմի ընդարձակ տարածքին սփռուած բազմաթիւ եկեղեցիներու վերանորոգման իմաստով: Ան բարձր գնահատեց յատկապէս պատմական վանքերու նկատմամբ ցուցաբերուած հոգածու վերաբերումը թէ՛ երկրի պետական հնապահպան կազմակերպութեան կողմէ եւ թէ՛ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի միջոցով իրականացուող:

Առաջնորդը մանրամասն բացատրութիւններ տուաւ թեմի հոգեւոր, կրօնական եւ մշակութային կեանքին մասին: Ան յատկապէս շեշտեց Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան բարեացակամ վերաբերումը ընդհանրապէս փոքրամասնութիւններուն եւ յատկապէս հայ համայնքին նկատմամբ, որոնք երկրին մէջ կը վայելեն բազմաթիւ առանձնաշնորհումնե՜ր:

Թաւրիզի Հայոց Թեմի Մասնակցութիւնը`
Համահայկական Կրթական 6-րդ Խորհրդաժողովին

4-8 օգոստոսին Հայաստանի մէջ գումարուեցաւ Համահայկական կրթական խորհրդաժողովին հերթական նիստը` մասնակցութեամբ 19 երկիրներէ եկած 100 պատուիրակներու: Ատրպատականի հայոց թեմէն սոյն խորհրդաժողովին իր մասնակցութիւնը բերաւ Թաւրիզի հայոց դպրոցի տեսչուհի Արմինէ Վահրամեան:

Բացման արարողութիւնը տեղի ունեցաւ Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգասրահին մէջ, ուր մասնակիցներուն իրենց ուղերձները յղեցին` Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգիսեան, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ., Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա., Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարի տեղակալ Կարինէ Յարութիւնեան, Հայաստանի արտաքին գործոց փոխ նախարար Սերգէյ Մանասարեան:

Խորհրդաժողովը, որ տեղի ունեցաւ Աղուերանի մէջ, այս տարի ամբողջութեամբ նուիրուած էր Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին համար կազմակերպուող դպրոցական աշխատանքներուն եւ ծրագիրներուն: Ժողովը նաեւ առիթ եղաւ կարեւոր ծրագիրներու մշակման, որ Հայաստանի կրթութեան նախարարութեան կողմէ Սփիւռքի կրթօճախներուն օժանդակութեան կարեւոր քայլ պիտի ըլլայ:

Նոր Ջուղա

Հայուհեաց Բարեսիրական Ընկերութեան
Ձեռարուեստի Ցուցահանդէս-Վաճառք

Նախաձեռնութեամբ Նոր Ջուղայի Հայուհեաց բարեսիրական ընկերութեան վարչութեան, 23 օգոստոսին Ս. Ամենափրկչեան վանքի ցուցասրահին մէջ տեղի ունեցաւ աւանդութիւն դարձած ամէնամեայ բարեգործական ցուցահանդէս-վաճառքի բացում:

Սոյն նախաձեռնութիւնը առիթ կը հանդիսանայ Ս. Ամենափրկչեան վանք այցելող պարսիկ եւ օտար այցելուներուն ծանօթացնելու հայկական մշակոյթը  յատկապէս ձեռարուեստի ծիրէն ներս:

Ցուցահանդէս-վաճառքը պիտի տեւէ մինչեւ 6 սեպտեմբեր եւ անոր հասոյթը պիտի ծառայէ բարեսիրական նպատակներու:

Հ.Մ. «Արարատ» Կազմակերպութեան
Մարմնամարզութեան Նոր Դահլիճի Բացում

Օգոստոս 24-ին,  տեղի ունեցաւ ՀՄԱԿ-ի մարզաւանի մարմնամարզութեան նոր դահլիճին բացումը: Մարզաւանը տեղափոխուած էր աւելի յարմարաւէտ վայր եւ օժտուած` նոր սարքաւորումներով, մարզական գործիքներով, նաեւ` նոր օդափոխիչով:

Միացեալ Նահանգներ

Սալբի Ղազարեան` Հարաւային Քալիֆորնիոյ
Համալսարանի Հայագիտական Վարիչ

Օգոստոս 14-ին, Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանի «Տորնսիֆ» բաժանմունքի հայագիտական հիմնարկի վարիչ նշանակուեցաւ Սալբի Ղազարեան, որ երկարամեայ փորձառութիւն ունի ոչ հասութաբեր կազմակերպութեանց գործունէութեան եւ կրթական մարզերէն ներս: Ղազարեան Քալիֆորնիա պիտի վերադառնայ Հայաստանի «Սիվիլիթաս» հիմնարկէն:

Նշանակումը յայտարարեց համալսարանի «Տորնսիֆ» բաժանմունքի տնօրէն Սթիւ Քէյ, որ նաեւ հաղորդեց, թէ համալսարանի «Թրբանճեան» ժամանակակից հայագիտական ուսմանց ամպիոնի վարիչ ու օգնական դասախօս նշանակուած է դոկտ. Ռիչըրտ Անթառամեան, իսկ պատմութեան ճիւղի օգնական դասախօս նշանակուած է փրոֆ. Ռիչըրտ Յովհաննէսեան, որ գլխաւորաբար պիտի աշխատի Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրողներու վկայութիւնները թուայնացնելու եւ զայն համալսարանի «Շօա» հիմնարկի արխիւին մէկ մասը դարձնելու ծրագիրին վրայ:

Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանի հայագիտական հիմնարկը 2005-ին հաստատուած է համալսարանին եւ եւ շրջանի հայութեան միացեալ ջանքերով:

Հայագիտական հիմնարկի Ղեկավարման խորհուրդի ատենապետ Չարլի Կալեան ողջունեց այս նշանակումները, որոնք կու գան այն միջոցին, երբ հիմնարկը կը պատրաստուի նշելու իր հիմնադրութեան տասնամեակը` 28 սեպտեմբերին կայանալիք հանդիսութեամբ մը:

Առաջնորդ Սրբազանը Ընդունեց Սպահանի Թեմի
Առաջնորդ Բաբգէն Եպս. Չարեանի Այցելութիւնը

Օգոստոս 20-ին, Թեմի Առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան Ազգային առաջնորդարանին մէջ ընդունեց այցելութիւնը Սպահանի հայոց Թեմի Առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեանի, որ անձնական այցելութեամբ Լոս Անճելըս ժամանած էր:

Հանդիպումը առիթ եղաւ խորհրդակցելու երկու թեմերը յուզող հարցերու, ինչպէս նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան առաքելութեան առնչուող խնդիրներու մասին: Յիշեցնենք, որ երկու առաջնորդները մաս կը կազմեն մեր զոյգ կաթողիկոսութեանց կողմէ կազմուած սրբադասումի Յանձնախումբին, որուն առաքելութիւն տրուած է մշակել Ցեղասպանութեան նահատակներու, ինչպէս նաեւ վերջին դարերուն մեր եկեղեցւոյ ու ժողովուրդին համար իրենց կեանքերը վկայաբերած զոհերուն եւ նուիրեալներուն սրբադասման կարգը:

Առաջնորդ սրբազանին տնօրինումով, հիւր սրբազան հայրը 24 օգոստոսին քարոզեց Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ:

Երաժշտական Աննախընթաց Համերգ
Լա Քրեսենթայի Մէջ

Կազմակերպութեամբ Քրեսենթա Հովիտի Հայց. Առաք. եկեղեցւոյ դաստիարակչական յանձնախումբին, 10 օգոստոսին Ազգային առաջնորդարանի «Տիգրան Եւ Զարուհի Տէր Ղազարեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ դասական երաժշտութեան համերգ մը, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին «Էմ. Առ» երրեակը`  Օֆելիա Նանակուլեան (ջութակ), Նոնէ Տէր Աւանէսովա (դաշնամուր), Ճուտի Քէյն (թաւջութակ), ջութակահարուհի Լիլիթ Դաւթեանն ու սոփրանօ Լիանա Ստեփանեանը:

Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով Քարլա Պարսեմեան անդրադարձաւ մասնակցողներուն անցած փառաւոր եւ յաղթական ուղիներուն` երգի ու երաժշտութեան անդաստանէն ներս:

Յայտագիրը կը բովանդակէր Առնօ Բաբաջանեանի, Արմէն Տիգրանեանի, Կոմիտասի, Արամ Խաչատուրեանի եւ Բարսեղ Կանաչեանի ստեղծագործութիւններէն կտորներ:

Աւարտին յուշանուէրներ յանձնուեցան մասնակցողներուն:

Թեհրան

Երիտասարդական Դասախօսական Երեկոյ

Հովանաւորութեամբ  թեմի առաջնորդ  Սեպուհ արք. Սարգիսեանի եւ կազմակերպութեամբ Կրօնական խորհուրդի երիտասարդաց յանձնախումբի, 8 օգոստոսին Ազգային առաջնորդարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ երիտասարդական դասախօսութիւն` նիւթ ունենալով «Սեռերու միջեւ հաւասարութեան ըմբռնումը` կրօնական եւ հոգեբանական տեսանկիւնէն»: Օրուան դասախօսներն էին առաջնորդական փոխանորդ  Մակար եպս. Աշգարեան եւ դոկտ. Կարինէ Թահմազեան:

Կրօնական խորհուրդի երիտասարդաց յանձնախումբին անունով Ակաթա Աբրահամեան անդրադարձաւ օրուան նախաձեռնութեան:

Մակար եպս. Աշգարեան ընդհանուր կէտերու մէջ խօսեցաւ Աստծոյ կողմէ մարդ արարածի ստեղծուելու հիմնական նպատակին մասին. Աստուած-մարդ, մարդ-Աստուած յարաբերութեան գծով ակնարկեց մարդու կեանքի հիմնական առաքելութեան, կոչումի եւ վախճանաբանական նպատակի կարեւորութեան:

Դոկտ. Կարինէ Թահմազեան իր ելոյթին մէջ կարեւորութեամբ շեշտեց, որ հաւասարութեան գաղափարը լաւ հասկնալու համար նախ մարդ պէտք է լաւ գիտակցի արուի եւ էգի անխուսափելի տարբերութեան մասին: Ան անդրադարձաւ նաեւ կենսաբանական, բնախօսական եւ կազմախօսական դրոյթներու յստակ եւ աստուածահաստատ ճշմարտութեանց մասին:

Աւարտին, Սեպուհ արք. Սարգիսեան մեծապէս գնահատեց ներկաները,  նաեւ դասախօսները` իրենց ներկայացուցած օգտաշատ եւ հաղորդական նիւթերուն համար:

Ատրպատական

32-րդ Միջմասնաճիւղային Խաղեր

Կազմակերպութեամբ «Արարատ»-ի Թաւրիզի մասնաճիւղին, 14 օգոստոսին «Արարատ»-ի մարզադաշտին մէջ բացումը կատարուեցաւ տարեկան միջմասնաճիւղային 32-րդ խաղերուն:

Մարզական տարբեր մրցախաղերով` պասքեթպոլ, ֆութպոլ, փինկ-փոնկ եւ ճատրակ, մրցելու համար խումբեր կը մասնակցէին` Թեհրանէն, Սպահանէն, Ուրմիայէն, Կիարտապատէն, ինչպէս նաեւ` Թաւրիզէն, որոնք կը ներկայացնէին տարբեր մասնաճիւղեր:

Բացման պաշտօնական հանդիսութեան բարի գալուստի խօսքեր արտասանեցին Կարէն Սարգիսեան եւ Սեւանայ Դանղեան: Անոնք ողջունեցին 32-րդ միջմասնաճիւղային խաղերու կայացումը Թաւրիզի մէջ, միշտ յիշելով, թէ ասիկա ինքնին փաստ է Ատրպատականի հայոց թեմի ժողովուրդի կանգուն ու աշխուժ ըլլալուն:

Կեդրոնական վարչութեան խօսքը փոխանցեց վարչութեան անդամ Արա Գալստեան, որ բարձր գնահատեց Թաւրիզի մասնաճիւղին վերակազմակերպ աշխատանքը եւ կառոյցին բոլոր բաժանմունքները առոյգ պահելու նախանձախնդրութիւնը: «Արարատ»-ի Թաւրիզի մասնաճիւղի վարչութեան նախագահ Նժդիկ Աբրահամեան մասնաճիւղի անցեալ 60 տարիներու փորձառութիւնը նկատեց հարստացնող ու դաստիարակիչ բոլորին համար ու յատկապէս` նոր սերունդին:

Իրանի Իսլամական խորհրդարանին մէջ հիւսիսային իրանահայութեան երեսփոխան դոկտ. Կարէն Խանլարեան շնորհակալութեան ու երախտիքի խօսք ուղղեց պետական բարձրաստիճան պատասխանատուներուն` հայ համայնքին նկատմամբ ցուցաբերած ուշադրութեան ու հոգածութեան համար:

Ապա թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան իր հայրական պատգամը փոխանցեց ներկաներուն` անդրադառնալով  անոր 70-ամեայ օրհնաբեր ներկայութեան ընդհանրապէս իրանահայութեան կեանքին մէջ, ու ոգեշէն ներկայութեան` թաւրիզահայութեան կեանքին մէջ:

Գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:

Պաշտօնական բացումէն անմիջապէս ետք սկսան խաղերը:

Օգոստոս 18-ին տեղի ունեցաւ միջմասնաճիւղային խաղերուն եզրափակիչ հանդիսութիւնը: Սրբազան հայրը իր խօսքին մէջ վեր առաւ «Արարատ»-ի մարդակերտումի ու հայակերտումի դերակատարութիւնը, ազգային ու հայեցի դաստիարակութեան առաքելութիւնը, յատկապէս` նոր սերունդի կազմաւորման աշխատանքին մէջ:

Այնուհետեւ յաղթող խումբերուն յանձնուեցան մետալներ եւ յուշանուէրներ:

Այս առիթով «Արարատ»-ի Թաւրիզի մասնաճիւղին վարչութիւնը յուշամետալ եւ յուշանուէր յանձնեց նաեւ առաջնորդ սրբազանին` երախտագիտութիւն յայտնելով անոր մնայուն օժանդակութեան եւ իրենց աշխատանքներուն յարատեւ նեցուկ կանգնելուն համար:

Պոլիս

«Գտնել Զապէլ Եսայեանը» Վաւերագրական
Ժապաւէնի Ցուցադրութիւն

Վերջերս Պոլսոյ Շիշլի թաղամասի շարժապատկերի սրահներէն մէկուն մէջ ցուցադրուեցաւ 20-րդ դարու հայ ականաւոր կին մտածողներէն Զապէլ Եսայեանի կեանքին մասին պատմող «Գտնել Զապէլ Եսայեանը» վաւերագրական ժապաւէնը: Լարա Ահարոնեանի եւ Թալին Սուճեանի կողմէ պատրաստուած ժապաւէնը ներկայացուած է «1908-1909 Թեսաղոնիկէէն Ատանա` յոյսեր եւ անկումներ» ցուցահանդէսի ծիրին մէջ:

Ժապաւէնին մէջ ներկայացուած են Եսայեանի կեանքին կարեւոր դրուագները` Պոլսոյ մէջ անցուցած մանկութիւնն ու պատանեկութիւնը, ուսանողական տարիները Փարիզի մէջ, ամուսնութիւնը, զաւակները, անոր աշխատանքը 1909-ի Ատանայի կոտորածները ուսումնասիրող խումբին մէջ, 1915-ին Հայոց ցեղասպանութենէ փրկուիլը, Կովկասի եւ Միջին Արեւելքի մէջ Ցեղասպանութենէն ետք հաւաքուած որբերու եւ վերապրածներու յիշողութիւններու գրառումը, այնուհետեւ Խորհրդային Միութիւն մուտք գործելը, աքսորը` ստալինեան վարչակարգին կողմէ եւ անյայտ պայմաններու մէջ մահը:

Ժապաւէնին մէջ օգտագործուած են Եսայեանի ընտանիքի անդամներուն յուշերը, անոր գրութիւնները, գրաքննադատական մեկնաբանութիւններ, պետական արխիւային նիւթեր, ինչպէս նաեւ` ձայնագրութիւններ եւ լուսանկարներ:

Միացեալ Նահանգներ

Ժաք Ս. Յակոբեանի Նորագոյն Հատորը`
«Գոյնզգոյն…»

Հովանաւորութեամբ Արեւմտեան թեմի Ազգային առաջնորդարանին, վերջերս լոյս տեսաւ վաստակաշատ ու տաղանդաւոր բանաստեղծ Ժաք Ս. Յակոբեանի 192 էջերու վրայ տարածուող նորագոյն հատորը, որ կը կրէ «Գոյնզգոյն…» խորագիրը: Այս հատորը մաս կը կազմէ Տարեցներու տարուան նուիրուած հրատարակութիւններուն շարքին: Բանաստեղծին գրութիւններու շարքն ալ կը սկսի սփիւռքահայութեան տարեցներուն նուիրուած յարգանքի խօսքով մը:

Հատորին մէջ տեղ գտած է թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի ողջոյնի եւ օրհնութեան խօսքը:

Մուտքի յիշեալ բաժիններէն ետք հատորը ունի երկու գլխաւոր բաժին: Առաջին բաժինը կ’ընդգրկէ 26 գրութիւն, որոնք ունին յուշագրական, պատմուածքային, խոհական եւ հոգեւոր արտայայտութիւններու բնոյթ ու խորք: Երկրորդ բաժինը չորս գլուխներու վրայ տարածուող ամբողջութիւն մըն է, որուն խորագիրը «Մեղաւորի մը հոգեվէպը» լոյս կը սփռէ բովանդակութեան մասին: Գեղարուեստական մշակում մըն է, թէ բանաստեղծը ինչպէս երիտասարդութեան սկզբնական շրջանին ինկած է տուայտանքներու մէջ, ապա հասած է հոգեկան վերածնունդի ու կերտած է նոր կեանք:

Հայկական Ոսկրածուծի Հիմնարկը
Առաջնորդ Սրբազանին Յանձնեց «2014-ի
Մարդասիրական Իրագործումներու Պարգեւ»-ը

Ոսկրածուծի հիմնարկի  հիմնադրութեան 15-ամեակին առիթով, 10 օգոստոսին Կլենտէյլի «Հիլթըն» պանդոկի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր ճաշկերոյթ մը, որուն ընթացքին պարգեւատրուեցան ժողովուրդի ազնիւ ծառայութեան լծուած անձնաւորութիւններ:

Ճաշկերոյթին ընթացքին Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան  արժանացաւ «2014-ի մարդասիրական իրագործումներու պարգեւ»-ին:

Յուշանուէրը ստանալուն առիթով իր շնորհակալական խօսքին մէջ առաջնորդ սրբազանը յայտարարեց, թէ այս պարգեւը կ՛ընդունի յանուն Արեւմտեան թեմի Ազգային առաջնորդարանին եւ գոհունակութիւն յայտնեց ազգային մեր հաստատութեան ծառայութեանց նկատմամբ այս գնահատանքին համար: Ան շեշտեց, որ իբրեւ քրիստոնեաներ` բարեսիրական գործը կը նկատենք մեր հիմնական առաքելութիւններէն մէկը եւ չենք կրնար անտարբեր մնալ մեզի նման Աստուծոյ զաւակներուն կարիքներուն նկատմամբ, եթէ կարելիութիւնը ունինք օգնութեան ձեռք երկարելու անոնց:

Լոս Անճելըսի Քաղաքապետարանը Կը Մեծարէ
Հայկական Ոսկրածուծի Նուիրատուներու Հիմնարկը

Հայկական ոսկրածուծի նուիրատուներու հիմնարկի 15-ամեակին առիթով, 12 օգոստոսին տեղի ունեցած ձեռնարկի մը ընթացքին Լոս Անճելըսի քաղաքապետական խորհուրդը բանաձեւ մը վաւերացնելով, մեծարեց կազմակերպութիւնը` դրուատելով անոր տարած կարեւոր աշխատանքը:

Արդարեւ, քաղաքապետական խորհուրդի անդամ Փոլ Գրիգորեան բանաձեւը  յանձնեց նուիրատուներու հիմնարկի նախագահ տոքթ. Ֆրիտա Ճորտընին:

Քաղաքապետական խորհուրդի միւս անդամներուն կողքին ներկայ էին նաեւ հիմնարկի գործադիր վարիչ տոքթ. Սեւակ Աւագեան, պատուոյ նախագահ տոքթ. Պելլա Քոչարեան, Արփինէ Զոհրապեան, Ալիք Թոփալեան, տէր եւ տիկին Մուրատ եւ Արփի Թօփալեաններ ու Քարմեն Լիպարիտեան:

Փոլ Գրիգորեանի եւ տոքթ. Ֆրիտա Ճորտընի կողքին, հաւաքին ընթացքին ելոյթ ունեցաւ նաեւ Արփինէ Զոհրապեան, որուն 15 տարի առաջ նուիրած ոսկրածուծով կարելի եղած էր քաղցկեղի դէմ պայքարած Ալիք Թոփալեանին կեանքը փրկել` հանդիսանալով Հայկական ոսկրածուծի նուիրատուներու հիմնարկի հիմնադրութեան կայծը:

ՀՕՄ-ի Արեւելեան Ամերիկայի
94-րդ Պատգամաւորական Ժողովը

Օգոստոս 14-17 Պոսթընի մօտակայ Պըրլինկթըն շրջանի «Մարիըչ» պանդոկին մէջ տեղի ունեցաւ Հայ օգնութեան միութեան Ամերիկայի Արեւելեան շրջանի 94-րդ Պատգամաւորական ժողովը:

Ժողովի օրակարգին կարեւորագոյն կէտերէն էին  Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակն ու յատկապէս սուրիահայութեան օժանդակութեան վերաբերեալ աշխատանքները: Ժողովը մանրամասնօրէն քննեց կատարուած աշխատանքը, ապա եղան առաջարկներ յառաջիկայ տարիներուն համար:

Աւարտին ընտրուեցաւ նոր Շրջանային վարչութիւնը, որ կը բաղկանայ հետեւեալներէն` Թալին Տաղլեան (Նիւ Ճըրզի, ատենապետ), Սեւան Գոլեճեան (Ուաշինկթըն, փոխատենապետ), Մելիսա Սիմոնեան (Փրաւիտընս, քարտուղար), Մարկրիթ Պապիկեան-Մետինա (Փրաւիտընս, գանձապահ), Սիլվա Պետեան (Շիքակօ, խորհրդական), Թալին Մկրտիչեան (Փրաւիտընս, խորհրդական) եւ Սոնիա Պզտիկեան (Նիւ Եորք, խորհրդական):

65-Ամեակի Առիթով Հանգանակութեան
Ձեռնարկ` Ի Նպաստ «Քեմփ Հայաստան»-ի

Վերջերս «Քեմփ Հայաստան»-ի մօտակայ «Ճիլեթ» մարզադաշտին վրայ տեղի ունեցաւ ձեռնարկի մը, որուն նպատակն էր հանգանակութիւն կատարել ի նպաստ «Քեմփ Հայաստան»-ի:

Ձեռնարկը սկսաւ հիւրասիրութեամբ` «Փաթնամ» սրահին մէջ, որուն ընթացքին ներկաները նաեւ կրցան հետեւիլ ֆութպոլի մրցումի մը, որ կը կատարուէր այդ ժամուն:

Բացման խօսքը արտասանեց Մայքըլ Կիւզելեան եւ յաջորդաբար բեմ հրաւիրեց Մարք Ալաշայեանը, Միշէլ Յակոբեանն ու Լեւոն Աթթարեանը, որոնք փոխանցեցին իրենց խօսքերը:

Մարք Ալաշայեան կարճ պատմականով մը կարեւոր նկատեց այս հիմնարկին առաջնահերթութիւնը, իսկ Դաւիթ Համբարեան ներկայացուց վերջին ամիսներուն կատարուած նորոգութիւններու եւ շինութիւններու ընդհանուր պատկերը:

«Քեմփ Հայաստան»-ի «Տիգրան Ծամհուր» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ նաեւ այլ հաւաք մը, որուն նպատակն էր նշել Պոպ Աւագեանի 60 տարիներ շարունակ ունեցած ներդրումը:

Զուիցերիա

Տիգրան Մանսուրեան Ի Պատուի`
Տաւոսի Փառատօնին

Տասնամեակներ շարունակ հայ երաժշտութեան զարգացման եւ զայն հանրութեան ծանօթացնելու իմաստով մեծ աւանդ ունեցող Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ, երգահան Տիգրան Մանսուրեանին ստեղծագործութիւնները հնչած են 1-14 օգոստոսին, Զուիցերիոյ Տաւոս քաղաքին մէջ կայացած Տաւոսի միջազգային երաժշտական փառատօնին` «Քոմփոզըր ին ռեզիտընս»:

Խօսելով փառատօնի կազմակերպման ու անոր հայ երաժիշտներու մասնակցութեան մասին` Տիգրան Մանսուրեան ըսած է. «Կարեւոր կը նկատեմ նշել, որ Տաւոս քաղաքի միջազգային փառատօնին իմ մասնակցութենէս առաջ այդ փառատօնին իբրեւ դաշնակահար եւ յօրինող Հայաստանէն մասնակցած է երիտասարդ տաղանդաւոր երգահան, տեսաբան եւ դաշնակահար Արթուր Աւանեսովը»:

Տաւոս քաղաքին եւ անոր յարակից շարք մը բնակավայրերու մէջ հնչած են Տիգրան Մանսուրեանի մեծ թիւով գործեր: Անոնց կատարման մասնակցած են այսօր արդէն միջազգային անուններ դարձած «Մեթա ֆոր» լարային քառեակը` Ֆինլանտայէն, «Գաւաթին» քառեակը` Ֆրանսայէն, «Շուման» քառեակը` Գերմանիայէն, «Թրիօ Ռաֆալ» եռեակը` Զուիցերիայէն: Զուիցերիական երգչախումբին կատարմամբ հնչած է (հայերէն բնագիրով) չարենցեան «Արուեստ քերթութեան» խմբերգներու շարքը` ղեկավարութեամբ արդի խմբերգային արուեստի յայտնի դէմքերէն մէկուն` Անտրէաս Ֆելպերի:

Այս գործը թէ՛ երգչախումբին փափաքով եւ թէ՛ ունկնդիրներու պահանջով, համերգային ծրագիրէն դուրս եւս երկու համերգներուն ընթացքին ալ հնչած է:

«Ես երջանիկ էի, որ փառատօնին ընթացքին այնքան հրաշալի կերպով հնչեց չարենցեան հայերէնը` մեր լեզուին չտիրապետող երգչախումբին կողմէ: Համերգին ներկայ մասնագէտներէն լսեցի, որ չարենցեան այդ շարքին կատարումը փառատօնին բարձրակէտը կարելի է համարել: Շնորհակալ եմ երգչախումբին եւ անոր ղեկավար Անտրէաս Ֆելպերին եւ յոյսով եմ, որ մեր ստեղծագործական համագործակցութիւնը իր շարունակութիւնը կ’ունենայ», յայտնած է Տ. Մանսուրեան:

Փառատօնի մասնակից կատարողներէն մեծանուն ջութակահար Իլիա Կրինկոլցին հնչեցուցած է Մանսուրեանի ջութակի առաջին քոնչերթոն: Փառատօնին կատարուած Մանսուրեանի ծաւալուն երկերէն եղած են նաեւ «Agnus Dei» եւ «Con Anima» սենեկային գործերը, ինչպէս նաեւ` ալթի եւ հարուածային նուագարաններու համար գրուած շարք մը աւելի փոքր ծաւալի ստեղծագործութիւններ:

Զուիցերիական մամուլին համաձայն, եօթանասունհինգամեայ հայ երգահանը դարձած է երիտասարդ կատարողներուն եւ ունկնդիրներուն սիրելին, արժանացած է եւրոպական լրատուամիջոցներու ուշադրութեան` զրոյցներ վարելով թէ՛ իր երաժշտութեան, թէ՛ հայ երաժշտական արուեստի մասին առհասարակ:

Իրան

Սպահանի Պետական Համալսարանի Տնօրէնին
Այցելութիւնը` Ազգային Առաջնորդարան

Օգոստոս 3-ին, Ս. Ամենափրկչեան վանք այցելեց Սպահանի պետական համալսարանի ընդհանուր տնօրէն դոկտ. Թալեպի` ընկերակցութեամբ համալսարանի օտար լեզուներու բաժանմունքի, հայագիտական բաժնի եւ միջազգային յարաբերութիւններու գրասենեակի տնօրէններուն:

Հանդիպումի ընթացքին դոկտ. Թալեպի անդրադարձաւ հայ համայնքին եւ պետական համալսարանին միջեւ սերտ կապին ու համագործակցութեան, հաստատելով, որ  հայագիտական ամպիոնը ստեղծուած էր հայ համայնքի նիւթական օժանդակութեամբ: Ան նաեւ խօսեցաւ համալսարանի յառաջիկայ ծրագիրներուն մասին աւելցնելով, որ Երեւանի պետական համալսարանին հետ կը փոխանակեն ուսանողներ եւ դասախօսներ,  եւ յոյս յայտնեց, որ այդ յարաբերութիւնները աւելի ընդլայնին:

Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ  Բաբգէն եպս. Չարեան անդրադարձաւ Ազգային առաջնորդարանի եւ Սպահանի պետական համալսարանի վաղեմութիւն ունեցող գործակցութեան եւ իր պատրաստակամութիւնը յայտնեց այսուհետեւ եւս շարունակելու նոյն ձեւով, յատկապէս` Երեւանի եւ Սպահանի պետական համալսարաններուն միջեւ ստեղծուած կապը հզօրացնելու եւ զարգացնելու ուղղութեամբ, որ կը նպաստէ երկու երկիրներուն միջեւ բարեկամական յարաբերութիւններու զարգացման ու ընդլայնման: Սրբազանը նաեւ բարձր գնահատեց ուսման ոլորտին մէջ համալսարանին գործունէութիւնը:

Բաբգէն եպս. Չարեան անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին` նշեց, որ 2015-ին  այս առիթով կարեւոր դերակատարութիւն  վերապահուած է Հայ դատը ծանօթացնելու ամբողջ աշխարհին եւ ասոր համար Ցեղասպանութեան հարցը գիտական մակարդակով ներկայացնելու համար կարիքը կայ համալսարաններու համագործակցութեան:

Հանդիպումի ընթացքին ելոյթ ունեցան նաեւ օտար լեզուներու եւ միջազգային յարաբերութիւններու կապի գրասենեակի տնօրէնները, որոնք շեշտեցին Սպահանի պետական համալսարանին եւ առաջնորդարանին համագործակցութեան կարեւորութիւնը:

Թաւրիզի Քաղաքապետարանի Բարձրաստիճան
Պատասխանատուներու Այցելութիւնը
Ազգային Առաջնորդարան

Երկուշաբթի, 11 օգոստոսին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան Ազգային առաջնորդարանի «Էմիլ Յակոբեան» դահլիճին մէջ ընդունեց Թաւրիզի քաղաքապետարանէն բարձրաստիճան պատուիրակութիւն մը` ընկերակցութեամբ փոքրամասնութիւններու գրասենեակի պատասխանատուին: Սրբազան հօր կողքին, սոյն հանդիպման ներկայ գտնուեցան Ազգային վարչութեան անդամները` լրիւ կազմով:

Թաւրիզի քաղաքապետարանէն սրբազան հօր հրաւէրով յատկապէս եկած էին 3-րդ քաղաքամասի պատասխանատու Աքպարի, ապահովական բաժինի պետ Ֆէյզի եւ քաղաքաշինութեան բաժինի պետ Ապպասի` միասնաբար քննարկելու Ազգային առաջնորդարանին կողմէ կատարուելիք շինարարական շարք մը ծրագիրներու վերջնական փուլը, անոնց լրացուցիչ պայմաններուն, հարկային հաշիւներուն, հրիտակուած կալուածի պայմաններուն հետ առնչուող խնդիրներուն եւ այլ մանրամասնութիւններու յստակացման ի խնդիր:

«Ամբողջ Ատրպատականի եւ յատկապէս Թաւրիզ քաղաքին մէջ, իր շինարար ներկայութեամբ ծանօթ է հայ ժողովուրդը: Նոյն շինարար ոգիի դրսեւորումն է այն ծրագիրը, որ այսօր ձեզի կը ներկայացուի մեր կողմէ: Այս քաղաքի բարեզարդման եւ ժողովուրդի կեանքին բարօրութեան առումով գնահատելի մեր նախաձեռնութեան յաջողութեան համար կարիքը ունինք ձեր աջակցութեան: Գործերու կանոնաւոր ու հեզասահ ընթացքին մէջ մեծ է դերը Թաւրիզի քաղաքապետութեան», ողջունելով հիւրերը` ըսաւ առաջնորդ սրբազանը, աւելցնելով, թէ նման աշխատանքներու ձգձգումը կը թուլցնէ ուժերը եւ կը տկարացնէ ընդհանրապէս կառուցողական աշխատանքը:

3-րդ քաղաքամասի պետ Աքպարի պատասխանելով սրբազան հօր ողջոյնի խօսքին` յատկապէս անդրադարձաւ Ատրպատականի հայոց թեմի աշխոյժ գործունէութեան եւ ընդհանրապէս իրանահայ համայնքի շինարար ոգիին: Ապա Ազգային վարչութեան ատենապետ Ռուբիկ Ճանանեանի եւ անդամներուն` տոքթ. Աշոտ Խզրիեանի, Անի Յակոբեանի, Վարդան Աբրահամեանի եւ Գագիկ Ճորճեանի կողմէ մանրամասնօրէն ներկայացուեցան շինարարական ծրագիրները, որոնք երկար տարիներու ուսումնասիրութեան արդիւնք էին:

Աշխատանքային սոյն հանդիպումը եզրակացնելով` կողմերը ժամկէտ ճշդեցին քաղաքապետարանին կողմէ պահանջուած օրինական բոլոր գրանցումները եւ կանոնական չափագրումները ամբողջացնելու համար, որուն աւարտին շինարարական աշխատանքները կը սկսին` Իմամիէի շրջանին մէջ թեմին սեփականութիւնը եղող հողատարածքին վրայ վաճառաշահ կեդրոնի կառուցման ծրագիրը իրականացնելու հեռանկարով:

«Հայ Կին» Միութեան Նորընտիր Վարչութեան
Այցելութիւնը` Առաջնորդ Սրբազան Հօր

Օգոստոս 11-ին Թեհրանի «Հայ կին» միութեան նորընտիր վարչութիւնը այցելեց թեմի առաջնորդ  Սեպուհ արք. ՍարգիսեանիՆ: Սրբազան հայրը ջերմօրէն ողջունեց նորընտիր վարչութիւն եւ յաջողութիւն ու ազգանուէր գործունէութիւն մաղթեց:

Նորընտիր վարչութեան նախագահ Դիանա Յովհաննիսեան ներկայացուց վարչութեան անդամները:

Առաջնորդ սրբազան հայրը մեծապէս գնահատեց «Հայ կին» միութիւնը, որ աւելի քան եօթանասուն տարիներ մեծ ներդրում ունեցած է եւ ունի թեհրանահայ հասարակական, մշակութային եւ մարդասիրական կեանքին մէջ:

Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկչեան Վանքի
Ս. Յովսէփ Արեմաթացի Եկեղեցւոյ 350-Ամեակը

2014 թուականի հոկտեմբերին հանդիսաւոր կերպով պիտի նշուի Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկչեան վանքի Ս. Յովսէփ Արեմաթացի եկեղեցւոյ 350-ամեակը` նախագահութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին, ներկայութեամբ Հայաստանի ու Իրանի պետական բարձրաստիճան այրերու, համայնքներու հոգեւոր առաջնորդներու եւ ազգային իշխանութիւններու, մշակութային ու հասարակական գործիչներու:

Այս առիթով Նոր Ջուղայի հայութեան հոգեւոր, մշակութային եւ քաղաքակրթութեան կերտման մեծ աւանդը համաիրանական եւ համազգային մակարդակով ներկայացնելու, ինչպէս նաեւ հոյակերտ այս կոթողին արժէքը վեր հանելու եւ անոր 350-ամեայ պատմական եւ մշակութային կարեւորութիւնը հանրութեան սեփականութիւնը դարձնելու նպատակով Սպահանի Հայոց թեմի Թեմական խորհուրդին կողմէ կեանքի կոչուած է յոբելենական յանձնախումբ հետեւեալ կազմով` Անանիա վրդ. Գուճանեան, Վրէժ Շիրւանեան` նախագահ, Սոնիկ Բաղումեան` քարտուղար, Ֆրեդ Պօղոսեան` նիւթականի պատասխանատու, Ռիմա Սիմոնեան, Անդրուհի Ջաւահիրեան, Միգանուշ Տէր Մարտիրոսեան, Լորեթա Դաւթեան, Արմինէ Ղարախանեան, Ռիմա Մարկոսեան եւ Քարոլին Դիլանչեան` Թեմական խորհրդի կողմէ աշխատանքներու համակարգող:

Յոբելենական աշխատանքներուն եւ նախաձեռնութիւններուն համար մշակուած է յատուկ ծրագիր:

Յունաստան

«Փոքրիկ Երեւանցիներ»-ը
Ալեքսանտրուպոլիս Այցելեցին

Յուլիս 18-ին, Ալեքսանտրուպոլիս  այցելեցին  Հայաստանէն եկած «Փոքրիկ երեւանցիներ»-ու  երգի եւ պարի համոյթը` ղեկավարութեամբ Գեղամ եւ Նոնա Մանուկեաններու:

Համազգայինի ատենապետ Արա Վարդանեան դիմաւորեց հիւրերը եւ քաղաքապետարանին կողմէ  յատկացուած սրահին մէջ կազմակերպուեցաւ նախաճաշ. երգի եւ պարի համոյթի անդամներուն կ՛ընկերակցէին նաեւ «Տարօնեան» միօրեայ վարժարանին սաները: Այնուհետեւ անոնք այցելեցին Սուրբ Նիկոլաոս եկեղեցւոյ թանգարանը Ալեքսանտրուպոլիսի  կեդրոնական հրապարակ, ուր ծանօթացան  քաղաքի տեսարժան վայրերուն, ուղղուեցան  նաւահանգիստ, քաղաքային լողափ, ապա Սուրբ Կարապետ եկեղեցւոյ սրահին մէջ մատուցուեցաւ ճաշ:

Երեկոյեան  Ալեքսանտրուպոլիսի  եկեղեցւոյ բակին մէջ ելոյթ ունեցան «Փոքրիկ երեւանցիներ»-ը:

Աւարտին շնորհակալական խօսքով ելոյթ ունեցաւ  Արա Վարդանեան:

Լոնտոն

Չորրորդ Հայկական Փառատօն

Օգոստոս 3-ին, Լոնտոնի Սուրբ Սարգիս եկեղեցւոյ բակին մէջ տեղի ունեցաւ չորրորդ ամէնամեայ հայկական փառատօնը: Քենսինկթըն թաղամասի Իվերնա հանրապարտէզի փողոցը վերածուած էր փոքրիկ Հայաստանի, ուր հայկական ժողովրդական  երգն ու շուրջպարը համախմբած էին հայեր` Միացեալ Թագաւորութեան բոլոր անկիւններէն:

Փառատօնը սկսաւ «Անդաստան» կոչուող եկեղեցական ծէսով` երկրի չորս կողմերու օրհնութեամբ:

Հայկական փառատօնին ներկայ էր հայկական աւանդական խոհանոցը: Մասնակիցները համտեսեցին խորոված, բազմազան ուտեստներ եւ թխուածքներ` պատրաստուած յայտնի եւ ընտանեկան իւրայատուկ խոհագրերով:

Փառատօնի ընթացքին մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծեց հայկական տօնավաճառը, որուն կը մասնակցէին բրիտանահայ կրթական ու մշակութային կազմակերպութիւններ եւ անհատներ:

Այս տարի փառատօնին հիւրն էր Հայաստանէն ժամանած ժողովրդական երգիչ Արսէն Գրիգորեան, որ ոգեւորեց բրիտանահայերը` մեկնաբանելով հայկական սիրուած երգեր:

Փառատօնի աւարտին ուղիղ կապ հաստատուեցաւ Պուքրէշի հայ համայնքին հետ, որ նոյն օրը կազմակերպած էր հայկական փառատօն: Երկու երկիրներու հայ համայնքները մեծ պաստառներու միջոցով ողջունեցին զիրար եւ միաժամանակ շուրջպար բռնեցին:

Համայնքներու պալատի ներկայացուցիչ Սթիւըն Փաունտը յայտնեց, որ  փառատօնը Լոնտոնի կեանքին մէջ կ՛աւելցնէ գոյն ու բազմազանութիւն, իսկ Քենսինկթըն  թաղամասի ղեկավար Մէյկրիտ Քոնտոն-Սիմմոնտսը նշեց, որ հայերը Բրիտանիոյ մէջ միշտ շատ լաւ համբաւ ունեցած են:

Միացեալ Նահանգներ

Արժանթինահայ Դերասան Գալուստ Ճանսըզեանին`
Մենակատարութիւնը Նիւ Եորքի «Թէքէեան»-ի Բեմէն

Շաբաթ, օգոստոս 1-ի երեկոյեան, «Թէքէեան» կեդրոնին մէջ, մենակատարումով բեմ բարձրացաւ արժանթինահայ դերասան Գալուստ Ճանսըզեանը: Այդ երեկոյ ան հիւրն էր ԹՄՄ «Մհեր Մկրտչեան» թատերախումբին:

Գալուստին թատերական վաստակը կու գայ Պէյրութէն, երբ ան գլխաւոր դերասաններէն էր եղած Լիբանանի Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբին, որուն բեմադրիչն էր թատերական ծանօթ գործիչ ՃորՃ Սարգիսեան: Ան թատերական հիւրախաղերով այցելած է զանազան հայաշատ կեդրոններ` Միջին Արեւելք, Եւրոպա, Ամերիկաներ եւ 40 տարիներէ ի վեր Արժանթին հաստատուած է:

Հարաւային Ամերիկայի մէջ ազգային թատերական աւանդութիւնները վառ պահող գրեթէ միակ դերասանն է Գալուստ Ճանսըզեան: Մայրաքաղաքի հայկական թաղամասին մէջ ունի իր սրահը` «Թատրոն» անունով, ուր կը ներկայացուին հայկական եւ օտար թատերական հեղինակներու գործեր:

«Չգիտցայ, թէ ինչպէս» ներկայացումով լուսարձակ կը սփռէ ազգային մեր կեանքին վրայ` հայրենիքի թէ սփիւռքի տարածքին եւ շեշտը կը դնէ հայութեան մեծագոյն ցաւին` մեր լեզուին յամրօրէն նահանջող այսօրուան տխուր պատկերին վրայ:

Կը ցաւի նաեւ այն չհասկցուած յարաբերութիւններուն` հայրենաբնակ հայուն եւ սփիւռքահայուն միջեւ: Ոչ միայն լեզուական յարաբերութիւններու, այլեւ` հոգեմտաւորական արժէքներու գնահատումին ու հայրենասիրական զգացումներու չափանիշներու: Ան կ՛երգէ ցաւը Էրզրումի հայոց լեռներէն եկող մեր ֆետայիներուն: Կ՛երգէ մեր երէկի յեղափոխականներու անձնազոհողութեան ոգին: Կը սգայ հայրենիքին կորուստը: Կը ջատագովէ հայութեան քաղաքական ուժերու միութիւնը, կ՛ուզէ տեսնել եկեղեցին միացած: Մեր մշակոյթի արժէքներու տարածումը կը նկատէ անհրաժեշտութիւն: Մեր պատմութեան խորերէն եկած տխուր շղթաները կ՛ուզէ քանդել. Արտաւազդը տակաւին շղթայակապ իր ձեռքերէն կ՛ուզէ ազատել, որպէսզի այլեւս դառնանք իրաւ անկախ ու հզօր ազգ մը` հզօր ու միակ հայրենիքով:

Ցեղասպանութեան դարադարձի նախօրէին լաւապէս հրամցուած մենակատարութիւն մը, ուր կան պատգամներ մեր մեծ գրողներէն` Վարուժանէն, Թէքէեանէն, Սիամանթոյէն ու Շանթէն:

Վերջապէս, Գալուստ կու լայ իր իսկ ցաւը եւս® հոն` Ռիօ Փլաթա գետի ափին, իր մինակութեան մէջ ան կը խաղայ մեր 3000-ամեայ թատրոնը. գէթ պահիկ մը եւս շարունակելու մեր այդ գեղեցիկ աւանդութիւնը` հայ թատրոնը:

Դոկտ. Թամար Քաթարոյեան Մոնրովիոյ
«Մէյֆլաուըր» Նախակրթարանի Տնօրէնուհի

25 յունիս 2014-ին Մոնրովիոյ հանրային վարժարաններու Ուսումնական խորհուրդը դոկտ. Թամար Քաթարոյեանը նշանակեց Մոնրովիոյ «Մէյֆլաուըր» նախակրթարանի տնօրէնուհի: Oգոստոս 4-ին ան ստանձնելով իր պաշտօնը`  սկսաւ աշխատանքի:

Դոկտ Քաթարոյեան ծնած է Ֆրեզնօ, անդամակցած է ՀՄԸՄ-ի եւ ՀԵԴ-ի: Քալիֆորնիոյ Ըրվայն համալսարանին մէջ մասնագիտացած է տնտեսագիտութեան եւ ընկերաբանութեան ճիւղերուն մէջ:

Ուսուցչական եւ վարչական ասպարէզներուն առընթեր, կրթական մարզէն ներս շարունակելով իր ուսումը, ան ստացած է մագիստրոսի իր աստիճանը, իսկ մայիս 2013-ին «Եու. Էս. Սի» համալսարանէն` դոկտորայի աստիճանը:

Սուրիա

Գեղարուեստական Երեկոյ`
Մասնակցութեամբ
Ա.Ք.Ե. Ճեմարանի Աշակերտութեան

Ազգային Քարէն Եփփէ ճեմարանի Շրջանաւարտից միութեան վարչութիւնը, հաւատարիմ իր առաքելութեան, արտադպրոցական աշակերտական ձեռնարկները կարեւոր համարելով եւ նոր սերունդներուն մէջ հայ մշակոյթին հանդէպ սէրը վառ պահելու միտումով, արհամարհելով ներկայ պայմաններն ու քաղաքի անապահով վիճակը, 6 եւ 13 յուլիսին Հալէպի «Գէորգ Եսայեան» սրահին մէջ կազմակերպեց գեղարուեստական երեկոյթ մը` վարժարանի 10-րդ եւ 11-րդ կարգերու աշակերտութեան մասնակցութեամբ:

Ճեմարանականները խանդավառ մթնոլորտ ստեղծեցին օտար եւ հայկական պարերու, զաւեշտի, երգերու եւ ասմունքի ներկայացումներով:

Այս առիթով Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարանի Շրջանաւարտից միութեան վարչութիւնը շնորհակալութեան եւ երախտագիտութեան խօսք ուղղեց վարժարանի խնամակալութեան, տնօրէնութեան` անոնց մնայուն քաջալերանքին համար:

Աւարտին խօսք առաւ ճեմարանի տնօրէն Յակոբ Քիլեճեան, որ շեշտեց, թէ այնքան ատեն որ այսքան մեծ թիւով ճեմարանականներ կը շարունակեն իրենց ուսման կողքին աշխուժ գործունէութիւն ծաւալել` հակառակ Հալէպի մէջ տիրող աննկարագրելի տագնապին, հալէպահայ գաղութը անսասան պիտի պահէ վերականգնումի իր յոյսն ու հաւատքը:

Իրան           

Սուրբ Թադէի Ուխտագնացութիւններու 60-րդ
Օղակը Հաւատքի Ամուր Մանեակը Ամրացուց
Համայն Հայութեան Վիզին

Ատրպատականի Ազգային առաջնորդարանի դէպի Սուրբ Թադէ կատարուած հաւատքի ուխտագնացութիւններու վերսկսման 60-րդ տարեդարձը կատարելով, ինչպէս նաեւ Ատրպատականի հայոց թեմի հիմնադրութեան 770-ամեակը տօնախմբելով` ընդհանրապէս իրանահայութիւնը եւ մասնաւորապէս Ատրպատականի հայութիւնը ապրեցաւ պատմական օրեր, եռօրեայ կեցութեամբ վանքի տարածքին, յուլիս 31-էն մինչեւ օգոստոս 2, 2014:

Հովանաւորութեամբ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի, 60-րդ տարին ըլլալով, Իրանի տարբեր քաղաքներէն եւ արտասահմանէն մեծաթիւ ուխտաւորներ ժամանեցին Ս. Թադէի վանքը, ժամասացութեամբ, Ս. պատարագով եւ ազգային ժողովրդային տօնախմբութեամբ կատարելու Ս. Թադէոս Առաքեալի եւ Ս. Սանդուխտ Կոյսի տօնը:

Ազգային վարչութեան հովանաւորութեամբ, Վանքերու ուխտագնացութեան յանձնախումբին ջանքերով եւ 60-ամեակի առիթով կեանքի կոչուած մշակութային յատուկ յանձնախումբի աշխատանքով եռօրեայ ուխտագնացութեան ծրագիր պատրաստուած էր: Նախապէս վանքի շրջապատին մէջ լարուած հարիւրաւոր վրաններու ապահովումը կատարուած ըլլալով, ուխտաւորներ տեղաւորուեցան` նախապատրաստուելով` յառաջիկայ երկու օրերու յայտագիրներուն:

60-ամեակի մշակութային յանձնախումբին կողմէ ուխտաւորներու երեխաներուն յատուկ յայտագրեր` խաղեր եւ մրցոյթներ կազմակերպուած էին, ինչպէս` ճատրակի մրցում, ուրախ ժամանց եւ ազատ բեմ եւ այլ հաճելի խաղեր, որպէս սկիզբ ազգային խանդավառ ուխտաւորութեան: Յայտնենք, թէ 60-ամեայ ուխտագնացութիւններու շարանը պատկերացնող լուսանկարներու ցուցահանդէս եւս կազմակերպուած էր եկեղեցւոյ արեւմտեան շրջափակին մէջ:

Օրուան աւարտին, հոգեւոր հայրերու կողմէ որպէս գոհաբանութիւն, կատարուեցաւ երեկոյեան ժամերգութիւն` բարեպաշտ հաւատացեալներու աղօթական ներկայութեան:

Ուխտագնացութեան երկրորդ օրը բացուեցաւ առաւօտեան ժամերգութեամբ, երբ շրջակայ լեռներուն մէջ դարձեալ զնգաց Ս. Թադէի մելանուշ զանգը` վրանաքաղաքի բարեպաշտ ժողովուրդը հրաւիրելով աղօթքի ու զԱստուած փառաբանելու երջանիկ պահուան:

Եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ զետեղուած յատուկ տաղաւարներու ներքեւ կը վաճառուէին նաեւ այս տարուան համար պատրաստուած յուշանուէրներ,  որոնց հասոյթէն գոյացած գումարը պիտի յատկացուի թեմի վանքերու բարեզարդման ու պահպանման:

Նոյն օր դարձեալ շարունակուեցան երեխաներու յատուկ մրցումներ, եւ պարգեւներ բաշխուեցան յաղթողներուն:

Երեկոյեան վանք ժամանեցին Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեանն ու Ատրպատականի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանը: Ժողովրդային դիմաւորութիւն տեղի ունեցաւ վանքի հիւսիսային դրան առջեւ, եւ աղ ու հացի օրհնութենէն ետք, սրբազան հայրերը ուղղուեցան դէպի եկեղեցի, ուր կատարուեցաւ կանոնական աղօթք: Այս առիթով առաջնորդ սրբազանը բարիգալստեան խօսք ուղղեց ուխտաւորներուն եւ Թեհրանի հայոց առաջնորդին, որ նաեւ իր սրտի խօսքը փոխանցեց ուխտաւորներուն:

Եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ գիշերային ժամերգութիւն` մասնակցութեամբ հոգեւորականաց դասուն եւ բարեպաշտ ուխտաւոր ժողովուրդին: Այս տարի եւս, եկեղեցւոյ մէջ զետեղուած գամերով լեցուն հսկայ խաչին վրայ ուխտաւորներ իրենց սրտի փափաքները արձանագրեցին ու դրին` խնդրելով Ս. Թադէոս Առաքեալին եւ Ս. Սանդուխտ Կոյսին բարեխօսութիւնը:

Գիշերուան ուշ ժամերէն սկսեալ մինչեւ առաւօտեան ժամը 4:00, եկեղեցւոյ արեւմտեան շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ երիտասարդական հաւաք եւ ազատ բեմ` ղեկավարութեամբ Կարէն Սարգիսեանի: Ներկայ երիտասարդութիւնը երգերով, պարերով մեծ խանդավառութիւն վայելեց: Առաւօտեան ժամը 4:00-ին խօսք առնելով` առաջնորդ սրբազանը իր մեծ գոհունակութիւնը յայտնեց տաղանդաշատ երիտասարդութեան սրտաբուխ մասնակցութեան համար` յատկապէս շեշտելով եկեղեցւոյ հովանաւորութեան ներքոյ ապրելու եւ մնալու անհրաժեշտութիւնը: Եկեղեցւոյ սրբազան կամարներու ներդաշնակ դարաւոր արձագանգի խորհրդաւորութեան մէջ Ատրպատականի հայոց թեմի «Կոմիտաս» երգչախումբը համերգով հանդէս եկաւ` ղեկավարութեամբ երաժիշտ խմբավար Վարդան Վահրամեանի:

Յայտագիրի աւարտին թեմակալ առաջնորդը իր բարձր գնահատանքը յայտնեց «Կոմիտաս» երգչախումբին ու անոր ղեկավարին:

Ժամերգութեան աւարտին, ՀՄԱԿ-ի Թաւրիզի մասնաճիւղի սկաուտական կազմը կարգապահ շարքերով թափօր կազմեց, եւ առաջնորդ սրբազանի ձեռամբ Սուրբ Թադէի եկեղեցւոյ խորանէն վառած մոմը առաջնորդեց դէպի զանգակատան տակը, ուր սրբազան հօր ձեռամբ վառեցաւ միջմասնաճիւղային խաղերու ջահը:

Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը խօսք առնելով, յատկապէս անդրադարձաւ 60 տարիներու ուխտագնացութեան շարունակական ընթացքին` ըսելով. «Սա պատգամ է` 60 տարիներու քրիստոնեայ-իսլամ ներդաշնակ կեանքի խորքէն եկող, որ ուղղուած է համայն աշխարհին` ըսելով, իսլամնե՛ր եւ քրիստոնեանե՛ր, ձեր խղճին հակառակ մի՛ շարժիք: Մենք կրնանք միասնաբար ապրիլ, ինչպէս ապրած են մեր նախնիք ու կ՛ապրինք մենք այսօր Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան մէջ: Աշխարհը երբեք նեղ չէ տարբեր կրօններու եւ ազգութիւններու` կողք կողքի ապրելուն համար: Աշխարհի մէջ չկա՛ն կրօններու յատուկ երկիրներ: Այս աշխարհը Ամենակալ ու Միակ Աստուծոյ կողմէ ստեղծուած է ու հաւասարապէս պարգեւուած համայն մարդկութեան: Այսօր մենք Իրանի մէջ երբ նման յարգանք կը ցուցաբերենք իրարու նկատմամբ, Ս. Թադէի վանքէն ձեզի կը յղենք մեր պատգամը, դուք ալ հանդուրժողութեամբ ընդունեցէք զիրար, յարգեցէք ձեր կրօնական տարբերութիւնները եւ միասնաբար պայքարեցէք ահաբեկչութեան, մարդասպանութեան, աւերածութեան ու հաւաքական ջարդերու դէմ», ըսաւ առաջնորդ սրբազանը:

Իր խօսքին երկրորդ մասով ան անդրադարձաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախաշեմին գտնուելու իրողութեան` ըսելով. «Ընդամէնը մէկ տարի մեզ կը բաժանէ մեր ժողովուրդի պատմութեան ամէնէն սեւ տարիին 100-ամեակը նշելու թուականէն: Այս վանքին քարերը վկայ, թէ ինչպիսի՛ կոտորածներ են տեղի ունեցած օսմանցիներու դէպի Իրան ներխուժման շրջանին, որոնք իրենց շուրջ միայն մահ ու աւեր սփռեցին: Սակայն մեր ժողովուրդին հաւատքով եւ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան աջակցութեամբ մոխիրներու տակէն դարձեալ դուրս բերուեցաւ Ս. Թադէն: Վանքի այսօրուան ծաղկուն վիճակը նաեւ խորհրդանիշ է հայ ժողովուրդի յարութեան եւ անմահութեան, որուն համար նաեւ երախտագիտութիւն կը յայտնենք մեր այս հայրենիքին` Իրանի պետական աւագանիին` սկսած կրօնական առաջնորդէն, մինչեւ նախագահ եւ այլ պատասխանատուներ, մինչեւ դուք, յարգելի կուսակալ», շեշտեց սրբազանը:

Ս. պատարագը մատուցեց եւ քարոզեց Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան:

«Հայր Մեր»-էն առաջ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեան խորանէն կարդաց Արամ Ա. կաթողիկոսին օրհնութեան գիրը` ձօնուած թէ՛ ուխտագնացութիւններու 60-ամեակին, թէ՛ Ատրպատականի հայոց թեմի հիմնադրութեան 770-ամեակին: Ապա ան հրաւիրեց պատարագիչ սրբազանը` տալու օրուան հոգեւոր պատգամը:

Սեպուհ սրբազան իր քարոզին մէջ վեր առաւ Ս. Թադէոս Առաքեալին եւ Ս. Սանդուխտ Կոյսին նահատակութեան սրբազան պատկերը` զոհաբերութեան նոյն ոգին տարածուած տեսնելով համայն քրիստոնէական կեանքին վրայ, ներկայ տառապող մարդկութեան առօրեային մէջ:

Ապա ներկայ հոգեւորականները բեմ բարձրանալով` միասնաբար կատարեցին ջրօրհնէքը սուրբ մասունքներով, որմէ ետք ծայր առաւ թափօրը` եկեղեցւոյ հիւսիսային շրջափակէն մինչեւ հարաւային շրջափակը: Աւարտին, Սեպուհ սրբազանին պահպանիչով վերջ գտաւ հանդիսաւոր արարողութիւնը:

Միացեալ Նահանգներ

Յունաստանի Առաջնորդ Խորէն Արք.
Տողրամաճեան Կ՛այցելէ Արեւմտեան Թեմ

30 յուլիսին Լոս Անճելըս գտնուող Յունաստանի հայոց թեմի առաջնորդ Խորէն արք. Տողրամաճեան այցելեց Ազգային առաջնորդարան եւ դիմաւորուեցաւ թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի կողմէ: Երկու հոգեւոր առաջնորդները խորհրդակցութիւն ունեցան զոյգ թեմերը յուզող հարցերու շուրջ:

Առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի հրաւէրով, կիրակի, 3 օգոստոսին, Խորէն արք. Տողրամաճեան Ս. պատարագ մատուցեց Հոլիվուտի Ս. Կարապետ Մայր եկեղեցւոյ մէջ:

Յայտնենք, որ Ազգ. առաջնորդարանի «Եկեղեցին հայկական» պատկերասփիւռի յայտագիրը նաեւ հարցազրոյցով մը պիտի հիւրընկալէ հիւր առաջնորդը:

Գրականագէտ Պօղոս Սնապեանի Մահուան
Քառասունքին Առիթով
Հոգեհանգստեան Արարողութիւն

Մեծանուն գրող, գրական քննադատ ու սիրուած ուսուցիչ Պօղոս Սնապեանի մահուան քառասունքին առիթով հոգեհանգստեան արարողութիւնը տեղի ունեցաւ 20 յուլիսին, Սան Ֆրանսիսքոյի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի:

Հոգեհանգստեան արարողութեան ներկայ էին հանգուցեալի հարազատներէն դուստրն ու փեսան` Կարինէ եւ Սագօ Փանոսեաններ, որդին ու հարսը` Գալէ եւ Լիլիթ Սնապեաններ, Պ. Սնապեանի համաքաղաքացիները, կուսակցական ընկերները ու համակրողներու ստուար բազմութիւն մը. անոնք եկած էին իրենց վերջին յարգանքի տուրքը մատուցելու հանգուցեալի յիշատակին:

 Սրբոց Նահատակաց Եկեղեցւոյ
Ընտանեկան Երեկոն

25 յուլիսին, Սրբոց Նահատակաց եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ «Ընտանեկան երեկոյ»:

Օրուան հանդիսավար Կրեկ Մարթայեանի բարի գալուստի խօսքէն ետք եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Ռազմիկ քհնյ. Խաչատուրեան կատարեց սեղանի օրհնութիւնը եւ փոխանցեց իր սրտի խօսքը: Ապա հոգաբարձութեան ատենապետ Լեւոն Արապեան, խօսք առնելով` հոգաբարձութեան անունով շնորհակալութիւն յայտնեց բոլորին, որ քաջալեր հանդիսացան եկեղեցւոյ հիմնադրութեան 51-ամեակի այս առաջին ձեռնարկին:

Սաթամեանական Ծիծաղի Երեկոյ

Կազմակերպութեամբ Փասատինայի Հայ դատի յանձնախումբին, 26 յուլիսին Հայ կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ ծիծաղի երեկոյ մը` մասնակցութեամբ յայտնի կատակաբան եւ դերասան Գրիգոր Սաթամեանի:

Փասատինայի Հայ դատի յանձնախումբի ատենապետ Շողիկ Եփրեմեան բարի գալուստ մաղթելէ ետք  ներկաներուն փոխանցեց մասնաճիւղի պատգամը: Ապա ան բեմ հրաւիրեց Արա Տապանճեանը եւ անոր «Էլեմընթ» նուագախումբը, որոնք հրամցուցին երգերու փունջ մը:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցաւ Գրիգոր Սաթամեան:

Քանատա

Սարիկ Անդրէասեանի Ժապաւէնը
Ընդգրկուած Է
Թորոնթոյի Փառատօնի Ցանկին Մէջ

Շարժանկարի բեմադրիչ Սարիկ Անդրէասեանի «Կողոպուտ ամերիկեան ձեւով» ժապաւէնը ընդգրկուած է Թորոնթոյի շարժանկարի փառատօնի ցանկին մէջ եւ կը մրցի գլխաւոր մրցանակին համար:

«Կողոպուտ ամերիկեան ձեւով» ժապաւէնը պատմութիւնն է երկու եղբայրներու, որոնք կ՛որոշեն իրագործել «դարուն կողոպուտը»: Նկարահանումները կատարուած են 2013-ի ամրան Նիւ Օրլինզի մէջ: Գլխաւոր դերերը ստանձնած են Էտրիան Պռոտի, Հայտըն Քրիսթէնսէն, Ճորտանա Պրիւսթէր, Ռեփեր Այքոն: Ժապաւէնի պիւտճէն կազմած է 8 միլիոն տոլար: Ժապաւէնին երաժշտութեան հեղինակն է Արտաշէս Անդրէասեան: Փառատօնը տեղի պիտի ունենայ  4-14 սեպտեմբեր 2014-ին:

Նշենք, որ պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով Ռուսիան ներկայացնող բեմադրիչի գործ մը ընդգրկուած է Թորոնթոյի փառատօնի մրցումին:

Արժանթին

«Նոյ» Խումբի Հայկական Ժողովրդական
Երաժշտական Ելոյթը

26 յուլիսին, Պուէնոս Այրեսի Փալերմօ թաղամասի «Արմէնիա» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Նոյ» երաժշտական խումբին ելոյթը, որ քանի մը ժամ շարունակ հնչեցուց հայկական ժողովրդական երաժշտութիւն:

«Նոյ»-ի անդամներէն եւ համերգի կազմակերպիչ Առնօ Ստեփանեան յայտնեց, որ համերգի նպատակը հայկական երաժշտութեան տարածումն է` աւելցնելով, որ նման համերգներու առկայութիւնը յատկապէս կարեւոր է փոքրիկներու համար, որոնք հեռու են Հայաստանէն եւ անոնց կապը հայկական մշակոյթին հետ աւելի տկար է: Ան նկատել տուաւ, որ հայկական ժողովրդական երաժշտութիւնը շատ նման է արժանթինեան ժողովրդական երաժշտութեան եւ իրենք կը փորձեն միաձուլել կշռոյթներն ու ոճերը եւ ներկայացնել հայկական ժողովրդական ստեղծագործութիւններ` նոր գործիքաւորումով:

Լիզպոնի Հինգ Հերոսներու Յիշատակին Նշում

Յունաստան

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Յունաստանի երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութեան, 27 յուլիսին Քոքինիոյ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ նշուեցաւ Լիզպոնի հինգ տղոց յիշատակը:

Քոքինիոյ հոգեւոր հովիւ Յովհաննէս աբղ. Սաղտըճեան իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ հինգ հերոս երիտասարդներուն կատարած սխրանքին եւ անկէ բխած պատգամներուն: Մասնաւորապէս ան խօսեցաւ գիտակից կեանքի ու մահուան բարձր արժէքին մասին` շեշտելով, թէ հինգ տղաքը այս քայլին դիմեցին` մերժելով անարդարութիւնը եւ իրենց անձնական օրինակով ուրուագծելով նորօրեայ հերոս հայ երիտասարդին տիպարը: Նշեց, թէ հերոսները ծնունդն են ժողովուրդին. անոնք ծառայեցին ժողովուրդին եւ զոհուեցան անոր դատին ի խնդիր:

Կեդրոնական վարչութեան անդամ Մատլէն Պալատլեան, իր ելոյթին մէջ շեշտեց, թէ Լիզպոնի մէջ 31 տարիներ առաջ զոհուած հինգ երիտասարդները հաւատքով ու գիտակից գաղափարաբանութեամբ յառաջացան: Ան կոչ ուղղեց շարունակելու անոնց ուղին, մնալ  քաջ, գիտակից, պահանջատէր, սկզբունքային եւ երբեք չզիջիլ ճնշումներուն կամ պայմաններուն բերումով:

Միացեալ Նահանգներ

Յուլիս 27-ին, Արեւմտեան Ամերիկայի հայկական եկեղեցիներուն մէջ նշուեցաւ  Լիզպոնի 5 նահատակներուն յիշատակը:

Արդարեւ, Մոնթեպելլոյի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ Ս. պատարագ: Միւռոն ծ. վրդ. Ազնիկեան իր քարոզին մէջ անդրադարձաւ Լիզպոնի հինգ նահատակներուն օրինակով հայօրէն պայծառակերպուելու եւ յանուն վեհ ու արդար նպատակներու յանձնառութիւններ ստանձնելու անհրաժեշտութեան:

Աւարտին ներկաները ուղղուեցան «Էվըրկրին» գերեզմանատուն, ուր Միսաք Թորլաքեանի շիրիմին առջեւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն, որմէ ետք Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու թեմի առաջնորդ Օշական արք. Չոլոյեան փոխանցեց իր պատգամը: Ան կեդրոնացաւ Թորլաքեանի ու Լիզպոնի տղոց մարմնաւորած ոգիի ուժգնութեան, ազգային արժէքներու ու նպատակներու ծառայելու անոնց առաքինութեանց վրայ:

Հրապարակախօս, «Առաքելութիւն» հեռատեսիլի ծրագիրի ղեկավար Փալաբեկ Պարսումեան խօսք առնելով` բացատրեց օրուան խորհուրդը` շեշտելով Լիզպոնի տղոց ներշնչող գաղափարականութիւնը:

ՀԵԴ-ի անունով խօսք առաւ Սարօ Պապիկեան, որ հաստատեց, թէ Լիզպոնի հինգ տղաքը յաջողեցան հայ երիտասարդին բարոյական ուժ ներշնչել` ոգեւորելով ու դաստիարակելով յաջորդական սերունդներ:

ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ օրուան պատգամը փոխանցեց դոկտ. Վիգէն Եագուպեան:

Շահինշահր

Յոբելենական Հանդիսութիւն` Նուիրուած Սպահանի
Հայոց Թեմի Առաջնորդ Բաբգէն Եպս. Չարեանի
Քահանայական Օծման 30 Եւ
Թեմի Առաջնորդ Ընտրութեան 10-Ամեակներուն

Հովանաւորութեամբ Շահինշահրի համայնքի հոգեւոր տեսուչ Անանիա վրդ. Գուճանեանի եւ կազմակերպութեամբ Հայ համայնքի վարչութեան, 15 յուլիսին Շահինշահրի Հայոց ազգային Ս. Վարդանանց դպրոցի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ յոբելենական հանդիսութիւն` նուիրուած Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեանի քահանայական օծման 30-ամեակին եւ որպէս առաջնորդ ծառայութեան 10-ամեակին:

Օրուան հանդիսավար Վիոլեթ Յարութիւնեան շնորհաւորանքի խօսք ուղղեց սրբազան հօր, մաղթելով անոր քաջառողջութիւն եւ արեւշատութիւն:

Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ Բաբգէն եպս. Չարեանի կենսագրականը ներկայացնող տեսերիզ մը:

Հայ համայնքի վարչութեան ատենապետ Մելքոն Շիրվանեան խօսք առնելով, անդրադարձաւ սրբազան հօր անհատականութեան եւ ծառայանուէր գործունէութեան բարձր գնահատելով Հայ Առաքելական սուրբ եկեղեցւոյ դերը հայ ժողովրդին գլխաւորելու եւ համախմբելու կարեւոր գործին մէջ:

Այնուհետեւ սրբազան հօր յանձնուեցաւ յուշանուէր մը:

Գեղարուեստական յայտագրով ելոյթ ունեցաւ «Նարօտ» մանկապատանեկան երգչախումբը:

Անանիա վրդ. Գուճանեան իր խօսքին մէջ հաստատեց, որ սրբազան հայրը եղած է դաստիարակ, սերտ գործակից, տիպար հոգեւորական, համեստ եւ անբասիր սպասաւոր նաեւ ուղեցոյց եւ մեծ խորհրդատու:

Աւարտին շնորհակալական խօսքով ելոյթ ունեցաւ Սրբազան Հայրը:

Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ Տարելիցի
Նոր Ջուղայի Ութ Ենթայանձնախումբերու
Անդրանիկ Հանդիպում-Հաւաք

Յուլիս 14-ին, Սպահանի հայոց թեմի Թեմական խորհուրդին կողմէ կեանքի կոչուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի կեդրոնական մարմինին հրաւէրով Ս. Ամենափրկիչ վանքի նահատակաց յուշարձանի յարակից տարածքին մէջ տեղի ունեցաւ անդրանիկ հանդիպումը սոյն մարմինի կողմէ նշանակուած Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկները իրականացնող ութ ենթայանձնախումբերու հետ:

Նախքան հանդիպումը, ներկաները ծաղիկներ զետեղեցին Ս. Ամենափրկիչ վանքի տարածքին մէջ գտնուող ապրիլեան նահատակներու յուշարձանին մօտ, որմէ ետք տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն:

Կեդրոնական մարմինի նախագահ Նոէլ Մինասեան ողջոյնի իր խօսքին մէջ ներկայացուց երկու հիմնական ուղղութիւններ, որոնց հիման վրայ պէտք է կազմակերպել աշխատանքները. արտաքին ճակատ` պարսկական շրջանակ, եւ ներքին ճակատ` շեշտելով մատաղ սերունդն ու երիտասարդութիւնը պահանջատիրական ոգիով դաստիարակելու անհրաժեշտութիւնը: Այնուհետեւ ան ներկաներուն փոխանցեց նախապատրաստական այն աշխատանքները, որոնք իրականացուած են սոյն կազմին միջոցով` յատկապէս շեշտելով Ս. Ամենափրկիչ վանքի յուշարձանի յարակից տարածքին բարեզարդումը եւ դասաւորումը:

Թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեան իր ելոյթին մէջ անդրադարձաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի խորհուրդին եւ յոյս յայտնեց, որ իւրաքանչիւր անհատ ամենայն պատասխանատուութեամբ պէտք է մօտենայ այս իրողութեան եւ պէտք է նպաստէ 100-ամեակի ծրագիրներու յաջողութեան:

Կեդրոնական մարմինի անդամ Աշոտ Դաւթեան խօսեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի սեմին Թուրքիոյ կառավարութեան որդեգրած նոր քաղաքականութեան մասին` նշելով, որ Թուրքիա կը փորձէ  որոշ նախաձեռնողական քայլերու դիմելով` շեղել հանրային կարծիքը իրականութենէն, հետեւաբար անհրաժեշտ է աչալուրջ հետեւիլ հարցերուն եւ իրականութեան լոյսին տակ հակազդել թշնամիին սադրանքներուն:

Վրաստան

Ջիւանիի Օրը Նշուած Է Աշուղի
Ծննդավայր Կարծախի Մէջ

Ախալքալաքի շրջանի Կարծախ գիւղի բնակիչներուն համար աւանդութիւն դարձած է յուլիս ամսուան վերջին օրերէն մէկը նուիրել հայ մեծ աշուղ Ջիւանիի մեծարման: Արդարեւ 26 յուլիսին Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ Ս. պատարագ եւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն: Աւարտին, տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում Ջիւանիի յուշարձանին առջեւ:

Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան իր գնահատանքն ու օրհնութիւնը փոխանցեց Ախալքալաքի տեղական ինքնակառավարման մարմիններուն` բարձր գնահատելով անոնց կատարած աշխատանքը,  հաստատելով, որ Ջիւանիին ստեղծած արուեստը անմահ է:

Գեղարուեստական յայտագրով ելոյթ ունեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան Հանրային ռատիոյի «Սայաթ Նովա» համոյթը, որ ներկայացուց  ջիւանական երգ ու տաղ:

«Ջաւախքի Աջակցութիւն Հիմնադրամ»-ը
Կ՛աջակցի Ախալցխայի Բազմազաւակ
Ընտանիքներուն

Յուլիս 23-ին Ախալցխայի Հայկական երիտասարդական կրթամշակութային կեդրոնին մէջ հաւաքուեցան Ախալցխայի շրջանի 4 բազմազաւակ երեխաներու եւ այս տարի 3-րդ երեխան ունեցած ծնողները:

Ախալցխայի հոգեւոր տեսուչ հայր Յակոբ Սահակեանի եւ Նինոծմինտայի հոգեւոր հովիւ Արմաշ քահանայի ներկայութեամբ, «Ջաւախքին աջակցութիւն հիմնադրամ»-ի (ՋԱՀ) Ախալցխայի պատասխանատու Էդուարդ Այվազեան հիմնարկին կողմէ յատկացուած գումարը փոխանցեց հաւաքուած ծնողներուն:

Էդուարդ Այվազեան անգամ մը եւս հաւաքին մասնակից ծնողներուն ներկայացուց ծրագիրին նպատակը եւ շնորհաւորեց զանոնք` գումարը ստանալու առիթով:

ՋԱՀ-ի կողմէ նիւթական օգնութիւն ստացած ընտանիքները իրենց խորին շնորհակալութիւնը յայտնեցին նորաստեղծ հիմնարկին, ծրագիրի հովանաւորներուն եւ բոլոր կազմակերպիչներուն:

Նինոծմինտայի քահանայ տէր Արմաշ բացատրեց, թէ  ՋԱՀ-ը հիմնած են ծնունդով ջաւախքցի գործարարներ` բարերար Սօս Սահակեանի նախաձեռնութեամբ: Տուեալ ծրագիրով հիմնարկը կ՛օգնէ այն ընտանիքներուն, որոնք այս տարի ունեցած են երրորդ կամ աւելի երեխայ, կամ ունին վեց եւ աւելի երեխայ: Հիմնարկը կը կազմակերպէ նաեւ բազմաթիւ մշակութային ծրագիրներ:

Միացեալ Նահանգներ

Կոմիտասի Ներկայացում

Լոս Անճելըսի մշակութային կեանքին մէջ իր ուրոյն տեղը ունեցող, հեղինակաւոր «Կրանտ փըրֆորմընսըզ» կազմակերպութեան ամառնային համերգաշրջանի շրջագիծին մէջ 25 յուլիսին հանդէս եկաւ յայտնի դաշնակահար եւ երգահան Վարդան Օվսէփեանի գլխաւորած սենեկային նուագախումբը: Յայտագրի ընթացքին ներկայացուեցան Օվսէփեանի նոր ստեղծագործութիւնները, ինչպէս նաեւ` Կոմիտասի ստեղծագործութիւնները:

Պարգեւատրում
Երեք Մտաւորականներու

Յուլիս 27-ին,  հիւրաբար թեմէն ներս  գտնուող Հայաստանի Արթիկի թեմի առաջնորդ եւ Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի միջ-եկեղեցական յարաբերութեանց բաժինի վարիչ Յովակիմ եպս. Մանուկեան, Սրբոց Ղեւոնդեանց մայր եկեղեցւոյ մէջ  մատուցեց Ս. պատարագ:

Պատարագի ընթացքին կարդացուեցան հայրապետական սրբատառ երեք կոնդակներ, ըստ որոնց, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսը «Սուրբ Սահակ եւ Սուրբ Մեսրոպ» շքանշանով կը պարգեւատրէր գրող եւ մտաւորական Գրիշ Դաւթեանը, Պօղոս Գուբելեանը եւ  Գէորգ Քրիստինեանը:

Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեան իր բարձր գնահատանքը յայտնեց այս մտաւորականներուն, որոնք իրենց ամբողջ կեանքին ընթացքին նուիրուած են հայ գրականութեան եւ մշակոյթին` քաջաբար շարունակելով Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետաց սկսած հայրենանուէր եւ ազգանպաստ ծառայութիւնները: Իրենց գրական հարուստ վաստակով, գեղեցիկ եւ մնայուն ժառանգ ձգած են մեր ներկայ սերունդին` ուղղութիւն տալով եւ կոչ ուղղելով հայրենասիրութեան եւ ազգասիրութեան:

Հովուական Այցելութիւն
Միացեալ Նահանգներ – Քանատա – Եւրոպա

Զմմառու պատրիարքական միաբանութեան փոխանորդ եւ Զմմառու վանքի մեծաւոր Գաբրիէլ թ.ծ.վ. Մուրատեան, վերջերս իր հովուական այցելութիւնը տուաւ Հիւսիսային Ամերիկա:

Ան այցելեց Թորոնթօ, Մոնրէալ, ուր այցելեց Հայ կաթողիկէ Նարեկ վարժարանը եւ հանդիպում ունեցաւ տեղւոյն տնօրէն, Զմմառու միաբան Պօղոս Գազանճեանին հետ, ինչպէս նաեւ` հայր Անտոն վրդ. Շատարեւեանի հետ: Իւրաքանչիւր ժողովրդապետութենէ ներս Գաբրիէլ թ.ծ.վ. Մուրատեան մատուցեց սուրբ եւ անմահ պատարագ եւ փոխանցեց իր պատգամը ժողովուրդին:

Ապա ան այցելեց Միացեալ Նահանգներու Ֆիլատելֆիա քաղաքը, որմէ ետք` Նիւ Ճըրսի եւ Լոս Անճելըս: Այս քաղաքներուն մէջ եւս ան հանդիպում ունեցաւ բոլոր վարդապետներուն հետ, մօտէն ծանօթացաւ անոնց գործունէութեանց ու շօշափեց անոնց դժուարութիւնները, ինչպէս նաեւ քաջալեր հանդիսացաւ անոնց բոլոր յաջողութիւններուն:

Այնուհետեւ ան այցելեց նաեւ Ֆրանսայի թեմի քաղաքներ` Փարիզ, Լիոն եւ Սան Շամոն եւ հանդիպում ունեցաւ ժողովրդապետներուն հետ:

Հանդիպումներուն ընթացքին ան հրաւիրեց զանոնք Զմմառու մայրավանք` իրենց մասնակցութիւնը բերելու օգոստոս 2014-ի տեղի ունենալիք միաբանական հանդիպումին: