Ստեփան Տէր Պետրոսեան

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան քարոզչական յանձնախումբը աւելի քան երկու տարիէ ի վեր «Ազդակ» օրաթերթին մէջ ՀՄԸՄ-ի յատուկ էջով լայնօրէն անդրադարձաւ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքին կեանքին, ինչպէս նաեւ կատարեց բազմաթիւ հարցազրոյցներ` ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի շրջանին մէջ ծառայած ու միութեան իրենց ներդրումը բերած շարք մը ՀՄԸՄ-ական քոյրերու եւ եղբայրներու հետ, լսելով անոնց անցեալի ու ներկայի անհատական ու հաւաքական յաղթանակները, յուշերն ու յիշատակները, որոնք արձանագրուած են ՀՄԸՄ-ի մէջ:

Քարոզչական յանձնախումբին անդամները բնաւ դժուարութիւն չունեցան այս հարցազրոյցներու պատրաստութեան մէջ, անոնց սիրալիր եւ հարազատ զգացումներուն հետ շատ անգամներ միասին յուզուեցան եւ հպարտանքով ու երախտագիտութեան զգացումներով լսեցին այնքան սրտբաց արտայայտութիւնները:

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքին մէջ տակաւին կան շատ անձնուէր քոյրեր ու եղբայրներ, որոնց հետ եւս անպայման զրոյցներ պիտի ունենանք եւ անդրադառնանք նաեւ անոնց փորձառութեան:

Արդ, ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան քարոզչական յանձնախումբը կու գայ ըսելու, թէ իր երթը պիտի շարունակէ:

Քարոզչական յանձնախումբը անցեալ շաբթուան ընթացքին հարցազրոյց մը ունեցաւ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ եւ համահայկական համաշխարհային կոմիտէի փոխնախագահ Ստեփան Տէր Պետրոսեանին հետ:

1998-ի մայիսեան փառատօն

Ս. Տէր Պետրոսեան ՀՄԸՄ-ի անդամակցած է իր երիտասարդական տարիներուն:

«Հակառակ անոր որ հայկական վարժարան չէի յաճախեր, սակայն փոքր տարիքէս շատ մեծ սէր ունէի ՀՄԸՄ-ին հանդէպ», կ՛ըսէ Ստեփան Տէր Պետրոսեան:

Իր յուշերուն մասին խօսելով` Ս. Տէր Պետրոսեան կը պատմէ, որ ամրան արձակուրդին ինք ընդհանրապէս գիւղ կ՛երթար եւ իր բոլոր ընկերները ՀՄԸՄ-ականներ էին, եւ թէ` իրենց զրոյցները միշտ ալ ՀՄԸՄ-ի մասին կ՛ըլլային:

«Երբ Ժ. կարգի աշակերտ էի, միջդպրոցական մրցումներ տեղի ունեցան, որոնց մասնակցեցան նաեւ հայկական վարժարաններ, որոնք կ՛ընդգրկէին ՀՄԸՄ-ականներ: Ես կը խաղայի իմ յաճախած դպրոցիս պասքեթպոլի խումբէն, եւ հոն էր, որ ծանօթացայ ընկերներուս, որոնք զիս առաջնորդեցին ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի ակումբ, ուր դարձայ պասքեթպոլի խումբի մարզիկ:

Վրայ հասաւ քաղաքացիական պատերազմը, եւ մենք գրեթէ ամէն օր կը յաճախէինք ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի ակումբը», ըսաւ Ստեփան Տէր Պետրոսեան:

Ան կ՛աւելցնէ, որ այդ օրերուն է, որ ինք մաս կազմած է ՀՅԴ Լիբանանի երիտասարդական միութեան եւ հետագային, երբ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի ուսանող եղած է, մաս կազմած է նաեւ Զաւարեան ուսանողական միութեան եւ ապա միացած` ՀՄԸՄ Պէյրութի պասքեթպոլի տղոց խումբին: Ան կը յիշէ, թէ իբրեւ ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի մարզիկ` իր առաջին մրցումը եղած է Սուրիոյ ՀՄԸՄ-ի Հալէպի մասնաճիւղի խումբին դէմ:

1993-1994 տարիներուն Ստեփան Տէր Պետրոսեան եղած է ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան ֆութպոլի յանձնախումբի անդամ, իսկ վերջին տարին` յանձնախումբի ատենապետ:

1995-1997 տարեշրջանին մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան` իբրեւ ֆութպոլի յանձնախումբի ներկայացուցիչ:

1997-1999 Ս. Տէր Պետրոսեան եղած է ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան անդամ, ստանձնելով` ատենապետի պաշտօնը:

1999. Պատգամաւորական 7-րդ ժողով, Լիբանան, Ատմա

1999-ին, Ատմայի մէջ տեղի ունեցած ՀՄԸՄ-ի Պատգամաւորական եօթներորդ ժողովին Ս. Տէր Պետրոսեան կ՛ընտրուի ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ:

Նոյն տարին, իբրեւ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան երեք ներկայացուցիչներէն մէկը, կ՛ընտրուի Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի անդամ, պաշտօն մը, որ ստանձնած է մինչեւ օրս, սակայն` այդ կոմիտէին փոխատենապետին հանգամանքով:

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան մէջ իր ծառայած տարիներուն մասին իր յիշատակներուն մասին հարցումի մը պատասխանելով Ս. Տէր Պետրոսեան կ՛ըսէ. «ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան անդամ ըլլալու տարիներուս մեծագոյն իրագործումը, որ կատարեցինք, մասնաճիւղերու վերակազմակերպման աշխատանքն էր»:

Ֆութպոլի յանձնախումբին մէջ իր փորձառութեան մասին խօսելով` Ստեփան Տէր Պետրոսեան յայտնեց, որ 1990-ի սկիզբը ՀՄԸՄ-ը սխալ քայլ մը առաւ ֆութպոլի մարզին մէջ, երբ փորձեց ոչ լիբանանցի մարզիկներ ներառել խումբին մէջ: «Մեր այս քայլին իբրեւ հակազդեցութիւն` Լիբանանի ֆութպոլի ֆետերասիոնը անմիջապէս որոշեց միայն երկու հոգիով սահմանափակել օտար քաղաքացիութիւն ունեցող մարզիկներուն մասնակցութիւնը` լիբանանեան որեւէ խումբի պարագային: Այս քայլը հարուածեց ՀՄԸՄ-ը, որ նորահաս սերունդին ուշադրութիւն դարձնելու եւ զայն իբրեւ ապագայ ֆութպոլիստ պատրաստելու փոխարէն` փորձեց օտար մարզիկներ գտնել եւ զանոնք ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի խումբին միացնել, ինչ որ ՀՄԸՄ-ը դրաւ նիւթական մեծ պարտաւորութիւններու տակ: Պարտաւորութիւն մը, որուն հետեւանքները մինչեւ օրս կը կրեն իրերայաջորդ ՀՄԸՄ-ի շրջանային վարչութիւնները», ըսաւ ան:

2000-ի Նաւասարդեան խաղեր, Լիբանան

Ս. Տէր Պետրոսեան յայտնեց, որ իրենք օրին չեն անդրադարձած այդ սխալին, որովհետեւ այդ հանգրուանին իրենք գինովցած էին ժամանակաւոր յաղթանակներ տանելու հաճոյքով:

«Բարեբախտաբար այսօր սրբագրուած է այս ուղղութիւնը, եւ ահա ֆութպոլի մեր ակադեմիան փաստ մըն է, որ նոր սերունդները արդէն իսկ սկսած են պատրաստուիլ», շեշտեց ան:

Ս. Տէր Պետրոսեան յայտնեց, որ զինք շատ լաւ տպաւորած են ՀՄԸՄ-ի համակիրներուն ուրախութիւնը, հաւատարմութիւնն ու գուրգուրանքը` ՀՄԸՄ-ին հանդէպ:

«Իսկ մեծագոյն գնահատանքին արժանի են այն ծնողները, որոնք կը վստահին ՀՄԸՄ-ին եւ միշտ ալ իրենց զաւակները դէպի ՀՄԸՄ կ՛առաջնորդեն: Անոնք քաջ գիտեն, որ ՀՄԸՄ-ը մեծ դպրոց մըն է, ուր կարելի է յաճախել փոքր տարիքէն սկսեալ եւ մեծնալ անոր մէջ` հասնելով պատանեկութեան ու երիտասարդութեան: ՀՄԸՄ-ը մարդակերտումի հասցէ մըն է, ուր պատանին ոչ միայն իբրեւ հայ, այլ իբրեւ մարդ կը դաստիարակուի: Մենք ականատես ենք այս բոլորին, եւ փաստն այն է, որ մեր ընկերութեան մէջ այսօր շատ են լաւ դիրքերու եւ բազմաթիւ յաջողութիւններու հասած այնպիսի անձերը, որոնք անպայման անցած են ՀՄԸՄ-ի ճամբայէն», կ՛ընդգծէ Ս. Տէր Պետրոսեան:

Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի կազմ, 2000-ին

Ան անհրաժեշտ կը նկատէ, որ մարդիկ հաւատքով, սիրով եւ համոզումով գործեն այս մեծ միութեան հովանիին ներքեւ:

«Մեր ներկայ նոր սերունդը պէտք է ՀՄԸՄ-ի բոցավառ ջահը լաւապէս փոխանցէ սերունդէ սերունդ: Այսօր մենք պէտք է վստահինք մեր նոր սերունդին եւ երբեք պէտք չէ կասեցնենք անոր նախաձեռնութեան ոգին: Պէտք է ընդունինք ու խոստովանինք, որ մեր նոր սերունդին մէջ այդ հաւատքն ու սէրը ՀՄԸՄ-ի հանդէպ վառ է ու միշտ վառ պիտի մնայ», յայտնեց Ս. Տէր Պետրոսեան:

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան մէջ իր փորձառութիւններուն մասին խօսելով` Ս. Տէր Պետրոսեան կը հաստատէ, որ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան աշխատանքը մեծ պատասխանատուութիւն կ՛ենթադրէ` աւելցնելով, որ այդ վարչութեան կապը տարածուած է աշխարհի հինգ ցամաքամասերուն մէջ:

2001-ին էր, երբ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութիւնը առաջին անգամ ըլլալով կազմակերպեց համաՀՄԸՄ-ական մարզախաղերը, որոնք տեղի ունեցան Լիբանանի մէջ:

«Այս քայլը հսկայական աշխատանք կ՛ենթադրէր: Աշխատանք մը յաջողութեամբ կարելի եղաւ պսակել եւ մեծ խանդավառութիւն ստեղծեց ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին մէջ, ինչպէս նաեւ այդ խաղերուն մասնակիցներու հսկայ թիւ մը կրցաւ ապահովել», ըսաւ ան:

Ս. Տէր Պետրոսեան շեշտեց, որ 2005-ին դարձեալ կարելի եղաւ համաՀՄԸՄ-ական խաղեր կազմակերպել, այս անգամ` Յունաստանի մէջ: «Այդ օրերուն նման բան կազմակերպել անկարելի էր, սակայն մեր ջանքերով անկարելին դարձաւ կարելի: 2005-էն ետք էր, որ համաՀՄԸՄ-ական խաղերը մնայուն կերպով տեղի կ՛ունենան Հայաստանի մէջ», շեշտեց Ս. Տէր Պետրոսեան:

Իր սրտի խօսքին շրջագիծին մէջ, Ստեփան Տէր Պետրոսեան շեշտեց, որ ՀՄԸՄ-ի 10-րդ Պատգամաւորական ժողովը որդեգրած է ռազմավարական ծրագիր մը, ինչ որ մեծ իրագործում կը նկատուի ՀՄԸՄ-ին համար:

«Իմ բաղձանքս է, որ ՀՄԸՄ-ը վերածնունդ մը ապրի, այն իմաստով, որ ան իր մէջ կարելի եղածին չափ նոր արիւն ներարկէ: Պէտք է, որ ՀՄԸՄ-ը ներգրաւէ մեր երիտասարդութիւնը, մանաւանդ` այն երիտասարդները, որոնք հեռացած են հայութենէ եւ հայկական շրջանակէ:

«Իմ երազս է, որ ՀՄԸՄ-ը ունենայ արդիական ակումբներ եւ մարզադաշտեր, ուր տարբեր տեսակի մարզական խաղեր եւ սկաուտական ձեռնարկներ կազմակերպուին: ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին մաս կազմելով` հպարտօրէն եւ սրտի մեծ գոհունակութեամբ կ՛ըսեմ, թէ բախտը ունեցած եմ ծանօթանալու աշխարհով մէկ սփռուած քոյրերու եւ եղբայրներու հետ: Այս պարագային է, որ կը զգաս, թէ ՀՄԸՄ-ականը ուր որ ալ գտնուի, նոյն ձեւով կը զգայ եւ նոյն ձեւով կը մտածէ:

«Եւ վերջապէս, սրտի անհուն գոհունակութեամբ կ՛ըսեմ, թէ երեք զաւակներս ալ ապրած են ՀՄԸՄ-ի սկաուտութեան բոլոր հանգրուանները, որոնք դժբախտաբար ես չեմ կրցած վայելել», եզրափակեց Ս. Տէր Պետրոսեան:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Լիբանանի ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին համար սովորութիւն դարձած է Հայաստանի անկախութեան տարեդարձը նշել Մայիսեան հանդիսաւոր եւ փառաշուք փառատօնով:

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքը` իր սկաուտներով, մարզիկներով, ԼԵՎԱՄ-ի մարզախաղերուն  մասնակցած դպրոցական աշակերտներով ոտքի կը կանգնի բարձրագոռ յայտարարելու, որ պիտի ընթանայ իր նախնիներու գծած նուիրական ուղիով, պիտի շարունակէ ՀՄԸՄ-ի սրբազան առաքելութիւնը` սփիւռքի մէջ թէ Հայաստանի` պատրաստելով հայութեան ու հայրենիքին համար ամէն ինչ նուիրաբերելու պատրաստ, ազգասէր, հայրենատենչ եւ անկախութեամբ արժէքին գիտակից երիտասարդներու «Կամար բանակ»:

… Եւ այսպէս գործը կը շարունակուի ու հպարտ քայլերով, միշտ նոր ծրագիրներով պիտի շարունակենք տողանցել, պիտի շարունակենք մեր առաքելութիւնը` շնորհիւ ՀՄԸՄ-ի հզօր կամքին, կորովին, հաւատքին ու պահանջին:

Իւրաքանչիւր ՀՄԸՄ-ականի բացարձակ իրաւունքն է բարձրանալ, ինչպէս նաեւ բարոյական պարտքն է իրեն հետ բարձրացնել իր շուրջինները: Իրաւունքի եւ պարտականութեան այս ըմբռնողութեամբ եւ գիտակցութեամբ ծաւալած է 97-ամեայ յոբելեարին գործունէութիւնը: Այդպէ՛ս է, որ արձանագրուած են յաջողութիւններ տարբեր մարզերու մէջ: «Բարձրացիր, բարձրացո՛ւր»-ը մնայուն ձգտում է ՀՄԸՄ-ականին համար, կեանքի ընթացք եւ գործունէութեան ուղեցոյց:

Դարձեա՛լ պիտի տողանցենք, պիտի տողանցենք խիտ շարքերով` միշտ հաւատարիմ մնալով  «Բարձրացիր բարձրացուր» նշանաբանին.

Կեցցէ՛ Սարդարապատը կերտող ժողովուրդը եւ կեցցէ Սարդարապատի ոգիով թրծուած ՀՄԸՄ-ը:

ՀՄԸՄ-ին եւ անոր ծաւալած գործունէութեան, ստանձնած առաքելութեան մասին շատ բան գրուած է եւ շատեր խօսած են: Ստորեւ կը ներկայացնենք միութեան մասին տարբեր անձնաւորութիւններու տուած վկայութիւններէն ոմանք:

ՀՄԸՄ-ը բազմաճիւղ եւ շքեղօրէն սաղարթախիտ ծառ մը դարձած է ազգային մեծ «անտառ»-ին մէջ: Թաղերու մէջ հիմնուած որբանոցները ժամանակն էր, որ բանային իրենց դռները` հոն հաւաքուած մեր որբերուն հասնելու համար: Այդ էր արդէն ՀՄԸՄ-ի հիմնադրութեան մղում տուող առաջին գաղափարը:

ՏԻԳՐԱՆ ՔՀՆՅ. ԽՈՅԵԱՆ

ՀՄԸՄ-ը կը կրթէ, կը կերտէ անաղմուկ, անշշուկ: Ամենապարզ ու գործնական միջոցներով: Կեանք ու գործ, բնութիւն ու ճարպիկութիւն, խաղ ու վազք են միջոցները: Արձակ ասպարէզ կու տայ պատանիներուն` ցուցնելու, որ անարժէք չեն ու կը մղէ բարձրագոյն արժէքներու:

ՀԱՅՐ ՍԱՀԱԿ ԿՈԳԵԱՆ
1938

Անոնք, որոնք ՀՄԸՄ-ը հիմնեցին, կամեցան երիտասարդ Հայաստանին պարգեւ տանիլ կազմակերպութիւն մը եւ ոգի մը, որուն դրօշին տակ պէտք էր բոլորուէր ամբողջ հայ պատանեկութիւնն ու երիտասարդութիւնը` դառնալու համար մարմնով առողջ եւ կորովի, մտքով` պայծառ եւ արթուն, հոգիով` մաքուր եւ ամուր, նկարագրով` ուղիղ եւ գաղափարապաշտ. ու այսպէս հասակ նետած այդ սերունդը պիտի կոչուէր հայ ազգին ու հայ հայրենիքին իտէալներուն ծառայելու:

Այդ շրջանին ի՛նչ կանաչ լոյսեր կը ծաղկէին Հայ մարմնակրթական այս ընդհանուր միութեան շուրջ:

Աւա՛ղ, սակայն, հիմնական նպատակը չիրականացաւ:

Ու ՀՄԸՄ-ն ալ, հայ թափառականի ցուպը ձեռքին, կ՛ապրի դեռ օտար արեւներու տակ:

Բայց անոր նպատակն ու ոգին մնացած են ու պէտք է մնան նոյնը:

ՀՄԸՄ-ը պէտք է ապրի նոյն ոգիով, պէտք է հաւաքուի նոյն դրօշին տակ, պէտք է մարմնով ու հոգիով պատրաստուի` ծառայելու համար նոյն իտէալին:

Ահա թէ ինչո՛ւ Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութիւնը եղած է ու կը մնայ ամէնուն սիրած միութիւնը:

Ահա թէ ինչո՛ւ բոլորս պէտք է գուրգուրանք անոր վրայ ու պէտք է տանք անոր մեր անվերապահ, մեր ամբողջական օժանդակութիւնը:

ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ
ՎԱԶԳԷՆ Ա. ՊԱԼՃԵԱՆ

ՀՄԸՄ-ը հայ դպրոց եղաւ, հայ ակումբ եղաւ, Հայաստան եղաւ, ազատ ու անկախ եռագոյնով Հայաստան դարձաւ, նոյնի՛սկ եկեղեցի եղաւ որոշ չափով: Այլ խօսքով, ՀՄԸՄ-ը մեր ժողովուրդի հոգեմտաւոր արժէքներուն ոչ միայն շտեմարանը դարձաւ, այլեւ եղաւ դպրոց մը, որուն արժէքներով կազմաւորուեցան ՀՄԸՄ-ին անդամակցողները: Ինչ որ կ՛ըսեմ, դուք լաւ կը զգաք իբրեւ ՀՄԸՄ-ականներ: Մենք այդ բոլորը տեսանք, ճիշդ է ՀՄԸՄ-ական չեղանք, բայց տեսա՛նք ու վկայեցինք գոյութենական կերպով:

Չեղաւ ան սոսկ միութիւն, այլ
Դպրոց` իր մարդակերտումի ու հայակերտումի ծրագրով:

Առաքելութիւն` իր վեհ սկզբունքներով ու ազնուագոյն իտէալներով:

Հայրենիք` իր ազգայնաշունչ մթնոլորտով, իր ազատութեան դրօշով, իր հայրենականչ պատգամով:

ՀՄԸՄ օրկանական իմաստով ու արտաքին բնոյթով մարմնամարզական կառոյց է, սակայն ազգային գաղափարախօսական իր նստուածքով շա՛տ աւելին է: Ան համակ գաղափարախօսութիւն է ու համակ ծառայութիւն` բառին վաւերական իմաստով:

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ

Հայութեան կամքին խորհրդանիշ կազմակերպութիւնն է անիկա` ՀՄԸՄ-ը, որուն գլխաւոր հիմնադիրը նահատակ Շաւարշ Քրիսեանը պատգամեց.-

Հաւատքի գործ է անիկա:

Զայն ճանչնալու համար իւրաքանչիւր հայ թող իր մտքին դիմաց պատկերացնէ մեր կենսունակութեան խորհրդանիշ եւ համազգային գուրգուրանքի արժանի կազմակերպութեան` Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութեան չորս բառերու իւրաքանչիւրին իմաստը:

ՀԱՅ.- Ասպետական ցեղն է անիկա, որուն անուան «Արի»-ն, քաջ մարդն է. «Արմէն» հոլովումով: Հայը մարդկային պատմութեան մէջ յայտնաբերած իր արի գործերու բերումով տիրացաւ այս տիտղոսին եւ անով կոչուեցաւ ՀԱՅ:

ՄԱՐՄՆԱԿՐԹԱԿԱՆ.- Ցեղին մարմինն է անիկա, իր ամբողջական կազմութեամբ. մարմինը, որուն ներդաշնակութեան եւ կազմաւորման համար միտքն ու հոգին սերտ գործակցութեամբ կը ձեւաւորեն, կը դաստիարակեն ու կը կրթեն անձը դարձնելու համար կազմուածքով, տեսքով եւ էութեամբ վայելուչ, հմայիչ:

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ.- Համայն հայութեանն է, ոչ մէկուն սեփականութիւնն է անիկա, ո՛չ սեւին ու ճերմակին եւ ո՛չ ալ կարմիրին ու կապոյտին, ո՛չ առաքելականին եւ ո՛չ ալ կաթողիկէին ու աւետարանականին, այլ` բառին ամբողջական առումով ընդհանուրին:

ՄԻՈՒԹԻՒՆ.- Բովանդակ հայութեան արտայայտութիւնն է անիկա, միացած հոգւով ու սրտով, ապրումով եւ գործով, սիրով,  եղբայրութեան նուիրական ուխտով զրահուած, կազմակերպութեան շունչով սնանող, անոր գուրգուրանքով ու խնամքով աճող, ծլող-ծաղկող միութիւն:

ՇԱՒԱՐՇ ՔՀՆՅ. ՄԵՀՐԱՊԵԱՆ

Ազգային ծառայութեան անդաստանին մէջ անշահախնդիր նուիրեալը իր նկարագիրը կերտեց ՀՄԸՄ-ի դպրոցին մէջ:

Հայ ժողովուրդի անկորնչելի հարստութեան դրօշակակիրը դարձաւ ՀՄԸՄ-ի աւազանէն վերածնած հայ երիտասարդը:

Մռայլ հորիզոններու դիմաց ընդմիշտ յոյսի ջահակիրը մնաց պատուով երդուեալ ՀՄԸՄ-ականը:

Արդարօրէն առողջ դաստիարակութեան եւ նկարագիրի կերտման ձուլարանը եղաւ ՀՄԸՄ-ը:

Վաւերական ճշմարտութիւններ, որոնք այսօր կը բացայայտուին ողջ սփիւռքեան տարածքին ծաղկող հայ կեանքով եւ կատարած ազգային միութենական նուաճումներով:

Ջերմօրէն կ՛օրհնեմ յիշատակը բոլոր այն հիմնադիրներուն, որոնք ծնունդ տուին մարմնակրթական այս միութեան:

Կ՛օրհնեմ ՀՄԸՄ-ի անցեալի բիւր վաստակը եւ նորանոր յաջողութիւններ կը մաղթեմ բոլոր ՀՄԸՄ-ականներուն:

Ջերմ սիրով եւ օրհնութեամբ`

Աղօթարար`

ՍՈՒՐԷՆ ԱՐՔ. ԳԱԹԱՐՈՅԵԱՆ
Առաջնորդ Հայոց Բերիոյ Թեմի

ՀՄԸՄ եղաւ աշխարհացրիւ սփիւռքի հայրենազուրկ սերունդներուն հոգիներուն մէջ ապրող, շնչող ու մանաւանդ ներշնչող Անհող Հայրենիք:

ՀՄԸՄ եղաւ Մեծ եղեռնի ազգաջինջ սպառնալիքին զոհ գացած սերունդին աւերակուած հոգիներուն մէջ նոր սերունդներուն երթը երաշխաւորող Յոյս:

ՀՄԸՄ եղաւ սփիւռքի այլասերող գաղթավայրերու մէջ հետզհետէ բարեկեցիկ կեանք ապրող մեր նոր սերունդի կեանքը հայութեամբ կռանող կրանիթեայ Կամք:

ԳԵՂԱՄ Ծ. ՎՐԴ. ԽԱՉԵՐԵԱՆ
Առաջնորդ Լիբանանի Հայոց Թեմի

Մենք, մենք անմահներն ենք նահատակ ցեղին:

Այսպէ՛ս պիտի գոռաք ու ձեզ լսողները պիտի զարմանան, պիտի հիանան, սքանչանան ու յարգե՛ն:

Ու դուք պիտի շարունակէք, անսայթա՜ք, մնալ ունկնդիր ցեղի ձայնին:

Պիտի քալէ՛ գայլիկը, ու ծերունին պիտի հեկեկա՜յ:
Պիտի քալէ՛ մարզիկը, ու պառաւը պիտի օրհնէ:
Պիտի քալէ՛ սկաուտը, ու մայրիկը հպարտանայ:
Պիտի քալէ՛ արենուշը, ու հայրիկը փառաւորուի՛:

Ոսկի տղաք, ոսկի՛ դնդերներով, ոսկի սրտով.-

Պիտի տողանցէք` ու գետինը պիտի դողայ:
Պիտի տողանցէք` ու պիտի խայտան նահատակներու ոսկորները:
Պիտի տողանցէք` ու անիրաւուածները պիտի լեցուին յոյսով:
Պիտի տողանցէք` ու բոլո՛ր դրօշները պիտի ըլլան միեւնո՛յն սրբազան լերան պատկերով:
Պիտի տողանցէք, ու եթէ մարդիկ պահ մը քարացնե՛ն իրենց խիղճը, քարերը պիտի դառնան խիղճ ու աղաղակեն.

– Յառա՜ջ…

– Յառա՜ջ, նահատակ ցեղի անմահներ:

Ձեր երթը մաքուր է, ազգային է ու համամարդկային:

Դուք ծնունդն էք նահատակութեան մը մանաւանդ, ու հետեւաբար արդար է որ անմահութիւնը ըլլայ ձեր դափնին:

Յառա՜ջ ու ազգը ձեզի հետ,
Յառա՜ջ ու Աստուած ձեզի պահապան,

Դուք,
Նահատա՛կ ցեղի անմահներ,

Դուք,
Ուխտաւորնե՛ր Արարատի:

Ե. ԵՐԿԱԹ

Մեր իրականութեան մէջ դպրոցին քով կարելի է անվարան դնել միւս դպրոցը, որուն ճակատին գրուած է ՀՄԸՄ:

Հոս իւրաքանչիւր տարիք ունի իրեն համապատասխան մթնոլորտը եւ կարգը. գայլիկ, արծուիկ, արի, արենուշ, երէց, սկաուտ, պարմանուհի, մարզիկ, վարչական: Հոս իւրաքանչիւր աշակերտ միաժամանակ ուսուցիչ է ու տնօրէն, եւ վկայականները կը ստացուին տարիներու գումարով, աստղ, կարողութեան արտայայտութեամբ` աստիճան:

Մասնագիտական պեճերը բազմաթիւ են եւ բազմատեսակ:

Հոս մարզանքը տղոց սիրած խաղն է, միջոցն է, նպատակը չէ: Նպատակը միւսն է. նկարագրի կերտումը, ընկերային էակ դառնալու գրաւականը, ազգային մեծնալու հպարտանքը, մարդ դառնալու կիրքը:

Կ՛ուզէք` քննութեան տակ առէք ՀՄԸՄ-ականը, կ՛ուզէք` քննեցէք ՀՄԸՄ-ը:

Ասիկա այն միութիւնն է, որ իր ժողովուրդին տուաւ համազգեստի ճաշակ, պարզեց եռագոյն, հնչեցուց «Յառաջ, նահատակ»:

Ասիկա այն միութիւնն է, որ գօտիին ու գլխարկին վրայ կրեց Արարատ ու Արաքս եւ իր երթին մէջ բարձրացաւ ու բարձրացուց:

Եղեռնէն ետք, որպէս կազմակերպութիւն իր ժողովուրդի անդրանիկ զաւակ` ՀՄԸՄ իր խառնուածքով ու կեցուածքով մնաց հարազատ:

Ասիկա այն միութիւնն է, որ Աստուծոյ հաւատարմութեան եւ հայրենիքի ծառայութեան երդում ըրաւ:

Սորվեցուց կարգապահութիւն, բնութեան սէր, նկարագրի մաքրութիւն, սորվեցուց մարդ հայ մնալու արու կեցուածք:

Հայ դատի պատրաստութիւն տեսաւ փողով ու թմբուկով, որպէսզի «սառած սրտեր բորբոքի՛ն»:

ՀՄԸՄ-ը` այս միւս դպրոցը:

ԵՐՈՒԱՆԴ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ

Շնորհիւ հեռատես ղեկավարներու թափած ջանքերուն, ՀՄԸՄ թափանցեց հայ երդիքներէն ներս, ջերմացուց անոնց սրտերը հայրենիքին հանդէպ, բաժնեկիցը դարձաւ անոնց տառապանքներուն եւ ուրախութիւններուն, համատեղեց զանոնք ապահով վայրերու մէջ, տիրութիւն ըրաւ անոնց, ժողովուրդին կուռքը դարձաւ եւ սիրուեցաւ պաշտուելո՛ւ աստիճան:

Թիւով քիչ, բայց որակով հիասքանչ հայ ժողովուրդին արգանդին ծնունդն է ՀՄԸՄ-ը, որ շատ բան առաւ անկէ, սակայն նաեւ քիչ բան չտուաւ անոր: Հայ պատանիին սորվեցուց ըլլալ չարքաշ ու արի, ազնիւ եւ վեհանձն, պարկեշտ եւ նուիրուող: Սերունդներ փրկեց ձուլումի երախէն եւ դարձաւ հայրենի՛ք օտար երկինքներու տակ:

ՀՄԸՄ եղաւ մանաւանդ, եւ է՛ այսօր ալ, բարոյական յաղթանակներու անհաւասարելի ախոյեան միութիւն: Հաւատարիմ` իր հեթանոս պապերէն իսկ կտակուած աւանդներուն, մեր ժողովուրդին տուաւ բարոյական արժէքներու նոր հարստութիւններ:

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՏԷՐ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ

Յակոբ Խաչերեան (աջէն ձախ առաջինը), Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղար:

ՀՄԸՄ-ի քարոզչական յանձնախումբը իր այս թիւով կը հրապարակէ յատուկ զրոյց մը Յ. Խաչերեանի հետ, Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղար ընտրուելուն առիթով:

Հարցազրոյցին ընթացքին կ՛անդրադառնանք Յ. Խաչերեանի կենսագրականին, անոր ստանձնած պաշտօններուն, ՀՄԸՄ-ի ընդմէջէն իր հասած հպարտալի դիրքին, ՀՄԸՄ-ի կարգախօսը բարձր պահելու եւ գործադրելու պատրաստակամութեան:

Յակոբ Խաչերեան ծնած է 1954-ին, Հալէպ: 6 տարեկանին, ան մաս կազմած է ՀՄԸՄ- Հալէպի գայլիկական վոհմակին, մինչեւ 1967:

Նոյն թուականին, Յ. Խաչերեան փոխադրուած է Լիբանան, ուր մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի ֆութպոլի խումբի, ապա անդամակցած ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի խումբին:

Միաժամանակ ան անդամակցած է ՀՅԴ «Բաբգէն Սիւնի» պատանեկան միութեան:

1971-1973 Յ. Խաչերեան մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի տղոց ներկայացուցչական խումբին:

1973-1974 դարձած է ՀՄԸՄ-ի «Կամք» պասքեթպոլի տղոց խումբին մարզիչը:

Յ. Խաչերեան բաժակը կը յանձնէ ախոյեան խումբին:

1981-1987 ստանձնած է ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի տղոց Ներկայացուցչական խումբը մարզելու պաշտօնը եւ 1979-1997 եղած է ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի աղջկանց ներկայացուցչական խումբի մարզիչ:

1970-1980 եղած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի վարչութեան անդամ:

1985-1986, ապա 1996 -1997 տարիներուն եղած է ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան անդամ: Մասնակցած է ՀՄԸՄ- Պէյրութի մասնաճիւղի բոլոր ընդհանուր ժողովներուն եւ շրջանային ներկայացուցչական ժողովին:

1996-1999 եղած է Լիբանանի պասքեթպոլի ֆետերասիոնի անդամ` իբրեւ ՀՄԸՄ-ի ներկայացուցիչ:

1998-ին ընտրուած է Արեւմտեան Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի անդամ, ստանձնելով ընդհանուր քարտուղարի պաշտօնը:

ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի աղջկանց անպարտելի խումբը:

2002-ին վերընտրուած է Ասիոյ ֆետերասիոնի անդամ եւ դարձած գործադիր խորհուրդի անդամ, ինչպէս նաեւ ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղարի օգնական:

2012-ին Յ. Խաչերեան ընտրուեցաւ Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղար, այսպիսով ինքնաբերաբար անդամ դառնալով աշխարհի պասքեթպոլը ղեկավարող գործադիր մարմինի 20 անդամներէն մէկը:

Յայտնենք, որ Յ. Խաչերեան առաջին լիբանանցին է, որ այս դիրքին կը հասնի:

«ՀՄԸՄ-ի մարզական եւ սկաուտական կեանքը, ինչպէս նաեւ ակումբին մէջ տիրող ջերմ մթնոլորտը կը կերտէ տիպար մարդը: Կազմակերպական գետնի վրայ իմ յաջողութիւններուս գաղտնիքը մարմնակրթութեան հանդէպ իմ ունեցած թեքնիք գիտութեանս եւ կազմակերպական ամբարումիս արդիւնք է», կ՛ըսէ Յ. Խաչերեան:

Ան կը հաստատէ, որ առաջինը ձեռք ձգած է ՀՄԸՄ-ի ընդմէջէն, իսկ երկրորդը` ՀՅԴ կազմակերպութենէն: «Ես հպարտօրէն կը շեշտեմ, որ այս երկու կազմակերպութիւններուն ընդմէջէն է, որ կրցած եմ բարձրանալ այսօրուան իմ դիրքիս ու պաշտօնիս», կ՛ընդգծէ Յ. Խաչերեան:

ՀՄԸՄ-ի Դ. Ընդհանուր ժողով:

Իր յուշերուն մասին խօսելով` ան կ՛ըսէ. «Եթէ մենք տունը չըլլայինք, ուրեմն ակումբը կ՛ըլլային, եւ մեր ծնողները այնքան վստահութիւն ունէին ակումբին նկատմամբ, որ անոնց միտքը շատ հանգիստ կ՛ըլլար, նոյնիսկ պատերազմի այդ գէշ օրերուն»:

Յ. Խաչերեան կը նշէ, թէ տունը մարդուն զգացականը կը կերտէ, իսկ դպրոցը ակադեմական գիտութիւն կու տայ, իսկ միութիւնը` ընկերութեան մաս կազմելու գիտութիւնն է, որ կը զարգացնէ իւրաքանչիւր անհատի ներաշխարհին մէջ:

«Հետեւաբար դուն մաս կը կազմես եւ կը կապուիս ընկերութեանդ, որ ազգդ է», կ՛աւելցնէ ան:

Պատմելով դրուագ մը`, Յ. Խաչերեան կ՛ըսէ, թէ պատերազմի շրջանին էր, երբ ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի վարչական եղբայրներ դիմեցին Լիբանանի պասքեթպոլի Ազգային խումբին մարզիչին, որ ՀՄԸՄ-ի վեթերան եղբայրներէն էր, որպէսզի ստանձնէ ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի խումբը մարզելու պաշտօնը: Այս առաջարկին նպատակն էր այդ խումբը զօրացնել եւ մարզիչը ընդունեց այդ առաջարկը:

«Փորձերուն ընթացքին ես կը նստէի մարզիչին քով: Օր մը մարզիկ մը մօտենալով մարզիչին ըսաւ, թէ Ռիատի խումբէն ստացած է անոր միանալու առաջարկ մը: Մարզիչը ընդվզած նոյն մարզիկին ըսաւ, որ յաջորդ օրն իսկ բերէ ՀՄԸՄ-ի իր շապիկը: Երբ մարզիկը զարմացած հարցուց, թէ ինչո՞ւ իր շապիկը կը պահանջէ մարզիչը, ան պատասխանեց հետեւեալ բառերով. «Որովհետեւ քու հոգիդ պարտուած է եւ մենք քեզի պէտք չունինք այլեւս»:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի հիմնադրութեան 60-ամեակի պաշտօնական հանդիսութեան ընթացքին:

Յ. Խաչերեան շեշտեց, որ իրեն համար խաղցուած իւրաքանչիւր խաղ պատմութեան մէջ հայութեան կրած պարտութիւններուն վրէժը լուծել էր: «Մենք իբրեւ հայ մարզիկներ ստիպուած ենք այդ վրէժը լուծել», ըսաւ ան:

Այլ դրուագ մը պատմելով` Յ. Խաչերեան կը նշէ, թէ օր մը Այն Սաատէի մէջ խաղի մը ընթացքին, ի՛նչ – ի՛նչ պայմաններով իրենց ըսուած է, թէ այդ խաղը պէտք է պարտուին: «Ես ընդվզած շապիկս հանեցի եւ ըսի, որ ես ՀՄԸՄ-ի շապիկով չեմ կրնար պարտուիլ», յայտնեց ան:

«Այս օրինակներէն կրնանք հետեւցնել, թէ ինչպէս ՀՄԸՄ-ը իր ուղղակի հայեցի եւ ազգային դաստիարակութեան կողքին նաեւ անուղղակիօրէն քու մէջդ կ՛արթնցնէ ազգային գիտակցութեան ոգին», կը նշէ ան:

Յ. Խաչերեան դիտել տուաւ, որ երբ ինք կը մարզէր ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի աղջկանց ներկայացուցչական խումբը, այդ խումբը 19 տարի շարունակ հանդիսացած է Լիբանանի ախոյեան, ինչպէս նաեւ տիրացած է զանազան բաժակներու, օրինակ` անկախութեան բաժակ, եւ այլն:

«Հոս կրնամ ըսել, որ այդ յաղթանակներուն մէջ մեծ դերակատարութիւն ունէին մեր վարչական եղբայրները, սակայն մեր մեծագոյն դրամագլուխը մեր մարզիկներն էին, որոնք բոլորն ալ եկած էին միութենական մթնոլորտէ: Անոնք գիտէին, թէ ո՛ւր կու գան եւ ինչո՛ւ կը խաղան», ըսաւ ան:

«Երեւակայեցէ՛ք, երբ խումբի մարզիչ էի, կը պատահէր, որ փորձի օրերուն ճշդուած ժամկէտէն ուշ հասնէի, սակայն երբ դաշտ  մտնէի, կը տեսնէի, որ իրենք արդէն իսկ փորձի ընթացքին մէջ են, որովհետեւ անոնք հոգւով ու սրտով եկած էին փորձերը կատարելու», նշեց Յ. Խաչերեան:

Կարգապահութեան մասին խօսելով` ան պատմեց, թէ օր մը ինչպէս մարզիչը զինք դուրս դրած էր դաշտէն, որովհետեւ մազերը սանտրուած չէին, եւ թէ ինչպէս երբ իրենք ակումբին մէջ նստած թղթախաղ կը խաղային, յանկարծ վարչական եղբայր մը կամ մարզիչը ներս մտնէին, իրենք իրար կ՛անցնէին եւ խաղաքարտերը իրենց ձեռքէն կը ձգէին:

«Դժբախտաբար ներկայիս ամէն ինչ տարբեր է, եւ այս վիճակին հասած ենք հաւանաբար պատերազմին հետեւանքով: Պէտք է մե՛նք մեր մարզիկները դաստիարակենք», կ՛ըսէ Յ. Խաչերեան:

Իր յուշերը պատմելու շրջագիծին մէջ Յ. Խաչերեան պատմեց, թէ ինչպէս ՀՄԸՄ-ի միջմասնաճիւղային խաղերը մեծ խանդավառութիւն կը ստեղծէին, եւ թէ ինչպէս շրջաններ կ՛այցելէին, ինչպէս Այնճար, Թրիփոլի, Զահլէ եւ ուշ գիշերին կը վերադառնային, իրենց հետ բերելով քաղցր յիշատակներ, որոնք մինչեւ օրս դրոշմուած կը մնան իր մէջ:

Ան կ՛ըսէ, թէ այդ խաղերուն անոնք կը ծանօթանային ՀՄԸՄ-ի զանազան մասնաճիւղի մարզիկներու հետ:

Ան իր փափաքը կը յայտնէ` ըսելով, որ ՀՄԸՄ-ի միջմասնաճիւղային խաղերը պէտք է վերսկսին:

Վերջերս իր ստացած տիտղոսին մասին խօսելով` Յ. Խաչերեան յայտնեց, որ 1998 փետրուարին, Յորդանանի պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ատենապետը, որ միջազգային իրաւարար էր, նաեւ իմացած էր, թէ Ասիոյ ցամաքամասը, որ ունի 5 ենթաբաժանումներ, Արեւմտեան Ասիոյ բաժինը ղեկավարող մարմին չունի. առաջարկած է Արեւմտեան Ասիոյ ֆետերասիոններուն, որպէսզի գումարէ ընդհանուր ժողով մը եւ ընտրէ ղեկավարող մարմին մը:

Այս նպատակով, Լիբանանի պասքեթպոլի ֆետերասիոնը զինք ուղարկած է այդ ժողովին` որպէս Լիբանանի շրջանի ներկայացուցիչ:

Այդ ժողովին ընթացքին է, որ ինք կ՛ընտրուի ղեկավարող մարմինի ընդհանուր քարտուղար:

Յ. Խաչերեան ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի խումբի մարզիկ:

Նոյն տարուան մայիսին Պանքոքի մէջ Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր ժողովին կ՛ընտրուի անդամ:  2002-ին Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր ժողովին կը վերընտրուի անդամ եւ մաս կը կազմէ գործադիր խորհուրդին, իբրեւ ընդհանուր քարտուղարի օգնական:

Այդ պաշտօնը Յ. Խաչերեան կը վարէ մինչեւ 2012 ապրիլ, երբ Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղարը իր հրաժարականը կը ներկայացնէ` անհանգստութեան պատճառով, որուն իբրեւ արդիւնք ան կ՛ընտրուի Ասիոյ պասքեթպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղար (գործադիր աշխատանքներու ղեկավար):

Հարցազրոյցի աւարտին, Յ. Խաչերեան իր երախտագիտութիւնը յայտնեց Ժաք Պոյաճեանին` նշելով, որ ան եղած է իր առաջին քայլերը ուղղողը եւ իր ցուցմունքներով ու քաջալերանքով զինք առաջնորդած է դէպի յաջողութիւններ:

Ան նաեւ երախտագիտութեան խօսք ուղղեց իր ծնողքին եւ քոյրերուն, որոնք միշտ նեցուկ կանգնած են իրեն, իր կնոջ, որ իր երկար բացակայութիւններուն ընթացքին կատարած է ե՛ւ հօր ե՛ւ մօր դերը, ինչպէս նաեւ իր զաւակներուն, որոնք ընդունած են տունէն իր երկար բացակայութիւնները:

Մենք մեր կարգին յաջողութիւն կը մաղթենք Յ. Խաչերեանին, որովհետեւ ան իր կապը երբեք չէ խզած ՀՄԸՄ-ին հետ եւ միշտ ալ նեցուկ կանգնած է անոր բոլոր գործունէութիւններուն:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Վ. Էսկիպաշեան Ծառայութեան շքանշան կը ստանայ օրուան Շրջանային վարչութեան ատենապետ Մոսիկ Պարսումեանի ձեռամբ

ԼԵՎԱՄ-ի հիմնադրութենէն ի վեր 37-րդ տարին ըլլալով է, որ երթը անխափանօրէն կը շարունակուի: Հայկական դպրոցներուն մէջ ԼԵՎԱՄ-ի խաղերն ու մրցումները կը շարունակուին եւ կը նպաստեն հոն յաճախող հայ աշակերտներուն մարզական եւ ազգային ոգին բարձր պահելու:

ԼԵՎԱՄ-ը հայ աշակերտներուն մէջ կ՛արթնցնէ սէրը` մարմնակրթութեան նկատմամբ եւ զանոնք կը համախմբէ հայկական մթնոլորտի մէջ:

ՀՄԸՄ-ի մարզական կեանքին մէջ միշտ ալ եղած են օրինակելի անձեր, ՀՄԸՄ-ի անցեալի երախտաւորներ, եւ այդպիսիներէն է ԼԵՎԱՄ-ի մարզին մէջ հոգիով ու սրտով երկար տարիներ աշխատած, բոլորին ծանօթ եղբայր Վարդգէս Էսկիպաշեանը, որուն հետ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան քարոզչական յանձնախումբը ունեցաւ մտերմիկ հանդիպում մը:

Վ. Էսկիպաշեանի հետ մեր զրոյցին ընթացքին ան հարազատ կերպով մեզի փոխանցեց ԼԵՎԱՄ-ի մէջ իր տարած աշխատանքներուն մանրամասնութիւնները:

1965-ին, խանդավառուած ֆրանսական դպրոցներուն կազմակերպած մարզական մրցումներէն, ան կ՛առաջարկէ այդ շրջանի ՀՄԸՄ-ի պատասխանատուներէն` Շրջանային վարչութեան անդամ Վարուժան Մուրատեանին, որ հայկական վարժարաններն ալ ունենան մարզական խաղեր ու մրցումներ:

1983. ԼԵՎԱՄ-ի յանձնախումբ` ձախէն 6-րդ

«Վ. Մուրատեան, որուն շատ բան կը պարտիմ միութենական գործունէութեանս մէջ, առաջարկը կը ներկայացնէ Շրջանային վարչութեան ժողովին եւ հարցը կը հասնի ներկայացուցչական ժողովին, եւ ժողովը կը համաձայնի ու անմիջապէս փոքր պիւտճէ մը կը յատկացնէ այդ աշխատանքին», ըսաւ Վ. Էսկիպաշեան:

Աւելի ուշ կը կազմուի յանձնախումբ մը, որուն կ՛անդամակցին` Էլի Գրիգորեան, որ այժմ կը բնակի Վենեզուելա, Ռազմիկ Թորիկեան (մահացած), Միսաք Խանամիրեան (մահացած), Վարդգէս Ծատուրեան եւ Վարդգէս Էսկիպաշեան:

Վ. Էսկիպաշեան, որ իր մարզական ուսումը ստանալու համար ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան կողմէ ուղարկուած էր Փորթուգալ, կատարելապէս ատակ էր այդպիսի մարզական խաղերու հսկողութիւնը ստանձնելու:

Ան անմիջապէս կը պատրաստէ յայտագիր մը եւ կը սկսի գործի:

ԼԵՎԱՄ-ի յանձնախումբին առաջին քայլը կ՛ըլլայ այցելել հայկական բոլոր վարժարաններու տնօրէններուն, որոնք անխտիր դրական կեցուածք կը ցուցաբերեն ծրագիրին գործադրութեան համար:

Եւ կը սկսի աշխատանքը…

Նոյեմբեր 1997. Աթլեթիզմի յատուկ

Առաջին տարուան ընթացքին ԼԵՎԱՄ-ի մարզական խաղերը կը սկսին քրոս քաունթրիով:

«Խումբերը բաժնած էինք երեք դասակարգերու. մեծ, միջակ, պզտիկ: Այսօրուան պէս կը յիշեմ այն մեծ խանդավառութիւնը, որ կը տիրէր այդ խաղերուն ընթացքին», ուրախութեամբ կ՛ըսէ Վ. Էսկիպաշեան:

ԼԵՎԱՄ-ի խաղերուն շրջագիծին մէջ, քրոս քաունթրիէն բացի, կազմակերպուեցան նաեւ պասքեթպոլի, ֆութպոլի եւ փինկ-փոնկի մրցումներ:

Վ. Էսկիպաշեան կը նշէ, որ սկզբնական տարիներուն ԼԵՎԱՄ-ի յանձնախումբը կիրարկած է նաեւ հեծելարշաւի եւ լողարշաւի մրցումներ: Ան կ՛աւելցնէ, թէ լողարշաւի մրցումները տեղի կ՛ունենային Շամունի դաշտին (մարզական աւան) մէջ, Յակոբ Գատեանի ճիգերով:

«Ապա այդ մրցումները շարունակուեցան ֆրանսական լողաւազանին մէջ. այդ լողաւազանը մեզի կը տրամադրուէր ձրիաբար: Առաջին երկու տարիներուն այնքան յաջող ընթացան այդ մրցումները, որ ստեղծեցին մեծ խանդավառութիւն: Եւ այդ խանդավառութեան իբրեւ արդիւնք` մենք քաջալերուեցանք եւ պատրաստուեցանք նոր խաղեր կազմակերպելու», կը յայտնէ Վ. Էսկիպաշեան:

1996. ՀՄԸՄ-ի Մայիսեան փառատօն

Ան կ՛ըսէ, թէ տասը տարիներ շարունակ հարիւր առ հարիւր ներդրում ունեցած է ԼԵՎԱՄ-ի բոլոր խաղերուն կազմակերպումի աշխատանքին մէջ: «Աթլեթիզմի մրցումներուն նախօրեակին, երկու օրուան տեւողութեամբ, դաշտերը կը գծէի, որպէսզի անոնք պատրաստ ըլլային համաշխարհային մակարդակի չափանիշներով: Աթլեթիզմի խաղերը կը տեւէին երկու շաբաթ: Իրողութիւնը այն է, որ ՀՄԸՄ-ի հանդէպ ունեցած մեր մեծ սիրոյ ուժով կ՛արհամարհէինք ամէն տեսակի յոգնութիւն ու դժուարութիւն եւ խաղերու աւարտին տուն կը վերադառնայինք հոգեկան անսահման գոհունակութեամբ», հպարտութեամբ կ՛ըսէ Վ. Էսկիպաշեան:

ԼԵՎԱՄ-ի խաղերուն ընթացքին տիրած խանդավառութեան մասին իր յիշատակներուն մէջ խուրասուզուելով` Վ. Էսկիպաշեան կը յիշէ, թէ օր մը պասքեթպոլի խաղի մը ընթացքին, երբ Սրբոց Հռիփսիմեանց վարժարանը կը մրցէր այլ դպրոցի մը դէմ, յանկարծ գնդակը դուրս կ՛ելլէ եւ քոյր Աղւիդա, խաղի մթնոլորտէն տարուած, անզգալաբար գնդակը կ՛առնէ եւ կը վազէ դաշտ` օգնելու համար խումբին:

«Մեր օրերուն այնքան հաճելի էր դաշտը, ՀՄԸՄ-ը մեր տունը կը զգայինք: ԼԵՎԱՄ-ի աշխատանքները այնքան տպաւորած են զիս, որ ամբողջ կեանքիս ընթացքին չեմ կրնար բաժնուիլ անոր ձգած յիշատակներէն», կ՛ըսէ Վ. Էսկիպաշեան յուզումնախառն:

1997. Մայիսեան փառատօնին Վ. Էսկիպաշեան ԼԵՎԱՄ-ի վահանը կը յանձնէ յաղթական վարժարանին:

1972-ին Վ. Էսկիպաշեան մաս կը կազմէ ՀՄԸՄ-ի մարզական խորհուրդի մը, որ ստանձնած է ՀՄԸՄ-ի բոլոր մասնաճիւղերուն մէջ պասքեթպոլի եւ փինկ-փոնկի մարզախաղերուն կիրարկման հսկելու պարտականութիւնը:

14 նոյեմբեր 2008-ին, ՀՄԸՄ-ի հիմնադրութեան 90-ամեակին յատուկ հանդիսութեան մը ընթացքին, ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութիւնը Վ. Էսկիպաշեանը «Ծառայութեան» շքանշանով կը պարգեւատրէ:

«Երանի ԼԵՎԱՄ-ի առթած այդ երբեմնի խանդավառութիւնը միշտ վառ մնայ եւ աշակերտներուն մէջ ստեղծէ մրցակցութեան ազնիւ ոգին ու շարունակէ իր երթը», կը մաղթէ Վ. Էսկիպաշեան:

Ան կ՛աւելցնէ, որ ԼԵՎԱՄ-ը եղած է ՀՄԸՄ-ի բոլոր մարզախաղերուն աղբիւրը եւ ԼԵՎԱՄ-ին պատճառով ՀՄԸՄ ունեցած է նշանաւոր մարզիկ-մարզիկուհիներ` պասքեթպոլի, ֆութպոլի, փինկ-փոնկի թէ աթլեթիզմի խաղերուն պարագային:

«Դժբախտաբար Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը իր ժխտական անդրադարձը ունեցաւ, բայց եւ այնպէս ես շատ ուրախ եմ, որ տակաւին ԼԵՎԱՄ-ը իր առաքելութիւնը կը շարունակէ եւ ՀՄԸՄ-ի անունը կը յիշուի զանազան մարզախաղերու մէջ», կ՛ըսէ Վ. Էսկիպաշեան:

ԼԵՎԱՄ-ի իր փորձառութեան մասին պատմելու ընթացքին Վ. Էսկիպաշեանի աչքերուն փայլքը հետզհետէ կը զօրանայ` արտացոլացնելով իր մէջ գտնուող աշխատանքի եռանդը, որուն իբրեւ արդիւնք` ան կ՛ըսէ, թէ ինք պատրաստ է օժանդակելու աթլեթիզմին, որպէսզի ան վերադառնայ իր փառքի օրերուն: «Իմ երազս է, որ ԼԵՎԱՄ-ի քրոս քաունթրիի մրցումները կատարուին Այնճարի մէջ», կը նշէ ան:

Իսկ մենք, մեր կարգին կը հաստատենք, որ այնքան ատեն որ ՀՄԸՄ կայ, ԼԵՎԱՄ-ը պիտի մնայ եւ շարունակուի` անպայման իր նպատակին հասցնելով Վ. Էսկիպաշեանի եւ անոր նման եղբայրներուն գործը:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՈՒ ՏԱՐԲԵՐ ՄԱՍՆԱՃԻՒՂԵՐՈՒ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ
ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ ԱՆՈՒԱՆԱՑԱՆԿԸ

2012 յունուարին ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի շրջանը իր 42-րդ Ներկայացուցչական ժողովին ընտրեց նոր Շրջանային վարչութիւն մը` հետեւեալ եղբայրներէն.-

Յակոբ Քէշիշեան
Հայկ Թապագեան
Վաչէ Նաճարեան
Նազօ Հապիպեան
Յովիկ Կէօզիւպէօյիւքեան
Տէյվիտ Մանուկեան
Յարութ Ալաճաճեան
Վրէժ Թազեան
Հրայր Ֆերմանեան
Րաֆֆի Մումջօղլեան
Յովսէփ Թիքիճեան

Շրջանային վարչութեան ընտրութենէն ետք ՀՄԸՄ-ի իւրաքանչիւր մասնաճիւղ ընտրեց իր վարչութիւնը: Ստորեւ կը ներկայացնենք նորընտիր վարչութիւնները.

ՀՄԸՄ ՊԷյրութի մասնաճիւղ

Վահան Համամճեան
Վահէ Պարսումեան
Վիգէն Մահտեսեան
Ռազմիկ Գարապաշեան
Անթիկ Մաւիսագալեան
Խաչիկ Ադամեան
Էլի Իշխանեան

ՀՄԸՄ Զահլէի մասնաճիւղ

Խաչիկ Առաքելեան
Սօսի Բալուլեան
Սիլվա Թոփուզեան

ՀՄԸՄ Այնճարի մասնաճիւղ

Յարութ Զատիկեան
Թինա Ադամեան
Կարպիս Քենտիրճեան
Մկօ Քենտիրճեան
Սեպուհ Պոյաճեան
Պօղոս Քենտիրճեան
Նայիրի Տումանեան

ՀՄԸՄ Ժունիէի մասնաճիւղ

Րաֆֆի Ատուրեան
Սիլվա Խաչերեան
Ալեք Խորշետեան
Վարդան Գսաճիքեան
Վահէ Խաչերեան
Գէորգ Գազանճեան
Պարոյր Գազանճեան

ՀՄԸՄ Ռաուտայի մասնաճիւղ

Կիրակոս Գարակէօզեան
Կարօ Պասմաճեան
Սարգիս Գինոսեան
Սեդօ Հաճիմանուկեան
Եսայի Մնասսա
Յակոբ Թաշճեան
Կարինէ Օհանեան

ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի մասնաճիւղ

Ժաք Ղազարեան
Պաղտասար Յարութիւնեան
Սիլվա Պօղոսեան
Հրաչ Պոշնագեան
Սիմոն Պալապանեան
Եսայի Պոյաճեան
Գրիգոր Քէշիշեան

ՀՄԸՄ Թրիփոլիի մասնաճիւղ

Ժաք Պանկօ
Էտմոն Մազմանեան
Լիլիթ Նալպանտեան
Տարօն Կիրակոսեան
Գրիգոր Կիրակոսեան
Գրիգոր Յարութիւնեան
Նուպար Թայգալկրանեան

ՀՄԸՄ Պաուշրիէի մասնաճիւղ

Հայկ Պոչալեան
Լեւոն Փալանճեան
Գէորգ Տեմիրճեան
Յովսէփ Խաչերեան
Լեւոն Խաչերեան
Յովիկ Պոյաճեան
Փեկի Զենճիրճեան

ՀՄԸՄ Ժտէյտէի մասնաճիւղ

Հրայր Ինճէեան
Գէորգ Հաննէեան
Սալբի Սաղըրեան
Յովսէփ Համամճեան
Սեւակ Սարգիսեան

ՀՄԸՄ Անթիլիասի մասնաճիւղ

Իշխան Եղիայեան
Խաչիկ Պէրպէրեան
Ճորճ Սապունճեան
Սագօ Գասապեան
Սագօ Մկրտիչեան
Յակոբ Ճերենեան
Արի Չէօրեքճեան
Ռոժէ Քէօրքիւնեան
Սանան Մարգարեան
Վրէժ Պոյաճեան
Լիւսի Սարգիսեան

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Ժաք Պոյաճեան կ՛արժանանար «Արժանեաց» շքանշանին:

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան քարոզչական յանձնախումբը իր կատարած հարցազրոյցներու ծիրին մէջ տեսակցութիւն մը ունեցաւ եղբայր Ժաք Պոյաճեանին հետ: Ան մեզի պատմեց ՀՄԸՄ-ի մէջ տարած իր աշխատանքներուն եւ մասնաւորաբար միութեան մէջ իր ունեցած փորձառութեան եւ զգացումներուն մասին:

Ժ. Պոյաճեան ՀՄԸՄ-ի մէջ ունի աւելի քան 60 տարուան միութենական ծառայութիւն:

Փոքր տարիքէն մուտք գործած է ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքը` նախ իբր ֆութպոլի, ապա պասքեթպոլի մարզիկ, մարզիչ, մարզական պատասխանատու, վարչական, Շրջանային վարչութեան անդամ , Լիբանանի ֆետերասիոնի անդամ:

1946-1948 Ժաք Պոյաճեան եղած է ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի խումբի մարզիկ, 1948-1952 եղած է ՀՅԴ «Ռոստոմ» պատանեկան միութեան պասքեթի մարզիչ:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղի խումբը, որ 4 տարի ախոյեան հանդիսացաւ: Թիւ 6 շապիկը կրողը` Ժ. Պոյաճեան:

1948-1951 տարիներուն ան եղած է մարզիկ ՀՄԸՄ-ի Պ. Համուտ մասնաճիւղի առաջին խումբին եւ այս երկու շրջաններուն խումբը հանդիսացած է Լիբանանի պասքեթպոլի երկրորդական խումբերու ախոյեան:

1953-1963 փոխադրուած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի պասքեթպոլի Ա. խումբ, 1960-1983 եղած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի պասքեթպոլի աղջկանց խումբի մարզիչ` խումբին հետ տիրանալով լիբանանեան բազմաթիւ ախոյեանութիւններու եւ պահած` ախոյեանութեան տիտղոսը իր մարզիչ ըլլալուն ամողջ տեւողութեան: Գրեթէ միաժամանակ,   1962-1983,  եղած է Լիբանանի պասքեթպոլի աղջկանց ազգային խումբի մարզիչ:

1955-1956 Ժաք Պոյաճեան աշխատանքի բերումով կը մեկնի Գահիրէ քանի մը ամսուան համար, եւ այս ծիրին մէջ ան յուզումով կը պատմէ դրուագ մը.

ՀՄԸՄ-ի ՊԷյրութ մասնաճիւղի աղջկանց առաջին խումբը, 1962: Մարզիչ` Ժ. Պոյաճեան

«Եգիպտոսի ընկերութեան մէջ կը հանդիպիմ հայ պաշտօնեայի մը, կը բարեւենք իրարու, ան կը հարցնէ, թէ ի՞նչ զբաղում ունէի Պէյրութի մէջ եւ կ՛ըսեմ, թէ ես ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի պասքեթպոլի մարզիկ եմ: Յանկարծ ինքզինքս կը գտնեմ հայ պաշտօեայի գրկին մէջ, որ յուզումով եւ ուրախութեամբ կը բացագանչէր, թէ մենք եղբայներ ենք ուրեմն, որովհետեւ ինք ալ անդամ էր ՀՄԸՄ-ի «Արարատ» մասնաճիւղին: Անմիջապէս ինձմէ կը խնդրէ, որ անպայման գործէն ետք միասնաբար ուղղուէինք «Արարատ» ակումբ: Այդպէս ալ ըրինք, երկուքս ալ անհամբեր էինք:Եւ ահա ան զիս կը ծանօթացնէ անդամներուն ՀՄԸՄ-ի «Արարատ» ակումբի, ուր նաեւ ծանօթացայ Վարուժան Գազանճեանին, որ այդ շրջանի խումբին խմբապետն էր: Բոլորն ալ խանդավառուած ուզեցին, որ ես իրենց խումբին մաս կազմեմ որովհետեւ Եգիպտոսի երկրորդական խումբերու մրցաշարք տեղի պիտի ունենար: Տղաքը անկարելին կարելի դարձուցին, որպէսզի ձեռք ձգեմ արտօնագիր, ինչպէս նաեւ յատուկ կարգադրութեամբ մը գործիս ժամանակաշրջանը, որ 15 օր էր միայն, երկարաձգեն 3 ամսուան: Մենք խաղցանք երկրորդ դասակարգի ախոյեանութեանց մրցաշարքին եւ հանդիսացանք ախոյեան եւ խումբը բարձրացաւ առաջին դասակարգ: Խումբին մարզիչն էր եղբայր Նիզիպլեան»:

Ձախին` Ժաք Պոյաճեան ՀՄԸՄ «Ազատամարտ» ֆութպոլի խումբէն, 1940-ին:

1961-1975, ինչպէս նաեւ 1978-1979 Ժաք Պոյաճեան կ՛ընտրուի ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի վարչութեան անդամ եւ մարզական պատասխանատու: 1981-1983 վարած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետի պաշտօնը: 1962-1996 եղած է Լիբանանի պասքեթպոլի ֆետերասիոնի անդամ, հաւաքականի մարզիչ եւ թեքնիք պատասխանատու: 1962-1983 եղած է Լիբանանի պասքեթպոլի աղջկանց հաւաքական խումբի մարզիչ:1965-1969 վարած է Լիբանանի համալսարանական աղջիկներու հաւաքական խումբի մարզիչի պաշտօնը: 1966-1967 ան եղած է լիբանանեան տղոց հաւաքականի մարզիչ: 1963-1983 եղած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի տղոց Ա. խումբի  մարզիչ:

1965-ին Ժաք Պոյաճեանի առաջարկով պասքեթպոլի ֆետերասիոնը կը հիմնէ Լիբանանի «Անկախութեան» նուիրուած պասքեթպոլի մրցաշարք մը եւ անկէ ետք աւանդական դառնալով` կը շարունակուի ՀՄԸՄ-ի նախաձեռնութեամբ մինչեւ 1974, ապա ֆետերասիոնը ինք կը ստանձնէ կազմակերպումը այս մրցաշարքին, ը որ կը շարունակուի մինչեւ օրս:

1994, Թեհրանի խումբը Ժաք Պոյաճեանին հետ:

Դարձեալ գործի բերումով, 1976-1977  Ժ. Պոյաճեան կը փոխադրուի Ամման. այս մասին ան կը պատմէ այլ դրուագ` մը ըսելով.- «Ամման գտնուած միջոցիս լսեցի, որ տեղւոյն ՀՄԸՄ-ը պիտի ունենայ իր տարեկան պարահանդէսը, եւ ես հաճոյքը ունեցայ ներկայ գտնուելու եւ հոն տեղւոյն վրայ խանդավառուած` առաջարկեցի մարզել պասքեթպոլի խումբերը: Օգտուելով իմ կեցութենէս` ես սիրայօժար, իրենց խումբի մարզիչին հետ գործակցաբար (որուն շատ բան սորվեցուցի), շաբաթական 3 անգամ փորձեր ընելով, մեծ խանդավառութիւն ստեղծուեցաւ ՀՄԸՄ-ի Ամմանի ակումբին մէջ:

Յորդանան, 1976: Կեդրոնը` Ժ. Պոյաճեան:

Այդ տարի ՀՄԸՄ-ի խումբը հանդիսացաւ երկրորդ դասակարգի ախոյեան եւ բարձրացաւ առաջին դասակարգ: Չէք կրնար երեւակայել, թէ որքա՛ն մեծ էր մեր ուրախութիւնը:

1984-1986, 1988-1991, 1992-1994 տարիներուն ան եղած է ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան անդամ եւ մարզական պատասխանատու: 1991-ին ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան եւ կարգ մր շրջաններու պատասխանատու անդամներուն օգնութեամբ եւ բաւական դժուարութիւններէ ետք, կը կազմուի ՀՄԸՄ-ի տղոց պասքեթպոլի հաւաքականը, որ մինչեւ օրս կը գոյատեւէ (տղոց ներկայացուցչական խումբ): 1981-ին, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան կազմակերպութեամբ, Քանատայի մէջ համագաղութային պասքեթպոլի մրցաշարքին Ժ. Պոյաճեան կը գլխաւորէ Լիբանանի ՀՄԸՄ-ի տղոց եւ աղջկանց պասքեթպոլի խումբերը: «Ոչ մէկ ճիգ խնայեցինք, որպէսզի մասնակցինք սոյն մրցաշարքին», հպարտօրէն կ՛ըսէ ան` աւելցնելով, որ աղջկանց խումբը կը խլէ ախոյեանութեան բաժակը, իսկ տղոց խումբը կը գրաւէ չորրորդ դիրքը:

Թեհրան, 1992:

1992-ին եւ 1994-ին, դարձեալ Ժ. Պոյաճեանի գլխաւորութեամբ, տղոց խումբը կը մասնակցի Թեհրանի մէջ համահայկական պասքեթպոլի մրցաշարքին եւ կը տիրանայ ախոյեանութեան:

1968-1994 ան եղած է ՀՄԸՄ-ի ԼԵՎԱՄ-ի պասքեթպոլի խաղերուն թեքնիք պատասխանատուն:

1962-1996 գլխաւորած է մը պասքեթպոլի Լիբանանի ազգային խումբերու շարք մը պատուիրակութիւններ եւ ընտրուած է թեքնիք պատասխանատու` Արաբական ֆետերասիոնի կողմէ:

ՀՄԸՄ-ի Պէյրութ մասնաճիւղի խումբին հետ:

Լիբանանի ֆետերասիոնի մէջ երկար տարիներ եղած է գանձապահ: 1994-ին Ժ. Պոյաճեան արժանացած է ՀՄԸՄ-ի ծառայութեան շքանշանին, իսկ 2008-ին` ՀՄԸՄ-ի 90-ամեակի յատուկ հանդիսութեան մը ընթացքին «Էմիլ Լահուտ» հանդիսասրահին մէջ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան կողմէ ստացած է ՀՄԸՄ-ի «Արժանեաց» շքանշանը:

Ժագ Պոյաճեան կ՛ըսէ, թէ հաճոյքով ըրած է այս բոլոր ծառայութիւնները, սիրայօժար աշխատած է առանց նիւթական ակնկալութեան: 34 տարիներ շարունակ Լիբանանի պասքեթպոլի ֆետերասիոնի մէջ աշխատած է եւ` մեծ աշխատանք տարած: «Ասիկա կ՛ըսեմ խղճի ամենայն հանգստութեամբ, որպէսզի կարենամ օգտակար դառնալ ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի բոլոր խումբերուն», կ՛ըսէ ան հպարտօրէն եւ յուզուած:

«Ռոստոմ» պատանեկան միութիւն:

«ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի ատենապետութեանս երեք տարիներուն  պատերազմի օրեր էին,- կը պատմէ եղբայրը.- օր մը ակումբ կ՛երթանք եւ կը տեսնենք, որ ռումբ մը պայթած է մուտքի դրան առջեւ, այդ օրերուն դժուար էր ակումբ պահել, սակայն ՀՄԸՄ-ի հանդէպ մեր ունեցած մեծ սէրը ուժ կու տար մեզի, որպէսզի այդ գէշ օրերուն իսկ մենք մեր ակումբին դռները չգոցենք: Շուտով նորոգեցինք ռումբին հետքերը անհետացուցինք ու սկսանք մեր սովորական աշխատանքներուն», կ՛ըսէ եղբայրը:

«ՀՄԸՄ-ը եղած է իմ առաջին ընտանիքս եւ կրնամ ըսել, որ այդ օրերուն ընտանիքէս աւելի իմ ժամանակս անցուցած եմ ՀՄԸՄ-ի մէջ: Երբեք չեմ զղջար, ընդհակառա՛կը, ուրախ եւ հանգիստ կը զգամ, երբ կը տեսնեմ, որ ՀՄԸՄ-ը լաւ վիճակի մէջ է, ուրախ եւ հանգիստ կը զգամ, որովհետեւ մեր աշխատանքը տակաւին շարունակող կայ», կ՛ըսէ ան:

«Իմ փափաքս է` ինչ որ էինք մենք որպէս ՀՄԸՄ-ականներ` մեծ սիրով եւ զգացումով լեցուած, թող այդ մնայ նոյնը եւ անմար կրակի պէս միշտ վառ մնայ ու երբեք չմարի», կը հաստատէ Ժաք Պոյաճեան:

1974-ին Լիբանանի Ողիմպիականի վարչութիւնը յատուկ նամակով մը Լիբանանի երտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան նախարարութենէ խնդրած է  Ժագ Պոյաճեանին շնորհել շքանշան մը` անոր տարած լայնածիր աշխատանքներուն համար թէ՛ ՀՄԸՄ-ի եւ թէ՛ Լիբանանի պասքեթպոլի մարզին մէջ:

Սակայն դժբախտաբար պատերազմը իր ժխտական ազդեցութիւնը կ՛ունենայ հոս եւս:

Ժաք Պոյաճեան կը յայտնէ, որ օրը օրին կը հետեւի ՀՄԸՄ-ի մարզական լուրերուն եւ յատկապէս ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի խումբերու լուրերուն:

Մեր կարգին իրեն կ՛ըսենք` վարձքդ կատար, սիրելի եղբայր Ժաք:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Պ. Կիւլպէնկեան՝ Լիբանանի սկաուտական ֆետերասիոնին կողմէ ստացած շքանշանով։

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան նախկին անդամներէն Պատրիկ Կիւլպէնկեան, երբ 1949-ին Իրանէն փոխադրուած է Պէյրութ, առաջին անգամ այցելած է ՀՄԸՄ Պէյրութի ակումբը, ուր անոր մօրեղբայրը պատասխանատու եղած է ՀՄԸՄ Պէյրութի հեծելարշաւի խումբին:

Ընկերանալով իր մօրեղբօր` Պ. Կիւլպէնկեան մնայուն կերպով կ՛այցելէր ակումբ. այսպէս, ան շուրջ երեք տարի մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի հեծելարշաւի յանձնախումբին:

«Այդ շրջանին էր, որ Պէյրութի ՀՄԸՄ-ի մասնաճիւղը բարգաւաճ վիճակ մը կ՛ապրէր, եւ օր մը ՀՄԸՄ-ի սկաուտական խորհուրդը առաջարկեց, որ մաս կազմեմ իր աշխատանքներուն: Այս ծիրին մէջ երեք տարի զբաղեցայ այդ աշխատանքներով` առանց օր մը իսկ մտածելու, թէ կրնամ սկաուտ ըլլալ: Սակայն յանկարծ ստացայ սկաուտ դառնալու հրաւէր մը` տոքթ. Վարդգէս Յովնանեանէն, որ բացատրեց, թէ կը կազմուի երէցներու խումբ մը, եւ յարմար գտաւ, որ քանի մը ընկերներով մենք ալ մաս կազմենք այդ խումբին: Այդ օրերուն Դամասկոսէն եկած էր փորձառու խմբապետ Յակոբ Մանուկեանը, որ աւելի ուշ երկրէն մեկնեցաւ եւ ես դարձայ խմբապետ», ըսաւ Պ. Կիւլպէնկեան:

ՀՄԸՄ-ական եղբայրը իր յուշերուն մէջ խորասուզուելով` պատմեց, թէ օրին իրենց փորձառութիւնը նախնական էր, աւելցնելով սակայն, որ իրենք ունէին սկաուտական գիտելիքներու գիրք մը, որուն մնայուն կերպով կը հետեւէին:

«Սկաուտական տարիներու ամբողջ շրջանին մենք սորվեցանք սկաուտական գիտելիքներ», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ ինք սկաուտական երիցական փաղանգի խմբապետութիւնը ստանձնած է չորս տարի շարունակ:

«Երէցներուն թիւի բարձրացումը եւ անոնց աշխուժ, կարգապահ ու պարկեշտ շարքերը հմայեցին վարչութիւնը, իսկ լիբանանահայ ընկերութիւնը անոնց մասին մեծ գոհունակութեամբ արտայայտուեցաւ», նշեց Պատրիկ Կիւլպէնկեան:

1981-ի ՀՍԸՍ-ի Շրջանային վարչութեան կազմը։ Ոտքի՝ աջէն երկրորդը՝ Պ. Կիւլպէնկեան

Ան նշեց, որ ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղին մէջ իբրեւ Սկաուտ խորհուրդի անդամ երկար ատեն աշխատելէ ետք, ինք 1969-ին ընտրուած է Սկաուտ խորհուրդի վարչութեան անդամ եւ 2 շրջանի համար գործած է նոյն վարչութեան մէջ:

Պ. Կիւլպէնկեան մաս կազմած է նաեւ Շրջանային սկաուտ խորհուրդին, իսկ 1976-ին ան ընտրուած է ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան անդամ` մնայուն կերպով կապը դառնալով սկաուտական աշխատանքներուն:

ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան անդամակացութեան վերջին նստաշրջանին, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան հիմնադիր Բիւզանդ Թորիկեանի առաջարկով Պատրիկ Կիւլպէնկեան մաս կը կազմէ «Մարզիկ» ամսաթերթի յանձնախումբին: 1988-ին արդէն իսկ կ՛ընտրուի ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ եւ, մէկ նստաշրջանի դադարէ ետք, դարձեալ կ՛ընտրուի մինչեւ 2007 թուական:

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան նստաշրջաններուն ընթացքին Պատրիկ Կիւլպէնկեան սկաուտական աշխատանքներ տարած է Կարօ Թիւթիւնճեանի հետ, եւ մինչեւ օրս կ՛աշխատի «Մարզիկ» ամսաթերթին հետ:

Իր յուշերուն մասին խօսելով` Պատրիկ Կիւլպէնկեան նշեց, որ ՀՄԸՄ-ը եղած է իր երկրորդ ընտանիքը: «Երբ երէց էի, Նահր Իպրահիմ ուղղուեցանք արշաւի: Իբրեւ պատասխանատու` ես տղոց կը թելադրէի, որ հեռու մնան գետեզերքէն, երբ յանկարծ իմ ոտքս սահեցաւ եւ ես գետ ինկայ, այդ վայրկեանին բոլոր տղաքը ամէն ճիգ կատարեցին, որպէսզի զիս ազատեն. անոնք չէին գիտեր, որ ես լողալ չէի գիտեր: Ինծի համար այդ դէպքը շատ տպաւորիչ էր, որովհետեւ հոն է, որ ես զգացի, թէ ՀՄԸՄ-ականը որքան ընկերասէր է եւ մէկզմէկու օժանդակելու յանձնառութիւնը ունի», շեշտեց ան:

Լիբանանի կրթութեան նախարարը դիմաւորելու պահուն, իբրեւ Շրջանային Սկաուտական խորհուրդի անդամ։

Պ. Կիւլպէնկեան հաստատեց, որ իրեն համար հաւատք է եւ համոզում, որ ՀՄԸՄ-ականը զօրաւոր կամքի տէր մէկը ըլլայ` աւելցնելով, որ ՀՄԸՄ-ականը յուսահատիլ չի գիտեր:

«Իմ յուշերէս ինչ որ ալ պատմեմ պատմութեան սահմաններուն մէջ պիտի ըլլայ եւ ոչինչ պիտի բերէ ՀՄԸՄ-ին, որ 93 տարիէ ի վեր ապրած է` հակառակ ամէն տեսակի դժուարութիւններուն: Սակայն այս օրերուն ՀՄԸՄ-ական երիտասարդը պէտք է գիտնայ եւ լաւ ըմբռնէ, որ գալիք օրերուն ՀՄԸՄ-ի բարգաւաճումը շատ կարեւոր է: ՀՄԸՄ-ականը պէտք է գիտնայ, որ ՀՄԸՄ-ը ոգի է եւ ապրում, որ միշտ վառ պէտք է պահել, այլապէս կարելի չէ տոկալ ու ծառայել ՀՄԸՄ-ին: Դժուարութիւններ կան, սակայն զանոնք յաղթահարելու համար հզօր կամք պէտք է, որպէսզի կարելի ըլլայ միութեան զանազան մարզերը բարգաւաճ եւ յուսատու դարձնել», շեշտեց Պ. Կիւլպէնկեան:

Ներկայիս ՀՄԸՄ-ի շարքերուն ուղղելով իր խօսքը` ան դիտել տուաւ, որ միշտ պէտք է աւելիին ձգտիլ եւ հեռանալ օտարամոլութենէ, իսկ արդիականացման այս դարէն պէտք է օգտուիլ` յառաջդիմելու համար եւ ոչ թէ ճամբէ շեղելու:

«ՀՄԸՄ-ը պահողը ազգային զգացումն է եւ ոգին եւ ոչ թէ սկաուտական գիտելիքները: Եթէ ոգի չկայ, ապա ՀՄԸՄ չկայ, այլ` մեքենայականացած կեանք մը», ըսաւ ան:

2008-ին Պ. Կիւլպէնկեան կը ստանայ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան Արժանեաց շքանշանը։

«Մարզիկ» ամսաթերթին հրատարակման շրջագիծին մէջ իր աշխատանքին եւ քառորդ դարու փորձառութեան մասին խօսելով` Պ. Կիւլպէնկեան շեշտեց, որ «Մարզիկ»ը դաստիարակիչ դերակատարութիւն ունի հայ գրականութեան մէջ. ան աւելցուց, որ այդ ամսաթերթին մէջ ազգային եւ միութենական շունչը մնայուն ներկայութիւն է` աւելցնելով, որ «Մարզիկ»ը մարզական եւ սկաուտական աշխատանքներուն ցոլացումն է:

Ան նկատել տուաւ, որ հակառակ «Մարզիկ»ի դիմագրաւած դժուարութիւններուն` ոչ մէկ ճիգ խնայուած է «Մարզիկ»ը աշխարհի բոլոր կողմերը հասցնելու իմաստով: «Իբրեւ ՀՄԸՄ-ական` պէտք է հետեւողական ըլլալ «Մարզիկ»-ին հետ կապը պահելու իմաստով», ընդգծեց ան:

Վաստակաւոր ՀՄԸՄ-ական եղբայր Պատրիկ Կիւլպէնկեան ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին մէջ իր կեանքին ու ծառայութիւններուն համար ստացած է երեք շքանշաններ. «Արժանեաց» շքանշան` ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան կողմէ, 2008-ին, Լիբանանի կրթութեան նախարարութեան կողմէ շքանշան, 2006-ին եւ իր տարած սկաուտական աշխատանքներուն համար Լիբանանի սկաուտական ֆետերասիոնին կողմէ շքանշան, 2001-ին:

ՀՄԸՄ-ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը

Անթիլիասի մէջ առաջին անգամ 1930-ական թուականներուն սկիզբն էր, որ  Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը կայք հաստատեց, եւ ապա փոքրաթիւ հայ ընտանիքներ եկան հաստատուելու վանքին շուրջ:

1960-ականներու սկիզբը Անթիլիաս հաստատուեցան մեծաթիւ հայ ընտանիքներ, որոնք կու գային Պէյրութէն եւ Պուրճ Համուտէն: Անոնք կը գնէին եւ կը վարձէին նորակառոյց եւ արդիական յարկաբաժիններ եւ կը բնակէին հոն:

Պէյրութէն եւ Պուրճ Համուտէն բացի, մեծ թիւով սուրիահայեր Հալէպէն ժամանած էին Լիբանան եւ բնակութիւն հաստատած` Անթիլիասի մէջ:

Անթիլիաս հաստատուողներուն մէջ կը գտնուէին ՀՄԸՄ-ականներ, որոնք կը գործէին այլ մասնաճիւղերու մէջ: Այս ՀՄԸՄ-ականներէն Յովհաննէս Տէր Յարութիւնեան, Վարդգէս Թրթռեան, Սարգիս Սարգիսեան, Բարսեղ Գաւճեան, Ստեփան Հաստաճեան եւ Անդրանիկ Պէօյիւքեան, 1970-ին կը նախաձեռնեն հիմնել ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը կը հիմնուի 29 հոկտեմբեր 1970-ին, օրին գործող ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան թիւ 55 նամակին հիման վրայ:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղին առաջին վարչութիւնը եղած է նշանակովի եւ գործած է 29 հոկտեմբեր 1970-էն 18 ապրիլ 1971:

Վարչութիւնը առաջին հերթին կը նշանակէ Սկաուտական խորհուրդ:

ՀՄԸՄ-ի պասքեթպոլի աղջկանց ներկայացուցչական խումբը:

Վեցամսեայ գործունէութեան ծիրին մէջ վարչութիւնը լծուեցաւ կազմակերպչական աշխատանքի` դիւանական, մարզական եւ սկաուտական կազմերու կազմակերպումով:

Մասնաճիւղին կեդրոնը դարձաւ Անթիլիասի ՀՅԴ «Աղբալեան» ակումբը:

18 ապրիլ 1971-ին ընտրուած է ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի առաջին վարչութիւնը, որ գործած է մինչեւ 11 յունուար 1972:

Այս տարեշրջանին, «Աղբալեան» ակումբը կը փոխադրուի իր նոր (այժմ` նախկին) շէնքը, ուր ՀՄԸՄ-ի մարզական եւ սկաուտական կարիքները գոհացնող բաւարար տեղ կը տրամադրուի մասնաճիւղին:

Մասնաճիւղին կիրարկած մարզախաղերը կ՛ըլլան ֆութպոլն ու պասքեթպոլը:

1973-ին, ՀՄԸՄ-ի Մերձաւոր Արեւելքի 19-րդ Շրջանային ժողովէն ետք, ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մարզական ճիւղերուն վրայ կ՛աւելնայ փինկ փոնկը:

Շրջանային վարչութիւնը նուիրատուութեամբ եւ նիւթական փոխատուութեամբ կը նպաստէ մասնաճիւղին բարելաւման ընթացքին, ինչպէս նաեւ բացառիկ նախաձեռնութեամբ մը Անթիլիասի Մզհեր շրջանին մէջ ան մասնաճիւղին համար կ՛ապահովէ մարզադաշտ մը, որ կը դառնայ ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղին յաջողութեան երաշխիքը:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի տղոց պասքեթպոլի խումբը:

Անթիլիասի հայահոծ շրջանին մէջ ՀՄԸՄ-ի մասնաճիւղը ծաւալումի լայն պայմաններ կ՛ունենայ, յատկապէս` քաղաքական եւ ապահովական պատճառներով ՀՄԸՄ-ի անդամներու Պէյրութէն Անթիլիաս տեղափոխումով:

23 փետրուար 1975-ին մասնաճիւղը կ՛ընտրէ վարչական կազմ մը:

Այս կազմը սահմանափակ պայմաններու մէջ կը գործէ մինչեւ 1977` դիմագրաւելով քաղաքացիական պատերազմի դժուարին պարագաները:

Այդ շրջանին մասնաճիւղին անդամական ընդհանուր թիւը կ՛ըլլայ 353` հետեւեալ ենթաբաժանումներով. սկաուտական շարքեր` 161, մարզիկներ` 69 եւ օժանդակ անդամներ` 123:

Մարզական եւ սկաուտական իր բաժիններուն մէջ ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը կ՛ունենայ լայն գործունէութիւն: Կը սարքուի պասքեթպոլի լուսաւորուած դաշտ` «Սիմիթեան» շէնքերու բաց հողամասին վրայ:

1981-ին մասնաճիւղի անդամական ընդհանուր թիւը կը բարձրանայ 458-ի:

Նոյն տարին կիպրական «Քերաւնոս» ակումբին հրաւէրին ընդառաջելով` Անթիլիասի մասնաճիւղը 65 հոգինոց պատուիրակութեամբ մը` տղոց եւ աղջկանց պասքեթպոլի խումբերը, մեկնեցան Կիպրոս, ուր հնգօրեայ կեցութեան ընթացքին մրցումներ ունեցան «Քերաւնոս»ի եւ «Էթլի» ակումբի խումբերուն դէմ:

Յաջորդող տարիներուն, մասնաճիւղին սկաուտական բաժինը արագընթաց քայլերով սկսաւ զարգանալ:

26 յունիս 1982-ին Անթիլիասի Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան վանքի շրջափակին մէջ նորագիր արենուշներ եւ արիներ կատարեցին իրենց սկաուտական խոստումը:

Օգոստոս 1984-ին «Թռչնոց բոյն»ի դաշտին վրայ մասնաճիւղը կը կազմակերպէ սկաուտական յատուկ մարզական օր` մասնակցութեամբ Պուրճ Համուտի եւ Ժտէյտէի մասնաճիւղի սկաուտներուն:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի հետաքրքրական երեւոյթներէն մէկը կ՛ըլլայ 1986-ին դահուկելու ճիւղի մարզիկներէն Սեդա Ապելեանի, Պետիկ Պաղչեճեանի, Ժաք Կիմեճեանի, Նազարէթ Քիլեճեանի, Յակոբ Դարբինեանի, Մաթիկ Մաթէոսեանի եւ Շահէ Ատուրեանի մասնակցութիւնը` Լիբանանի ֆետերասիոնի կազմակերպած մրցումներուն, որուն ընթացքին ՀՄԸՄ-ական մարզիկները կ՛արձանագրեն պատուաբեր արդիւնքներ:

1991-ին ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը 21-ամեայ կենսունակ մասնաճիւղ մըն է իր սկաուտական եւ մարզական գործունէութիւններով:

6 ապրիլ 1993-ին մասնաճիւղի Մզհերի սեփական հողաշերտին վրայ պաշտօնապէս հիմը կը դրուի «ՀՄԸՄ-Աղբալեան» համալիրին` հովանաւորութեամբ Գարեգին Բ. կաթողիկոսին, հանդիսապետութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Արամ արք. Քէշիշեանի (այժմ    ` Արամ Ա. վեհափառ), ներկայութեամբ Լիբանանի պետական եւ ազգային աւագանիին եւ պասքեթպոլի դաշտի շինութեան բարերարներ` Ատոմ եւ Սելլա Թնճուկեաններուն:

1994-ին Սկաուտական ընդհանուր թիւը կը հասնի 337-ի, իսկ մասնաճիւղի տարեկան ընդհանուր բանակումը տեղի կ՛ունենայ Այնճարի մէջ` մասնակցութեամբ 250 սկաուտներու:

Սկաուտական հաւաքները տեղի կ՛ունենան Ազգ. Եղիշէ Մանուկեան քոլեճին մէջ:

Մասնաճիւղէն 21 սկաուտներ կը մասնակցին համաՀՄԸՄ-ական Ե. բանակումին:

Աղջկանց պասքեթպոլի խումբը` փորձի պահուն:

1995-ին, ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի տղոց եւ աղջկանց խումբերը կը մասնակցին Լիբանանի ախոյեանութեանց մրցաշարքերուն, մարզական բոլոր ճիւղերը կը գործեն բնականոն ընթացքով, սակայն յատուկ թափ կը ստանայ ճատրակի ճիւղը, որուն ներկայացուցիչները` Քնար եւ Սիւզան Մուրատեաններ, կ՛ապահովեն Լիբանանի միջդպրոցական մրցաշարքերուն ախոյեանութիւնները: Աւելի ուշ` 2000-ին, Քնարիկ Մուրատեան կը մասնակցի Չինաստանի մէջ տեղի ունեցած ճատրակի աշխարհի բաժակի մրցաշարքին` ներկայացնելով ասիական ցամաքամասը, 2003-ին Գահիրէի մէջ Քնարիկ Մուրատեան կը տիրանայ արաբական աշխարհի ախոյեանութեան, իսկ 2004-ին Լիբանանի ախոյեանութեան` դառնալով «Միջազգային վարպետ»ի տիտղոսակիր:

1996-էն 1999 ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը կ՛ապրի բեղուն տարիներ թէ՛ սկաուտական եւ թէ՛ մարզական տարբեր ճիւղերու մէջ:

Այդ տարիներուն ընթացքին անդամներուն ընդհանուր թիւը կը բարձրանայ 687-ի:

Ներկայիս ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի վարչական կազմին մաս կը կազմեն Կարօ Յարութիւնեան` ատենապետ, Լենա Ճինպաշեան` ատենադպիր, Ճորճ Սապունճեան` գանձապահ, Թամար Ճինպաշեան, Իշխան Եղիայեան, Արի Չէօրեքճեան եւ Յովիկ Կէօզիւպէօյիւքեան:

Մասնաճիւղին սկաուտութիւնը կը բաղկանայ ինը խումբերէ` համապատասխան տարիքային բաժանումներով` մոկլի, պզտիկ արծուիկ, պզտիկ գայլիկ, մեծ արծուիկ, մեծ գայլիկ, արի, արենուշ, երէց եւ պարմանուհի:

Ձմեռնային սկաուտական հաւաքները կը կատարուին կիրակի օրերը, առաւօտեան ժամը 9:00-11:00, իսկ ամրան ընթացքին հինգշաբթի օրերը` երեկոյեան ժամը 6:30-8:00, «Աղբալեան» մարզամշակութային համալիրին մէջ:

Սկաուտական աշխատանքները կ՛ընդգրկեն արշաւներ, մարզական օր, սկաուտի օր, ձեռային աշխատանքներ պատի թերթի պատրաստութիւն, դասախօսութիւններ, զրոյցներ եւ զանազան խաղեր: Հերթական դրութեամբ տեղի կ՛ունենան դաստիարակչական սեմինարներ, որոնց նպատակն է սկաուտներուն գիտելիքներու ամրապնդումը, խմբակային դրութեամբ գործելու հոլովոյթի զարգացումը, սկաուտական ոգիի թրծումը եւ ընկերային առողջ մթնոլորտի ստեղծումը:

Անցեալ տարեշրջանին խմբապետները իրենց կարգին ունեցան խմբապետական վերաորակաւորման սեմինար մը, որուն ընթացքին վեթերան խմբապետները իրենց փորձառութիւնն ու գիտելիքները փոխանցեցին նոր սերունդին:

Բանակումի ընթացքին

Մասնաճիւղը տարեկան դրութեամբ կը կատարէ իր բանակումները, ինչպէս նաեւ կը մասնակցի Շրջանային խմբապետութեան կազմակերպած բոլոր ձեռնարկներուն, ինչպէս` Մայիսեան փառատօնին, Ապրիլ 24-ի քայլարշաւներուն եւ այլ ձեռնարկներու:

Նշենք, որ դաստիարակչական իր ծրագիրին կողքին, մասնաճիւղը կը կազմակերպէ նաեւ խմբային պտոյտներ, ինչպէս` կրկէսի, կենդանաբանական պարտէզի, շարժապատկերի սրահի, լողաւազանի եւ այլ վայրերու այցելութիւններ, ինչպէս նաեւ` ձիւնագնացութիւնն ու դաշտագնացութիւնը:

Ֆութպոլի պարագային, ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի ֆութպոլի դպրոցը կը գործէ շաբաթական երկու անգամ դրութեամբ:

Ֆութպոլի մարզումներուն կը մասնակցին 70 մարզիկներ, որոնք բաժնուած են երեք տարիքային դասաւորումի:

Պասքեթպոլի պարագային, ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի աղջկանց պասքեթպոլի խումբը 2000-ին դարձաւ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ներկայացուցչական խումբը, որ իր մասնակցութիւնը կը բերէ Լիբանանի պասքեթպոլի Ա. դասակարգի ախոյեանութեան, ինչպէս նաեւ կը մասնակցի Լիբանանի թէ արտասահմանի մէջ բարեկամական թէ պաշտօնական մրցաշարքերու:

Աղջկանց ներկայացուցչական խումբը իր մարզումներուն սկսաւ 1 յուլիս 2010-ին` լաւապէս պատրաստուելու համար 2010-2011 տարեշրջանին:

Պասքեթպոլի տղոց խումբը կը պատրաստուի մասնակցելու Լիբանանի Դ. դասակարգի ախոյեանութեան:

Միւս կողմէ, ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը ունի 10 տարիքային խումբեր, որոնցմէ 5-ը աղջկանց խումբեր են, իսկ 5-ը տղոց: Տարիքային դասաւորումները հետեւեալ ձեւով են` 9-10 տարեկան, 11-12 տարեկան, 13-14 տարեկան, 15-16 տարեկան եւ 17-18 տարեկան:

Այս բոլոր խումբերը կը մասնակցին Լիբանանի տարիքային ախոյեանութիւններուն:

Նշենք, որ Լիբանանի ախոյեանութիւններէն բացի, տարիքային խումբերը հերթաբար կը կատարեն բարեկամական մրցումներ:

Ճատրակի փորձեր:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի մարզական աշխուժ բաժանմունքներէն մէկը կը նկատուի ճատրակի դպրոցը, որ կը գործէ կանոնաւոր կերպով:

Ճատրակի դպրոցին մաս կը կազմեն 40 մարզիկներ, որոնք մաս կը կազմեն տարիքային երեք դասարաններու:

ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղը ճատրակի ակումբ է եւ տարեկան մասնակցութիւն կը բերէ Լիբանանի Ա. դասակարգի խմբային եւ անհատական ախոյեանութիւններուն:

Մասնաճիւղին ճատրակի մարզիկները անհատական ախոյեանութեան արձանագրած են բացառիկ արդիւնքներ, որոնցմէ հարկ է յիշել Հրակ Գլըպոզեանը`  Լիբանանի ախոյեան` 12 տարեկանի մրցաշարքերուն արձանագրած յաղթանակին համար, Ալեք Էլպեքեան` Լիբանանի փոխախոյեան, Յովիկ Պէրպէրեան` 3-րդ եւ Աւօ Մարտիրոսեան` 4-րդ:

20 տարեկանի մրցումներու Լիբանանի ախոյեան` Ժիրայր Օգնայեան, նոյն տարիքի աղջկանց ախոյեան` Մեղրի Կիրակոսեան, 18 տարեկանի մրցումներու Լիբանանի փոխախոյեան` Ռազմիկ Օգնայեան եւ 8 տարեկանի մրցումներուն Լիբանանի փոխախոյեան` Կարէն Խալոյեան:

Բարի երթ ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի սկաուտական եւ մարզական բոլոր խումբերուն:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Պուրճ Համուտի 65-ամեակի տօնակատարութիւն. «Յ. Տ. Մելքոնեան» թատերասրահ

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան նախկին ատենապետ Գառնիկ Մկրտիչեան փոքր տարիքէն մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղի գայլիկական խումբին եւ կը հաւատայ, որ ՀՄԸՄ-ի սէրն ու ՀՄԸՄ-ականի թրծումը իր մէջ եկած է այդ գայլիկական օրերէն: Դժբախտաբար չէ կրցած մնալ սկաուտական շարքերուն մէջ` իր հօր անակնկալ կորուստէն ետք, որ ծանր ազդած է անոր կեանքին վրայ:

Բայց եւ այնպէս երիտասարդական տարիներուն վերամիացած է ՀՄԸՄ-ի ընտանիքին` այս անգամ կազմակերպական աշխատանքներուն ճամբով, եղած է ՀՄԸՄ-ի Պ. Համուտ մասնաճիւղի զանազան յանձնախումբերու, ինչպէս նաեւ Շրջանային վարչութեան յանձնախումբերու անդամ:

Երիտասարդ տարիքին աշխատակցած է ՀՄԸՄ-ի այդ տարիներու մեծերուն հետ, ինչպէս Վարդգէս Տէր Կարապետեանի, տոքթ. Միսաք Արզումանեանի, Երուանդ Տեմիրճեանի, Կարօ Թիւթիւնճեանի եւ Յովհաննէս Տէր Յարութիւնեանի,նաեւ ցարդ ՀՄԸՄ-ի մէջ աշխուժ երէց անդամներէն Բիւզանդ Թորիկեանի եւ նման վաստակաւոր անձերու հետ, որոնք ո՛չ միայն Լիբանանի եւ Միջին Արեւելքի մէջ ունէին իրենց դերակատարութիւնը, այլ ամբողջ ՀՄԸՄ-ի համագաղութային կառոյցին ռահվիրաներն էին: «Այս եղբայրները մեծ ազդեցութիւն ունեցած են իմ վրաս որպէս ՀՄԸՄ-ական», կ՛ըսէ Գ. Մկրտիչեան:

1980-ական թուականներէն ի վեր ան մասնակցած է Լիբանանի մէջ բոլոր ներկայացուցչական ժողովներուն եւ ընդհանրապէս նախագահած է անոնց:

Աթէնքի 1991-ի ՀՄԸՄ Պատգամաւորական ժողով ընկ. Հրայր Մարուխեանի հետ

ՀամաՀՄԸՄ-ական 8-րդ բանակումի բացման առթիւ խօսք արտասանած պահուն Բիւրականի մէջ, Հայաստան

1991-էն ի վեր մասնակցած է ՀՄԸՄ-ի Պատգամաւորական Ընդհանուր ժողովներուն եւ երկու անգամ ինք ընտրուած է նախագահ:

1999-ին ընտրուած է ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ, 2003-ին վերընտրուած է այս անգամ ատենապետի պաշտօնով:

2003-ին ՀՄԸՄ-ի Պատգամաւորական ժողովը յաջորդող քառամեակը հռչակեց կազմակերպական քառամեակ: Գ. Մկրտիչեան այս իմաստով իր մեծ ներդրումը ունեցած է` այցելելով ՀՄԸՄ-ի կազմակերպական կառոյց ունեցող շրջանները ըլլան անոնք մեկուսի կամ շրջանային մակարդակով: Այս մասին խօսելով` ան կ՛ըսէ, թէ «բոլոր շրջաններն ալ իրենց առանձնայատկութեամբ մեծապէս տպաւորած են զիս. ինծի համար մէկ բան յստակ է, թէ ո՛ւր որ կայ հայութիւն, հոն անպայման կայ ՀՄԸՄ»:

«ՀՄԸՄ-ը որպէս միութիւն կը գործէ նոյն ձեւով եւ նոյն ոճով` յարմարելով իւրաքանչիւր երկրի պայմաններուն»:

Այս առիթով ան կը պատմէ հետեւեալ դրուագին մասին.

«Տարիներ առաջ մօտիկ ընկերներէս Երջօ Սամուէլեան (այժմ ազգային բարերար, որուն անունով կը կոչուի նաեւ Պուրճ Համուտի Ազգային առաջնորդարանի սրահը) խնդրեց ինձմէ, որ սկաուտական լման տարազ մը ուղարկեմ Չինաստան, եւ ես փափաքը կատարեցի: Ամիսներ ետք երբ Չինաստան կը գտնուէի իր իսկ հրաւէրով յանկարծ պարզուեցաւ դիմացս երեւոյթ մը. երբ մենք կը մտնէինք իր գործարանը, մուտքին կար եռագոյն կամար, որուն տակէն պէտք է անցնին հայ կամ օտար բոլոր այցելուները: Երկաթէ մեծ դուռը բացուեցաւ, աչքերուս չհաւատացի, երբ տեսայ չորս սկաուտներ լրիւ տարազով` բարեւի կանգնելով մեզ կը դիմաւորեն: Կը ժպտիմ հետաքրքրական այս երեւոյթին դիմաց, բայց միւս կողմէ կը տեսնեմ պուրճ համուտցի ընկերոջս այն ապրումը, որ ինք իր կեանքի պայմաններու բերումով թէեւ ինկած է այդ ափերը, բայց ո՛չ մոռցած է Եռագոյնը, ոչ ալ ՀՄԸՄ-ի սկաուտութիւնը:

Չինաստան. ձախէն աջ Երջօ Սամուէլեան, Գ. Մկրտիչեան, չինացի սկաուտներ, եղբ. Հայկ Աշգարեան

«Չինաստանի մէջ կարելի չէր ուրիշ երկրի մը դրօշակը ծածանիլ տալ, բայց իր նպատակը իրագործելու համար մտածած էր փլասթիքէ կամարով ծածկել մուտքը, ներքին գրեթէ բոլոր կահաւորումը Եռագոյնի երանգներով ըրած է, իսկ պահակները, որոնք չինացի էին, հագած էին ՀՄԸՄ-ի սկաուտի տարազը. ինք այսպիսով կը զգար, որ այդ մարդիկը ՀՄԸՄ-ական զինուոր էին: Հետեւաբար համոզուած եմ, որ հայ մը ինքզինք միշտ հայ կը զգայ, ուր որ գտնուի եւ հոն անպայման ՀՄԸՄ-ը կը գտնուի», ըսաւ Գ. Մկրտիչեան:

Ան համոզուած է, որ ՀՄԸՄ-ականները կ՛ունենան նոյն մտասեւեռումները. այս գծով ան պատմեց.

«ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի 60-ամեակն էր եւ ես 60-ամեակի Կեդրոնական մարմնի անդամ էի, Երուանդ Տեմիրճեանի, Պետրոս Վէքիլեանի, Վարուժան Գէորգեանի, Հայկ Աշգարեանի եւ ուրիշներու հետ: Յանձնախումբը ուզեց զանազան ձեռնարկներու նախագահութիւնը վստահիլ ՀՄԸՄ-ական եղբօր մը, բազմիցս փնտռտուքներէ ետք կեդրոնացանք Կարպիս Հարպոյեանին վրայ: Դիմեցինք իրեն, ան առանց վարանելու ընդունեց մեր առաջարկը, եւ մենք անցանք գործի: Մանրամասնութիւնը շատ երկար է, սակայն զիս տպաւորած է այն, որ ձեռնարկներու աւարտին Երուանդ Տեմիրճեան արդէն հիւանդութեան պատճառով անկողին ինկած էր եւ դժբախտ զուգադիպութեամբ մը ճիշդ ճաշկերոյթի օրը ան մահացաւ: Հետեւաբար մենք յետաձգեցինք սոյն ձեռնարկը: Մեր յանձնախումբին նպատակակէտն էր վերանորոգել Պուրճ Համուտի ակումբը:

«Երուանդ Տեմիրճեանի մահէն ետք, երբ նորոգուեցաւ ակումբը եւ սրահին բացումը տեղի պիտի ունենար, սրահը պիտի անուանուէր Կարպիս Հարպոյեանի հօր Գէորգ Հարպոյեանի անուամբ: Երբ Կ. Հարպոյեանի գրասենեակը կ՛ուղղուէի, մտածեցի, որ փորձեմ զայն համոզել կամ գէթ ինչ որ ձեւով մը դժուար էր ըսել առաջարկել, որ սրահը անուանուի Երուանդ Տեմիրճեանի անունով` յարգելով անոր յիշատակը:

Աթէնքի մէջ դիւանական ժողով Կեդրոնական վարչութեան կազմին հետ. նկարին մէջ կ՛երեւի ողբացեալ եղբայր Կարօ Թիւթիւնճեան

«Երբ գրասենեակ մտայ Կ. Հարպոյեան ոտքի ելաւ եւ ձեռքս սեղմելով կանխեց զիս ըսելով, թէ ինք որոշած է իր հօր անունով չկոչել սրահը, որովհետեւ արդէն իսկ անոր յիշատակը անմահացնելու համար վարժարան մը անուանած էր անոր անունով եւ փոխարէնը զայն անուանել Երուանդ Տեմիրճեանի անունով: Այդ վայրկեանին ունեցայ սրտի անհուն գոհունակութիւն, որովհետեւ առանց իրարու կարծիք առնելու նոյն բանին մասին մտածած էինք: Այսպիսով վաղամեռիկ եղբօր մահուան յիշատակին սրահը անուանուեցաւ «Երուանդ Տեմիրճեան» սրահ: Բացման օրը բոլոր ՀՄԸՄ-ականներուն ցնծութիւնը անսահման էր:

«Ինծի համար ՀՄԸՄ-ը հոգեկան ապրում մըն է եւ մինչեւ օրս շեփորախումբի թմբուկի ամէն մէկ հարուածով իմ մէջս կը կենդանանայ մեր ժողովուրդին պատմութիւնը», կը շեշտէ Գ. Մկրտիչեան:

Պատմելով 2002 թուականին Բիւրականի մէջ տեղի ունեցած ՀամաՀՄԸՄ-ական եօթներորդ Ընդհանուր բանակումէն դրուագ մը ան կ՛ըսէ.

«Իբրեւ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան անդամ սքանչելի երեւոյթ մը տպաւորած է զիս` տեսնելով տարբեր երկիրներէ 650 քոյր եղբայրներ հաւաքուած են հայրենիքի մէջ Արագածի լանջին իրենց բանակումը կատարելու:

«Սոյն բանակումին առաւօտեան դրօշակի արարողութենէ ետք պէտք էր որ Կեդրոնական վարչութենէն եղբայր մը իր պատգամը փոխանցէր:

«Առաւօտ մը, երբ պատգամ տալու հերթը իմս էր ներշնչուած եւ այնքան հարազատ ամբողջ սրտովս եւ մեծ յուզումով խօսքս ուղղելով բանակողներուն ըսի.-

«Դուք այդքան հպարտ պէտք է զգաք ունենալով այդ սքանչելի առիթը, որ ձեր ետին կանգնած ունիք Արագած լեռը, իսկ ձեր դիմաց կը կանգնի Արարատ լեռը: Դուք բախտաւոր սերունդ մըն էք, երբ ձեր պատուի առը կը կատարէք Եռագոյն դրօշին ներքեւ անկախ Հայաստանի մէջ:

«Մենք որպէս ձեր նախորդ սերունդը այս բոլորը երազած էինք եւ Պուրճ Համուտի դաշտին մէջ Արարատը խաւաքարտի վրայ գծելով կը տողանցէինք անոր առջեւ` որպէս հայկական բանակ: Այսօր դուք կը տողանցէք Հայաստանի մէջ հայրենիքի բանակին կողքին Եռագոյն դրօշին որպէս հետեւորդներ:

«Դուք ձեզի պէտք է զգաք բախտաւոր սերունդ:

«Ես կը հաւատամ, որ ՀՄԸՄ-ը սփիւռքի մէջ գործած է որպէս մարզական նախարարութիւն, ինչպէս Համազգայինը` որպէս մշակոյթի նախարարութիւն եւ ՀՕՄ-ը` որպէս ընկերային հարցերու նախարարութիւն: Մեզի այդպէս դաստիարակած են, մենք չունէինք պետութիւն, սակայն ազգային իմաստով եթէ մեր եկեղեցիները եղած են իրենց առաջնորդով եւ քաղաքական ժողովներով մեր պետութիւնը, մեր միութիւններն ալ եղած են այդ պետութեան նախարարութիւնները», կ՛ընդգծէ Գ. Մկրտիչեան:

Խօսքը ուղղելով ներկայ սերունդին` ան ըսաւ, որ վերջին շրջանին համաշխարհայնացումը նոր սերունդը հետզհետէ հեռու կը պահէ նմանօրինակ գործունէութիւններէ, ուստի մեր աշխատանքը պէտք է ըլլայ հաւաքել այդ տղաքն ու աղջիկները, զանոնք համախմբել միութեան դրօշին տակ, շեշտելով, որ անոնք պարզ սկաուտ կամ պարզ մարզիկներ չեն, որ միայն ֆութպոլ կամ պասքեթ կը խաղայ կամ կը տողանցէ դաշտերուն վրայ, անոնք ազգային նկարագիր են, հայ են եւ այդ ոգին պէտք է զարգանայ անոնց մէջ մինչեւ ՀՄԸՄ-ի երազներէն մին` ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի տեսլականը իրականանայ եւ Եռագոյն դրօշը ծածանի Արարատի գագաթին:

«Վա՛յ այն օրուան, երբ դառնանք ակումբ (քլապ), ինչ որ մեր շուրջը շատ են այսօր, բայց մենք միութիւն ենք, ՀՄԸՄ ենք եւ այդ միութեան պէտք է գուրգուրանք մեր աչքին լոյսին պէս», հաստատեց Գ. Մկրտիչեան:

«Կեդրոնական վարչութեան ատենապետութեան օրերուս Սուրիոյ շրջանէն առաջարկուեցաւ Առաքել Թէրզեանի անունը` որպէս արտակարգ շքանշանակիր դառնայ: Այն քիչ եղբայրներէն էր, որոնք սուրիահայ գաղութի ապրած դաժան ու ծանր օրերուն մնացած էին Սուրիոյ մէջ: Լսած էի, որ ան եղած էր հօրս դաստիարակը որպէս ՀՄԸՄ-ական եւ այլ աշխատանքներու մէջ, չէի կրնար մերժել այդպէս վաստակաշատ եղբօր մը շքանշանը եւ ինծի համար մեծ ուրախութիւն էր զայն պարգեւատրել իմ ձեռքովս, նաեւ այդ որոշումին մէջ եւս դերակատար ըլլալով:

«Սուրիոյ շրջանի Կեդրոնական վարչութեան անդամը համեստութեամբ առիթը տուաւ ինծի (հակառակ անոր, որ իր իրաւունքն էր) պարգեւատրումը կատարելու: Կատարեցի եւ բեմէն յայտարարեցի, որ այս է ՀՄԸՄ-ը: Այն անձը, որ 40 տարի առաջ դաստիարակած էր հայրս, որմէ առած եմ իմ կրթութիւնս, որպէս մարդ, ապա որպէս ՀՄԸՄ-ական այսօր պատիւը կ՛ունենամ այդ անձնաւորութեան տալու ՀՄԸՄ-ի բարձր շքանշաններէն մին արտակարգ շքանշանը: Յուզումով եւ հոգեկան բարձր գոհացումով իջայ բեմէն. ամբողջ Կեդրոնական վարչութեան աշխատանքներուս ընթացքին այս մէկը եղաւ հազուագիւտ երեւոյթներէն մին», վերյիշեց ան:

Շարունակելով, Գ. Մկրտիչեան կրկնեց, ինչ որ օրին բեմէն յայտարարած է, թէ` այս է ՀՄԸՄ-ը, սերունդէ սերունդ փոխանցումը, որ կու տայ հոգեկան  գոհունակութիւն, հպարտութիւն եւ պատիւ:

«Իմ խօսքերէս մէկուն մէջ յիշած էի նախապէս որ դուք տեսա՞ծ էք կամ լսա՞ծ էք հայկական իրականութեան կամ այլ կազմակերպութիւններու մէջ, թէ կայ հաւաքականութիւն մը, որ մեծ հայրը, հայրը եւ թոռնիկը կ՛եղբայրանան եւ իրարու եղբայր կը կոչեն: Չկայ: Այդ միայն կայ ՀՄԸՄ-ի շարքերուն մէջ, որոնք եկած են անցեալէն, կու գան այսօր եւ պիտի գան վաղը դարձեալ», եզրափակեց Գ. Մկրտիչեան:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

ՀՄԸՄի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի սկաուտները աշխատանքի պահուն:

1995-ին ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղը պաշտօնապէս եւ զանազան ձեռնարկներով կը նշէ մասնաճիւղի հիմնադրութեան 60-ամեակը, այս առիթով կը կազմակերպուին ֆութպոլի, պասքեթպոլի, հեծելարշաւի, աթլեթի մրցաշարքեր, հրապարակային դրօշակի արարողութիւններ, սկաուտական տողանցք, սկաուտական ջահագնացութիւն, ինչպէս նաեւ` պաշտօնական հանդիսութիւն մը, որ բաւական մեծ շուքով կը նշուի, եւ որուն կը նախագահէր հանգուցեալ Կարպիս Հարպոյեան: Մինչ այդ ակումբը կը գտնուէր բաւական անմխիթար վիճակի մը մէջ, ժողովները տեղի կ՛ունենային փոքրիկ եւ հին սենեակներու մէջ: Մասնաճիւղի հիմնադրութեան 60-ամեակը առիթ կ՛ըլլայ` Կարպիս Հարպոյեանի նիւթական ներդրումով վերակառուցելու եւ նորոգելու ակումբը եւ զայն օժտելու ՀՄԸՄ-ական աշխատանքները աւելի դիւրին եւ կազմակերպուած կերպով իրագործելու կարելիութիւններով: Ի յիշատակ մասնաճիւղի նուիրեալ եղբայր եւ երկարամեայ ՀՄԸՄ-ական Երուանդ Տեմիրճեանի, ակումբին սրահը կը կոչուի անոր անունով` «Երուանդ Տեմիրճեան» սրահ:

1995-2005 տասնամեակին, ինչպէս աշխարհին ապրած արդիականացումն ու յեղաշրջումի բնոյթ կրող փոփոխութիւնները, մասնաճիւղը եւս կ՛ապրի աշխատանքային արդիականացում եւ սկաուտական շարքերուն մէջ կը ներառուին գործունէութիւններ, որոնք նոր ոգի եւ շունչ կը բերեն: Սկաուտական աշխատանքները կը շարունակուին նորանոր յայտագիրներ, բանակումները յատուկ ուշադրութեան կեդրոն կը հանդիսանան, անոնք աւելի մեծ աշխուժութեամբ տեղի կ՛ունենան, նորութիւններ կը բերեն իրենց հետ, առիթ կ՛ըլլան սկաուտական տեսական գիտելիքները գործնականի վերածելու, արկածախնդրական կեանք ապրելու: Շեշտուած կը դառնան նաեւ արտաքին աշխատանքները, ազգային եւ դաստիարակչական բնոյթ կրող գործունէութիւնները, աւետման գիշերը հայութեան տուներ տրուած այցելութիւններն ու շարականներու երգեցողութիւնը: 2000 թուականներուն իւրայատուկ տեղ կը գրաւեն յաջորդաբար երկու տարուան վրայ իրագործուած եւ ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան կողմէ գնահատուած «Էքսթրիմ էտվենչըր», արկածախնդրական խաղերու հրապարակային ձեռնարկները, որոնք իրենց վրայ հրաւիրեցին ոչ միայն լիբանանահայութեան, այլ ամբողջ Լիբանանի ուշադրութիւնը: Իւրայատուկ այդ խաղերը, որոնք մատչելի չեն սովորաբար, Լիբանան կու գան ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտ մասնաճիւղին կողմէ եւ անոնք մեծ աղմուկ կը բարձրացնեն եւ կը ներգրաւեն հազարաւոր անձեր, որոնք լիբանանեան տարբեր շրջաններէ Կեդրոնական Պէյրութ կ՛ուղղուին` վայելելու տեղի ունեցած խաղերը: ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի սկաուտական խորհուրդի եւ խմբապետութեան նախաձեռնութեամբ իրականացած «Էքսթրիմ էտվենչըր»ը մեծ հպարտութիւն կ՛ըլլայ հայութեան եւ ՀՄԸՄ-ին համար ընդհանրապէս, որովհետեւ միութեան անունը գէթ երեք օրերու ընթացքին շրջան կ՛ընէ ամբողջ Լիբանանի մէջ եւ իր հովանիին տակ կ՛առնէ մեծ թիւով անձեր, մանաւանդ` օտարներ:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի երէց-պարմանուհիներու խմբանկար:

Միւս կողմէ, աշխուժութեամբ շարունակուեցաւ նաեւ մասնաճիւղին մարզական կեանքը, մանաւանդ` պասքեթպոլն ու ֆութպոլը, նախորդ տարիներուն հիմը դրուեցաւ նաեւ փինկ- փոնկին, որ այսօր բաւական լաւ պատկեր կը պարզէ եւ իր շուրջ կը համախմբէ մեծ թիւով պատանիներ, որոնք ֆիզիքականին կողքին, հոգեպէս կը թրծուին հայկականութեամբ եւ կորովով: Այս տարի նաեւ սկսաւ կիրարկուիլ աթլեթ մարզախաղը, որ կրկին կրցաւ ներգրաւել այդ մարզաձեւերը սիրողները:  Մասնաճիւղի խումբերը ունին մասնագիտացած մարզիչներ եւ իրենց մասնակցութիւնը կը բերեն ֆետերասիոնին կողմէ կազմակերպուած մրցաշարքերուն: Յատկանշական է յիշել, որ նախորդ տարիներու աշխատանքին իբրեւ արդիւնք` անցեալ տարի պասքեթպոլի աղջիկներու խումբը երրորդ դասակարգէն բարձրացաւ երկրորդ դասակարգ:

2005-2010 երկարող տարիներուն Լիբանանի մէջ տիրող անապահով կացութիւնը եւ իշխանութեան անկանոն ընթացքը պատճառ դարձան, որ շատ մը աշխատանքներ ձախողութեան մատնուին:

Օրինակ` 2006-ի ամրան Լիբանանի յուլիսեան պատերազմին պատճառով եւ Պէյրութի միջազգային օդակայանի ռմբակոծումին իբրեւ հետեւանք` ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի պատուիրակութիւնը չկրցաւ իր մասնակցութիւնը բերել ՀամաՀՄԸՄ-ական Ը. բանակումին, որ տեղի ունեցաւ Հայաստանի մէջ:

Սակայն, հակառակ երկրին մէջ տիրող քաոսային վիճակին, ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը դժուար պայմաններու տակ շարունակեց իր աշխատանքները` սկաուտական նոր ծրագիրներու գործադրութեամբ, ինչպէս նաեւ մարզական խաղերուն մէջ արձանագրեց նորանոր յաջողութիւններ:

Սկաուտական բանակումները շարունակուեցան` ստեղծելով կարելիութիւն մը, որպէսզի սկաուտները բնութեան մասին իրենց սորված գիտելիքները կարենան գործադրել բնութեան իսկ գրկին մէջ:

Բանակումներուն շարքին կատարուեցան նաեւ սկաուտական այլ աշխատանքներ, ինչպէս նաեւ` ազգային, ընկերային ու բարեսիրական աշխատանքներ:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը տուաւ նաեւ շարք մը այցելութիւններ` դէպի Ազգային թանգարան, ՔԱՀԼ-ի ծերանոց, Թռչնոց Բոյն, Պէյթ էտտին, կենդանաբանական պարտէզ, «Կիլիկիա» թանգարան, Պէյրութի հրշէջներու կեդրոնը եւ Պէյրութի միջազգային օդակայան:

ՀՄԸՄի Պուրճ Համուտի Պասքեթպոլի աղջկանց խումբերը:

Մասնաճիւղին սկաուտները մասնակցեցան նաեւ Լիբանանի սկաուտական ֆետերասիոնին կողմէ կազմակերպուած աշխատանքներուն, ինչպէս Վուուտ պատժ եւ  ձիրքերու յայտնաբերման յայտագիրներուն, որոնց ընթացքին անոնք արձանագրեցին պատուաբեր արդիւնքներ` գրաւելով երկրորդ եւ երրորդ դիրքերը:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի սկաուտները կատարեցին նաեւ քարոզչական զանազան աշխատանքներ հայկական դպրոցներուն մէջ:

Իսկ 2010-ի ամրան Պուրճ Համուտի մասնաճիւղէն 28 քոյրեր եւ եղբայրներ իրենց մասնակցութիւնը բերին Բիւրականի մէջ տեղի ունեցած Համա ՀՄԸՄ-ական Թ. բանակումին:

Հայաստանի մէջ այս բանակումին ընթացքին կատարուած սկաուտական զանազան աշխատանքներուն, խաղերուն եւ զարգացման մրցումներուն մասնաճիւղի մասնակցութիւնը խորհրդանշուեցաւ սկաուտական բարձր ոգիով: Սկաուտները Լիբանան վերադարձան 7 մրցանակներով:

2011 փետրուարին ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղին կողմէ, Հայ Սկաուտի օրուան առիթով, յատուկ նախաձեռնութիւն էր կարիքաւոր հայ ընտանիքի մը օգնութեան ձեռք մեկնելու աշխատանքը:

Սկաուտները հիմնուելով գայլիկական խոստումին վրայ` գործել բարիք մը ամէն օր եւ այդ նշանաբանէն մեկնած օժանդակեցին հայ ընտանիքի մը` հոգալով անոր բոլոր կարիքները եւ նորոգելով ու կահաւորելով ամբողջ տունը:

Սկաուտներուն ստանձնած աշխատանքը տեւեց մէկ ամիս, որուն աւարտին սկաուտները հոգեկան մեծ գոհունակութեամբ դուրս եկան այդ փորձառութենէն:

Այս աշխատանքին մանրամասնութիւնները վերածուեցաւ նաեւ վաւերագրական յատուկ ժապաւէնի եւ սփռուեցաւ պատկերասփիւռի «Էլ. Պի. Սի.» կայանի «Նըհնա լա պաատ» յայտագիրէն:

Այս աշխատանքին կողքին, Պուրճ Համուտի սկաուտները սննդեղէն բաժնեցին հայ կարիքաւոր ընտանիքներուն:

Այս աշխատանքը ոչ միայն լիբանանահայութեան, այլեւ տեղացիներուն ուշադրութիւնը գրաւեց:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղի արծուիկները խարոյկին շուրջ:

Միւս կողմէ, մասնաճիւղի մարզական կեանքը շատ աշխուժ էր, յատկապէս` ֆութպոլի, պասքեթպոլի եւ փինկ-փոնկի մարզաձեւերուն պարագային:

Պասքեթպոլի խումբը իր մասնակցութիւնը բերաւ Հայաստան կատարուած Համա-ՀՄԸՄ-ական մարզական խաղերուն:

Փինկ-փոնկը լաւ պատկեր պարզեց եւ բաւական մեծ թիւով պատանիներ համախմբուեցան ՀՄԸՄ-ի շուրջ` հետեւելու համար փինկ-փոնկի մարզաձեւին:

Պուրճ Համուտի մարզական խումբերը ունին լաւ մարզիչներ, որոնք կը մասնակցին ֆետերասիոնին կողմէ կազմակերպուած մրցաշարքերուն:

Այս տարի ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը սկսաւ կիրարկել նաեւ ճատրակը:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը ներկայիս ունի ինն անդամներէ բաղկացած վարչական կազմ մը. անոր հովանիին տակ կը գործեն նաեւ սկաուտական խորհուրդն ու խմբապետական կազմը, ինչպէս նաեւ` ֆութպոլի եւ պասքեթպոլի յանձնախումբերը, փինկ-փոնկի հետեւող կազմը, ճատրակի ներկայացուցիչն ու ընկերային յանձնախումբը:

Մասնաճիւղին սկաուտական հաւաքոյթները տեղի կ՛ունենան կիրակի օրերը, ժամը 9:00-11:00, Ազգային Լ. եւ Ս. Յակոբեան քոլեճի շրջափակէն ներս:

Ֆութպոլի, պասքեթպոլի, փինկ-փոնկի եւ ճատրակի փորձերը տեղի կ՛ունենան շաբաթը երկու անգամ:

– ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի պասքեթպոլի աղջկանց խումբը մասնակցեցաւ Լիբանանի Ա. դասակարգի ախոյեանութեան եւ արձանագրեց պատուաբեր արդիւնքներ` մնալով խումբերու դասաւորման Ա. դասակարգին մէջ: 2005-2006 տարեշրջանին պասքեթպոլի խումբը երրորդէն երկրորդ դասակարգ բարձրացաւ: 2007-2008 պասքեթպոլի խումբը երկրորդ դասակարգի երրորդ դիրքը գրաւեց: 2008-2009 պասքեթպոլի խումբը երկրորդ դասակարգի Ա. դիրքը գրաւելով` բարձրացաւ Ա. դասակարգ:

ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի կրտսերագոյն անդամը` ապագայ սկաուտը:

2009-2010 ընդառաջելով հայրենի Հատիս խումբի հրաւէրին` պասքեթպոլի աղջկանց խումբը մեկնեցաւ Հայաստան եւ մասնակցեցաւ Վիվասել «Էմ. Թի. Էս.»-ի կազմակերպած մրցաշարքին, որուն աւարտին խումբը գրաւեց երկրորդ դիրքը:

Իսկ Պուրճ Համուտի պասքեթպոլի տղոց խումբը մասնակցեցաւ Լիբանանի Դ. դասակարգի ախոյեանութեան եւ արձանագրեց գոհացուցիչ արդիւնքներ:

– ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի փինկ-փոնկի խումբը տարիներու ընթացքին արձանագրած է պատուաբեր արդիւնքներ, ֆետերասիոնի կազմակերպած զանազան մրցաշարքներուն ընթացքին:

Ան մասնակցեցաւ Լիբանանի գարնանային բաժակին, գրաւեց երրորդ դիրքը, ինչպէս նաեւ տարիքային այլ մրցումներուն ընթացքին խումբը գրաւեց Ա. եւ Բ. դիրքերը:

18 տարեկանէն վար Լիբանանի 2010-ի խմբային ախոյեանութեան ընթացքին մասնաճիւղին աղջկանց խումբը հանդիսացաւ իր դասակարգին փոխախոյեան, իսկ տղաքը գրաւեցին Դ. դիրքը:

– Ֆութպոլի պարագային, ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի ֆութպոլի խումբը Լիբանանի Դ. դասակարգին ախոյեանութեան մրցաշարքին ընթացքին արձանագրեց երկու յաղթանակ, երկու հաւասարութիւն եւ մէկ պարտութիւն: Գրաւելով իր խմբակին երկրորդ դիրքը` ան մնաց Դ. դասակարգին մէջ:

Մեր հիմնադիր եղբայրները վարեցին ՀՄԸՄ-ի ջահը` Պուրճ Համուտի սրտին մէջ,  որ սերունդէ սերունդ փոխանցուելով հասած է մեզի, եւ մենք զայն ոչ միայն անմար պիտի պահենք, այլեւ մեզի հետ պիտի տանինք շատ հեռուները գտնուող, բայց մեր սրտերուն շատ մօտիկ եղող Արարատ լերան գագաթը, ուր միայն կարելի է երաշխաւորել, որ առանց պայքարի ջահը յաւիտեան պիտի բոցավառի ու լուսաւորէ սպիտակ սուրբ լեռն ու համայն հայութիւնը:

ՀՄԸՄ-ը ապրեցաւ եւ ապրեցուց, եւ երթը կը շարունակուի:

Շար. 2 եւ վերջ

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը

1932 թուականին Պէյրութի ելեկտրական ընկերութեան մօտ գտնուող հայկական մեծ հիւղաւանը իր Ս. Խաչ տախտակաշէն եկեղեցիով հրոյ ճարակ կը դառնայ մէկ գիշերուան մէջ: Տասնեակ հազարաւոր հայեր անպատսպար կը մնան եւ Պէյրութի գետին արեւելեան ափը անցնելով` հիմը կը դնեն Կիլիկիոյ զանազան քաղաքներու անունը կրող ընդարձակ թաղամասերուն, որոնց ամբողջութիւնը կը կոչուի իր տեղանունով` Պուրճ Համուտ:

Հոն հաստատուող հայութիւնը, իր հոգեւոր ու մշակութային հաստատութիւններուն կարգին, չ՛անտեսեր նաեւ նոր ծաղկող  սերունդին ֆիզիքական եւ ընկերային դաստիարակութեան կարեւորութիւնը եւ զանազան կազմակերպութիւններու կողքին, կը յառաջանան նաեւ մարզական խումբեր: Անոնց մէջ հիմնական տեղ կը գրաւէին ֆութպոլի խումբերը, որոնք կեդրոնացած էին Պուրճ Համուտի թաղերուն մէջ եւ` մեծ խանդավառութիւն ստեղծած:

Այդ խումբերուն վարիչները, որոնց կարգին` նախկին Կիլիկիոյ շրջանի ՀՄԸՄ-ականներ, հետզհետէ կարիքը կը զգան այդ խումբերուն գործունէութիւնը կեդրոնացնել միացեալ ղեկավարութեան մը շուրջ եւ ՀՄԸՄ-ի դրօշը յարմարագոյնը կը նկատեն: Այս նպատակով կը դիմեն ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան` յայտնելով իրենց ծրագիրը:

1935-ի աշնան երեկոյ մը Արշակունի Ռաֆայէլեանի բնակարանին մէջ ժողովի կը հրաւիրուին մարզական այդ խումբերուն վարիչները, ՀՄԸՄ-ի գաղափարակիցներ ու համակիրներ եւ այդ օրը հիմը կը դնեն եւ կեանք կու տան ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղին: Շրջանային վարչութեան ներկայացուցիչ Օննիկ Պէօճեքեանի կողքին, հաւաքոյթին ներկայ կ՛ըլլան` Արշակունի Ռաֆայէլեան, Բենիամին Մինասեան, Հայկ Նարկիզեան, Ահարոն Մկրտիչեան, Յակոբ Մինասեան, որոնք կը կազմեն մասնաճիւղին հիմնադիր վարչական կազմը, եւ մասնաճիւղը կը ստանայ Շրջանային վարչութեան վաւերացումը: Այսպիսով, կը ծնի ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղը, որ արդէն բոլորած է իր 70 տարիները, 70 տարուան աշխատանք, դաստիարակութիւն, հայեցի շունչ ու ոգի, սէր` հայրենիքի եւ հայութեան նկատմամբ, ծառայութեան եւ նուիրումի ոգի ու պատրաստակամութիւն:

Բանակումի խմբանկար

Հիմնադիր վարչութեան առաջին գործերէն կ՛ըլլայ բազմաթիւ ֆութպոլի խումբերէն ընտրել Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի ֆութպոլի առաջին կազմը:

1936-ի սկիզբը վերոյիշեալ վարչութեան կը յաջորդէ Շրջանային վարչութեան կողմէ նշանակեալ կազմ մը, որուն պարտականութիւնը պիտի ըլլար կազմակերպել անդամական ընդհանուր ժողով: Նշանակովի այս կազմի ատենապետն էր Յովնան Ոսկերիչեան, իսկ ատենադպիրը` Հրաչ Տատեան: Նոյն օրերուն տեղի կ՛ունենայ Հայ մարզական «Հերոս» միութեան միացումը Պուրճ Համուտի ՀՄԸՄ-ին: Մասնաճիւղի անդամներուն թիւը շուտով կը հասնի 51-ի: Նշանակեալ մարմինը կը կազմակերպէ անդամական ընդհանուր ժողով, անկէ կը բխի մասնաճիւղին առաջին ընտրեալ վարչութիւնը, որ կը բաղկանայ հետեւեալներէն` Սարգիս Գուլայեան, Պետրոս Մանուկեան, Յովնան Ոսկերիչեան, Միսաք Ճենանեան եւ Գէորգ Գասապեան: Առաջին օրերուն վարչական ժողովները տեղի կ՛ունենային Սարգիս Գուլայեանի բնակարանին մէջ:

Միութեան զարգացման եւ յառաջդիմութեան համար այդ առաջին քայլերը առնելէ ետք, միութեան պատասխանատուները կը նկատեն, որ կարելի չէ գոհանալ ֆութպոլի գնդակին շուրջ տարուող աշխատանքներով եւ անոնցմով սահմանափակուիլ, թէեւ մեծ խանդավառութեամբ անոր շուրջ կը համախմբուի պատանիներու հսկայ թիւ մը: Անոնց պէտք էր նաեւ բարոյական եւ մտաւոր գոհացում տալ, մարմնին կողքին, դաստիարակել մարդը, հայը, անոր հոգին եւ մտային աշխարհը: Այս նպատակներու իրականացման համար կը կազմակերպուին սկաուտական խումբերը` ղեկավարութեամբ սկաուտ առաջնորդ Գէորգ Փանճարճեանի:

1937-ին ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի վարչութեան աշխատանքներուն արգասիքը ի յայտ կու գայ` խմբապետ Գրիգոր Գազանճեանի ղեկավարութեամբ Պուրճ Համուտ մասնաճիւղը կ՛ունենայ իր սկաուտական կազմը, համազգեստով եւ իր գոյքերով: Այս ճիւղի հսկողութիւնը կը յանձնուի Յունաստանէն նոր ժամանած Մարտիրոս Տաշճեանին:

Նոյն թուականին մասնաճիւղը կը ստանայ պետական ճանաչում եւ պատասխանատուներու առաջնահերթ մտահոգութիւնը կը դառնայ միութեան ապահովել նստավայր եւ մարզադաշտ:

Իրերայաջորդ վարչութիւնները մեծ աշխատանք կը տանին կազմակերպական եւ վարչական իմաստով, շարքերը կը խտանան ու թիւը կը բարձրանայ: Ամէն ճիգ ի գործ կը դրուի մասնաճիւղը հաստատ հիմերու վրայ դնելու, հետզհետէ կազմակերպուող գայլիկներու եւ արենուշներու խումբերուն կարիքներուն, սկաուտական եւ մարզական մեծ ընտանիքին պահանջներուն գոհացում տալու համար: Աւելի ուշ, ֆութպոլի խումբերուն կողքին, կը գոյանան մարմնակրթութեան հետեւող մանչերու եւ աղջիկներու պասքեթպոլի եւ հեծանիւի խումբեր:

Գայլիկները` աշխատանքի պահուն

Մարմնակրթական նման միութիւն մը իր բազմաճիւղ գործունէութեամբ եւ անդամներով անպայման կարիք ունէր հաւաքատեղիի մը` ակումբի մը: Իր կազմութեան առաջին օրերուն ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտը կ՛ունենայ փոքրիկ սենեակ մը, սակայն բազմացող անդամներուն համար անիկա իսկապէս նեղ կու գար: Անոնց պահանջին մասամբ գոհացում կը տրուի, երբ Նոր Սիսի «Ազիրեան» մանկապարտէզի շէնքին մէջ երկու սենեակներ կը տրամադրուին միութեան: Գոյութիւն ունեցող նիւթականը կ՛արտօնէ վարչութեան Նոր Մարաշի մէջ վարձելու հինգ սենեակներով ու ընդարձակ սրահով յարկաբաժին մը, որ տիւ ու գիշեր կը խճողուի ՀՄԸՄ-ականներով, որոնք շունչ եւ կեանք կու տան քարեղէն կառոյցին: Այս ծրագիրի յաջողութեան մէջ իր ներդրումը կ՛ունենայ Միսաք Ազիրեան, այդ պատճառով ակումբը կը կոչուի անոր անունով: Միութենականներու թիւի բարձրացման եւ այդ շէնքին դիմագրաւած փլուզման վտանգին պատճառով 1960-ի սկզբնաւորութեան ակումբը կը տեղափոխուի գերեզմանատան յանձնախումբի շէնքը: 1961 թուականին Նոր Մարաշի թաղի ազգապատկան հողաշերտին մէկ մասը յատուկ համաձայնագիրով մը կը տրամադրուի ՀՄԸՄ-ին, պասքեթպոլի դաշտի մը շինութեան համար:

1961-ին պասքեթպոլի շէնքին յարակից հողաշերտին եւ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի «Միհրդատ Թնկրեան» շէնքի վայրին վրայ ՀՅ Դաշնակցութիւնը կը ձեռնարկէ ժողովրդային տան շինութեան: Շինութիւնը պիտի պարփակէր ՀՅԴ «Սարդարապատ» ակումբը, Համազգայինի «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» սրահը, ԼՕԽ-ի «Պնակ մը կերակուր» ձեռնարկը եւ ՀՄԸՄ-ի ակումբը: Այս շինութեան երկրորդ յարկին վրայ է, որ  երջնականապէս պիտի հաստատուէր ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը:

Խարոյկի ընթացքին

ՀՄԸՄ-ը օրէ օր աւելի կը զօրանայ, աւելի կ՛ընդարձակուի Պուրճ Համուտի մէջ, անոր անդամները կը բազմանան: Համաշխարհային Բ. պատերազմի դժուարին օրերուն ՀՄԸՄ-ը  իրեն նեցուկ ունենալով շրջանի բնակչութիւնը` կ՛ոտնակոխէ ամէն տեսակի դժուարութիւն եւ կը գոյատեւէ, նորանոր նուաճումներ կ՛արձանագրէ: Պատերազմի աւարտէն ետք վրայ կը հասնի ներգաղթը դէպի հայրենիք, սակայն այս մէկը եւս չի կրնար ծանր հարուած տալ գոյատեւելու եւ բարգաւաճելու տենդով ապրող ու պայքարող  մասնաճիւղին: 1946 թուականներէն սկսեալ մասնաճիւղին կիրարկած մարզական ճիւղերը կը սկսին աւելի որակաւոր դառնալ, ֆութպոլի առաջին խումբին կողքին, կը ստեղծուին նաեւ երկրորդ դասակարգի խումբեր, որոնք իրենց շուրջ կը համախմբեն բազմահազար եւ խանդավառ երիտասարդութիւն: ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը իր զարգացման փառքի օրերը կ՛ապրի: Նոյնքան եւ նոյնանման հետաքրքրութիւն կը ստեղծուի նաեւ մասնաճիւղին կիրարկած այլ  մարզախաղերուն` պասքեթպոլի, աթլեթիզմի եւ մարմնամշակման շուրջ: 1960-ական տարիները Պուրճ Համուտի ՀՄԸՄ-ի  մասնաճիւղի թեքնիք յառաջդիմութիւններու տարիներ կ՛ըլլան: Իրերայաջորդ վարչութիւնները, ժամանակի ընթացքին ձեռք բերուած փորձառութեամբ, կը գործեն կազմակերպական, սկաուտական եւ մարզական բոլոր մարզերուն մէջ` բարձրագոյն մակարդակով: Մարզական խումբերը կը մասնակցին պատկան ֆետերասիոններու ախոյեանական մրցաշարքերուն, կը կազմակերպեն այցելութիւններ եւ կ՛ընդունին օտար այցելու խումբեր` միջազգային հանգամանք տալով մարզական  հանդիպումներուն եւ խանդավառ մթնոլորտ ստեղծելով իրենց շուրջ: Մասնաճիւղի խումբերը զանազան մրցանակներ-բաժակներ կը բարձրացնեն եւ միշտ հաւատարիմ կը մնան ՀՄԸՄ-ի նշանաբանին:

Սկաուտը միշտ չարքաշ

Այս ժամանակաշրջանին սկաուտական շարժումը նոր թափ կը ստանայ: 1961 թուականին շարժումը կը բաղկանայ արիական եւ արենուշական չորսական խումբերէ եւ գայլիկական չորս վոհմակներէ: Սկաուտական ընթացիկ աշխատանքներու` արշաւներու, բանակումներու, ծնողական հաւաքոյթներու, խարուկահանդէսներու, դպրոց բանակումներու եւ մեծ խաղերու կողքին, ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի սկաուտները հրապարակ կու գան թատերական ելոյթներով, ազգային եւ եկեղեցական տօնախմբութիւններուն, ուր խումբերը միշտ ներկայ կ՛ըլլան ամենայն կարգապահութեամբ: Մասնաճիւղը կ՛ունենայ սկաուտական տարազներու մթերանոց, ճոխ գրադարան եւ այլն: Սկաուտական նուագախումբը կը վայելէ բոլորին խնամքն ու ուշադրութիւնը, ինչպէս նաեւ հպարտութեան աղբիւր կը դառնայ, որովհետեւ ան ազգային եւ պետական պաշտօնական առիթներով փայլուն ելոյթներով հանդէս կու գայ: Լիբանանի անկախութեան տարեդարձներուն յիշատակելի են անոր առաջնորդած ջահագնացութիւնները: 1960-ական թուականներու աւարտին ՀՄԸՄ-ականներուն թիւը կը բարձրանայ` հասնելու համար 750- 800: Նոյն թուականներուն մասնաճիւղէն սկաուտներ իրենց մասնակցութիւնը կը բերեն Յունաստանի մէջ կայացած միջազգային ճեմպորիին` իբրեւ լիբանանեան պատուիրակութեան անդամներ:

1970-ական տարիներուն ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղը իր գործունէութեան կատարելագործման եւ արդիականացման շրջանը կը թեւակոխէ: Մարզական ճիւղերը զարգացում եւ բարգաւաճում կ՛ապրին եւ կ՛ունենան մասնագէտ մարզիչներ: Սկաուտական շարքերը կ՛ունենան միջազգային մակարդակի պահանջները ամբողջացնող կարող աստիճանաւորներ, որոնք կը ստանան պատկան ֆետերասիոնի վկայագիրներ: Սկաուտական նուագախումբը վերակազմութեան, նորանոր ուժերու մասնակցութեան եւ մասնագիտական ու յաճախակի փորձերու իբրեւ արդիւնք` կը դառնայ միութեան պատիւ բերող պարծանքի առարկան:

Մաքրութեան արշաւ Պուրճ Համուտի մէջ

Սկաուտական շարքերու խտացման ժամանակաշրջան մը կը հանդիսանան 70-ականներուն առաջին հինգ տարիները, երբ սկաուտութիւնը կը կազմէ մասնաճիւղի ընդհանուր թիւին երեք քառորդը: Նման ծաղկուն ժամանակաշրջանին կը յաջորդեն դժուար ու դաժան օրեր: Տասնամեակի երկրորդ կիսուն կը սկսին Լիբանանի քաղաքացիական կռիւները: Զօրաւոր թափով սկսած տասնամեակը յանկարծ կը կասեցուի փամփուշտներու սուլոցներով, որոնք կու գային փոխարինելու մարզական դաշտերու վրայ իրաւարարներուն սուլոցները: Ռումբերը եւ փամփուշտները թիրախ կը դարձնեն նաեւ մասնաճիւղի գործունէութեան շրջանը: Ղեկավարներ, մարզիկներ եւ սկաուտներ կը լծուին հայկական թաղերու պաշտպանութեան գործին եւ անոնք պատնէշի վրայ կը կանգնին` յանուն հայութեան պահպանման: Վարչութիւններու գլխաւոր մտահոգութիւնը կը դառնայ ոտքի պահել գործող փոքր կորիզները:

Լիբանանի մաշեցնող քաղաքացիական պատերազմները, հակառակ հայ ժողովուրդի աննկուն կամքին, կը յաջողին իրենց հետեւանքները ունենալ ինչպէս ազգային բոլոր կառոյցներուն, նաեւ ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի գործունէութեան վրայ:

Լիբանանէն եղած արտագաղթին պատճառով կը նուազի ՀՄԸՄ-ականներուն թիւը, զգալի կը դառնայ ղեկավարներու եւ սկաուտական պատասխանատուներու տագնապ: Ապահովական եւ տնտեսական վտանգաւոր եւ դժուար պայմանները երկար ժամանակ կ՛ամայացնեն դաշտերն ու բանակավայրերը: Համեմատաբար նուազ թիւով եւ նօսրացած շարքերով, մասնաճիւղի գործունէութիւնը կը բոլորուին նստավայրի թաղամասերուն շուրջ: Այս կացութիւնը զգալի դարձաւ մինչեւ 1990-ական թուականներու սկիզբը:

Սակայն ՀՄԸՄ-ական ղեկավարներու արթուն կեցուածքով եւ ժրաջան աշխատանքով կացութիւնը կը փոխուի յաջորդող տարիներուն: Մարզական եւ սկաուտական շարքերը, շնորհիւ ծրագրեալ դաստիարակութեան, իրենց ընթացիկ գործերու կողքին, կը սկսին լաւագոյնս գիտակցիլ ՀՄԸՄ-ի ազգային առաքելութեան, եւ Հայ դատի պահանջատիրական ելոյթները մնայուն ներկայութիւն կը դառնան: Այդ տարիներուն սկսած եւ մինչեւ օրս շարունակուող պատի թերթերու դրութիւնը ազգային եւ  պատմական շունչ ու ոգի կը փոխանցէ սկաուտութեան եւ կորով կը ներշնչէ ակումբ մտնողներուն: 1990-ական թուականներուն է նաեւ, որ մարզական կեանքին մէջ յաջողութիւնները կը յաջորդեն իրարու եւ զանազան մրցաշարքերու միութիւնը բաժակներ կը խլէ: 1992-ին սկաուտական բաժինը կը կազմակերպէ «Վիգէն Զաքարեան» երիցական փաղանգի կազմութիւնը, եւ ան մինչեւ օրս գոյութիւն ունի եւ տարեկան դրութեամբ կ՛ոգեկոչէ յիշատակը Արցախի ազատագրական պայքարին ընթացքին զոհուած ՀՄԸՄ-ականին:

ՀՄԸՄ-Ի ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ

Շար. 1

ՀՄԸՄ-ի խումբին հետ Յովսէփ նստած աջէն երկրորդը

ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի նախկին մարզիկներէն Յովսէփ (Յովսէփիկ) Մումջօղլեան շուրջ երեսուն տարիներէ ի վեր բնակութիւն հաստատած է Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիոյ Փասատենա շրջանին մէջ:

Վերջերս եղբայր Յովսէփ Մումջօղլեանի Լիբանան այցելութենէն օգտուելով` ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան քարոզչական յանձնախումբը, անոր հետ ունեցաւ շահեկան հարցազրոյց մը, որ հարազատօրէն կը ներկայացնենք այս էջով.

«ՀՄԸՄ-ի մէջ ապրած եմ իմ ամբողջ կեանքս` մանկութենէն մինչեւ օրս, եւ ՀՄԸՄ-ը ինծի տուած է կեանքիս ամէնէն լաւ օրերը», կ՛ըսէ եղբայր Մումջօղլեան:

Ան կ՛ըսէ, թէ երբ կը խաղար ՀՄԸՄ-ի շապիկով, համոզուած էր, որ նախ հայ է, եւ իրեն համար ֆութպոլը իրեն եւ իր խմբակիցներուն համար աւելի վսեմ նպատակ ունէր, եւ այդ ոգիով կը խաղային ինք եւ իր ընկերները:

«Այդ օրերուն ՀՄԸՄ-ի համակիրներուն խանդավառութիւնը արդէն իսկ մեծ յաղթանակ էր մեզի համար», կ՛ըսէ Յ. Մումջօղլեան:

Համակիրները մրցումներու ընթացքին կը քաջալերէին մեզ. երբ կ՛երգէին ազգային, յեղափոխական երգեր, մենք ուժ ու կորով ստանալով` կը խաղայինք ամբողջ սրտով:

Օր մը, կը պատմէ եղբայր Յովսէփ, «Սաֆա»-ի դէմ մրցումի մը ընթացքին, երբ դաշտին կէսէն գնդակը առած` դէպի բերդ կը սուրայի, միակ բանը, որ կը յիշեմ, հազարաւոր համակիրները ոտքի կանգնած` միաձայն «կո՜լ» կը պոռային` նախքան կոլը նշանակելը:

Յովսէփիկ կը նշանակէ «Թատամոն»ի բերդէն ներս

«Իմ ամէնէն յիշատակելի նշանակած կոլս եղած է 1973-ին, երբ Հայաստանի «Արարատ» խումբին դէմ կը խաղայինք ՀՄԸՄ-ՀՄՄ միացեալ խումբով (Արարատը օրին Խորհրդային Միութեան ախոյեանն էր եւ բաժակակիրը): Բոլոր յետսապահները անցնելով անցայ նաեւ բերդապահ Աբրահամեանը, բերդը առջեւս պարապ էր, ուրախութիւնս իր գագաթնակէտին հասած էր, որովհետեւ կոլ պիտի նշանակէի նախապէս աներեւակայելի նկատուած «Արարատ» խումբին դէմ:

«Տատամսումս հազիւ երկվայրկեան մը տեւեց ու գնդակը հարուածեցի դէպի բերդ` նշանակելով ՀՄԸՄ-ՀՄՄ միացեալ խումբին կոլը:

Դաշտը գտնուող 80000 (ութսուն հազար) ներկաները վայրկեան մը լուռ մնացին: Այդ վայրկեանը բնաւ չեմ մոռնար», կ՛ըսէ եղբայրը:

ՀամաՀՄԸՄ-ական ֆութպոլի մրցաշարք մը կար, եւ մենք կը խաղայինք ՀՄԸՄ Լոս Անճելըս խումբին դէմ: Ես դաշտ ներկայացած չէի, այլ նստած էի իբրեւ պահեստի մարզիկ: Մինչեւ մրցումի աւարտին տասը վայրկեան մնացած`  արդիւնքը 0 – 0 հաւասար էր: ՀՄԸՄ-ի համակիրները կը պոռային, որպէսզի ես դաշտ իջնեմ, այդպէս ալ եղաւ խաղին, վերջին 10 վայրկեաններն էին, եւ ես նշանակեցի յաղթանակի կոլը: Հոս կ՛ուզեմ ըսել, թէ ՀՄԸՄ-ի համակիրներուն շատ բան կը պարտիմ, իրենք զիս լաւ խաղացող ըրին իրենց  քաջալերանքներով:

Եղբայր Յովսէփ խաղցած է ՀՄԸՄ-ի երկրորդական եւ ներկայացուցչական խումբերուն մէջ, ինչպէս նաեւ բազմիցս կրած է Լիբանանի ազգային խումբին շապիկը:

«1973 տարին իմ փայլուն տարիներէս մէկը եղած է», կ՛ըսէ ան:

«Անսար»ի բերդապահ Շպարօ անկիւնային հարուածի (քոռնըր) կը վերածէ Յովսէփիկի հարուածած գնդակը

«Դարձեալ յիշատակելի օրերէս մէկը»,- կը պատմէ եղբայր Յովսէփ, երբ Լիբանանի ազգային խումբով կը մասնակցէինք Ասիոյ մրցաշարքին, Թեհրանի մէջ, եւ ես նշանակեցի գրեթէ բոլոր կոլերը», հպարտութեամբ կ՛ըսէ ան:

«1973-ին արաբական միջդպրոցական խաղերը տեղի ունեցան Լիբանանի մէջ, յիշատակելի է, որ օրին ՀՄԸՄ-էն 6 մարզիկներ կը ներկայացնէինք Լիբանանի դպրոցի ազգային հաւաքականը:

Սուտանի դէմ մրցումին Յակոբիկ Գալֆայեանին հետ կերտեցինք Լիբանանի յաղթանակը, այդ մրցումին Յակոբիկ նշանակեց երկու կոլ, ես նաեւ նշանակեցի 2 կոլ, մրցումը աւարտեցաւ 5 – 3 արդիւնքով: Փաստեցինք, որ երկուքով մեծ արդիւնքներ կրնայինք տալ: Այդ մրցումին մասին արաբական բոլոր թերթերը անդրադարձան յաջորդ օր. անոնք մասնաւորաբար գրած էին, որ Յովսէփ Մումջօղլեան «մոթոր»ի նման խաղցող մըն էր:

Այդ օրերուն որեւէ յետսապահ նկատի չէի ունենար, զիս լաւ տպաւորած է տեղացի մարզիկներէն Նըժմէ խումբի յետսապահ, բարձրահասակ խաղցող Իպրահիմ Ըլէյքը, լաւ կը յիշեմ, որ ես մանրակազմ ըլլալով, օր մըն ալ իր ոտքերուն տակէն անցայ գնդակով:

«Ֆութպոլի բոլոր խումբերն ալ լաւ բերդապահներ ունէին, սակայն լաւագոյններն էին Անսարի բերդապահ Շպարօ, ինչպէս նաեւ` Նըժմէ խումբին բերդապահ Զէյն Հաշեմը:

«ՀՄԸՄ-ի խումբին մէջ ինծի մեծ եղբայր եղած է Զաւիկ Գալֆայեանը, որ միշտ քաջալերած է զիս:

«Մեծ տպաւորութիւն ձգած է վրաս իմ կարծիքովս բոլոր ժամանակներու ՀՄԸՄ-ի լաւագոյն մարզիկ` Մեծ Աբոն (եղբայր Աբօ Գասապեան), որ օգտակար հանդիսացած է ինծի եւ իմ խմբակիցներուս` իր քաջալերանքներով եւ յորդորներով:

«Մեծ դեր ունեցած է նաեւ Ուստա Լեւոնը (եղբայր Լեւոն Ալթունեան) եւ այս երկուքին` Լեւոնին ու Աբոյին դերը մեծ եղած է թէ՛ ՀՄԸՄ-ի, թէ՛ Լիբանանի ֆութպոլի ընտանիքին մէջ, եւ այդ օրերուն մեզի պէս երիտասարդ ու նորահաս մարզիկներուն անոնք տուած են ուժ եւ ոգի` թէ՛ որպէս ՀՄԸՄ-ականի եւ թէ՛ որպէս մարզիկի:

Յովսէփ Մումջօղլեան Լիբանանի Ազգային խումբի շապիկով նստած աջէն երրորդը իր ձախին Սագօ Նէնէճեան. աջին` Վազգէն Գալայճեան

«Կ՛ուզեմ շեշտել հպարտօրէն, թէ կեանքիս կարգն ու կանոնը, որ ունեցած եմ, ինչպէս նաեւ յաջողութիւններս կեանքիս մէջ` կը պարտիմ ՀՄԸՄ-ին:

«Թաղային առումով, սկիզբը մաս կազմած եմ «Մշակ» անունով խումբի մը, որ հիմնեցինք ընկերներով ու տարիներով մաս կազմեցի այդ խումբին:

Այդ խումբը եղաւ ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտի մասնաճիւղի ֆութպոլի առաջին խումբը:

«ՀՄԸՄ-ի մարզիչ եղբայր Ժոզեֆ Նալպանտեան յաճախ ինծի կը վստահէր «ճոքեր»ի դերը, որն էր` դիմացի խումբին ամէնէն լաւ մարզիկը հսկել ու անշարժացնել:

«Ամերիկա երթալէս ետք, սկիզբի շրջանին մաս կազմեցի ՀՄԸՄ-ի խումբերուն, շրջան մըն ալ ՀՄԸՄ-ի Փասատենայի խումբի մէջ էի` թէ՛ որպէս մարզիկ եւ թէ՛ որպէս մարզիչ:

«Այժմ, երբ ես զբաղած եմ իմ անձնական գործերովս, զաւակներս մաս կը կազմեն ՀՄԸՄ-ին` ըլլայ պասքեթպոլի կամ ֆութպոլի խումբերուն, ինչպէս նաեւ թոռնիկ, որ մաս կը կազմէ ՀՄԸՄ-ի Փասատենայի թէ՛ ֆութպոլի եւ թէ՛ պասքեթպոլի խումբին:

«Ըսեմ, որ Գերմանիոյ մէջ հետեւած եմ ֆութպոլի դասընթացքներու եւ գերմանական ֆետերասիոնէն ստացած եմ մարզիչի B վկայականը:

«Մարզած եմ ամերիկեան կարգ մը խումբեր, որոնք հասած են մինչեւ աւարտական խաղերու մակարդակի:

«Ներկայիս մաս կը կազմեմ ՀՄԸՄ-ի Փասատենայի վեթերաններու խումբին», յայտնեց ան:

Եղբայր Յովսէփ Մումջօղլեան այցելած է ՀՄԸՄ-ի նորակառոյց դաշտը, որու մասին կու տայ հետեւեալ կարծիքը.

«Հիմա որ ՀՄԸՄ-ը ունի իր նոր դաշտը (Հայր Պօղոս Արիսի անունով), կը շնորհաւորեմ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութիւնը եւ ֆութպոլի յանձնախումբը: Այս մէկը մեծ իրագործում մըն է, ինչպէս նաեւ` մեծ յաջողութիւն: ՀՄԸՄ-ի համար տարիներու երազ մըն էր ունենալ ֆութպոլի դաշտ, որ այժմ իրականացած է: Ես այդ դաշտին մէջ կը տեսնեմ ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի ապագան»:

Յովսէփ Լիբանանի Ազգային խումբին շապիկով կոլ մը նշանակելու պահուն

«Փոքր տարիքով խաղացողներէն մենք պիտի ունենանք առիթը` ընտրելու մեր ապագային տասնեակ խաղացողները:

«Ես ֆիզիքապէս Լիբանան չեմ գտնուիր, բայց հոգիով ու սրտով Լիբանանի մէջ եմ ու կը հետեւիմ ՀՄԸՄ-ի լուրերուն:

«Այցելեցի նորակառոյց ֆութպոլի դաշտը եւ հանդիպում մը ունեցայ ֆութպոլի փոքր մարզիկներուն հետ, սրտբաց հանդիպում մըն էր, ուր իմ խրատական ու խանդավառական խօսքերս ուղղեցի անոնց` ըսելով, թէ պատերազմի օրերը պատճառ դարձան, որ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ֆութպոլը կորսնցնէ իր երբեմնի օրերը, սակայն ես այդ փայլուն օրերը կը տեսնեմ ապագայի ֆութպոլի համար եւ շատ մեծ յոյսեր ունիմ ձեր վրայ:

«Շատ ուրախացայ նաեւ, երբ իմացայ, ուր թաղային առումով ֆութպոլի երկրորդական խումբերը վերակազմուած են, ինչ որ կը նշանակէ, թէ ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլը  լաւ ձեռքերու մէջ է ներկայիս: Ես իսկապէս փայլուն ապագայ մը կը տեսնեմ, նախկին փայլուն եւ յաղթանակի օրերը հեռու չեն, վստահ եմ, որ ես ինչպէս որ կրնամ օգտակար ըլլալ, պատրաստ եմ ընելու:

«Կ՛ուզեմ սրտի խօսք փոխանցել այսօրուան մարզիկներուն, որ նիւթականէն առաջ` ՀՄԸՄ-ի ոգին թող շեշտուի իրենց մէջ, վաճառականական մօտեցում մի՛ ունենաք, ՀՄԸՄ-ական դաստիարակութիւնը եւ ազգային սկզբունքները աւելի արժէքաւոր են, քան նիւթականը:

«Վստահ եղէք, որ ՀՄԸՄ-ականի դաստիարակութիւնը ձեր կեանքին յաջողութեան հիմնական աւիշը կը կազմէ:

«Դուք տարբեր էք ուրիշ մարզիկներէ»: Դուք հայ էք, եւ ՀՄԸՄ-ը բոլորս հայ կը պահէ յաւիտենական»:

«ՀՄԸՄ-ի մարզիկին համար երկու տեսակ յաջողութիւն կայ, կ՛աւելցնէ եղբայրը, մէկը անձնական կեանքի, իսկ միւսը` ազգային կեանքի»:

«Թող ՀՄԸՄ-ի ոգին անբաժան ըլլայ ձեր մէջէն եւ ՀՄԸՄ-ի շապիկը կրեցէք հպարտութեամբ», եզրափակեց եղբայրը:

Անոր բաց աչքերը կ՛արտայայտէին հարազատ եւ անկեղծ ՀՄԸՄ-ականի ոգին:

Ոչինչ ունինք աւելցնելիք այս գեղեցիկ եւ հպարտալի հանդիպումին վրայ, քեզի կ՛ըսենք վարձքդ կատար, եղբայր Յովսէփ:

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ
ՔԱՐՈԶՉԱԿԱՆ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲ