Յունուար 28` Հայկական Բանակին Հիմնադրութեան Օր

Ն.

Հայ ժողովուրդը առանձնայատուկ պատճառներ ունի, որպէսզի իր բանակին հիմնադրութեան օրուան տօնակատարութիւնը վերածէ ազգային հպարտութեամբ, ինքնավստահութեամբ ու մարտունակութեամբ վերանորոգուելու խորախորհուրդ առիթի մը:

28 յունուար է դարձեալ, եւ մեր ժողովուրդը աշխարհով մէկ կը տօնէ ոչ միայն իր բանակին հիմնադրութեան օրը, այլեւ 21-ամեակը` ազգային մեր պետականութեան ապահովութիւնն ու պաշտպանութիւնը երաշխաւորող մարտական ողնասիւնին:

28 յունուար 1992-ին, վերանկախացեալ Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի որոշումով, կեանքի կոչուեցաւ Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութիւնը եւ զայն գլխաւորելու պաշտօնը յանձնուեցաւ Վազգէն Սարգսեանի:

Բառին քաղաքական իմաստով դժուարին, այլեւ ցաւատանջ երկունք մը ունեցաւ Հայոց ազգային բանակը: Պետական ու քաղաքական իշխանութիւններու որոշումէն առաջ արդէն, մեր ժողովուրդը ի՛նք իր ծոցէն ծնունդ տուաւ Հայկական բանակի կամաւորական յառաջամարտիկներուն: Արցախեան ազատամարտի առաջին բռնկումներուն հետ, «Մահ կամ Ազատութիւն» մեր հինաւուրց ռազմերգը հնչեցնելով եւ «Հայրենիք կամ Մահ» ուխտելով` հայ ժողովուրդի նորօրեայ ֆետայիները հարթեցին Հայկական բանակի ստեղծման ուղին:

Նոյնինքն Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան պաշտօնական կայքէջին վկայութեամբ, 1988-ին թափ առած արցախեան շարժման առաջին իսկ քայլերէն սկսաւ Հայոց ազգային բանակին սաղմնաւորումը: Հայկական բանակի երկունքին մէջ իրենց վճռորոշ ներդրումը ունեցան Արցախի հայութեան ինքնապաշտպանութեան նպատակով կազմուած ժողովրդային առաջին զինեալ խմբաւորումները, անոնց կազմակերպման եւ ձեւաւորման առաջադրանքով կեանք առած հայկական նորանուն կուսակցութեանց ֆետայական ջոկատները, ինչպէս նաեւ ու մանաւանդ` խորհրդային բանակի հայ սպաներու յայտնութիւնը արցախեան շարժման յառաջապահ դիրքերուն վրայ:

Քաղաքական խիթեր ու գաղափարական ցաւագին գալարումներ շատ ունեցաւ Հայոց բանակին երկունքը. նոյնինքն արցախեան շարժման յառաջատար ուժերուն միջեւ ներքին հակասութիւններն ու հակադրութիւնները շատ ծանր ճնշեցին: Մինչեւ իսկ 23 օգոստոս 1990-ի Հայաստանի անկախութեան հռչակագրի որդեգրումէն ետք, երբ 1918-ի Հայաստանի Հանրապետութեան պետական հիմերը

վերականգնելու միահամուռ յանձնառութիւնը օրէնսդրականօրէն ամրագրուած էր, Հայոց ազգային բանակի կազմութեան եւ պաշտպանութեան նախարարութեան հիմնադրման քաղաքական քայլը դիւրին չառնուեցաւ: Ներքաղաքական բուռն հակադրութեանց պատճառ դարձաւ օրին: Հայաստանի Հանրապետութեան ատենի իշխանութեանց ղեկին հասած Հայոց Համազգային Շարժման ղեկավարութիւնը, յանձին խորհրդարանի նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի, յամառօրէն պնդեց ՀՀՇ-ական այն ռազմավարական դաւանանքին վրայ, թէ` «Մեր պաշտպանութիւնը մեր անպաշտպանուածութեան մէջ է», ձգձգելով իրաւական ու պաշտօնական ամրագրումը մինչ այդ իրողապէս արդէն կազմուած Հայոց ազգային բանակին ու պաշտպանութեան նախարարութեան…

Դեկտեմբեր 1991-ի Խորհրդային Միութեան պաշտօնական լուծարումէն ետք միայն ընթացքի մէջ դրուեցաւ օրէնսդրական նուիրագործումը Հայկական բանակի կազմութեան եւ, այդ առումով ալ, 28 յունուար 1992-ին Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան պաշտօնակոչման օրը հետագային հռչակուեցաւ ազգային¬պետական տօն:

Յուշատետրի սիւնակը հնարաւորութիւնը չի տար առանձնաբար ու անուն առ անուն յիշատակելու եւ արժեւորելու Հայոց ազգային բանակի կազմաւորման սկզբնական շրջանի, ինչպէս եւ իբրեւ պետական հաստատութիւն անոր կայացման ու արմատաւորման հետագայ հանգրուաններու գլխաւոր դերակատարները եւ երախտաւորները: Բայց Վազգէն Սարգսեանի անուան կողքին անպայման իրենց արժանի տեղը ունին օրին պաշտպանութեան նախարարութիւնը ղեկավարած եւ տակաւին ապրող ու գործող քաղաքական¬իշխանաւոր դէմքեր, ինչպիսիք են` Վազգէն Մանուկեանն ու Սերժ Սարգսեանը: Անուրանալիօրէն մեծ ու անփոխարինելի եղաւ ներդրումը նաեւ ու մանաւանդ խորհրդային բանակի մէջ թրծուած հայ սպաներուն, ինչպիսիք են` Գուրգէն Դալիպալթայեանն ու Միքայէլ Յարութիւնեանը, Արկադի Տէր Թադեւոսեանը, եւ Սէյրան Օհանեանը, միայն քանի մը անուններ յիշատակելու համար:

Բայց անպայման պէտք է յիշել եւ յիշեցնել, Հայոց ազգային բանակին տօնին առիթով, որ ինքնապաշտպանութեան եւ ազգային¬ազատագրումի թէժ պայքարին ծնունդը եղաւ Հայկական բանակը: Իր մարտունակութիւնը ստացաւ հայ ժողովուրդի ազգային գաղափարախօսութենէն ու հայոց ազգային¬ազատագրական դարաւոր պայքարի ռազմահայրենասիրական աւանդներէն: Իբրեւ այդպիսին, եղաւ առնական ծնունդը արցախեան ազատամարտին, որմէ եւ ստացաւ ազրպէյճանական ու համաթրքական սպառնական վտանգի դիմագրաւման միշտ պատրաստ գտնուելու ներքին զօրութիւնը:

Ի վերջոյ, Անդրանիկի եւ Գէորգ Չաւուշի, Նժդեհի ու Դրոյի աւանդներով սնանեցաւ ու հասակ նետեց վերանկախացեալ Հայաստանի Ազգային բանակը, որ վերածուեցաւ տարածաշրջանի ամէնէն մարտունակ զօրքերէն մէկուն` եւրոպական թէ միջազգային ռազմավարական կառոյցներու վկայութեամբ:

Ահա թէ ինչո՛ւ ազգային արդար հպարտութեան ու ինքնավստահութեան վերանորոգման տօնն է դարձած Հայոց ազգային բանակի ծննդեան տարեդարձը: Յատկապէս` ազգային մեր մարտունակութիւնը վերանորոգելու ուխտի օր, որովհետեւ գերազանցապէս ազգային ինքնապաշտպանութեան ու ազատագրումի պայքարին ծնունդը եղաւ Հայոց բանակը եւ, իբրեւ այդպիսին, կը շարունակէ յոյսն ու ապաւէնը մնալ թուրքեւազրպէյճանական սպառնական վտանգը տակաւին դիմագրաւող հայ ժողովուրդին` մանաւանդ ի Հայաստան, բայց նաեւ` ի սփիւռս աշխարհի:

Պարզ է, որ ոչ միայն արտաքին սպառնալիքներն ու յատկապէս թուրքեւազրպէյճանեան թշնամութիւնը դիմագրաւելու համար, այլ նաեւ ազգային մեր ներքին ճակատը միաձոյլ պահելու եւ մարտունակութեան մեր պաշարները ամէն կարգի ցեցերու դէմ պահպանելու մեկնակէտով` առաւելագոյն սրութեամբ դրուած է անհրաժեշտութիւնը Հայկական բանակին նկատմամբ համայն հայութեան վստահութեան խորացումին եւ ճառագայթումին: Հայոց ազգային բանակը արժանի է վեր մնալու եւ անխոցելի պահուելու քաղաքական թէ գաղափարական ամէն կարգի վէճերէ, հակադրութիւններէ եւ քաշքշուկներէ:

Արցախի իրողական ազատագրութեան եւ ազատ ու անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան վերականգնումին համար իրենց արիւնն ու գերագոյնը նուիրաբերած մեր հերոսներուն եւ, մանաւա՛նդ, անոնց ծնունդ տուած անընկճելի մեր ժողովուրդին պարտական ենք աչքի լոյսի պէս պահպանումը, բարեկարգումը եւ հզօրացումը այնքան դժուարին երկունքով կեանք առած Հայկական բանակին:

 

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )