Վարդան Պետրոսեան Այս Սքանչելին

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ

Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութիւնը ուշադիր է մեր արժէքները ներկայացնելու արուեստասէր մեր ժողովուրդին: Ան չէ մոռցած (մենք ալ չենք մոռցած) տաղանդաւոր եւ շնորհաշատ Վարդան Պետրոսեանի հիանալի արուեստը, որ ամէն բանէ առաջ երգիծանքն է:

Շաբաթ 9 եւ կիրակի 10 փետրուար 2013-ի երեկոները ներկայ եղանք «Յ. Տէր Մելքոնեան» հանդիսասրահ` հանդիպելու այս սքանչելագործ արուեստագէտին: Ան այս անգամ եկած էր իր երգիծական նոր փունջով` «Պարոնայք 50-50» թեմայի մենաներկայացումով: Սրահը լեցուն է, կը սպասենք աննման արուեստագէտին ծանօթացնելիք «Պարոնայք»-ներուն: Ոգեւորող երաժշտութեան կշռոյթով բեմ կու գայ ան` ներկաներուն ողջոյնի ջերմ ծափերով: Պարզ է ամէն հարց: Վարդան Պետրոսեան` «ուան մեն շօ»-ի այս վարպետը կը պարզացնէ ամէնէն բարդ ու հանգուցաւոր հարցերը: Իր թեման կը սկսի ԵՐԱԶներու բացատրողականով, ապա կը հասնի մեր երիցս սքանչելի Յովհաննէս Թումանեանին, որ իր կարգին երազ մը տեսած ըլլալով` պատմած է զայն իր տաղանդին պարզութեամբ եւ ջերմութեամբ, հիմա հերթը եկած է զայն մեկնելու Վարդան Պետրոսեանի սուր, դիպուկ, խորիմաստ մեկնաբանութեամբ:

«Երազումս մի մաքի»
Մօտս եկաւ հարցմունքի,
Աստուած պահի քո որդին
Ո՞նց էր համը իմ ձագի»:

Յ. Թումանեանի քառատողը, այնքան յուզիչ եւ այնքան իմաստուն եւ ներողամիտ, այնքան մարդկային եւ դաստիարակիչ, տպաւորած է Վ. Պետրոսեանը եւ զայն վերածած` իր երգիծանքին ուղղութիւն տուող լուսարձակի: Ոչխարի եւ ոչխարայինի պատմութիւն, ազդեցութիւն եւ այլ մեղքեր, որոնցմով հիւսուած են ասմունքող, երգիծող, երգող, մեկնաբան ու օրուան հարցերը իր մտքին ու սրտին ճառագայթումին ենթարկած յայտնաբերումով:

Եթէ պարզաբանենք բեմական վարպետութեամբ մեկնաբանուած «Պարոնայք 50-50»-ը, կ՛ունենանք քննադատութիւն եւ ինքնաքննադատութիւն` երգիծանքով: Արագ կամ դանդաղ արտասանուած խօսքերուն կ՛ընկերանան արագ շարժումներ, ճկունութիւն, երգին ու երաժշտութեան միացած խանդավառ տրամադրութիւն, որ երգիծաբանէն կը փոխանցուի սրահ ու կը վերածուի ծիծաղի, խնդուքի:

Մեր օրերուն Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող երեսփոխանական ընտրութիւններուն քարոզարշաւին հետեւած է արուեստագէտը, իւրաքանչիւր դէպք կամ դրուագ, հանդիպումներ եւ խոստումներ զուարճացուցած են զինք, հետեւաբար զանոնք վերածած` բանաւոր երգիծանքի: Կապկումները հապա՞, այնքա՛ն հարազատ ու վաւերական` ձայնային եւ արտայայտչական իմաստներով:

Լիբանանահայերը մամուլով եւ հայրենի պատկերասփիւռի միջոցով նաեւ լիբանանեան պատկերասփիւռներու տուեալներով բաւական լաւ ծանօթ ըլլալով Հայաստանի նախագահական թեկնածուներուն վարքին ու վարմունքին, «ժեներալ պիզնեսմէն»-ներու յոխորտանքին, դիւրութեամբ ըմբռնեցին Պետրոսեանի պատկերացուցած տիպարներուն եւ կերպարներուն բաղձանքները, երազանքը, բաղդատականներ կատարեցին Յ. Թումանեանի մաքիին, ոչխարային իմաստութեան կամ խեղճութեան հետ. «Ո՞նց էր համը իմ ձագի»…

Բեմէն հանդիսաւորապէս անցան հիլըրի քլինթըններ, նիքոլա սարքոզիներ, անկելաներ, նախագահներ ու դեպուտատներ, թեկնածուներ, նաեւ` երեսփոխաններ, յետոյ` այս բառերուն բացատրութիւնները: Երեսփոխան բառին իմաստը հասկցուց իբրեւ անհաճոյ բարդ բառ, դեպուտատը մնաց անմեկնելի:

Վարդան Պետրոսեան բազմաշնորհ արուեստագէտը ծնած է հայու տաղանդով, ապա անոր միացուցած է եւրոպական նուրբ արուեստին, երգիծանքին ու յանդգնութեան արուեստը եւ ինքզինք կերտած` իբրեւ դիտող ու դատող բեմի վարպետութիւն ստեղծող:

Առաջին անգամը չէ, որ ան այցելած է Լիբանան: Ամէն այցելութեան իրեն հետ կը բերէ նորութիւններ, միշտ` օրուան թեմաներով յագեցած: Ներկաները ըմբոշխնեցին դարձեալ իր արուեստագէտի բարեմասնութիւնները, անխառն հրճուանքով ծափահարեցին ու բաժնուեցան սրահէն` մօտ երկու ժամ խնդուքի մթնոլորտը վայելելով:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )