Սնոուտընի Նախահայրերը

Մ. ԿԵՍԱՐԵԱՆ

Մէկ բան պարզ է. Էտուըրտ Սնոուտըն լրտես չէ: Լրտեսը իր երկրին գաղտնիքները ծածուկ կերպով կը փոխանցէ ուրիշ` ընդհանրապէս իր երկրին հակառակորդ կամ թշնամի պետութիւններու սպասարկութիւններու. գաղափարական համոզումներու բերումով կամ նիւթական հատուցման ակնկալութեամբ. երկու պարագաներուն ալ դատապարտելի՛ անկասկած: Արդէն,  ինչ որ ծածուկ կերպով տեղի կ՛ունենայ, մեծ հաւանականութեամբ ապօրինի եւ առհասարակ դատապարտելի կ՛ըլլայ:

Սնոուտըն լրտես չէ, որովհետեւ ան իր գիտութիւնը ամենայն հրապարակայնութեամբ մատչելի կը դարձնէ բոլորին` միջազգային հանրութեան: Անշուշտ իր արարքին մէջ ապօրինութիւն կա՛յ. վերջ ի վերջոյ հաւատարմութեան խնդիր մը կայ, որ ծայրայեղ ձեւով վիրաւորուած է. իր ասպարէզի բնոյթին առաջին պայմանը հաւատարմութիւնն է, իսկ իր արարքով ինք իր հաստատութեան գաղտնիքները կը սփռէ ամէն կողմ գէթ մասնակի կերպով ու ժամանակաւորապէս անկարելի դարձնելով այդ սպասարկութեան գործունէութեան շարունակութիւնը:  Այդ պատճառով Սնոուտըն պատասխանատու է ամերիկեան պետութեան ու հասարակութեան առջեւ:

Սակայն այստեղ կայ մէկէ աւելի հիմնական արժէքներու բախում: Սնոուտընի գործատէր սպասարկութեան հիմնական աշխատանքը իր հասարակութեան ապահովութիւնը երաշխաւորելն է. բնական է` տեւաբար աշխատելով այդ հասարակութեան վնաս հասցնելու ատակ անհատներու, խմբաւորումներու կամ պետութիւններու շարժումները դիտելու, սերտելու,  արժեւորելու եւ ի հարկին հարուածելով ու չէզոքացնելով զանոնք: Եթէ միայն այդ մարզին մէջ տեղաւորուէին Սնոուտընի բացայայտումները, ապա ինք միայն վնաս հասցուցած կ՛ըլլար իր հասարակութեան եւ օգուտ` իր երկրի հակառակորդներուն. ինք միայն յանցաւոր կ՛ըլլար: Սակայն տուեալ հարցին մէջ ենթակայի բացայայտումները հայրենիք-թշնամի  հասկացողութեան ընկալեալ պարզ իմաստը միակողմանի կերպով ընդհանրացուած է միջազգային յարաբերութիւնները վտանգաւոր կերպով բեւեռացնելով: Պատճառը հետեւեալն է.  Միացեալ Նահանգներու ապահովութեան գերագոյն վարչութիւնը հսկողութեան տակ առած է ամբողջ աշխարհը.  երկրի հակառակորդները, բայց նաեւ` անոր բարեկամներն ու դաշնակիցները: Հարցը դուրս կու գայ զուտ ապահովական ինքնապաշտպանութեան ծիրէն, եւ խնդրոյ առարկայ կը դառնան նաեւ մարդկային յարաբերութիւններու այլ կենսական մարզեր. օրինակ` տնտեսութիւնն ու անոր առնչակից բոլոր մարզերը: Այս պարագան անշուշտ վնաս կը հասցնէ հակառակորդներուն, բայց վերջին հաշուով նաեւ` դաշնակիցներուն ու բարեկամներուն: Ալ ի՞նչ ազատ շուկայ, ի՞նչ ազատ մրցակցութիւն, երբ ուժեղը իր աշխատանքէն, գիտութենէն ու ճարտարութենէն վեր իրեն համար ստեղծած է տեղեկատուական անգնահատելի առաւելութիւններ, որոնց դիմաց հակառակորդ ու բարեկամ կը մնան բացարձակապէս անզօր: Իսկ այս մէկը երկար ժամանակի վրայ կը վտանգէ միջազգային յարաբերութիւններու կանխատեսելիութիւնն ու հետեւաբար` միջազգային խաղաղութիւնը: Ուրեմն Սնոուտընի բացայայտումները լուրջ ահազանգ մը կը մարմնաւորեն: Վերջին քսանամեակին մարդկութիւնը կրեց  մեծ ուժերու կամայական ու յաճախ նաեւ օրինազանց արկածախնդրութիւններու հետեւանքները` Իրաքի մէջ եւ այլուր:

Ի դէպ` Էտուըրտ Սնոուտըն ունի իր նախահայրերը`  յանձինս Ճուլիըս եւ Էթել Ռոզընպերկներու, Մորիս եւ Լոնա Քոհեններու, Քլաուս Ֆուքսի եւ շատ ուրիշներու, որոնք երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքին եւ ատկէ անմիջապէս ետք ամերիկեան ու բրիտանական կորիզային զէնքերու պատրաստութեան տեղեկութիւնները գաղափարական դրդապատճառներով փոխանցեցին Խորհրդային Միութեան: Այդ տեղեկութիւններուն շնորհիւ խորհրդայինները արագօրէն կրցան ստեղծել իրենց կորիզային զինանոցը` վերականգնելով միջազգային զինուորական ուժերու խախտած հաւասարակշռութիւնը: Խնդրոյ առարկաները դատապարտուեցան իբրեւ լրտես: Ռոզընպերկները դատապարտուեցան մահուան, մնացեալները բանտարկուեցան, սակայն միջազգային խաղաղութիւնը երկար ատեն կայունացաւ շնորհիւ կորիզային զէնքերով յառաջ եկած սարսափի հաւասարակշռութեան:

Սնոուտընի արարքին շնորհիւ կրնայ ստեղծուիլ միջազգային համացանցային հաւասարակշռութիւնը, որ ներկայիս գոյութիւն չունի. համացանցն ու յարակից հաղորդակցական արհեստագիտութեան վերին ղեկավարումը ներկայիս Միացեալ Նահանգներու գրեթէ բացարձակ մենաշնորհը կը կազմեն:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )