Ըստ Իրանի Արտաքին Գործոց Նախարարութեան. Օպամա-Ռուհանի Հեռաձայնային Պատմական Հաղորդակցութիւնը Յարաբերութեանց Կարգաւորում Չի Նշանակեր

Պարաք Օպամա

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա հեռաձայնային հաղորդակցութիւն մը ունեցաւ Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանիի հետ: Ասիկա 30 տարուան ընթացքին իր տեսակին մէջ առաջին հեռաձայնային հաղորդակցութիւնն էր:

Հեռաձայնային հաղորդակցութիւնը տեղի ունեցաւ Իրանի նախագահին Նիւ Եորքէն հեռանալէն անմիջապէս առաջ: Օպամա Իրանի մէջ ամերիկացի բանտարկեալներու հարցը արծարծեց, սակայն զրոյցի առանցքը Թեհրանի հիւլէական թղթածրարի լուծման հարցը եղաւ:

Օպամա զրոյցէն ետք տրուած, մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին յայտնեց, որ «թէեւ անպայման յառաջ ընթանալու դիմաց կարեւոր արգելքներ պիտի ըլլան, եւ յաջողութիւնը որեւէ ձեւով երաշխաւորուած չէ, սակայն կը հաւատամ, որ կրնանք համապարփակ լուծումի մը հասնիլ»:

Ռուհանի իր կարգին Թեհրան վերադառնալէ ետք յայտնեց, որ «հակառակ Սպիտակ տան արտայայտած փափաքին, Օպամայի հետ իր չհանդիպելուն պատճառը նախապէս համակարգումի բացակայութիւնն է»:

Ան շեշտեց, որ Օպամայի հետ հանդիպումը նախաքայլերու կը կարօտի` նկատի ունենալով, որ այդ այցելութեան պատշաճ ենթահող մը գոյութիւն չունի` աւելցնելով, որ «Օպամային վստահեցուցի, որ հիւլէական ծրագիրը միայն Իրանի իրաւունքը չէ, այլ նաեւ անոր բարգաւաճման առնչուած է»:

Ըստ Ռուհանիի, Օպամայի հետ հեռաձայնային հաղորդակցութիւնը Սպիտակ տան փափաքով տեղի ունեցած է, եւ ամերիկեան կողմը ՄԱԿ-ի մէջ Իրանի մնայուն դեսպանին բջիջային հեռաձայնին կապուած է: Ըստ Սպիտակ տունէն պաշտօնատարներու, 15 վայրկեան տեւած «սիրալիր» զրոյցը Ռուհանիի նախաձեռնութիւնն էր:

«Ինթըրֆաքս» լրատու գործակալութիւնը հաղորդեց, որ Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ապպաս Արաքժի յայտարարած է, որ Ռուհանի-Օպամա զրոյցը երկու երկիրներուն միջեւ յարաբերութեանց կարգաւորում չի նշանակեր:

«Ուաշինկթընի հետ յարաբերութիւններու կարգաւորման համար պէտք է աւելին ընել, քան պարզապէս հեռաձայնային զրոյցը. հանդիպումներ, բանակցութիւններ», ըսած է ան:

Փորձագէտները կը նշեն, որ այդ յայտարարութիւնը ուղղուած է նախագահ Ռուհանիի դէմ դժգոհութիւնը մեղմացնելու: ՄԱԿ-ի ընդհանուր ժողովին Ընթացքին Ռուհանիի աշխուժ գործունէութիւնը որոշ քաղաքական գործիչներու կողմէ ընկալուած է իբրեւ Միացեալ Նահանգներու հետ յարաբերութիւնները կարգաւորելու Իրանի փորձ` ի վնաս ազգային շահերուն:

Նշենք, որ Ռուհանի, որ չափաւորական մը կը նկատուի, յայտարարած էր, որ Իրանի հիւլէական թղթածրարին շուրջ բանակցութիւններ վարելու համար Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետ այաթոլլա Ալի Խամենէիի կողմէ ամբողջական լիազօրութիւն ստացած է:

Իսրայէլ «Իրանցի Լրտես»-ի Մը
Ձերբակալումը Կը Յայտարարէ

Իսրայէլեան ձայնասփիւռի կայանը հաղորդեց, որ Իսրայէլի ներքին ապահովութեան մարմինը` Շին Պեթը բացայայտած է, որ երկու շաբաթ առաջ ձերբակալած է Իրանի քաղաքացի մը, որ կը կարծուի Իսրայէլը լրտեսելու ծրագիրի մը մեղսակից ըլլալ: Ալեքս Մանս անունով պելճիքացի քաղաքացիի մը անցագիրով իրանցին ձերբակալուած է Թել Աւիւի Պեն Կորիոն օդակայանին ճամբով երկրէն մեկնելու փորձին ընթացքին:

Հարցաքննութիւնը ի յայտ բերած է, որ ան ծագումով իրանցի է, կը կոչուի Ալի Մանսուրի եւ Իսրայէլ եկած է «գաղտնի սպասարկութեան առաքելութեամբ` հաստատելու համար շինծու ընկերութիւն մը եւ ատոր ճամբով տեղեկահաւաք կատարելու, առ ի պատրաստութիւն երկրին մէջ իսրայէլեան եւ արեւմտեան շահերուն դէմ յարձակումներու գործադրման»:

Իսրայէլեան ձայնասփիւռի կայանը նաեւ հաղորդեց, որ «Մանսուրի Իրանի Յեղափոխական պահակագունդի «Քուտս» ջոկատին կողմէ ուղարկուած էր, եւ անոր մօտ երկրին մէջ տարբեր վայրերու, ներառեալ` Թել Աւիւի մէջ ամերիկեան դեսպանատան լուսանկարներ գտնուած են»: Ան Շին Պեթի փոխանցած է իրանցի իր ղեկավարներուն մասին տեղեկութիւններ:

Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահուին մօտիկ պատասխանատու աղբիւր մը ձայնասփիւռի կայանին յայտնեց, որ «իրանցի գործակալին» ձերբակալումը «յաւելեալ փաստ է, թէ Իրանէն հնչող խօսքերը չեն համապատասխաներ իրանցիներուն կատարած ոճրային արարքներուն»` նշելով, որ այն պահուն, երբ Իրանի նախագահն ու արտաքին գործոց նախարարը ամերիկեան հողամասերուն վրայ գտնուած միջոցին ահաբեկչութիւնը կը դատապարտեն, «Թեհրան Թել Աւիւի մէջ ամերիկեան դեսպանատան դէմ յարձակում գործելու նպատակով տեղեկութիւններ հաւաքելու համար իր մէկ գործակալը կ՛ուղարկէ»:

Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու շաբաթ օր ուղղուեցաւ Ուաշինկթըն, ուր հանդիպում պիտի ունենայ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամայի, իսկ Նիւ Եորքի մէջ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովին ընթացքին խօսք մը պիտի արտասանէ: Ան պիտի փորձէ արգելք հանդիսանալ Իրանի եւ Արեւմուտքին, մասնաւորաբար` Միացեալ Նահանգներու միջեւ մերձեցման:

Իսրայէլեան լրատուամիջոցներ հաղորդեցին, որ Նեթանիահու Օպամայի հետ այսօր հանդիպում պիտի ունենայ, իսկ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովին առջեւ խօսք պիտի արտասանէ երեքշաբթի օր: Կը նախատեսուի, որ ան հանդիպում ունենայ ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղար Պան Քի Մունի եւ Ամերիկայի մէջ հրէական կազմակերպութեանց ղեկավարներուն հետ:

Ըստ նախատեսութեանց, Նեթանիահու ՄԱԿ-ի մէջ իր արտասանելիք խօսքին մէջ պիտի կեդրոնանայ Իրանի հիւլէական ծրագիրին եւ պաղեստինեւիսրայէլեան բանակցութեանց վրայ:

Ինչ կը վերաբերի Իրանի, Նեթանիահու Հիւսիսային Քորէայի հետ Միացեալ Նահանգներու կատարած բանակցութեան ձախողութիւնը պիտի յիշեցնէ եւ ամերիկեան կողմին ըսէ, որ Իրանի հետ որեւէ համաձայնութիւն չգոյացնելը վատ համաձայնութիւն մը գոյացնելէն աւելի լաւ է:

Իսրայէլ նաեւ մտահոգ է Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանիի մամլոյ արշաւէն եւ ամերիկեան մեծագոյն լրատուամիջոցներուն հետ կատարած հարցազրոյցներէն:

Իսրայէլեան «Ետիոթ Ահրոնոթ» օրաթերթը իր երէկուան թիւին մէջ Թեհրան-Ուաշինկթըն մերձեցումը արգելակելու առաքելութեան մէջ Նեթանիահուի արձանագրելիք յաջողութեան կարելիութիւնը կասկածի տակ առաւ:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )