Հայոց Ցեղասպանութեան Մասին Նոր Մանրամասնութիւններ` Ք. Փելթեքեանի Գիրքին Մէջ

british-press-book13 հոկտեմբեր 2013-ին լոյս տեսաւ Քաթիա Մինաս Փելթեքեանի «Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակները. հրապարակումներ բրիտանական մամուլին մէջ 1914-1923 թուականներուն» երկհատոր գիրքը:

Աւելի քան հազար յօդուածներ պարունակող երկհատոր գիրքը կը ներառէ 1914-1923 թուականներուն բրիտանական մամուլին մէջ հրապարակուած բոլոր այն յօդուածները եւ անդրադարձները, որոնք կը վերաբերին այդ ժամանակահատուածի ընթացքին Օսմանեան կայսրութեան մէջ Երիտասարդ թուրքերու կողմէ իրագործուած հայ ժողովուրդի ցեղասպանութեան: Այս ձեւով փորձ կատարուած է կարելի եղածին չափ մանրամասն կերպով ներկայացնել հայ ժողովուրդի հետ տեղի ունեցած ողբերգութիւններու հանդէպ բրիտանական կառավարական եւ ոչ կառավարական շրջանակներու վերաբերմունքը: Գիրքին մէջ առանձնայատուկ կերպով ներկայացուած է նաեւ բրիտանական խորհրդարանին մէջ հայութեան առնչուած իրադարձութիւններուն վերաբերեալ ընթացակարգերը:

«Բրիտանահայ համայնքային եւ եկեղեցական խորհուրդ» հասարակական կազմակերպութեան կայքէջի փոխանցմամբ, գիրքի շնորհահանդէսը տեղի ունեցաւ 22 նոյեմբերին, Լոնտոնի մէջ,  Ճենիսթըն Կարտընզ Լոնտոն 25 հասցէին գտնուող «Հայկական տուն» շէնքին մէջ:

Գիրքին հեղինակը համացանցի վրայ տուած իր հարցազրոյցներէն մէկուն մէջ նշած է, որ հրատարակման համար անհրաժեշտ բոլոր նիւթերուն հաւաքումը եւ ատոր հետ կապուած  ծախսերը կատարած է անձնապէս` առանց որեւէ հայկական կամ ոչ հայկական կազմակերպութեան օժանդակութեան: Մանրամասնելով գիրքի ստեղծման աշխատանքները` Քաթիա Փելթեքեան նշած է, որ Ցեղասպանութեան հարցը հետազօտող գիտնականներուն մեծամասնութիւնը իրենց հրապարակումներուն մէջ կը փորձեն առաւելաբար ուշադրութիւնը կեդրոնացնել ամերիկեան աղբիւրներու եւ ատոնց տուած տեղեկութիւններուն վրայ` այդ ձեւով անտեսելով Հայոց ցեղասպանութեան իրողութեան վերաբերեալ բրիտանական կողմի արձագանգները:

Հեղինակին համար սկզբնաղբիւր հանդիսացած են «Տը Թայմզ» (Լոնտոն), «Տը Մանչեսթըր Կարտիըն» (ներկայիս ծանօթ իբրեւ «Տը Կարտիըն») եւ «Տը Սանտէյ Թայմզ» թերթերը: Համեմատութեան համար հեղինակը կը նշէ, որ «Տը Թայմզ»-ի 1875-1923 ժամանակաշրջանի հրապարակումները աւելի ընդգրկուն տեղեկատուութիւն կը պարունակեն հայերու հետ կատարուած իրադարձութիւններու վերաբերեալ, քան` «Տը Մանչեսթըր Կարտիըն»-ի հրապարակումները:

Երկհատոր գիրքը, ըստ էութեան, բացառապէս մամուլի հրապարակումներու հաւաքածոյ մըն է եւ չի ներառեր որեւէ գիտական կամ ակադեմական հրապարակում: Գիրքին մէջ զետեղուած են Բրիտանիոյ Լորտերու եւ Համայնքներու պալատներու կողմէ կատարուած աւելի քան 65 քննարկում-բանավէճեր, որոնք կը վերաբերին Հայաստանի մէջ հայերու վիճակին, գաղթական հայերու կացութեան եւ վերջիններուս օժանդակութիւն ցուցաբերելու բրիտանական կողմի քայլերուն:

Գիրքը լոյս կը սփռէ նաեւ Մուսթաֆա Քեմալի եւ թուրք ազգայնականներու կողմէ գործուած հայերու կոտորածներու փաստերուն վրայ, ինչպէս նաեւ` Սեւրի եւ Լոզանի դաշնագրերու եւ ատոնց հիմքը կազմող մեծ տէրութեանց մասնաւոր շահերուն վրայ: Հեղինակը այդ ժամանակաշրջանին հակահայկական տրամադրութիւններ ունեցող կողմ կը ներկայացնէ Բրիտանական կայսրութեան հնդիկ իսլամ քաղաքացիները:

Յայտնի լրագրող, համալսարանական դասախօս Քաթիա Փելթեքեանը ծնած եւ մեծցած է Պէյրութ: Հիմնական կրթութիւնը ստացած է իր ծննդավայրին մէջ, իսկ հետագային ուսումը շարունակած է Քանատայի մէջ: 1999-ին սկսած է զբաղիլ Հայոց ցեղասպանութեան առնչուող օրուան մամլոյ հրապարակումներու հաւաքագրմամբ եւ անգլերէն թարգմանութեամբ: Հրատարակած է հայութեան վերաբերող բազմաթիւ յօդուածներ, որոնց շարքին կ՛առանձնանան 2000-ին հրատարակուած «Heralding of the Armenian Genocide: Reports in the Halifax Herald (1894-1922)» եւ 12 տարուայ աշխատանքի արդիւնք եղող, վերջերս լոյս տեսած «The Times of the Armenian Genocide: Reports in the British Press, 1914-1923»-ը:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )