50 Տարի Առաջ (25 Սեպտեմբեր 1964)

Խմբագրական

Փառաւոր Էջ Մը

 

Երէկ Լիբանան ապրեցաւ պատմական անմոռանալի օր մը: Իր սահմանադրական երդումով, Լիբանանի անկախութիւնը եւ հողային ամբողջականութիւնը պահպանելու ուխտը կատարելէ ետք, երեսփոխանական ժողովի հանդիսաւոր նիստին, նախագահ Շարլ Հելու պաշտօնապէս ստանձնեց իր պաշտօնը, որուն փոխանցումը տեղի ունեցաւ Աժալթունի մէջ, նոյնքան յուզիչ արարողութեամբ մը:

Էջ մը փակուեցաւ Լիբանանի պատմութեան մէջ, փառաւոր, լուսաւոր էջ մը, եւ բացուեցաւ ուրիշ մը` փառքի եւ լոյսի նոյն հեռանկարներով: Փոխանցումը` մէկ էջէն միւսը, եղաւ այնքան խաղաղ, այնքան անզգալի, ժողովրդավարական սկզբունքներուն հանդէպ յարգանքի այնպիսի զգացումով մը, որ նոր էջը անանջատ շարունակութիւնն է հինին, նոյն ոսկի տառերով, նոյն ոգիով եւ նոյն փայլով:

Այս խաղաղ փոխանցումը, մէկ շրջանէն միւս շրջան այս անզգալի անցքը, որ տեղի ունեցաւ ժողովրդային ընդհանուր խանդավառութեան մթնոլորտի մը մէջ, ոչ միայն աննախընթաց երեւոյթ մըն է անկախ Լիբանանի պատմութեան մէջ, այլ նաեւ կը խտացնէ հիմնական արժէքը այն վարչակարգին, որուն բարիքները վայելեց այս ժողովուրդը վերջին վեց տարիներու ընթացքին:

Նախագահ Շեհապ, որ բացառիկ պարագաներու ներքեւ, ազգային գիտակցութեան եւ հայրենասիրութեան անօրինակ վկայութեամբ մը կոչուեցաւ նախագահական բարձր պաշտօնին, երէկ խոր գոհունակութեամբ տեսաւ պսակումը իր գործին եւ հանգիստ ու անվրդով սրտով նուիրական աւանդը յանձնեց իր արժանաւոր յաջորդին` Շարլ Հելուի:

Եթէ որեւէ ցնցում չեղաւ, եթէ երէկը եղաւ սովորական օր մը լիբանանցի ժողովուրդին համար, անկախ իր պատմական արժէքէն, ատիկա կը պարտինք միայն այն մեծ մարդուն, մեծ զինուորականին, հայրենիքի անձնդիր սպասարկուին, որուն վեցամեայ գործունէութիւնը կը ձգտէր միայն այս նպատակին` ընել այնպէս, որ մէկ վարչակարգէն միւս անցքը, մէկ նախագահէն միւս փոխանցումը տեղի ունենայ սահմանադրական եղանակով, խաղաղօրէն, ժողովրդային ցնծութեամբ եւ նոր հեռանկարներու վառ յոյսերով:

Շեհապական վարչակարգի բոլոր իրագործումներուն կարեւորագոյնն է այս, իրագործումներ, որոնք այլապէս կարեւոր են այս երկրին պետական, վարչական ու հանրային կեանքին մէջ: Գուցէ այսօր մէկ ակնարկով կարելի չըլլայ շօշափել այն գործը, որ կատարուեցաւ զօրավար Շեհապի ամէնօրեայ մտածումներուն եւ գաղափարներուն արդիւնաւոր գործնականացումով: Զօրավարը, Սարպայի եւ Աժալթունի մենակեացը, հեռու քաղաքական պայքարներէ եւ հատուածական նկատումներէ, իբրեւ վերին պահակը այս ժողովուրդի ճակատագրին, երեւոյթներէն նախընտրեց խորքը, վաղանցուկ յաջողութիւններէն` երկարաշունչ աշխատանքը, եւ այդպիսով, դրաւ հիմերը պետական նոր մեքենայի մը, որ ամէն ձեւով կը համապատասխանէ ներկայ շրջանի պահանջներուն եւ ճոխացած է արդիական պետութեան մը լծակներով:

Նախագահ Շեհապի օրով, ոչ միայն Լիբանան գտաւ իր ներքին անդորրութիւնը, ոչ միայն վստահութիւնը վերահաստատուեցաւ լիբանանեան խճանկարը կազմող այլազան համայնքներուն միջեւ, այլ նաեւ այդ երկիրը զարգացաւ տնտեսապէս ու բարգաւաճեցաւ անհամեմատ թափով մը: Զարկ տրուեցաւ յետամնաց շրջաններու սարքաւորման աշխատանքին: Բազմահարիւր գիւղեր ու շէներ ջուր եւ լոյս ունեցան. ձեռնարկուեցաւ մեծ աշխատանքներու ծրագրի մը գործադրութեան, որ ծրագրային կերպով կոչուած է կերպարանափոխելու Լիբանանի դիմագիծը` զայն դարձնելու համար իսկապէս Արեւելքի Զուիցերիան:

Երէկ նախագահ Շարլ Հելու ստանձնեց նուիրական աւանդ մը: Նոր նախագահը, որուն շուրջ գոյացած ազգային ինքնաբուխ միասնականութիւնը լաւագոյն գրաւականն է պետական մարդու եւ մեծ հայրենասէրի իր բարձր արժանիքներուն, պիտի գիտնայ առաւելագոյն չափով օգտագործել այդ միասնականութիւնը, հոգեբանական այն վիճակը, որ ստեղծուեցաւ ժողովուրդին մօտ` ի նպաստ Լիբանանի եւ անոր ազնիւ ու շինարար ժողովուրդին:

Այս խոր համոզումով կ՛ողջունենք նախագահ Շարլ Հելուի վարչակարգը` փառքի ու մեծութեան սրտագին մաղթանքներով:

 

Ժողովրդային Ընդհանուր Խանդավառութեան Մէջ

Նախագահ Հելու Ստանձնեց Իր Պաշտօնը

Սահմանադրական Երդումը Կատարելէ Ետք
Նախագահը Արտասանեց Գեղեցիկ Ճառ Մը

Իշխանութեանց Փոխանցումը Տեղի Ունեցաւ Աժալթունի Մէջ,
Որմէ Ետք Վարչապետ Ուէյնի Ներկայացուց Իր Դահլիճին
Հրաժարականը

 

Նախագահ Շարլ Հելու երէկ պաշտօնապէս ստանձնեց իշխանութիւնը` խաղաղ եւ ժողովրդային ցնծութեան մթնոլորտի մէջ տեղի ունեցած արարողութիւններով:

Սահմանադրական երդումը կատարելէ ետք նախագահ Հելու արտասանեց գեղեցիկ ճառ մը, որուն ամփոփումը կու տանք ստորեւ.

«Իմ սիրտս լեցուն է այն ծանր պատասխանատուութիւններով, որոնք իմ վրաս կը ծանրանան: Ինքզինքս կը նկատեմ հայրը բոլոր լիբանանցիներուն անխտիր: Ես պիտի պայքարիմ մեր քաղաքացիներուն պաշտպանութեան եւ պահպանութեան համար»:

Ապա ան գովքը կը հիւսէ հեռացող նախագահին, որ ապահովեց երկրին կայունութիւնը, յառաջդիմութիւնը եւ ծաղկումը:

«Ես կը հաւատամ Լիբանանի, ինչպէս կը հաւատամ Աստուծոյ», շարունակեց նախագահը:

«Ես կը հաւատամ, որ այս երկիրը, փոքր տարածութեամբ, կրնայ եւ պէտք է ըլլայ անկախ եւ գերիշխան տէրութեան մը տիպարը, իր արաբ դրացիներուն հետ եղբայրական կապեր սնուցանէ եւ ճանչցուի ամբողջ աշխարհէն` իր գաղթական զաւակներուն միջոցով:

«Ես կը հաւատամ, որ մեր ազգային միութիւնը կը կայանայ մեր միակ Աստուծոյ եւ մարդուն սրբազան իրաւունքներուն հաւատամքին մէջ: Ես կը հաւատամ բոլոր լիբանանցիներուն հաւասարութեան: Ես կը հաւատամ, որ Լիբանանի երեսփոխանական եւ ժողովրդավարական վարչակարգը կենսական անհրաժեշտութիւն մըն է Լիբանանի համար:

«Ես կը հաւատամ բոլոր ազատութեանց եւ ուժերու հաւասարակշռութեան: Ես կը հաւատամ օգտակար խօսակցութեանց ազգին բոլոր ներկայացուցիչներուն միջեւ:

«Ես կը հաւատամ մինչեւ այսօր կիրարկուած մեր արտաքին քաղաքականութեան, որ խարսխուած է մեր աշխարհագրական դիրքին վրայ»:

Ինչ կը վերաբերի ներքին քաղաքականութեան նախագահ Հելու շարունակեց.

«Պարտինք շարունակել ընկերային ծրագրուած յառաջդիմութիւնը, որովհետեւ ան է, որ կը ծառայէ յեղաշրջումին եւ տնտեսական ծաղկումին, որոնք չեն կրնար իրականանալ առանց կայուն քաղաքականութեան:

«Մեզի կը մնայ պաշտպանել անհատական ազատութիւնները: Եւ ասիկա ընելու համար պէտք է ունենալ վարչական կարող մեքենայ մը: Մեծ քայլ մը առնուած է այս ուղղութեամբ, պէտք է զայն շարունակել եւ զօրացնել: Վարչական բարեփոխութիւնները անպտուղ կը մնան, եթէ մենք չբարեփոխուինք»:

Ի վերջոյ նախագահը եզրակացուց.

«Իւրաքանչիւր քաղաքացիի համար յարմար պահը եկած է իր անձնական պատասխանատուութիւնները վերցնելու: Մարդը, որ այսօր պետութեան գլուխն է, պիտի պայքարի անձնապաշտութեան դէմ եւ պիտի զոհուի ընդհանուրին շահերուն համար, բոլորի՛ն շահերուն համար:

«Գիտեմ, որ ծանր պատասխանատուութիւններու տակ կը մտնեմ: Ահա թէ ինչո՛ւ գործակցութիւն կը հայցեմ խորհրդարանին, կառավարութեան եւ բոլոր քաղաքացիներուն, որպէսզի Լիբանանը վերածենք երջանկութեան եւ բարգաւաճումի երկրի մը:

«Կեցցէ՛ Լիբանանը»:

Ամէն կողմէ ծափահարութիւններ կ՛որոտան եւ կ՛ողջունեն նախագահին ճառը:

Ապա բեմ կը բարձրանայ խորհրդարանի նախագահը եւ կ՛արտասանէ կարճ ուղերձ մը:

«Այս պատմական պահուն,- ըսաւ ան,- ես ձեզ կը վստահեցնեմ, որ խորհրդարանը եւ ժողովուրդը ձեզի հետ են, կը վստահին ձեզի, իրենց պետին եւ ձեզի կը խոստանան լաւագոյն վաղորդայններ»:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )