Ազգի՛ն Շունչը

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ

Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճը 50 տարեկան է: Երիտասարդ չէ` տարիներու իր թիւով, սակայն միշտ երիտասարդ կը մնայ իր կենսունակութեամբ:

50-ամեակ կ՛ըսենք, ու բառը կը հնչուի շատ դիւրին, շատ կարճ ժամանակի մէջ: Կը թուի, թէ այս քոլեճին կեանքն ալ եղած է այդպէս` կարճ եւ դիւրին:

50-ամեակ կ՛ըսենք, ու չեն երեւիր տարիներու յոգնութիւնը, թափուած ճիգը, աշխատանքը, նուիրումը` բոլոր անոնց, որոնք այս քոլեճին հիմնադիրները եղան, կամ անոնց հետ, ու անոնցմէ ետք` շարունակողները հիմնադրութեան իտէալին ու ձգտումներուն պահպանման:

50-ամեակ կ՛ըսենք, ու մեզի կը թուի, թէ երէկ էր, անցեալ տարի կամ նախորդին, այսինչ ձեռնարկը, ցուցահանդէսը, աշակերտական ներկայացումը, հանդէսը, հիւրի մը այցելութիւնը…

Կը յիշէ՞ք: Չէ՞ք յիշեր: Ինչպէ՜ս չէ: Սիմոն Վրացեանն էր այցելուն, ո՞ր տարին էր… Շաւարշ Թորիկեանն էր ամավերջի հանդէսին պատգամախօսը, մօտիկ անցեալին չէ՞ր… Անցեալ տարի՞ էր, որ Փոլ Կիրակոսեանը իր աշակերտներուն հետ նկարչական ցուցահանդէս կը պատրաստէր քոլեճին սրահին մէջ: Զոհրապ Եագուպեանը եւ իր դասընկերները «Տէրն ու ծառան» կը ներկայացնէին ատենամարզանքի ընթացքին: Նազարէթ Պէրպէրեանը եւ Յարութ Սասունեանը գրական իրենց առաջին փորձերը կը հրատարակէին աշակերտական «Խաչբուռ» պարբերաթերթին մէջ: Մհեր Ջուլհաճեանը եւ «Հայկական ակումբ»-ի մնացեալ անդամները Արցախի ազատագրման երազը կը փայփայէին աշակերտական ատենամարզանքի մը ընթացքին:

50-ամեակ կ’ըսենք ու կ՛անցնինք` առանց անդրադառնալու, որ այդ ժամանակ չկային քոլեճին կառուցային այսօրուան յարմարութիւնները: Չկային քոլեճին կրթական յաջողութիւնները: Հիմա կա՛ն:

Կա՛ն, որովհետեւ Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճը կայ, իր կենսունակութեամբ եւ իր կենսունակութեան գաղտնիքով:

Գաղտնի բաներ մի՛ փնտռէք ազգային վարժարանի մը կենսունակութեան մէջ: Գաղտնիքը շատ պարզ, շատ ծանօթ իրողութեան մը անդրադարձումին մէջ կը կայանայ, եւ այդ անդրադարձումէն ետք այդ իրողութեան ծառայելու պատրաստակամութեան` ազգին տեւական ձգտումը դէպի բարձրը, գեղեցիկը, ազնիւը, բարձրացնողը, հարստացնողը: Հայ ժողովուրդին պատասխանը զինք տկարացնել եւ ձուլել փորձող հոսանքներուն դէմ` կառուցո՛ւմ եղած է միշտ: Կառուցում շէնքի՛, մտքի՛ ու հոգիի՛ տաճարներու:

Տարբեր չէր կրնար ըլլալ պարագան Պուրճ Համուտի մէջ, եթէ մինչեւ իսկ փորձէին իրենք զիրենք տարբեր նկատել Պուրճ Համուտի բնակիչները, 85 տարի առաջ Պէյրութ գետի աջ ափին հաստատուած գաղթականութեան զաւակները:

1964-ին հիմնուած այս քոլեճին սկզբնական քայլերէն մինչեւ 1980-ական եւ 1990-ական տարիներու վերելքը, ու հասնելով մինչեւ ներկայի ծաղկուն վիճակը, անցնող 50 տարիներուն իր գրկին մէջ եկած, ու այնտեղ մտքի, հոգիի ու մարմնի առողջ դաստիարակութիւն ստացած աշակերտութիւնը, յաջորդական ուսուցչական կազմերը, տնօրէնութիւնները, խնամակալները եւ ծնողականի անդամները, բոլո՛րը, բոլո՛րը իրենց գոյութիւնն ու ուժը կը պարտին այն ներքին մղումին, մշտական ձգտումին, որ հայութենէն կու գայ, ազգէ՛ն կու գայ:

Այս բոլորը համադրող, տեւաբար գործի մղող շունչ մը պէտք էր, եւ այդ շունչը անպակաս եղաւ քոլեճին համար, քոլեճին մէջ, քոլեճին շուրջ, իր տագնապալի թէ բարօր օրերուն:

Շո՛ւնչը:

Կաւեղէն, բրուտի ամանին արուեստի կեանք տուող շունչին նման, ներշնչող շունչը: Ազգէն եկող, ազգին հարազատ շունչը:

Հայ մարդու ներաշխարհը կազմաւորող շունչը, որ քոլեճի իւրաքանչիւր շրջանաւարտի ու շրջանաւարտուհիի սրտին մէջն է ու պիտի ըլլայ: Շունչը, որ կու գայ անցեալէն, կ’երթայ ապագային:

Այդ շունչին հաւատարիմ ու յարատեւ փոխանցողը եղաւ Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճը իր գոյութեան յիսուն տարիներուն, անոր համար ալ մեր ժողովուրդը իր զաւակները վստահեցաւ անոր: Վստահելէն ետք` գուրգուրաց նաեւ ու պիտի շարունակէ գուրգուրալ, որովհետեւ անոր յաջողութիւններուն ընդմէջէն տեսաւ իր մտքին ու հոգիին արտայայտութիւնները, իր ձգտումներուն տեւականութիւնը:

Բի՜ւր երախտագիտութիւն եւ շնորհակալութիւն քոլեճին հին թէ նոր կրթական մշակներուն, վարչական թէ ուսումնական պատասխանատուներուն, որոնք շո՛ւնչ տուին եւ արդիւնաւորեցին կրթական այս հաստատութիւնը:

Շէնքը արտաքինն է, նիւթականն է, անհրաժեշտ է, սակայն բաւարար չէ: Կեանքը նիւթին մէջ չէ: Նիւթը կը ձեւափոխուի, եւ այդ ձեւափոխումը չէ,  որ կեանքն է: Բոլոր մարմինները հողին պիտի վերադառնան: Բոլոր նիւթական գոյութիւնները մահկանացու են, պիտի փոշիանան: Տէր Թոդիկի գոմ դասարաններէն մինչեւ ներկայի ամէնէն շքեղ կառոյցները պիտի հիննան, պիտի քանդուին, եւ եթէ նորերն ալ կառուցուին, դարձեալ անոնք չէ, որ կեանքը պիտի շարունակեն, կեանք պիտի տան ազգին:

Շէնքերը պիտի երթան` մտքի եւ հոգիի ստեղծագործութիւնները պիտի մնան: Նարեկացիի ուսանած Նարեկայ վանքը չկայ` Նարեկացին կա՛յ, Շիրակացիի ուսանած Շիրակաւանի վարդապետանոցը չկայ` Շիրակացին կա՛յ:

Դպրոցական շէնք մը նոյնքան դատարկ պիտի մնայ, որքան եկեղեցի մը, եթէ անոր հաւատացեալները չըլլան, եւ եթէ դպրոցին պատարագիչը` ուսուցիչը, առաքեալի մը շունչը չունենայ:

Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճը, կրնանք վկայել անվարան, ունեցա՛ւ առաքելատիպ ուսուցիչներ, որոնց շունչին տակ սերունդներ հասակ նետեցին ազգային նախանձելի մթնոլորտի մէջ` պաշտպանուած հայեցի դաստիարակութեան վահանով, ձուլուած հայ ժողովուրդի, եկեղեցւոյ, հայրենիքի եւ իտէալներու անկորնչելի սրբութիւններով: Սերունդներ վկայուեցան եւ ազդեցութեան օրէնքով իրենց հետ դէպի կեանք տարին այն լոյսը, զոր տարիներ շարունակ ստացան կրթական այս նուիրական յարկին տակ:

Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճին նման կրթական այլ հաստատութիւններ չկա՞ն: Կա՛ն, աւելի՛ մեծ, աւելի՛ արդիական ու բազմանդամ: Անոնք, սակայն, ծնունդը` հայ ժողովուրդին, կը պատկանին այլ միջավայրերու եւ իրենց պարտականութիւնը կը կատարեն այլ միջավայրերու մէջ: Ինքը` Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճը յատուկ է սփիւռքի միջնաբերդին` Պուրճ Համուտին:

Յիսնամեայ յոբելեանին առիթով Լիբանանի հայութիւնը ընդհանրապէս եւ Պուրճ Համուտի հայութիւնը յատկապէս կրնան հպարտ ըլլալ անով:

Թող շունչը անպակաս ըլլայ Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճի շրջանաւարտներուն եւ աշակերտներուն մօտ, որպէսզի դպրոցական գրասեղաններուն հրաժեշտ տալէ ետք անոնք շարունակեն ծառայել իրենց ժողովուրդին, անոր մտքի ու հոգիի հարստութիւններուն:

Որովհետեւ իրենց գոյութեան նախապայմա՛նն է այդ:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )