Առաջնորդ Շահէ Եպս. Փանոսեանի Խօսքը` Արտասանուած Կրթական Մարզի Պատասխանատուներու Հետ Հանդիպման Ընթացքին

1117_arachnort1Խօսքս կը սկսիմ, ձեզի հետ կիսելով սեպտեմբեր ամսուան ընթացքին, Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճի 50-ամեակին առիթով իմ կողմէս գրի առնուած քանի մը մտածումներ, որոնք կը յուսամ, որ կ՛արտայայտեն նաեւ հայ վարժարանին հանդէպ բոլորիս ունեցած ապրումներն ու սպասումները:

Անկասկած, բոլորս ալ կը ցանկանք Հայ վարժարանը շարունակաբար տեսնել յաջողութեան եւ վերելքի մէջ եւ միաժամանակ կ՛երազենք զայն տեսնել նոր եւ արդիական պայմաններու մէջ: Այս հասկացողութեամբ, մեզի համար, Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճի 50-ամեակը առիթ է նաեւ ակնարկելու Պուրճ Համուտի հայաշունչ միջավայրին մէջ ընթացք առած Ազգային միացեալ վարժարանի կառուցման աշխատանքներուն: Հարկ էր հայ վարժարանին ընծայել նոր միջոցներ, որպէսզի ժամանակակից պայմաններու մէջ եւ ի խնդիր մեր ոգեկան ամրութեան, մեր ժողովուրդի զաւակներուն դաստիարակութիւնը  տեղադրուէր արդիական պայմաններու մէջ ու մեր ազգային կրթութեան սրբազան աշխատանքը  յարատեւէր ու առաւել եւս հարստանար նոր կարելիութեանց մթնոլորտի մը մէջ:

Ազգային առաջնորդարանս, հայ վարժարանին կողքին ըլլալու եւ մնալու հաստատ յանձնառութեամբ եւ  մեր նորագոյն սերունդին  համար աւելի պայծառ օրերու սպասումով, Ազգային միացեալ վարժարանի կառուցման աշխատանքին ձեռնարկած է: Վստահաբար, Ազգային միացեալ վարժարանը բնական շարունակութիւնը պիտի ըլլայ լիբանանահայ կեանքին մէջ մեր ունեցած հարիւրամեայ կրթական փորձառութեան եւ կարեւորագոյն այս աշխատանքի յաջողութեան համար, Ազգային առաջնորդարանս պարզապէս կը յենի մեր ժողովուրդի գիտակցութեան ու կ՛ապաւինի մեր հաւաքականութեան մէջ գոյութիւն ունեցող այն ընդարձակ մարդուժին, որ պատրաստ է բոլորանուէր մասնակցութեամբ առիթ ընծայելու, որ հայ վարժարանը մնայ բարձրակէտի վրայ` հարազատ ու հաւատարիմ իր նուիրական առաքելութեան մէջ:

Այս մտածումներով կ՛ողջունեմ ձեզ, սիրելինե՛ր, այսօր երեկոյեան եւ կը յիշեցնեմ, որ կը գտնուինք Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի սեմին:

Ազգային հասկացողութեամբ, ցեղասպանութեան հարիւրամեակը դարագլուխ է մեզի համար, եւ մեր պարագային, իբրեւ կրթական մշակներ ու ազգային կրթութեան գործին նուիրուած սպասաւորներ, մեր պարտականութիւնն է անգամ մը եւս մեր հաւաքականութեան աւելի մեծ ուժականութեամբ յիշեցնել ու բացատրել, թէ անցնող հարիւր տարիներուն, ի՛նչ սփոփարար դերակատարութիւն ունեցաւ մեր ժողովուրդին համար հայ վարժարանը, որուն շնորհիւ, այսօր կը մնանք պատնէշի վրայ` կանգուն ու կենսունակ:

Ճիշդ է, որ ժամանակները փոխուած են եւ մեր ընկերութեան մօտ ալ արժէքները սկսած են փոխուիլ: Ի վերջոյ, համաշխարհայնացումը, համայնական քաղաքակրթութեան հետեւող աշխարհ մը կը ջանայ ստեղծել մեր շուրջ, որ այնքան ալ նպաստաւոր չէ մեզի համար: Հետեւաբար, բնական է, որ համաշխարհայնացումի հոսանքին դիմաց, մեր հաւաքականութիւնը տկարանայ եւ սկսի հեռանալ իր բնիկ հոգիէն ու ենթարկուիլ օտար ատաղձի եւ առաւելաբար ժամանակներու բարքերուն հետեւանքով, հայ վարժարան յաճախող աշակերտութեան թիւն ալ նուազի: Բայց իրողութիւնը այն է, որ մենք տակաւին պատնէշի վրայ ենք ու կենսունակ եւ մեր ներքին կենսունակութեան մեծագոյն ազդակը, մեր ունեցած ազգային կրթական ժառանգութիւնն է, որ սերունդներու քրտինքին ու հանճարին արդիւնքն է ու մեր մեծագոյն հարստութիւնը: Այս ուղղութեամբ պէտք է լարենք մեր ուժերը եւ փառք տանք Աստուծոյ, որ մեր ունեցածը տակաւին կենդանի է ու անոր մէջ մենք տակաւին կրնանք գտնել մեր առաքելութեան համար հսկայ ուժականութիւն:

Անկասկած, յատկապէս նոր սերունդի դաստիարակութեան եւ անոր մօտ տոհմային մեր նկարագիրի պահպանութեան համար, մենք ունինք լուրջ մտահոգութիւններ եւ դժուարութիւններ եւ չենք կրնար անտեսել, որ կրթական մեր աշխատանքներուն մէջ կան շատ մեծ հարցեր ու խոչընդոտներ, այլ սակայն, մեզ մտահոգողը հանրութեան մօտ հայ վարժարանին հանդէպ վստահութեան հոգիի նուազումն է, որուն համար շատ ընելիք ունինք:

Սփիւռքեան մեր պայմաններուն մէջ, մենք պիտի ազդուինք օտարին բարքերէն ու մշակոյթէն եւ համաշխարհայնացումի այս մթնոլորտին մէջ, մենք շարունակաբար պիտի տառապինք ու տագնապինք, բայց միաժամանակ, հանրութեան ցոյց տանք, որ ի գին ամէն զոհողութեան, մենք վճռած ենք եւ կը ձգտինք հայրենական աւանդութիւններով վարել եւ պահպանել մեր հաւաքական կեանքը:

Արդ, նոր քարոզչութեամբ, պարտինք մեր հաւաքականութեան պարզել, որ մեր ունեցածով պայմանաւորուած է մեր ինքնուրոյն նկարագիրին պահպանութիւնն ու գոյութիւնը: Միաժամանակ, պարտինք մեր հաւաքականութեան ապացուցել, որ ոչ միայն պատրաստ չենք զոհելու մեր ունեցածը, այլեւ յաւելեալ գուրգուրանքով ու մեր ունեցած լաւագոյն ուժերուն մասնակցութեամբ, մենք կը ձգտինք մեր ունեցածը նորոգել, թարմացնել, աճեցնել ու առաւել եւս զօրացնել:

Նաեւ, պարտինք քաջութեամբ նայիլ ապագային եւ մեր ուսերուն վերցնել նոյնիսկ մեր կարողութեան սահմաններէն վեր նկատուող պատասխանատու գործեր: Այս պատրաստակամութեամբ է, որ Ազգային առաջնորդարանս ձեռնարկած է Ազգային միացեալ վարժարանի գործին, որ բացառիկ կարեւորութիւն ունեցող իրագործում է մեր հաւաքականութեան համար եւ առիթ, որպէսզի վերաթարմացնենք մեր ունեցածը: Ի վերջոյ, մեր կրթական առաքելութեան հիմնաքարը հինն ու մաշածը պահելու ու պաշտպանելու ցանկութիւնը չէ եղած. եւ հետեւաբար, պէտք է հաւատանք, որ մենք ունինք մեր ունեցածը վերանորոգելու եւ թարմացնելու ընդունակութիւն:

Անկասկած, Ազգային միացեալ վարժարանի կառուցման գործին բացառիկ ըլլալը պէտք է ուժգնութեամբ արտայայտուի նախ մեր կողմէ` մեր վարժարաններէն, մեր եկեղեցիներէն ու կառոյցներէն ներս եւ ընդհանուր խանդավառութեան մթնոլորտի մէջ, որպէսզի մեր ժողովուրդը անդրադառնայ, թէ հայ մշակոյթի ու ազգային կրթութեան մեծ ժառանգութեան պահպանութիւնն ու զարգացումը մեր կեանքի կերտուածքին ու ամրութեան հիմքն է: Չմոռնանք, որ իր աւերակուած բոյնէն վտարուած սերունդն էր, որ փրկուածը հաւաքեց ու մեր գոյութեան ու յարատեւութեան համար կառուցեց հայ վարժարան ու հայ եկեղեցի: Իսկ ի՞նչ կը պակսի մեզի, որպէսզի ժամանակի պահանջներուն համաձայն ու մերօրեայ հասկացողութեամբ, անոնց թողած աւանդը զարգացնենք ու հարստացնենք:

Հետեւաբար, ներկայ հանգրուանին, մենք պարտականութիւնը ունինք յստակօրէն մեր հասարակութեան բացատրելու, թէ դժուարութիւններով լեցուն մեր կեանքին մէջ, ինչո՛ւ եւ ի՛նչ արդարացումով առիթ կու տանք Ազգային միացեալ վարժարանի նման յախուռն նախաձեռնութեան մը, որպէսզի մեր ժողովուրդին մօտ Ազգային մեր վարժարաններուն նկատմամբ աճող անվստահութիւնը արմատաւորուող հոգեվիճակի  չվերածուի:

Արդ, պարտինք աշխատիլ, որպէսզի մեր աշխատանքով, մեծ ընդունելութիւն գտնէ թեմիս մեծագոյն նախաձեռնութիւնը եղող Ազգային միացեալ վարժարանի ձեռնարկը: Պարտինք յիշեցնել, որ Ազգային միացեալ վարժարանը չի կառուցուիր փոխարինելու համար մեռած ու քայքայուած կրթական համակարգ մը եւ ոչ ալ մեր արարքը կամայականութիւն եւ արտաքին ցուցադրութիւն է, այլ պարզապէս առիթ, որպէսզի Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի հանգրուանին, ու նոր կարելիութեանց պայմաններու մէջ, վերարժեւորենք եւ վերանորոգենք մերինը, որուն բացակայութիւնը սպառնալիք է մեր գոյութեան համար:

Արդ, մեր սպասումն է, որ լաւատեսութեամբ ու ոգեւորութեամբ դիմաւորենք Ազգային միացեալ վարժարանի ձեռնարկը եւ այդ մասին դրական մթնոլորտ ստեղծենք մեր շրջապատին մէջ ու կրթական նոր եռանդ տարածենք մեր աշխատանքներուն մէջ: Այս հանգրուանին, արդար պիտի ըլլայ նաեւ մեր շրջապատին մէջ խօսիլ այն մեծ դէմքերուն մասին, որոնք մեր հաւաքականութեան մէջ կոթողական նուիրումով ու մեծ հաւատքով ծառայեցին ու կը շարունակեն ծառայել հայ դպրոցին, մեր  հազարամեայ  մշակոյթին ու հայ հոգիին:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )