ԱՐԱԲ ԱՐՏԱՔԻՆ ԳՈՐԾՈՑ ՆԱԽԱՐԱՐՆԵՐՈՒ ՆԻՍՏԸ ԿՈՉ Կ՛ՈՒՂՂԷ ՍՈՒՐԻՈՅ ԱՐԻՒՆԱՀԵՂՈՒԹԻՒՆԸ ԿԱՍԵՑՆԵԼՈՒ

Արաբ արտաքին գործոց նախարարներու նիստը երէկ կոչ ուղղեց` անմիջապէս վերջ տալու Սուրիոյ մէջ արձանագրուող արիւնահեղութեան:

Նիստէն ետք Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղար Նեպիլ Արապի եւ Քաթարի վարչապետ շէյխ Համատ պըն Ժասեմ պըն Ժապըր Ալ Թանի մամլոյ միացեալ ասուլիսի մը ընթացքին շեշտեցին Սուրիոյ արիւնահեղութեան կասեցման կարեւորութիւնը, ինչպէս նաեւ յոյս յայտնեցին, որ Սուրիոյ տագնապին լուծումը կարելի ըլլայ ներքին սուրիական եւ արաբական ջանքերով, առանց միջազգային միջամտութեան:

Նապիլ Արապի Սուրիոյ կոչ ուղղեց` «բռնարարքները դադրեցնելու եւ երկխօսութեան ձեռնարկելու»:

Արապի յայտնեց, որ «արաբ քաղաքացին հարց կու տայ, թէ Արաբական լիկան ի՞նչ ձեռքբերումներ ունի»` աւելցնելով, որ «կը ցաւիմ յայտնելու, որ լիկան արաբական տագնապները դիմակայելու անկարող է»: Ան նշեց, որ «արաբական կարգ մը կողմերը կը նախընտրեն լիկային փոխարէն միջազգային կառոյցներու դիմել»:

Անդրադառնալով Միջին Արեւելքի մէջ խաղաղութեան հաստատման` Արապի մաղթեց, որ պաղեստինեան եւ իսրայէլեան կողմերը վերսկսին խաղաղութեան բանակցութիւններուն` աւելցնելով, որ Իսրայէլի համար արաբական կացութիւնը փոխուած է:

Հարկ է նշել, որ արաբ արտաքին գործոց նախարարներուն նիստին աւարտին եւ բանաձեւերուն յայտարարութեան զուգահեռ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Հիլըրի Քլինթըն յայտնեց, որ երկու պետութիւններու հաստատման ճամբան կ՛անցնի Երուսաղէմէն եւ Ռամալլայէն եւ ոչ թէ Նիւ Եորքէն:

ԷՐՏՈՂԱՆԻ ԱՐՏԱՍԱՆԱԾ ԽՕՍՔԸ

Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Եգիպտոս իր այցելութեան ծիրին մէջ Արաբական լիկայի արտաքին գործոց նախարարներու նիստին ընթացքին արտասանեց խօսք մը, որուն մէջ թուրք-արաբական պատմական, քաղաքական եւ ընկերային յարաբերութեանց  անդրադառնալէ ետք յայտնեց, որ «պէտք չէ օրինական պահանջներուն գծով ճնշենք, բիրտ ուժ կիրարկենք եւ զանոնք պահանջողներուն արիւնը հեղենք»` շեշտելով, որ բարեփոխումները պէտք չէ ուշացնել: «Մեր դիմաց դժուար երթ մը ունինք եւ պէտք է զգուշանանք զայն արգելակել փորձող կողմերէն», ըսաւ ան:

Էրտողան յայտնեց, որ «Թուրքիա արաբական շրջանի զարգացումները չի կրնար անտեսել»` նշելով, որ «շրջանը ներկայիս պատմական շրջդարձի մը կէտի վրայ կը գտնուի»:

Թուրքիոյ վարչապետը ըսաւ, որ «Իսրայէլ պէտք է իսկական պետութեան պէս վարուի եւ յարգէ մարդկային իրաւունքները», Իսրայէլէն պահանջելով` Կազայի շրջափակումին վերջ տալ եւ «Մաւի Մարմարա»ի դէպքին համար Թուրքիայէն ներում հայցել ու փոխհատուցում կատարել, «այլապէս` թուրք-իսրայէլեան յարաբերութիւնները պիտի չվերականգնուին եւ ամբողջովին պիտի խզուին»: Ան նշեց, որ «Իսրայէլ իր գործած ոճիրներուն գինը պէտք է վճարէ»:

Խօսելով պաղեստինեան դատին մասին` Էրտողան յայտնեց, որ  «հարկ է պաղեստինցիներուն հետ ձեռք ձեռքի ըլլանք, եւ պէտք է պաղեստինեան դրօշը ՄԱԿ-ի կեդրոնատեղիին մէջ ծածանի, ինչպէս նաեւ Կազայի մէջ իւրայատուկ դրօշ ծածանի»: Ան աւելցուց, որ «պաղեստինցիք պէտք է իրենց պետութիւնը հռչակելու ուղղութեամբ աշխատանք տանին»:

Էրտողան Եգիպտոս մեկնելէ առաջ թրքական «Հիւրրիյէթ» օրաթերթին հետ զրոյցի մը ընթացքին յայտնած էր, որ Գահիրէի մէջ Արաբական լիկայի արտաքին գործոց նախարարներուն դիմաց իր արտասանելիք խօսքին մէջ Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատին պիտի ուղղէ պատգամ մը, որ կրնայ անոր հասցէագրուած Թուրքիոյ վերջին խօսքը ըլլալ:

Ան նշած էր, որ «եթէ Դամասկոսի վարչակարգը այս պատգամին չընդառաջէ, ապա Թուրքիոյ հետ իր յարաբերութիւնները պիտի կորսնցնէ, որովհետեւ այդ վարչակարգը կը մօտենայ կէտի մը, ուր իր օրինականութիւնը ամբողջովին պիտի կորսնցնէ»:

Թրքական լրատուամիջոցները կը հաղորդեն, որ Էրտողանի Գահիրէ տուած երկօրեայ այցելութեան ընթացքին անոր կ՛ընկերակցէին անոր կինը` Էմինէ Էրտողանը, որդին` Պիլալը, դուստրը` Սումէյէն, ինչպէս նաեւ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութենէն բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ: Էրտողանը դիմաւորելու համար փողոց դուրս եկած են եգիպտացիներ` բարձրացնելով պաստառներ, որոնց ոմանց վրայ գրուած էր.«Եգիպտացի եւ թուրք ժողովուրդը մէկ ձեռք են»:

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES