ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹԻՒՆԸ ՓԱՌԱՒՈՐ ՏՕՆԱԽՄԲՈՒԹԵԱՄԲ ՆՇԵՑ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ԴԱՐԱՒՈՐ ԵՐԱԶԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՆԿԱԽՈՒԹԵԱՆ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ 20-ԱՄԵԱԿԸ

Հայութեան դարաւոր երազի իրականացման, Հայաստանի եւ սփիւռքի հաւաքական տեսլականներու մարմնաւորման, ի գին մեծ զոհողութիւններու կերտուած նուաճումի` Հայաստանի վերանկախութեան 20-ամեակի նշման նպատակով երէկ` ուրբաթ, 23 սեպտեմբերին, Պուրճ Համուտի քաղաքապետարանի դաշտը համախմբուած էին մեծ թիւով լիբանանահայեր` եռագոյնները իրենց ձեռին, հպարտութիւնը իրենց ճակտին եւ 20-ամեայ պետութեան հիմերուն վրայ ազատ, անկախ ու միացեալ Հայաստան կերտելու վճռակամութիւնը իրենց սրտերուն մէջ:

ՀՄԸՄ-ի սկաուտները կը տողանցեն Պուրճ Համուտի փողոցներուն մէջ

Երեկոյեան ժամը 7:00-էն տօնական մթնոլորտի մէջ էր ամբողջ Պուրճ Համուտը. արդարեւ, աւելի քան 500 ՀՄԸՄ-ականներ` Լիբանանի տարբեր մասնաճիւղերէն, ՀՄԸՄ-ի շեփորախումբին առաջնորդութեամբ «Սարդարապատ» ակումբէն տողանցեցին մինչեւ դաշտ` անկախութեան 20-ամեակի հպարտ ու խրոխտ հայու քայլերով եւ բարձր ճակատներով: ՀՄԸՄ-ականներուն տողանցքը մեծ խանդավառութեամբ եւ ուրախութեամբ ողջունեցին շրջանի բնակիչներն ու այդ պահուն հոն գտնուողները:

Տօնախմբութիւնը սկսաւ ՀՄԸՄ-ի շեփորախումբին կողմէ հնչած Հայաստանի եւ Լիբանանի քայլերգներով:

Վահրամ Էմմիեան

ՀՅԴ Լիբանանի քարոզչական մարմինին կազմակերպութեամբ կայացած տօնախմբութեան բացման խօսքը արտասանեց Վահրամ Էմմիեան, որ անդրադարձաւ 21 սեպտեմբերի արժէքին ու անոր ներկայացուցած խորհուրդին` մատնանշելով, որ այս թուականը հայ ժողովուրդին 71-ամեայ յոյսին եւ հաւատքին իրականացման մարմնաւորումն է, որուն ձեռքբերման համար հայութիւնը բաւական սուղ գին վճարեց: Ան շեշտեց, որ Հայաստանի վերանկախացման անխուսափելիութեան համոզուած հայ ժողովուրդը 71 տարի շարունակ ապրեցաւ այդ համոզումով, հաւատքով եւ յոյսով` այս երրորդութիւնը ունենալով իբրեւ հաւաքական կեանքի լուսաշող փարոս:

Ապա իր սրտի խօսքը արտասանեց Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Աշոտ Քոչարեան, որ իր սրտագին շնորհաւորութիւնները ուղղեց համայն լիբանանահայութեան` հաստատելով, որ 21 սեպտեմբերով հայոց պատմութեան մէջ նոր էջ մը բացուեցաւ: Անոր համաձայն, անկախութեան վերականգնումէն 20 տարի ետք Հայաստան արդէն կարելիութիւն ունի սերունդներուն փոխանցելու կերտուած արժէքներն ու ժառանգութիւնը այն մարդոց, որոնք պաշտպանած են ու կերտած ազատ եւ անկախ Հայաստանը, որ հաւատարիմ է ժողովրդավարական արժէքներու վրայ հիմնուած քաղաքացիական հասարակութիւն կառուցելու նպատակին:

Դեսպան Աշոտ Քոչարեան

Դեսպան Քոչարեան նշեց, որ մեծ պատասխանատուութիւն դրուած է ուսերուն անկախութեան սերունդին, որ պարտաւոր է ըլլալ հայասէր, կրթուած, աւելի ազատ ու յառաջադէմ, նուիրուած եւ նպատակասլաց: Ան դիտել տուաւ, որ իր ստեղծման օրէն նորանկախ պետութիւնը կրցած է դիմագրաւել տարբեր տեսակի մարտահրաւէրներ, նաեւ համոզում յայտնելով, որ յառաջիկայ բոլոր դժուարութիւնները եւս կարելի պիտի ըլլայ յաղթահարել Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի միասնականութեամբ ու նուիրումով: Դեսպան Քոչարեան նաեւ անդրադարձաւ յաչս աշխարհին Հայաստանի ունեցած դրական, վստահելի եւ յոյս ներշնչող պատկերին` աւելցնելով, որ ներքին ճակատի վրայ եւս բաւական խնդիրներ լուծուած են: Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպանը խօսեցաւ նաեւ Հայաստան-սփիւռք համագործակցութեան մասին` յատուկ կերպով նշելով, որ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան յայտնած է, թէ սփիւռքն ու հայրենիքը պէտք է դառնան միմեանց շարունակութիւնը:

Արսէն Համբարձումեան

Ապա ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի անդամ Արսէն Համբարձումեան արտասանեց իր խօսքը, որուն մէջ  լուսարձակի տակ առաւ 20-ամեայ անկախ պետականութեան արժէքը, անկէ եղած ակնկալիքներն ու անոր պարզած ներկայ պատկերը:

Անդրադառնալով հին ժամանակներէն հայութեան կեանքին մէջ առկայ տարբեր տեսակի մարտահրաւէրներուն` ան հաստատեց, որ դժուարութիւններու պատճառով հայ ժողովուրդի պատմութիւնը յատկանշուած է իր ազգային պետականութեան պահպանման կամ անկախութեան վերականգնման համար մղուած մնայուն պայքարով: «Պայքա՛ր, որի արդիւնքում կարողացել ենք հինգհազարամեայ մեր պատմութեան ընթացքում քանիցս վերանորոգել մեր պետականութիւնը, ինչի շնորհիւ  ձեռք ենք բերել մեր գոյութեան իրաւունքը: Մեր լինելիութեան իրաւունքը հերթական անգամ մենք վերահաստատեցինք նաեւ 1991 սեպտեմբեր 21-ին», նշեց ան: Ա. Համբարձումեան յայտնեց, որ թէեւ պետականակերտման ընթացքին արձանագրուած են դրական եւ ժխտական իրադարձութիւններ, բայց եւ այնպէս աւելի խոհեմ, սրտցաւ, շրջահայեաց եւ կազմակերպուած ըլլալու պարագային մեր երազած Հայաստանը այսօր աւելի մատչելի եւ իրական կ՛ըլլար:

Խօսելով Հայաստանի Հանրապետութենէն հայութեան ունեցած ակնկալիքներուն եւ անոր ուսերուն դրուած պարտաւորութիւններուն մասին` մարմնաւորել ազգի քաղաքական կամքը, պաշտպանել անոր շահերը, ապահովել անոր անվտանգութիւնն ու ինքնուրոյն զարգացումը, ըլլալ համայն հայութեան հայրենիքը, ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի անդամը ըսաւ. «Ցաւօք, այսօր այդպէս չէ եւ դա մեզ պէտք է մղի ոչ միայն խորհելու, պատճառները վեր հանելու եւ հետեւութիւններ անելու, այլեւ` գործելու եւ յաւելեալ ջանք գործադրելու: Եթէ ուզում ենք վերատիրանալ մեր ամբողջական հայրենիքին` նախ պէտք է իբրեւ մէկ ամբողջական ազգ վերակազմակերպուենք մեր նորանկախ պետականութեան առանցքի շուրջ: Հայկական անկախ պետականութեան հզօրացումն ու ամրապնդումը պէտք է դառնայ համայն հայութեան գերխնդիրը»:

Արսէն Համբարձումեան շեշտեց, որ մեր անկախ պետականութիւնը մեր արժանապատուութիւնն է ու մեր հպարտութիւնը, եւ մենք պէտք է պահենք այդ սրբութիւնը. ան աւելցուց, որ ցաւ ի սիրտ այսօր այս ճշմարտութիւնը ուրացողներ կան եւ այդ է պատճառը, որ անարդարութիւններն ու յոռի բարքերը կը տարածուին` հաստատելով, որ մեր նպատակը պէտք է ըլլայ փոխել այս կացութիւնը: Այս առումով ան դիտել տուաւ, որ պետութեան կայունութիւնը ամրապնդելը բոլորիս պարտականութիւնն է:

Բանախօսը լուսարձակի տակ առաւ նաեւ հայկական սփիւռքի զգալի ու ազդու ներդրումը նախորդող տարիներուն` յայտարարելով, որ սփիւռքն էր, որ տասնամեակներ շարունակ անթեղուած պահեց մեր անկախութեան կրակը, հայրենիքէն հեռու կերտեց հոգեւոր Հայաստան եւ վերանկախացումէն ետք բոլոր կարելիութիւնները ի գործ դրաւ զօրավիգ կանգնելու Հայաստանի եւ Արցախի պետականաշինութեան:

Իր խօսքի աւարտին Ա. Համբարձումեան հաստատեց, որ միշտ պէտք է առաջնորդուիլ համահայկական օրակարգերով` հաստատելով, որ եթէ հայութիւնը համախմբուած ըլլայ, անիկա կրնայ դիմագրաւել ամէն տեսակի մարտահրաւէր, բոլոր պարագաներուն եւ ամէնուրեք նպատակ ունենալով հզօրացնել հայոց պետականութիւնը:

Յովիկ Պերթիզլեան

Ապա խօսք առաւ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Յովիկ Պերթիզլեան, որ լուսարձակի տակ առաւ վերանկախ Հայաստանի կարեւորութիւնը` մատնանշելով այն սկզբունքները, որոնց որդեգրման պարագային կարելի պիտի ըլլայ ունենալ իսկական հզօր եւ համայն հայութեան հայրենիք կոչուելու արժանի Հայաստան մը:

Ան հաստատեց, որ 21 սեպտեմբերը ազգային արժանապատուութեան վերականգնման տօն է. «Խորհրդային ամբողջատիրութեան բռնատիրական եւ նուաստացուցիչ տարիներուն մեր ժողովուրդը շատ բան զիջեցաւ իր ազգային արժէքներէն, սակայն իր հոգիի խորը միշտ պահեց վերանկախանալու գաղափարը, իսկ սփիւռքահայութիւնը իր կարգին հաւատաց վերանկախացման անխուսափելիութեան եւ յաջորդական սերունդներուն մէջ վառ պահեց անկախութեան գաղափարն ու հայոց եռագոյնին փողփողուն փայլքը: Հայրենաբնակ մեր ժողովուրդը, հետեւելով իր մեծ երազին եւ ցուցաբերելով աննկուն կամք ու պայքարի աննահանջ ոգի, կրցաւ 1991-ին վերականգնել Հայաստանի անկախութիւնը», նշեց ան:

Յ. Պերթիզլեան դիտել տուաւ, որ  առաջին իսկ օրէն տիրապետեցին քաղաքական երկու մտածողութիւններ եւ հակադիր ուղղութիւններ`  28 մայիս 1918-ին ի գին հսկայական զոհողութիւններու ձեռք բերուած անկախութիւնը եւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ազգային ու ժողովրդավարական աւանդները վերականգնելը եւ Խորհրդային Միութենէն անջատուած Հայաստանի իբր թէ նոր-ազատական գաղափարներով առաջնորդուող քաղաքական ուղղուածութիւնը: Անոր համաձայն, թէեւ առաջին ուղղութեան հետեւողները ի գին ամէն ինչի պայքարեցան իրենց նպատակներուն համար, սակայն քաղաքական միւս ուղղութեան հետեւողները շարունակեցին իրենց երթը, որ կը հասնի մինչեւ այսօր: «Մօտիկ անցեալի պատմութիւնը ցոյց տուաւ, որ քաղաքական այս վերջին ուղղութեան առաջնորդներն ու գործիչները շատ ալ տարբեր չէին ու չեն համայնավարներէն», յայտնեց ան:

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամը ըսաւ. «Ահաւասիկ քաղաքական այս ուղղութիւնն է, որ քսան տարիէ ի վեր յափշտակած է վերանկախացեալ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարման ղեկը: Քաղաքական այս ուղղութեան համար Միացեալ Հայաստանի նպատակն ու Հայ դատի պահանջատիրութիւնը երբեք ալ չեղաւ գերագոյն նպատակ ու երազ, այլ ընդամէնը մանր դրամ` արտաքին քաղաքականութեան շուկային մէջ: Երբեւիցէ լսե՞ր էք հատուցում, Արեւմտահայաստան, հող, ազատագրում բառերը, թէ՞ տեսաք հակառակը գործնապէս` ստորագրումովը հայ-թրքական արձանագրութիւններուն: Ահաւասիկ, համոզուինք այլեւս, որ մեզ բաժնող գիծը ա՛յս է` Ցեղասպանութեամբ խլուած մեր հողերու վերադարձը պահանջելու ազգային ուղղուածութիւնն է»:

Անդրադառնալով Հայաստանի պարզած ներկայ պատկերին` Յ. Պերթիզլեան նշեց ընկերային, տնտեսական, քաղաքական եւ բարոյական այն խնդիրները, որոնք այսօր անյետաձգելի պահանջ կը դարձնեն համակարգային իշխանափոխութեամբ նոր որակի իշխանութեան ձեւաւորումը, համակարգային բարեփոխումները, ազգային-պետական ուղեգիծի եւ ընկերային արդարութեան սկզբունքներու արմատաւորումը եւ Հայաստանի հաստատաքայլ ու արագընթաց զարգացումը:

Յ. Պերթիզլեան հաստատեց, որ վերանկախացումէն քսան տարի ետք իսկ մեզի հրամցուածը մեր երազած հայրենիքը չէ` աւելցնելով, որ «այսօրուան եւ վաղուան իշխանաւորները պէտք է գիտնան, որ ընկերային անարդարութեան գոյութիւնը ընդունիլ շարունակողները, կաշառակերութիւնն ու փտածութիւնը հովանաւորողները եւ ազգային արժէքներու կեղծ պաշտպանները ի՛նչ ալ ընեն, պիտի չկարենան մեր հայրենիքը, մեր ժողովուրդը, «Ամբողջական Հայաստան, ամբողջական հայութեամբ» գաղափարը մեզի ատելի դարձնել:  Ընդհակառա՛կն: Մեր հայրենապաշտութիւնն ու գաղափարապաշտութիւնը մեզ պիտի մղեն դժուարութիւններու մէջ գտնուող հայրենիքը աւելի՛ սիրել եւ յարատեւ պայքարի գաղափարախօսութեան հետեւելով` սպասուած բարեփոխումները յառաջացնել Հայաստանի մէջ եւ ստեղծել մեր իտէալական Հայաստանը: Մենք ի վիճակի ենք առանց զիջելու եւ առանց վտանգելու համազգային մեր ձեռքբերումները` ապահովելու հայրենիքի կայուն զարգացումը, ի նպաստ հայութեան լուծելու Արցախի հիմնահարցն ու հայ-թրքական յարաբերութիւնները, հետապնդելու Ցեղասպանութեան եւ հայրենազրկման հետեւանքներու արդարացի հատուցումը, պաշտպանելու ջաւախահայութեան օրինական իրաւունքները: Մենք կրնանք նոր մակարդակի բարձրացնել հայրենիք-սփիւռք յարաբերութիւնները, զիրար ամբողջացնել»:

Իր խօսքը աւարտելով` Յ. Պերթիզլեան հաստատեց, որ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը այս առիթով կու գայ վերահաստատելու իր կամքն ու վճռակամութիւնը` իր բովանդակ ուժերով եւ աշխարհասփիւռ ներուժով կարելին ու անկարելին ընելու յանուն հայ մարդու, հայ ժողովուրդի եւ հայկական պետականութեան անշեղ վերելքին:

Ապա ազգային եւ յեղափոխական երգերով ելոյթ ունեցաւ Հայաստանի «Հայկազունք» համոյթը, որուն հիմնադիրն ու ղեկավարն է վաստակաւոր երաժիշտ եւ յօրինող Գուսան Հայկազուն:

Ալեքսան Խառատեան, Սուսաննա Գրիգորեան, Էմմա Միքայէլեան, Սիփան Հայկազուն, Արեգ Միքայէլեան, Արմէն Մուրատեան, Ռուբէն Սահակեան, Արմինէ Խաչատրեան եւ Գուսան Հայկազուն իրենց երգերով մեծ խանդավառութիւն ստեղծեցին Պուրճ Համուտի քաղաքապետարանի դաշտը ողողած լիբանանահայերուն մօտ, որոնք բարձրացուցին եռագոյնները, ծափահարութիւններով ողջունեցին հայրենի արուեստագէտները: Յաջորդաբար հնչեցին «Մեր բանակը», «Ցնծա, ո՛վ հայ», «Վեր կաց Շահէն», «Արի զօրավար», «Պարի՛ր արցախցի», «Մուսա լերան զաւակներն ենք», «Հպարտ գնացէք», «Կը գայ օրը», «Յուսաշող կարօտ», «Երեւան», «Աշխարհ ման եկայ», «Գետաշէն», «Հայոց վրէժն եմ ուզում», «Վերականգնի՛ր Կիլիկիա», «Ապարան», «Պիտի գնանք», «Հայեր միացէք» եւ «Ելէք» երգերը:

«Հայկազունք» համոյթը իր կատարումներով ոգեւորեց լիբանանահայութիւնը, ամրապնդեց տօնախմբութեան ներկաներուն կորովն ու հաւատքը, եկաւ անգամ մը եւս հաստատելու, որ հայութիւնը միասնական ուժերով եւ համախմբուածութեամբ կերտած է յաղթանակներ, ազատագրած է Արցախը, շքեղացուցած է Երեւանը եւ պիտի շարունակէ իր երթը` ի խնդիր հայութեան գերագոյն նպատակի` ազատ, անկախ ու միացեալ Հայաստանի կերտումին:

 

Share this Article
CATEGORIES