ԲԺՇԿԱԳԻՏԱԿԱՆ. ՇԱՆԱՁՈՒԿԵՐՈՒՆ ՄԱՐՄՆԻՆ ՄԷՋ ԿԱԶՄՈՒՈՂ ՔԻՄԻԱԿԱՆ ՆԻՒԹ ՄԸ Կ՛ՈՉՆՉԱՑՆԷ ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ՄԱՐՄՆԻՆ ՎՆԱՍՈՂ ԺԱՀՐԵՐԸ

Սեպտեմբերի կէսերուն ամերիկացի խումբ մը մասնագէտներ գտած են, թէ շանաձուկերուն մարմնին մէջ կազմուող քիմիական նիւթ մը կրնայ ոչնչացնել մարդկային մարմնին վնասող ժահրերը` առանց վնասելու մարդկային մարմնին բջիջներուն:

Այսուհանդերձ, նախապէս մասնագէտներ գտած են, թէ շանաձուկերուն մարմինը սքուալամին կոչուած նշեալ քիմիական նիւթը կը գործածէ, որպէսզի պայքարի իրենց վնասակար եղող մանրէներուն դէմ: Սակայն հետագային կատարուած այլ ուսումնասիրութիւններ ցոյց տուած են, թէ սքուալամինը ունի նաեւ շանաձուկին ու մարդկային մարմնին վնասակար եղող ժահրերու դէմ պայքարելու յատկութիւն:

ԺԱՀՐԵՐՈՒՆ ԲԱԶՄԱՊԱՏԿՈՒԵԼՈՒ
ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ ԿԱՍԵՑՆՈՂ ՆԻՒԹԸ

Ինչ կը վերաբերի քաղցկեղներու դէմ պայքարելու սքուալամինին ունեցած յատկութեան, ապա մասնագէտներ տարրալուծարանին մէջ պատրաստուած սքուալամինը գործածած են քաղցկեղի վերածուած ուռերուն արեան երակներուն աճը կասեցնող իրենց փորձարկումներուն մէջ եւ խոստմնալից արդիւնքներ ձեռք ձգած են անոնցմէ:

Ամերիկացի մասնագէտները յայտնած են, թէ սքուալամինը որեւէ վնասակար ազդեցութիւն չէ ունեցած մարդկային մարմնին վրայ, ինչպէս նաեւ` կարելի եղած է զայն դիւրութեամբ պատրաստել տարրալուծարանին մէջ գործածելու համար կարգ մը վնասակար ժահրերու յառաջացուցած հիւանդութիւններու դարմանումին մէջ, ինչպէս, դեղին տենդի, տարափոխիկ տենդի ու լեարդի բորբոքումի դարմանումին մէջ:

Այսուհանդերձ, տարրալուծարանին մէջ կատարուած փորձարկումները ցոյց տուած են, թէ սքուալամինը ճեղքած  է նշեալ հիւանդութիւնները յառաջացնող ժահրերուն մաշկը` այդպիսով կասեցնելով անոնց բազմապատկուելու գործընթացը:

Երբ սքուալամինը ներարկուած է տարրալուծարանին մէջ աճեցուած հիւսկէններու մէջ, ապա անիկա կասեցուցած է հիւսկէններուն մէջ գտնուող արեան մազերակներուն բջիջներուն տարափոխիկ տենդ յառաջացնող ժահրերէն վարակուելու գործընթացը:

Վերոնշեալ ուսումնասիրութիւնը գլխաւորող ամերիկացի մասնագէտ փրոֆ. Մայքըլ Զասլոֆ հետաքրքրական գտած է շանաձուկերուն մարմնին բնական պաշտպանութեան համակարգին ուշագրաւ կերպով ազդեցիկ ըլլալու երեւոյթը, ինչպէս նաեւ` նշեալ համակարգին աշխուժացման մէջ սքուալամինին ունեցած դերակատարութիւնը:

Մասնագէտ Զասլոֆ նշած է, որ եթէ կարելի ըլլայ շանաձուկին մարմնին բնական պաշտպանութեան համակարգին մէջ ժահրերու դէմ պայքարող տարբեր նիւթերը օգտագործել մարդկային մարմնին ծանրօրէն վնասող ժահրերէն պաշտպանուելու գործընթացին մէջ, ապա այդ նիւթերը կրնան ուշագրաւ կերպով արդիւնաւէտ դարձնել այդ ժահրերուն յառաջացուցած հիւանդութիւններուն դարմանումը:

 

ՀՈՏԱՌՈՒԹԵԱՆ ԱՌՆՉՈՒԱԾ ՆՈՐՈՒԹԻՒՆ
ՄԸ` ՅԱՅՏՆԱԲԵՐՈՒԱԾ…

Հոկտեմբերի սկիզբը Միացեալ Նահանգներու մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւններէն մէկը ցոյց տուած է, թէ քիթին հոտառական վերնամաշկին ջիղերու բջիջներուն ծայրամասերուն գտնուող միլիոնաւոր ընկալուչները չեն սփռուած պատահաբար, այլ համախմբուած են շատ փոքր բաժիններու մէջ, որոնց աշխուժացումը նպաստած է, որպէսզի ուղեղը կարենայ զատորոշել անուշ հոտերը տհաճ հոտերէն:

Նորագոյն ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները գտած են, թէ նշեալ ընկալուչներուն միջոցով ուղեղին հոտառական բաժինին հասնող հոտառութեան առնչուած տեղեկութիւնները ամբողջութեամբ ուղեղին մէջ վերծանուելու փոխարէն, արդէն իսկ որոշ չափով վերծանուած են ռնգային ջիղերու բջիջներուն մէջ` քիթին իրեն յատուկ «փոքր ուղեղ» ունենալու տպաւորութիւնը ձգելով: Միւս կողմէ, սակայն, տարբեր հոտերու բուրումնաւէտ կամ տհաճ ըլլալու որոշումը կը տրուի ուղեղին հոտառական բաժինին մէջ:

Ծանօթ է արդէն, որ քիթին ռնգային խոռոչին վերի բաժինին մէջ կը գտնուի հոտառական օրկանը, որ կը կոչուի հոտառական վերնամաշկ, որուն մէջ կեդրոնացած են հոտառութեան առնչուած ջիղերու բջիջները:

ԱՒԵԼԻ ՔԱՆ ՀԱԶԱՐ ԵՐԿՈՒ ՀԱՐԻՒՐ ՏԱՐԲԵՐ ՏԵՍԱԿԻ
ՋԻՂԵՐՈՒ ԲՋԻՋՆԵՐՈՒ ԸՆԿԱԼՈՒՉՆԵՐ

Նախապէս մասնագէտներ գտած են, թէ նշեալ ջիղերու բջիջները տարբեր հոտերու կապակցաբար իրենց ունեցած գերզգայնութեան համաձայն բաժնուած են տարբեր խմբակներու, այնպէս, ինչպէս որ լեզուն ունի տարբեր համերու (օրինակ` աղի, կծու կամ քաղցր համերու) գերզգայուն եղող յատուկ բաժիններ, որոնք կը պարունակեն այդ համերուն գերզգայուն եղող բջիջները:

Վերոնշեալ ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները նկատի ունեցած են մուկերը, սակայն օրին անոնք գտած են, թէ անոնց ռնգային խոռոչը կը պարունակէ աւելի քան հազար երկու հարիւր տարբեր տեսակի ջիղերու բջիջներու ընկալուչները: Այսուհանդերձ, երբ անոնք իրենց փորձարկումներուն մէջ փորձած են աշխուժացնել տուեալ հոտի մը գերզգայուն եղող ընկալուչները, ապա անխուսափելիօրէն աշխուժացած են նաեւ այլ հոտի մը գերզգայուն եղող ընկալուչները եւ, հետեւաբար, կարելի չէ եղած յստակ տուեալներ ձեռք ձգել այդ ուսումնասիրութենէն:

Միւս կողմէ, սակայն, մարդկային ռնգային խոռոչին հոտառական վերնամաշկը կը պարունակէ մօտաւորապէս չորս հարիւր տարբեր տեսակի ջիղերու բջիջներու ընկալուչներ, ինչ որ կը նպաստէ, որպէսզի կարելի ըլլայ համեմատաբար աւելի դիւրութեամբ աշխուժացնել միայն տուեալ հոտի մը գերզգայուն եղող ընկալուչները:

Հետեւաբար նորագոյն ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները մուկերու փոխարէն նկատի ունեցած են խումբ մը մարդիկ: Անոնք ելեկտրոնային չափափողեր տեղադրած են քիթին վրայ նշեալ մարդոց, որոնց միջոցով չափած են տարբեր հոտերու ներկայութեան հոտառական վերնամաշկին ջիղերու բջիջներուն ունեցած աշխուժութեան տարողութիւնը:

ՏԵՂԵԿՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՍԿԶԲՆԱԿԱՆ ՎԵՐԾԱՆՈՒՄԸ`
ՆՈՅՆԻՆՔՆ ՋԻՂԵՐՈՒ ԲՋԻՋՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ

Մասնագէտները իրենց ուսումնասիրութեան մէջ նկատի ունեցած են աւելի քան ութսուն հոգի եւ անոնցմէ իւրաքանչիւրէն պահանջած են հոտոտալ տարբեր հոտեր ունեցող նիւթեր: Անոնք ընտրած են այնպիսի՛ նիւթեր, որոնք կազմուած են միայն մէկ բաղկացուցիչէ, որպէսզի կարելի ըլլայ միեւնոյն ատեն միայն մէկ տեսակի հոտ փչել մարդոց ռունգերուն մէջ եւ, այդպիսով, գտնել հոտառական վերնամաշկին մէջ իւրաքանչիւր հոտի գերզգայուն եղող ջիղերու բջիջները:

Այսուհանդերձ, մասնագէտները նկատած են, թէ վերնամաշկին կարգ մը բաժինները համեմատաբար շատ աւելի գերզգայուն եղած են տուեալ հոտի մը, քան այլ բաժիններ: Անոնք գտած են նաեւ, թէ կարգ մը բաժիններ կրցած են շատ աւելի լաւ ձեւով վերծանել տուեալ հոտի մը հաճելի եւ տհաճ ըլլալը, քան` այլ բաժիններ:

Ամերիկացի ջղակենսաբան տոքթ. Տոն Ուիլսըն ըսած է, թէ նախապէս կար ա՛յն կարծիքը, որ տարբեր տեսակի ջիղերու ընկալուչներուն միջոցով հաւաքուած տեղեկութիւնները ուղեղին տարբեր բաժիններուն հասնելէն ետք է միայն, որ կը վերծանուին, սակայն նորագոյն ուսումնասիրութիւնը ցոյց տուած է, թէ այդ տեղեկութիւններուն սկզբնական վերծանումը տեղի կ՛ունենայ նոյնինքն տարբեր օրկաններու յատուկ եղող ջիղերու բջիջներուն մէջ ու ապա կը փոխանցուի ուղեղին:

 

ՔԷ. ՃԱՌԱԳԱՅԹՆԵՐ ԱՐՏԱՆԵՏՈՂ ՆԿԱՐԱՀԱՆՄԱՆ ՍԱՐՔԵՐՈՒՆ
ԴԵՐԱԿԱՏԱՐՈՒԹԻՒՆԸ ԽԱՂԱՑՈՂ ԱՉՔԵՐ ՈՒՆԵՑՈՂ ԱՂՋՆԱԿԸ…

Ծանօթ է արդէն, որ մարդկային մարմնին ներքին գործարաններուն ու տարբեր կերտուածքներուն մանրամասնութիւնները կարելի է ձեռք ձգել տարբեր տեսակի նկարահանման սարքերու միջոցով, որոնք շարունակ արդիականացման ընթացքին մէջ են` պարզապէս շատ աւելի յստակ ու ամբողջական տեղեկութիւններ ապահովելու համար մարմնին տարբեր կերտուածքներուն առողջական վիճակին մասին:

Այսուհանդերձ պարզ տրամաբանութեամբ կարելի չէ պատկերացնել, որ նշեալ սարքերուն աշխատանքը կրնայ երբեւիցէ կատարել մարդկային աչքը: Միւս կողմէ, սակայն, բացառութիւններ միշտ ալ կրնան գոյութիւն ունենալ, ինչպէս որ է պարագան ռուս աղջնակին` Նաթաշա Տիմքինային:

Նաթաշան ծնած է 1987-ին, Ռուսիոյ Սարանսք քաղաքը: Տասը տարեկանին անիկա կ՛ենթարկուի կուրաղիքի վիրահատութեան, սակայն, նախքան հիւանդանոցէն տուն մեկնիլը կ՛անհանգստանայ եւ անոր մարմնին անդրձայնային սարքերով նկահարանումը ցոյց կու տայ, թէ վիրահատող բժիշկը բամպակ մոռցած է անոր մարմնին մէջ: Հետեւաբար Տեմքինան կ՛ենթարկուի երկրորդ վիրաբուժութեան մը, որմէ մէկ ամիս ետք  առաջին անգամ ըլլալով ան կը տեսնէ իր մօր մարմնին ներքին օրկանները եւ կը նկարագրէ զանոնք` ըսելով. «մարմնիդ մէջ կը տեսնեմ փոշեծծիչ մեքենային պարունակած խողովակին նմանող իրարու մէջ ծալուած խողովակ մը, ինչպէս նաեւ` զոյգ մը լուբիա եւ լոլիկի տեսք ունեցող այլ կերտուածք մը…»:

Օրին տասը տարեկան աղջնակը ծանօթ չէր մարդկային մարմնին տարբեր օրկաններուն (օրինակ` աղիքներուն, երիկամներուն ու սրտին) եւ, հետեւաբար, զանոնք կը նմանցնէ իրեն ծանօթ եղող բանջարեղէններու կամ իր շուրջ գտնուող այլ իրերու:

ԲՆԱՏՈՒՐ ՁԻՐՔ…

Այսուհանդերձ, Տեմքինային մայրը անտարբեր չի մնար անոր ունեցած արտայայտութեան եւ կը փորձէ հասկնալ անոր կատարած նկարագրութեան խորքը` դիմելով մասնագէտներու:

Մասնագէտները քննութենէ կ՛անցընեն անոր ունեցած այդ կարողութիւնը եւ Սարանսքի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ Տեմքինան անոնց առջեւ կը գծէ բժիշկներէն մէկուն ստամոքսը եւ կը նշանակէ անոր վրայ գոյութիւն ունեցող խոցին ճիշդ տեղը: Մասնագէտները Տեմքինան կ՛ենթարկեն նաեւ այլ փորձարկումներու, զորս կ՛աւարտէ մեծ յաջողութեամբ: Մասնագէտները կ՛ապացուցեն ու կը հաստատեն, որ Տեմքինան ունի մարդկային մարմնին ներքին օրկանները տեսնելու բնատուր ձիրք:

Քանի մը տարի ետք Տեմքինան իր արտասովոր կարողութիւնները կը նկարագրէ` ըսելով, թէ ունի երկու տեսակի տեսողութիւն, եւ թէ կրնայ որեւէ ատեն մէկէն միւսին անցնիլ` առանց դժուարութեան` պարզապէս այդ մասին մտածելով: Ան նշած է նաեւ, թէ կարողութիւնը ունի տեսնելու մարդկային մարմնին ամբողջական կերտուածքը:

Տեմքինան բացատրած է, թէ վնասուած օրկաններէն արտանետուած է յատուկ տեսակի շողարձակում մը, ինչ որ նպաստած է, որ ինք կարենայ յստակօրէն ճշդել ներքին վնասուած բաժինները: Միւս կողմէ, սակայն, ան նշած է, թէ ներքին օրկանները տեսնելու իր ունեցած  կարողութիւնը ի զօրու եղած է միայն ցերեկը, ոչ` գիշերը:

Մինչ Տեմքինան կրցած է տեսնել մարդկային ներքին օրկանները, ան անկարող եղած է տեսնելու իր մարմնին ներքին օրկանները:

ԿԱՐԳ ՄԸ ՄԱՍՆԱԳԷՏՆԵՐ`
ՎԵՐԱՊԱՀ

Տեմքինային ունեցած այդ բնատուր կարողութեան լուրը հետզհետէ կը սկսի տարածուիլ ամէնուրեք եւ կարգ մը երկիրներու գիտահետազօտական հիմնարկներն ու լրատուական աղբիւրները (մամուլ, պատկերասփիւռի կայաններ) զինք կը հրաւիրեն հարցազրոյցներու, որոնց ընթացքին ան իր արտասովոր կարողութիւնները ցոյց կու տայ կենդանի օրինակներով:

2004 մարտին Բրիտանիոյ մէջ գիտահետազօտական քանի մը կազմակերպութիւններ միասնաբար կը պատրաստեն յատուկ քննութիւն մը եւ կը հրաւիրեն Տեմքինան, որպէսզի տարբեր ուսումնասիրութիւններով զբաղող գիտնականներու ներկայութեան ցոյց տայ իր կարողութիւնները:

Նշեալ քննութեան ընթացքին Տեմքինային կը ներկայացուի եօթը հոգի եւ կը պահանջուի անկէ ճշդել իւրաքանչիւրին մարմնին ներքին օրկաններուն ու կերտուածքներուն պարզած վիճակը: Նշեալ մարդոցմէ վեց հոգին առողջապահական տարբեր հարցերով ներկայացած են, իսկ եօթներորդը ամբողջութեամբ առողջ եղած է:

Առողջապահական հարցեր ունեցող մարդոցմէ մէկը նախապէս կուրաղիքի հարց ունեցած է, ուրիշ մը` մասամբ մը վիրահատուած որկոր, իսկ երրորդ մը սրտի վիրաբուժութեան ենթարկուած է եւ կուրծքի վանդակին վրայ կրած է մետաղէ վիրաբուժական թելեր. ինչ կը վերաբերի չորրորդ հիւանդին, ապա նոր կողին վրայ արուեստական յօդ տեղադրուած է. հինգերորդ հիւանդին ձախ թոքին վերի բաժինը վիրահատուած է եւ վեցերորդ հիւանդին գանկի ոսկորին վնասուած բաժինը ծածկուած է մետաղէ խաւով մը:

Տեմքինան կրցած է անսխալ կերպով ճշդել վերոնշեալ վեց հիւանդներէն չորսին մարմնին ներքին կերտուածքներուն պարզած առողջապահական պատկերը: Մասնագէտներէն ոմանք ձախող նկատած են Տեմքինային կատարած արժեւորումները, սակայն այլ մասնագէտներ համաձայն չեն գտնուած անոր կարողութեան թերագնահատման: Իսկ Տեմքինան ըսած է, թէ ինք վարժ չէ եղած յաջորդաբար այդքան մեծ թիւով հիւանդներու ներքին օրկանները դիտելու, ինչպէս նաեւ` այնտեղ տիրող ոչ բարեկամական մթնոլորտը հանգիստ չէ զգացուցած զինք եւ որոշ չափով ազդած է իր կարողութեան վրայ:

ԹՂԹԱԿԻՑԻՆ ՄԱՐՄՆԻՆ ՏԱՐԲԵՐ ԿՈՏՐՈՒԱԾՔՆԵՐՈՒՆ
ՏՐՈՒԱԾ ՃՇԳՐԻՏ ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆԸ` ԱՊՇԵՑՈՒՑԻՉ…

Այլ առիթով մը Տեմքինային ներկայացած է բրիտանացի թղթակից` Պրայոնի Ուարտըն, որ ամիսներ առաջ ինքնաշարժի արկածի մը պատճառով ծանր կոտրուածքներ ունեցած է մարմնին տարբեր բաժիններուն մէջ: Ուարտըն, որ ապաքինման հանգրուանին մէջ գտնուած է Տեմքինային հետ հանդիպած ատեն, ամբողջութեամբ ծածկած է իր մարմնին սպիները:

Այսուհանդերձ, Տեմքինան մատնանշած է Ուարտընի աջ կողին վրայ եղող բազմաթիւ կոտրուածքները, որոնք տակաւին ամբողջութեամբ չեն միացած իրարու, ինչպէս նաեւ «օտար մարմին» մը նկատած է անոր ծնօտին վրայ: Ինչ կը վերաբերի Ուարտընի ձախ ոտքին, ապա Տեմքինան երկու տարբեր կոտրուածքներ գտած է այնտեղ եւ նշած է, թէ Ուարտըն իր ձախ ծունկը ծռելու հարց ունի: Ան նաեւ բազմաթիւ պտուտակներ ու գամեր մխուած գտած է անոր ձախ ոտքին ոսկորին մէջ:

Ուարտըն ըսած է, թէ Տեմքինան ամբողջութեամբ նկարագրած է իր մարմնին վնասուած բաժիններուն պարզած պատկերը` առանց շփոթելու եւ կամ որեւէ անտեղի բան ըսելու, ինչ որ ապշեցուցած է զինք: «Կարծէք թէ Նաթաշան Քէ. ճառագայթներ արտանետող նկարահանման սարքերէն ձեռք ձգուած իմ մարմնիս տարբեր բաժիններուն պատկերներուն նայելով խօսած է,  այնքան որ ճշգրտօրէն նկարագրած է ամէն բան», ըսած է Ուարտըն:

2004-ին Տեմքինան կ՛աւարտէ դպրոցը եւ կը մտնէ Մոսկուայի բժշկական համալսարաններէն մէկը: Ներկայիս ան կ՛աշխատի յատուկ ձեւերով ախտաճանաչումներ կատարող Մոսկուայի բժշկական կեդրոններէն մէկուն մէջ:

Պատրաստեց՝ ՍԻՐՈՒՆ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ

(Օգտագործուած աղբիւրներ` ՊԻ.ՊԻ.ՍԻ»,
«ՆԵՇԸՆԸԼ ՃԻՈԿՐԱՖԻՔ» եւ «ՓՐԱՒՏԱ»)

Share this Article
CATEGORIES