ՏԵՍԱԿԷՏ. ՈՒՇԱԳՐԱՒ ԽՈՒԶԱՐԿՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Թրքական «Վաթան» օրաթերթը չորեքշաբթի, 16 մարտին հաղորդեց, որ թրքական իշխանութիւնները Իրանէն Սուրիա ուղղուող իրանեան «Անթոնով» տիպի բեռնատար օդանաւի մը պարտադրած են խուզարկութեան համար էջք կատարել Տիգրանակերտի օդակայանը: Անոնք այդ քայլին դիմած են հիմնուելով այն կասկածին վրայ, թէ իրանեան օդանաւը զէնք ու զինամթերք կը փոխադրէ: Ըստ լիբանանեան «Տիար» օրաթերթի շաբաթ,18 մարտի թիւին, այդ տեղեկութիւնը թրքական կողմին տրամադրած է ամերիկեան գաղտնի սպասարկութիւնը: Իրանեան օդանաւի 14 ժամնոց խուզարկութենէն ետք ոչինչ յայտնաբերուած էր:

«Վաթան» իր կիրակի, 20 մարտի թիւին մէջ հաղորդեց, որ թրքական իշխանութիւնները դարձեալ նոյն կասկածին հիմամբ Իրանէն Սուրիա ուղղուող «Իլիուշին» տիպի բեռնատար օդանաւի մը ստիպած են էջք կատարել Տիգրանակերտի օդակայանը, որմէ ետք այս օդանաւն ալ խուզարկութեան ենթարկուած է:

Թուրքիոյ այս քայլերը ուշադրութիւն կը հրաւիրեն այն իրողութեան վրայ, որ Թուրքիա Իրան-Սուրիա թռիչքներուն հսկողութիւն կը կատարէ եւ Միացեալ Նահանգներու ցուցմունքով զանոնք խուզարկութեան կ՛ենթարկէ: Չէ բացառուած, որ ասոնք Թուրքիան Արեւմուտք-Արեւելք առանցքին նկատմամբ իր կողմնորոշումը յստակացնելու մղելու ամերիկեան գաղտնի սպասարկութեան մէկ խաղն են: Եթէ Անգարա այդ խնդրանքները մերժէր կատարել, Միացեալ Նահանգներու հակադրուած կողմին միացած պիտի ըլլար, իսկ խնդրանքին ընդառաջելով Իրանի, Սուրիոյ, Հըզպալլայի եւ արաբական հանրութեան մօտ անոր նկատմամբ վստահութիւնը լուրջ հարուած մը ստացած եղաւ:

Իրանի եւ Սուրիոյ մօտ Թուրքիոյ նկատմամբ անվստահութեան սերմանումէն ետք, Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարար Ֆայսալ իշխանը Թուրքիա այցելելով անոր կոչ ուղղեց` արաբական աշխարհի ներկայ տարբեր տագնապներուն մէջ միջնորդի դեր կատարելու: Ասիկա Թուրքիան շրջանի «չափաւորական» ճամբարին մէջ ներքաշելու եւ զայն  շրջանին մէջ Իրանը հակակշռող ազդակի մը վերածելու փորձ մըն է:

Թուրքիա Պահրէյնի մէջ սիւննի իշխանութեան եւ շիի ընդդիմութեան միջեւ միջնորդութիւն կատարելու փորձ մը կատարեց, սակայն անոր այդ ձգտումը բախեցաւ երկրին շիի մեծամասնութեան կտրուկ մերժումին: Ասիկա չի նշանակեր, թէ միջնորդութիւն կատարելու Թուրքիոյ ջանքերը կանգ պիտի առնեն: Պահրէյնի մէջ յարանուանական յստակ բաժանումը բնականաբար արգելք հանդիսացաւ, որ սիւննի Թուրքիան իբրեւ պարկեշտ միջնորդ ընկալուի, սակայն ասիկա չի նշանակեր, թէ առարկայական այլ պայմաններու մէջ թրքական միջնորդութեան մը, անկախ անոր վերջնական արդիւնքէն, դրական ընկալումը բացառուած է:

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES