ՄԱՄԼՈՅ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹԻՒՆ

Ֆրանսայի խորհրդարանին կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծի որդեգրման առիթով, ուրբաթ, 23 եւ երկուշաբթի, 26 դեկտեմբերին «Ժազիրա» եւ «Պի. Պի. Սի. – Արապիք» պատկերասփիւռի կայանները հարցազրոյցներ կատարեցին Միջին Արեւելքի Հայ դատի գրասենեակի պատասխանատու Վերա Եագուպեանի հետ:

Պատասխանելով այս օրինագիծին որդեգրման կարեւորութեան վերաբերող հարցումի մը` Վ. Եագուպեան յայտնեց, որ հայերը ամէնուրեք ողջունեցին Ֆրանսայի այս քայլը` զայն նկատելով մեծ իրագործում եւ պատմական իրողութեան յաղթանակ:

Հակազդելով լրագրողին այն հարցումին, թէ Թուրքիա 1915-ի դէպքերուն գծով այլ տուեալներ եւ տարբերակներ կը ներկայացնէ, Միջին Արեւելքի Հայ դատի գրասենեակի պատասխանատուն յստակացուց, որ բնական է Թուրքիոյ կողմէ նման արարքներու դրսեւորումն ու պատմութեան խեղաթիւրումը` հաստատելով, որ պատմական իրողութիւնը, որ նաեւ բազմաթիւ պետութիւններու կողմէ հաստատուած է, կ՛ըսէ, թէ 1915-ին  մէկուկէս միլիոն հայեր ջարդուեցան օսմանցի թուրքերուն կողմէ: Այս գծով Վ. Եագուպեան հարց տուաւ, որ եթէ հայութեան եւ շատ մը երկիրներու կողմէ հաստատուած պատմական տուեալները սխալ էին, ուրեմն ինչպէ՞ս կարելի է բացատրել Անատոլուի շրջանէն շուրջ 2 միլիոն հայերու անհետացումը, հայկական եկեղեցիներու, վանքերու եւ մշակութային կոթողներու ոչնչացումը: Ան աւելցուց, որ այսօր արդեօք ի՞նչ պատճառով մեծ թիւով հայեր կ՛ապրին աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ:

Պատասխանելով լրագրողին այն հարցումին, որ արդեօք հայերը այսօր չե՞ն կրնար պատմական անարդարութիւնը շրջանցելով` պետութիւններուն միջեւ առողջ յարաբերութիւններ մշակել, Վ. Եագուպեան նշեց, որ կարելի չէ անցեալը ներկայէն անջատել, մանաւանդ որ ներկայիս հայութեան պարզած պատկերը հիմնուած է 1915-ին տեղի ունեցած ջարդերուն վրայ եւ հետեւանքն է անոնց: Ան յստակացուց, որ հայութիւնը այս անարդարութիւնը կրնայ շրջանցել միայն այն ատեն, երբ Թուրքիա ճանչնայ Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ բարոյական ու նիւթական հատուցում կատարէ` աւելցնելով, որ Թուրքիա եւս իր պատմութեան հետ դէմ յանդիման կանգնելու անհրաժեշտութեան դիմաց է:

Հարցազրոյցին ընթացքին լրագրողը հարց տուաւ, որ անցեալին Ալճերիոյ մէջ ցեղասպանութիւն գործած Ֆրանսա ինչպէ՞ս կը դատապարտէ այլ երկրի մը կողմէ ուրիշ ժողովուրդի մը դէմ գործուած ոճիրը, այս մէկը արդեօք երկու չափ, երկու կշիռ չի՞ նշանակեր: Վ. Եագուպեան պատասխանեց ըսելով, որ հայութիւնը կը հաւատայ, որ միջազգային ընտանիքին պարտականութիւնն է ճանչնալ Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ ճնշել Թուրքիոյ վրայ, որպէսզի ճանչնայ այս ոճիրը: Արդարեւ, եթէ անցեալին Թուրքիան պատժուէր իր գործած սպանդին համար, այսօր մարդկութեան դէմ նմանօրինակ ոճիրներ պիտի չգործուէին: Զարմանալին այն է, դիտել տուաւ Վ. Եագուպեան, որ Թուրքիա ո՛չ միայն ինք կը հերքէ Ցեղասպանութիւնը, այլ ամբողջ աշխարհէն կը պահանջէ նման կեցուածք որդեգրել:

Պատասխանելով այն հարցումին, որ արդեօք այս որոշումին ետին Ֆրանսայի կողմէ ընտրական հաշիւներ կա՞ն` Վերա Եագուպեան յստակացուց, թէ Ֆրանսա եւրոպական այն երկիրներէն է, որ 2001-ին ճանչցաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը, իսկ այս բանաձեւի որդեգրումը շարունակութիւնն է այդ քայլին: Առաւել, նշեց ան, ֆրանսական քաղաքական երկու ուժերու համաձայնութեամբ որդեգրուած է այս բանաձեւը, ուրեմն, նման որոշում մը  ընտրական հաշիւներէ զերծ է:

Միջին Արեւելքի Հայ դատի գրասենեակի պատասխանատուն հայ-թրքական յարաբերութիւններուն բնականոնացման իմաստով այս բանաձեւին ունենալիք ժխտական ազդեցութեան մասին հարցումի մը պատասխանելով ըսաւ, որ զոյգ պետութիւններուն միջեւ կապերը ոչ մէկ օր լաւ եղած են, ուստի չի կարծեր, թէ նման բանաձեւ մը կրնայ վնասել անոնց: Անոր համաձայն, Թուրքիա միշտ ալ ի՛նք արգելք հանդիսացած է Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ յարաբերութիւններու բնականոնացման:

ՄԻՋԻՆ ԱՐԵՒԵԼՔԻ
ՀԱՅ ԴԱՏԻ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

27 դեկտեմբեր, 2011
Պէյրութ

Share this Article
CATEGORIES