50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (13 ՓԵՏՐՈՒԱՐ 1962)

ՄԱՐԱՇԻ ԱՂԷՏԻՆ 42-ՐԴ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ

ՊՈՒՐՃ ՀԱՄՈՒՏԻ ՀԱՅՈՒԹԻՒՆԸ ՇՔԵՂ
ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹԻՒՆ ՄԸ ԸՐԱՒ ՎԵՀԱՓԱՌԻՆ

1920 թուականը Մարաշի հայութեան համար մասնաւորաբար եւ համայն հայութեան համար ընդհանրապէս, սուգի եւ անպատում տրտմութեան թուական մըն է: Բազմաչարչար եւ արի մեր ժողովուրդի հերոսական զաւակները, ամիսներու գօտեպինդ պայքարէ մը ետք, առտու մըն ալ գտան իրենք զիրենք մինակ, բոլորովին առանձին` դարաւոր մեր թշնամիին դէմ: Ու պատմութիւնը ծանօթ է բոլորիս:

Եղերական այս թուականին տարեդարձը ամէն տարի այս օրերուն արժանի շուքով կը տօնակատարուի աստանդական մեր ժողովուրդին կողմէ:

Կիրակի, 11 փետրուար 1952, առաւօտեան առաջին ժամերէն սկսեալ Նոր Մարաշի հայութիւնը անսովոր եռուզեռի մէջ է: Փողոցները դրօշազարդուած են եւ եկեղեցին ու շրջափակը լեցուն` յոգնախառն բազմութեամբ: Գլխաւոր փողոցի մուտքին եւ Սրբ. Քառս. Մանկանց եկեղեցւոյ մօտ կը կանգնին երկու գեղեցիկ կամարներ, կառուցուած` մին Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան, իսկ միւսը` թաղի թաղականութեան կողմէ: Սին էլ Ֆիլի Ազգային Արամեան վարժարանի եւ Նոր Մարաշի Ս. Քառս. Մանկանց ազգային բարձր. վարժարանի երկսեռ բազմահարիւր աշակերտութիւնը, լիբանանեան դրօշակներ ի ձեռին, կարգապահօրէն շարուած են փողոցի երկու մայթերուն:

Զարեհ Ա. կաթողիկոսը անձամբ պիտի նախագահէ Ս. պատարագին եւ հոգեհանգստեան արարողութիւններուն եւ պիտի քարոզէ: Պուրճ Համուտի հայութիւնը պատրաստուած է արժանի շուքով ընդունելու իր սիրելի վեհափառը:

Ժամը 9:30-ին, ինքնաշարժներու երկայն շարանի մը հետ, կը ժամանէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսը` ընկերակցութեամբ թեմի առաջնորդ Խորէն արքեպիսկոպոսին, Գամիշլիի առաջնորդ Տաճատ սրբազանին, բազմաթիւ կրօնական հայրերու եւ պաշտօնական մարմիններու ներկայացուցիչներուն:

Ճամբու երկայնքին, ինչպէս նաեւ եկեղեցւոյ մուտքին, մատաղներու զենման եւ ժողովուրդի ցնծագին ծափահարութեանց հետ, վեհափառ հայրապետը կ՛առաջնորդուի եկեղեցի: Օրուան պատարագիչն է Տաճատ սրբազանը, իսկ դպրաց դասի ներդաշնակ երգեցողութիւնը կը վարէ Սարգիս Համպոյեան: Եկեղեցին եւ շրջափակը նեղ կու գան հաւատացեալ եւ նահատակներու յիշատակով ոգեշնչուած ժողովուրդին: Շրջակայ պատշգամներէն ժողովուրդը կը հետեւի բարձրախօսով ձայնասփռուող արարողութեան: Նոր Մարաշը զգեցած է տօնական կերպարանք: Սակայն շատերու աչքերուն մէջ նշմարելի են նահատակ սիրելիի մը կորուստին վիշտն ու արցունքները:

Քարոզի պահուն վեհափառ հայրապետը ակներեւ յուզումով մը բեմ կը բարձրանայ: Ստորեւ կու տանք վեհափառի քարոզին ամփոփումը.

– Պօղոս առաքեալ կը թելադրէ քրիստոնեաներուն` հեռու մնալ մահուան հանդէպ հեթանոսական կեցուածք ունենալէ: Քրիստոնէական ոգիին հիմը հոգւոյ անմահութեան հաւատքն է: Մահը դժխեմ եւ դժուարին իրականութիւն է: Անկարելի է անկէ խուսափիլ: Եւ մեր կեանքը լեցուն է ցաւով ու տառապանքով: Սիրելիի մը մահը մեզ սուգի կը մատնէ եւ մեր ուժերէն վեր է չլալ, չցաւիլ: Սակայն ճշմարիտ քրիստոնեան մահուան առջեւ յուսահատութեան չի մատնուիր, այլ ան յուսացող է միշտ, որովհետեւ կը հաւատայ հոգիի անմահութեան: Մեր եկեղեցին գեղեցիկ բառ մը ունի մեռելներուն համար: Ննջեցեալ կ՛ըսենք, որովհետեւ կը հաւատանք, որ անոնք կը ննջեն արթննալու համար:

Անմահութեան սահմանուած են այն ժողովուրդները, որոնք գիտեն իրենց մեռելներուն յիշատակը յարգել: Հռոմէական հսկայ կայսրութիւնը փուլ եկաւ, որովհետեւ անտեսուեցան բարոյական արժէքները, եւ մեռելները մոռացութեան տրուեցան: Պէտք է մեր մեռելներու յիշատակին կապուած մնանք: Աշխարհի ամէնէն խորհրդաւոր եւ գուրգուրանքի առարկայ եղող անկիւնները գերեզմանատուներն են: Բոլոր պետութիւններն ալ ունին Անծանօթ զինուորին յուշարձանը: Ամէն տարի մասնաւոր շուքով արարողութիւններ կ՛ըլլան այդ յուշարձաններուն առջեւ, որովհետեւ անոնք խորհրդանիշն են գեղեցիկ առաքինութիւններուն:

Մարաշի աղէտին տարեդարձը մեզի համար միայն, տրտմութեան առիթ մը չէ,  այլ նաեւ` պարծանքի եւ խորհրդածութեան: Մեր նահատակներուն զոհողութիւնը օրինակ պէտք է ըլլայ մեզի: Ոչ ոք յաւիտեան պիտի ապրի, սակայն անմահ են անոնք, որոնք կը մեռնին վասն կրօնի, հայրենեաց եւ վեհագոյն գաղափարականի մը:

Մեր նահատակները մեզի կու տան սիրոյ դասը: Անոնց ոգիները, որ այս պահուն կը սաւառնին մեր վերեւ, կ՛ըսեն մեզի. «Մեր ֆիզիքական գոյութեան ընթացքին մենք յաճախ իրարու տարակարծիք եղանք, ունեցանք վէճեր եւ պայքարներ, սակայն մահը մեզ միացուց ամրօրէն»: Ոչինչ պէտք է բաժնէ մեր ժողովուրդի զաւակները իրարմէ: Եթէ մեր յետնորդները պիտի շարունակեն իրենց ատելութիւնները զուր են այս արարողութիւնները:

Մեր նահատակներուն ոգինեը կը թելադրեն նաեւ մեզի` ըլլալ զգաստ եւ արթուն: Զուր յոյսեր չկապել օտարներուն, այլ սեփական քրտինքով եւ արիւնով արդիւնքի յանգիլ:

Լսե՛նք մեր նահատակներուն ձայնը եւ ապրի՛նք սիրով իրարու հետ, ապրի՛նք եղբայրաբար եւ հայաբար, որպէսզի մեր նահատակները հանգիստ քնանան եւ տեսնեն, թէ իրենց թափած արիւնը յումպէտս չէ թափած, այլ մենք դաս առած ենք իրենց նահատակութենէն:

Հոգեհանգստեան արարողութենէն ետք վեհափառ հայրապետն ու իր հետեւորդները կէսօրուան ճաշով հիւրասիրուեցան Մարաշի հայրենակցական միութեան նախագահ եւ Պուրճ Համուտի քաղաքապետ Լութֆիկ Նարկիզեանի բնակարանը:

Յիշատակելի օր մը անցընելէ ետք, երեկոյեան դէմ վեհափառ հայրապետը առաջնորդուեցաւ Անթիլիաս:

Գ.

Share this Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES