Հայրենի Կեանք

Գիրքի Երեւանեան 8-րդ Տօնավաճառին Դռները
Բաց Են Ընթերցասէրներուն Համար

Խնկօ Ապոր անուան ազգային մանկական գրադարանին մէջ բացումը կատարուեցաւ գիրքի երեւանեան 8-րդ տօնավաճառին, որ շարունակուեցաւ մինչեւ փետրուար 26: Այս տարի տօնավաճառը համընկաւ հայ գրատպութեան 500-ամեակին, ինչպէս նաեւ` Երեւանը գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք հռչակելու հետ, որ յաւելեալ արժէք տուած է ձեռնարկին:

Հայաստանի գրողներու միութեան նախագահ Լեւոն Անանեան բոլորը շնորհաւորած է տօնին առիթով եւ անդրադառնալով օրուան նշանակութեան` նշած է. «Յակոբ Մեղապարտ 500 տարի առաջ տպագրելով առաջին գիրքը` չէր մտածեր, որ ինք մեր ժողովուրդին համար իւրատեսակ ազգային արժանապատուութեան եւ հպարտութեան անցագիր տպագրած է»:

Ըստ Հրատարակիչներու ազգային միութեան նախագահ Մկրտիչ Կարապետեանի, Հայաստանի հրատարակիչներու միութիւնը ունի 40 անդամ, որոնք մեծամասնութեամբ մասնակցած են տօնավաճառին` առանձին կամ ընդհանուր տաղաւարներով: Վերջին 1-2 տարիներուն տպագրուած աւելի քան 1000 անուն գիրք ներկայացուած է:

Նշենք, որ Մանկական գիրքի տօնավաճառը հովանաւորուած է Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան կողմէ:

Գիրք Նուիրելու Օրուան Առիթով
Ելոյթ Ունեցաւ
Հայաստանի
Ֆիլհարմոնիք Նուագախումբը

19 փետրուարին Հայաստանի մէջ նշուեցաւ Գիրք նուիրելու տօնը: Հայաստանի կառավարութեան նախաձեռնութեամբ եւ Գրողներու միութեան նախագահ Լեւոն Անանեանի որոշումով այս տօնը վերահաստատուած է 2008-էն ի վեր: Գիրք նուիրելու օրը կը նշուի փետրուար 19-ին, որովհետեւ ատիկա հայ մեծանուն գրող Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան օրն է:

Հայաստանի մշակոյթի նախարարութիւնը Գիրք նուիրելու օրուան ծիրին մէջ փետրուար 16-18 իրականացուցած է շարք մը ձեռնարկներ, որոնք իրագործուած են «Մուտքը` գիրքով» խորագիրին տակ: Մայրաքաղաքի շարք մը թատրոններու, համերգասրահներու եւ թանգարաններու մէջ կայանալիք ձեռնարկներուն այցելուները կրնան մասնակցիլ գեղարուեստական կամ գիտահանրամատչելի գիրք նուիրելով:

Տօնին ծիրին մէջ փետրուար 17-ին կայացած է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիք նուագախումբին նուագահանդէսը Արամ Խաչատրեանի անուան համերգասրահին մէջ, որուն ներկայ գտնուողները տոմսերը ապահոված են գիրքերու միջոցով: Ձեռնարկին հաւաքուած բոլոր գիրքերը պիտի փոխանցուին մարզերու դպրոցներուն:

Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիք նուագախումբին մամլոյ քարտուղար Անահիտ Օրդեան մամլոյ ասուլիսի ընթացքին նշած է, որ ծրագիրը ընդգրկած է Եոհան Շթրաուսի «Չղջիկը» օփերեթի նախերգանքը, Պիրնսթայնի «Քանտիտ» նախերգանքը, Չայքովսքիի` «Կարապի լիճ» պալէի սուիթը: Նշենք, որ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիք նուագախումբին ելոյթը ղեկավարած է Վարդան Յակոբեան:

Հայրենի Արուեստագէտները Կոչ Կ՛Ուղղեն
«Եւրոտեսիլ – 2012»-Ը Պոյքոթի Ենթարկելու

Խումբ մը հայրենի երգիչներ կոչ ուղղած են մայիսին Պաքուի մէջ կայանալիք «Եւրոտեսիլ-2012» երգի միջազգային մրցումը պոյքոթի ենթարկելու: Կոչին տակ ստորագրած են` Արթուր Գրիգորեան, Նունէ Եսայեան, Հայկօ, Արթուր Իսպիրեան, Էմի, Նադեժդա Սարգսեան, Էրիկ, Վարդան Պադալեան, Էւա Ռիվաս, Լիլիթ Յովհաննիսեան, Վահրամ Պետրոսեան, Արման Յովհաննիսեան, Ալլա Լեւոնեան, Արամօ, Ռազմիկ Ամեան, Էմմա Պետրոսեան, Արսէն (Մրօ), Սոֆի Մխէեան, Յասմիկ Կարապետեան, Այտա Սարգսեան, Արսէն Գրիգորեան եւ Նառա:

Կոչ-յայտարարութեան մէջ նշուած է, որ` «Մենք կը հրաժարինք ելոյթ ունենալու երկրի մը մէջ, որ յայտնի է հայերու զանգուածային ջարդերով եւ կոտորածներով: Երկիր մը, ուր հայատեացութիւնը հասած է պետական քաղաքականութեան մակարդակի: Հետեւաբար կոչ կ՛ուղղենք Հայաստանի հանրային պատկերասփիւռին, որ հրաժարի այնտեղ հայ արուեստագէտ ուղարկելէ եւ միաժամանակ յայտարարէ, որ մենք պատրաստ ենք մասնակցելու «Եւրոտեսիլ-2012»-ին, եթէ եւրոպական հեռարձակողներու միութիւնը որոշէ մրցոյթը տեղափոխել իր ընտրութեամբ այլ երկիր, ուր կը տիրէ համերաշխութեան եւ հաւասար մրցակցութեան մթնոլորտ, այնպէս` ինչպէս առկայ էր նախորդ տարի Հայաստանի մէջ իրականացուած «Մանկական եւրոտեսիլ»-ին օրերուն, որուն ի դէպ Ազրպէյճանը չմասնակցեցաւ: Յայտնենք նաեւ, որ պատրաստ ենք մասնակցելու «Եւրոտեսիլ»-ի յառաջիկայ բոլոր մրցոյթներուն:

«Հովեր» Երգչախումբին Գեղարուեստական Ղեկավարը
Արժանացած Է Մշակոյթի Նախարարութեան Ոսկիէ Մետալին

«Հովեր» երգչախումբի գեղարուեստական ղեկավար եւ գլխաւոր խմբավար, արուեստի վաստակաւոր գործիչ Սոնա Յովհաննիսեան արժանացած է Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան ոսկիէ մետալին: Նշենք, որ մետալը անոր շնորհուեցաւ երգչախումբին 20-ամեակին նուիրուած երգահանդէսին ընթացքին` հայ երգչախմբային արուեստի զարգացման գործին մէջ ներդրած մեծ աւանդին համար:

«Հովեր» սենեկային երգչախումբը ստեղծուած է 1992-ին: Երգչախումբին գլխաւոր տնօրէնը եւ հիմնադիրը եղած է Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի դասախօս Սոնա Յովհաննիսեան: «Հովեր» երգչախումբը մասնակցած է բազմաթիւ միջազգային մրցոյթներու եւ մեծ ճանաչում ունի ամբողջ աշխարհին հոգեւոր երաժշտութիւնը գնահատող շրջանակներուն մէջ:

Նորաստեղծ սենեկային երգչախումբին առաջին փորձասենեակ-համերգասրահը եղած է Ս. Յովհաննիսեանի բնակարանը: Տասնամեայ դեգերումներէ ետք միայն «Հովեր»-ը ֆիլհարմոնիքին մէջ հիմնական աշխատող ունեցած է: Նաեւ արտերկրի մէջ բարձր գնահատումէ ետք, հայրենիքի մէջ ճանաչում ստացած է:

Երեւանի Մէջ Տեղի Ունեցաւ
«Ղարաբաղ-Թաքնուած Գանձ» Խորագիրով
Ժապաւէնին Անդրանիկ Ցուցադրութիւնը

24 փետրուարին «Նարեկացի» արուեստի միութեան մէջ տեղի ունեցաւ «Ղարաբաղ-թաքնուած գանձ» խորագիրով վաւերագրական ժապաւէնին անդրանիկ ցուցադրութիւնը:

Ժապաւէնը նկարահանուած է «Երկիր Մետիա» պատկերասփիւռի կայանը, Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան առընթեր զբօսաշրջութեան վարչութեան պատուէրով: Ժապաւէնի բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեան յայտնած է, որ ժապաւէնը կը նպատակադրէ Արցախը ներկայացնել ամբողջ աշխարհին եւ մղել զբօսաշրջիկը` Արցախ այցելելու:

Բեմադրիչը, որ քանի մը այլ ժապաւէններ ունի Արցախի մասին, նշած է, որ «Ղարաբաղ – թաքնուած գանձ» խորագիրով ժապաւէնը բոլորովին տարբեր տեսանկիւնէ ներկայացուած է եւ անիկա շատ մատչելի է բոլորին համար: Բեմադրիչը նշած է, թէ ինք շատ կը փափաքի, որ ազերիները դիտեն այս ժապաւէնը եւ գիտակցին, որ Լեռնային Ղարաբաղը այսպէս պէտք է ըլլայ: Այնուամենայնիւ, բեմադրիչը հաղորդած է նաեւ, որ պատրաստ է ընդունելու որեւէ քննադատութիւն:

Ժապաւէնի բեմագիր Մարիաննա Փայտեան նշած է, որ ժապաւէնը պարզապէս տեղեկութիւններ փոխանցելու համար չէ եղած, այլ անիկա դիտողը տրամադրելու եւ փափաք արթնցնելու համար պատրաստ է, որպէսզի երթայ եւ աչքերովը տեսնէ Արցախը: Ժապաւէնին տեւողութիւնն է 35 վայրկեան:

Տեղեկացնենք, որ բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեան կը պատրաստուի արցախեան ազատամարտին մասին գեղարուեստական ժապաւէն մը նկարահանել, մասնաւորաբար` Մաղարա գիւղին մասին:

Արուեստի Գործիչներ Եւ Գիտնականներ
Արժանացան Պետական Մրցանակներու

24 փետրուարին  Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի հովանաւորութեամբ տեղի ունեցաւ գրականութեան եւ արուեստի բնագաւառին մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան 2011 թուականի պետական մրցանակներու դափնեկիրներու յանձնման պաշտօնական արարողութիւնը:

Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան իր խօսքին մէջ նշած է, որ` «Պետական մրցանակներու կարեւորութիւնը եւ արժէքը մեծ է մեր երկրին եւ հասարակութեան համար: Իսկ մեր մրցանակակիրները մեր ժողովուրդի ամէնէն վառ անհատականութիւններէն են, որոնք արժանի են հասարակական գնահատանքի եւ մեծարման: Այս պատճառով է, որ մենք որոշած ենք այսուհետեւ մրցանակներու յանձնման արարողութիւնը կատարել աւելի մեծ շուքով` ընդգծելու համար պետութեան վերաբերմունքը անոնց եւ անոնց գործերուն հանդէպ», հաղորդած է նախագահը:

Տեղեկացնենք, որ մրցանակներ շնորհուած են` գրականութեան եւ հրապարակախօսութեան ոլորտին մէջ Մովսէս Խորենացիի շքանշանի ասպետ, գրող, թարգմանիչ Յովհաննէս Գրիգորեանի «Երբեք չմեռնիս – ահա թէ ի՛նչ կ՛ըսեմ քեզի» խորագիրով գիրքին համար: Երաժշտութեան ոլորտին մէջ «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանի ասպետ, Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ, երգահան Ռոպերթ Ամիրխանեանի «Երեւանեան ռափսոտիա» խորագիրով ստեղծագործութեան համար: Թատերական եւ շարժապատկերի արուեստի ոլորտին մէջ «Մովսէս Խորենացի»  շքանշանի ասպետ, Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ, Երեւանի Հ. Ղափլանեանի անուան տրամաթիքական թատրոնի գեղարուեստական ղեկավար Արմէն Խանդիկեանի, Հայաստանի վաստակաւոր նկարիչ, թատրոնի գլխաւոր նկարիչ Կարէն Գրիգորեանի, «Մովսէս Խորենացի» շքանշանի ասպետ, Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ Արթուր Ութմազեանի, Հայաստանի վաստակաւոր արուեստագէտ Հրաչեայ Յարութիւնեանի եւ Գրիգոր Գաբրիէլեանի, Երեւանի Հ. Ղափլանեանի  անուան տրամաթիքական թատրոնի «Յուլիոս Կեսար» բեմադրութեան համար:

Ճշգրիտ եւ բնական գիտութիւններու բնագաւառին մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան 2011 թուականի պետական մրցանակներ շնորհուած են` «Անանիա Շիրակացի» շքանշանի ասպետ, Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի իսկական անդամ, բնագէտ Էդուարդ Ղազարեանին, բնագիտութիւն-ուսողութիւն գիտութիւններու թեկնածու Կարէն Դվոյեանին` «Բարդ երկրաչափութեամբ կիսահաղորդչային կառուցուածքներու ֆիզիքական յատկութիւններու ուսումնասիրութիւնը» խորագիրով աշխատանքին համար:

Դերասան Արթուր Ութմազեան լրագրողներուն հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտնած է, որ իր մրցանակը կը նուիրէ տրամաթիքական թատրոնին: Ան իր խօսքին մէջ նշած է, որ` «Շարժապատկերը ստեղծուեցաւ, սակայն թատրոնը գոյատեւեց, պատկերասփիւռը ստեղծուեցաւ, սակայն թատրոնը կրկին գոյատեւեց, համացանցը ստեղծուեցաւ, սակայն թատրոնը կրկին եւ կրկին գոյատեւեց եւ պիտի շարունակէ գոյատեւել», շեշտած է դերասանը:

Երգահան Ռոպերթ Ամիրխանեան հաղորդած է, որ ինք ուրախ է մրցանակով եւ, ըստ իրեն, ատիկա գնահատական մըն է, որ ցոյց կու տայ վերաբերում մը:

Հայաստանի Նկարիչներու Միութիւնը Այս Տարի
Պիտի Նշէ Հիմնադրութեան 80-Ամեակը

Հայաստանի նկարիչներու միութիւնը այս տարի պիտի նշէ իր հիմնադրութեան 80-ամեակը: Այս մասին լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին նշած է միութեան նախագահ Կարէն Աղամեան: Ան յայտնած է, որ այս առիթով լոյս պիտի տեսնէ յատուկ պատկերագիրք: Ատկէ բացի, միութիւնը այս տարուան մայիսին պիտի կազմակերպէ Շուշիի նուիրուած ցուցահանդէս` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով: Աղամեան իր խօսքին մէջ անդրադարձած է նաեւ իրենց դիմագրաւած դժուարութիւններուն մասին, թէ` իրենք աջակցութեան լուրջ կարիքը ունին բազմաթիւ ծրագիրներու իրականացման համար: Ան մասնաւորաբար անդրադարձած է ստեղծագործական միութիւններու մէջ օրէնքի բացակայութեան մասին եւս:

Յայտնենք, որ Հայ նկարիչներու միութիւնը այսօր ունի մօտաւորապէս 1000 անդամ, որոնցմէ 700-ը կ՛ապրի եւ կը ստեղծագործէ Հայաստանի մէջ, իսկ մնացեալը` արտերկրի, եւ միութեան ընդհանուր թիւին մօտաւորապէս 300-ը երիտասարդ անդամներ են:

Բանաստեղծ Արտեմ Յարութիւնեանի
Նուիրուած Հեղինակային Երեկոյ

Վերջերս Կլենտէյլի Երիտասարդական կեդրոնին մէջ տեղի ունեցած է գրական երեկոյ` նախաձեռնութեամբ Քալիֆորնիոյ հայ գրողներու միութեան եւ Համազգային մշակութային միութեան Կլենտէյլի մասնաճիւղին` նուիրուած հանրածանօթ բանաստեղծ, Երեւանի պետական համալսարանի դասախօս, տոքթոր, փրոֆեսէօր Արտեմ Յարութիւնեանի:

Երեկոյին բացումը կատարած է կեդրոնի նախագահ, բանաստեղծ Գրիշ Դաւթեան, որ գրական ակնարկով ներկայացուցած է Արտեմ Յարութիւնեանի գրականութիւնը: Հեղինակին գրական արժեւորման խօսքը արտասանած է Քալիֆորնիոյ համալսարանի հայագիտական «Նարեկացի» ամպիոնի վարիչ, փրոֆեսէօր տոքթոր Փիթըր Քաուին: Վաստակաւոր դերասանուհի Շաքէ Թուխմանեան կարդացած է Ա. Յարութիւնեանի ստեղծագործութիւնները: Հրապարակագիր Օֆելիա Հովեան գնահատած է Ա. Յարութիւնեանի ստեղծագործական վաստակը եւ անոր ընկերային անհատականութիւնը: Մեծարման հանդիսութեան մեներգով հանդէս եկած են շնորհալի երգչուհիներ Անահիտ Ներսիսեանն ու Վարսենիկ Ներսիսեանը: Անուանի ջութակահար Մերուժան Մարգարեան հնչեցուցած է իր ջութակը:

Նշենք, որ վերջերս բանաստեղծ Արտեմ Յարութիւնեան զբաղած է պատմական պոէմի ստեղծագործութեամբ` նուիրուած Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր անմահ Արամ Մանուկեանի յիշատակին:

Հանդիսութեան աւարտին գնահատանքի նուէրներ տրուած են Արտեմ Յարութիւնեանի:

«Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-Ը Պատուեց
Այ. Փատ 2-Ով «Սէրը Եւ Արհեստագիտութիւնները»
Խորագիրով Ծրագիրին Մրցանակակիրին

«Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-էն տեղեկացուցին, որ կայացաւ «Մետիամաքս»-ի «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ի միացեալ` «Սէրը եւ արհեստագիտութիւնները» ծրագրին շահողին պարգեւատրումը:

Մրցումը շահած է Վարդան Գրիգորեան, որ իբրեւ պարգեւ ստացած է «Վիվասել – Էմ. Թի. Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեանի ձեռամբ Այ. փատ 2 (անթել համակարգիչ):

Յունուար 23-էն փետրուար 10-ը ներառեալ, մինչեւ 40 տարեկան եղող մասնակիցները պէտք էր շարադրութիւն ներկայացնէին` «Սէրը եւ արհեստագիտութիւնները» նիւթով, որուն մէջ պէտք էր անդրադառնային նորագոյն արհեստագիտութիւններուն` դիմատետրին, Սքայփին, Թուիթըրին, սմարթֆոններուն եւ կաճեթներուն անդրադարձը սիրահարներուն վրայ եւ անոնք կը դիւրացնե՞ն սիրային կապը զոյգերուն միջեւ, թէ՞ հակառակը:

Նշենք, որ ընդհանուր առմամբ ներկայացուած է 190 շարադրութիւն, որոնցմէ ընտրուած է Վարդան Գրիգորեանի նիւթը:

Սփիւռքի Նախարարութեան Օրակարգին Վրայ Եղած Են
Հայագիտական Կեդրոններու Համահայկական Ժողովի
Նախապատրաստական Աշխատանքները

24 փետրուարին կայացած Հայաստանի սփիւռքի նախարարին առընթեր ատեանի հերթական նիստին օրակարգին վրայ գտնուած էին «Օտար երկիրներու մէջ գործող հայագիտական կեդրոններու ներկայացուցիչներու համահայկական ժողովի նախապատրաստական աշխատանքներու մասին», «2012 թուականին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան կողմէ տրամադրուելիք գիտական եւ կրթական գործունէութեան պայմանագրային նիւթական հայթայթման նպատակով գիտական նիւթերու ցանկը հաստատելու մասին», «Սփիւռքի նախարարութեան անձնակազմի կառավարման բաժինի հաշուետուութիւնը» խորագիրներով նիւթերը եւ այլ հարցեր:

Ներկայացուած են նաեւ օտար պետութիւններու մէջ գործող հայագիտական կեդրոններու ներկայացուցիչներու համահայկական համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքները, որոնց մէջ կարեւոր նկատուած է համակարգուած գործակցութեան ծաւալումը: Ժողովին նաեւ անդրադարձած են այն հանգամանքին, որ նման գործակցութիւն մը անպայմանօրէն պիտի նպաստէ հայ ժողովուրդի արդար դատին նկատմամբ տարբեր պետութիւններու վարած քաղաքական կեցուածքներու բարեփոխութեան:

Յայտնենք, որ համաժողովը պիտի ըլլայ գործնական, առաւելապէս պիտի վերաբերի կազմակերպական հարցերու: Չեն նախատեսուիր զուտ մասնագիտական զեկուցումներ եւ քննարկումներ` հայագիտական նիւթերու առնչուող տարբեր բնագաւառներու մասին: Շեշտը պիտի դրուի օտար երկիրներու մէջ գործող հայագիտական կեդրոններու դիմագրաւած հիմնական հարցերուն վրայ:

Համաժողովին իբրեւ արդիւնք` կ՛ակնկալուի անմիջական կապ հաստատել սփիւռքի հայագիտական կեդրոններուն եւ Հայաստանի Հանրապետութեան հայագիտական կեդրոններուն միջեւ:

Գիտական նիւթերը հիմնականօրէն պիտի ներկայացուին «Նորավանք»-ի, Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան, արեւելագիտութեան արուեստի, գրականութեան, հնագիտութեան եւ ազգագրութեան ուսումնարաններուն, Երեւանի պետական համալսարանի Եւրոպական ուսումնասիրութիւններու կեդրոնին եւ սփիւռքագիտութեան ամպիոնին հետ համագործակցաբար:

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES