50 Տարի Առաջ ( 27 մարտ 1962 )

Խմբագրական

Գասպար Իփէկեան

(Մահուան 10-Ամեակին Առթիւ)

Համազգայինի թատերասէրներու միութիւնը կազմակերպած է յարգանքի երեկոյ մը` Գասպար Իփէկեանի մահուան տասնամեակին առթիւ, այսօր` երեքշաբթի իրիկուն, Համազգայինի «Վասպուրական» սրահին մէջ:

Յարգանքի այս արտայայտութիւնը, որ նոյն ատեն երախտագիտութեան տուրք մըն է` տրուած խումբի մը կողմէ, որ իր գոյութիւնը կը պարտի մեծանուն մտաւորականին, ընդհանրական բնոյթ կը ստանայ եւ կ՛ընդգրկէ ամբողջ պէյրութահայութիւնը, որ ճանչցաւ ու սիրեց Իփէկեանը իր փառքի օրերուն:

Մահէն տասը տարի ետք, երբ այլեւս ենթակայական ոչ մէկ մօտեցում ըմբռնելի է մարդու մը հանդէպ, որ բուռն սէրերու եւ վարակիչ խանդավառութիւններու ազնուականը եղաւ, իր դէմքը եւ դիրքը յստակացած են հանրային կեանքի զանազան մարզերուն, յատկապէս մշակութային կալուածին մէջ:

Արուեստագէտ մտաւորականն էր ան` բառին եւրոպական լրիւ իմաստով: Շրջանի մը մէջ, ուր չափազանցուած մասնագիտութիւնները միակողմանի մարդոց բանակ մը կը ստեղծեն, Իփէկեան եղաւ այն հազուագիւտ մարդերէն, որոնք տաղանդի ու կարողութեան անօրինակ նպաստով մը կրցան ներդաշնակել իրենց ընդունակութիւնները եւ հետաքրքրութիւնները` դառնալու համար իսկական մտաւորականը, որ յստակ աշխարհահայեացք եւ տեսակէտ ունի հանրային, քաղաքական, մշակութային, գեղարուեստական եւ այլ բոլոր երեւոյթներու մասին:

Ու եթէ այսօր, տասը տարի ետք, փորձենք շեշտուած տեսնել Իփէկեանի` հանրային մարդու, հասարակական գործիչի, գրագէտի, թատերագէտի գիծերէն մէկը, անխուսափելիօրէն մեր աչքերուն առջեւ կը պարզուի պայծառ դէմքը արուեստագէտ մտաւորականին, որ վեր է մասնակի բոլոր արժէքներէն եւ կեանքի բոլոր երեւոյթներուն մէջ գտած է խոր ապրումներու գաղտնիքը:

Վաստա՞կը այս բազմակողմանի մարդուն:

Ինչպէս բոլոր իր նմաններու պարագային, երբ հոգեկան բոլոր տեսակի նուաճումներուն անյագ ծարաւը կայ, հոգեկան գեղեցկութիւններու այլազանութեամբ յագենալու տենչը, կայ նաեւ անխուսափելի վտանգը միշտ ծարաւ ու անյագ մնալու:

Մարդկային կեանք մը պիտի չբաւէր Իփէկեանի հետաքրքրութիւններուն ծարաւը յագեցնելու համար, այնքան որ լայն էին անոր մտքին հորիզոններու եւ ընդարձակ ցանկութեանց սահմանը:

Ճիշդ ատոր համար ալ զինք կրնանք առնել իբրեւ ամբողջութիւն, ինքն իր մէջ` իբրեւ տիպար մտաւորականը, որ արուեստագէտի խառնուածք ունի` աշխարհին դիմաց լայն բացած իր միտքն ու հոգին:

Ընդհանուր այս կանոնէն դուրս կը մնայ սակայն իր մէկ գործը, որ գուցէ առանձինն բաւէր Իփէկեանի անուան եւ վաստակին շուրջ սէր ու յարգանք ստեղծելու համար:

Ատիկա Համազգայինի թատերասէրներու միութիւնն է, որուն հիմնադիրն ու ղեկավարը եղաւ տարիներ շարունակ: Այս մարզին մէջ իր կարողութիւնները առաւելագոյն չափով արդիւնաւորուեցան, ու եթէ այսօր պէյրութահայութիւնը թատերական կեանքի վայելքը կ՛ապրի, անվարան կարելի է ըսել, թէ Գասպար Իփէկեան մեծ եւ անփոխարինելի դեր ունեցաւ պէյրութահայ թատրոնի ստեղծման եւ զարգացման մէջ: Ինքն է, որ առաջին անգամ յանդգնութիւնն ունեցաւ Լ. Շանթի գործերը ներկայացնելու Պէյրութի բեմերուն վրայ, եւ մէկ անգամ, պէյրութահայութեան թատերական ճաշակը բարձրացուց «Պետքար լերան բարձունքները»… Աւելի՛ն. դրաւ հիմը թատերական նոր դպրոցի մը, որ իր արդիական ըմբռնումներով կրնայ մրցիլ առաջընթաց ազգերու թատրոններուն հետ:

Անկախ հանրային, քաղաքական մարդէն, անկախ նոյնիսկ գրագէտէն, որ նոյնքան ուշագրաւ է իր նուաճումներով եւ արժէքաւոր գործերով, թատերագէտի իր անվիճելի տաղանդը բաւական է, որ այսօր յարգանքով խոնարհինք իր յիշատակին առջեւ:

 

Մամլոյ Տան
Առաջին Քարը Դրուեցաւ

Երէկ` կիրակի, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-ին վարչապետ Ռաշիտ Քարամէ, մասնաւոր արարողութեամբ, որ դրուած էր նախագահ Շեհապի հովնաւորութեան տակ, մամլոյ տան առաջին քարը դրաւ:

Պանդոկ «Պիարիցի» մօտ, Շուրանի ծովափը կառուցուելիք այս տունը տարիներէ ի վեր կը ծրագրուէր մամլոյ սենտիքային կողմէ, եւ որուն հանդէպ մասնաւոր հետաքրքրութիւն մը ցոյց կու տային նախագահն ու կառավարութիւնը: 2000 քառ. մեթր տարածութիւն ունեցող հողը մամլոյ սենտիքային տրամադրուեցաւ խորհրդանշական վարձքով մը 99 տարուան համար եւ տարեկան մէկ լիբ. ոսկի վարձք: Սենտիքան իր տրամադրութեան տակ ունի գումար մը արդէն աս շինութեան համար, որ պիտի արժէ աւելի քան մէկ միլիոն ոսկի:

Մամլոյ տունը պիտի ունենայ զանազան բաժանմունքներ, լիբանանեան մամուլի խմբագիրներու, օտար մամուլի թղթակիցներու բաժիններ, ճաշարան, սրահ, գրադարան, պարտէզ եւ դարատափ:

Հիմնաքարի զետեղման արարողութեան ներկայ գտնուեցան` վարչապետը, որ կը փոխարինէր հանրապետութեան նախագահը, հանրօգուտ շինութեանց նախարար Ժեմայել, կրթ. նախարար Քեմալ Ասաատ, մամլոյ սենտիքայի անդամները, տեղեկատուութեան ընդհանուր տնօրէն Փեթրօ Տիպ, ինչպէս նաեւ` բազմաթիւ լրագրողներ, երեսփոխաններ եւ դիւանագիտական ներկայացուցիչներ:

Երեկոյեան «Ֆենիսիա» պանդոկին մէջ մամլոյ սենտիքան փայլուն ճաշկերոյթ մը տուաւ այս առթիւ:

Share this Article
CATEGORIES